Vocational education

The professional reintegration of veterans is a major challenge for Ukraine’s post-war recovery and requires vocational education aligned with labour market needs. The tourism and hospitality industry offers employment opportunities, but transition to civilian work requires sector-specific knowledge, digital competence, communication, teamwork, decision-making and adaptability. The study aims to develop and theoretically substantiate a conceptual model for integrating interactive digital learning technologies into veterans’ vocational education for employment in the tourism and hospitality industry. The methodology combines secondary analysis of a sociological survey conducted by the Ukrainian Veterans Fund and the Rating Sociological Group in December 2025 among 240 respondents, competency mapping and a systematic literature review. The analysis identified transferable military competencies, including discipline, teamwork under pressure, logistical planning and decision-making in dynamic situations. It also revealed gaps in customer orientation, digital literacy and personalised service. The proposed model links veterans’ competencies and educational needs with labour market requirements through interactive technologies, including problem-based, case-based, simulation-based and scenario-based learning, microlearning, the flipped classroom, Learning Management Systems, Virtual Reality, Augmented Reality and Geographic Information Systems. The model provides a framework for translating military experience into civilian professional competencies and supports vocational programmes for veterans seeking employment in the tourism and hospitality industry. Its application may strengthen employability, facilitate social reintegration and contribute to Ukraine’s post-war recovery. Further research should validate the model through implementation and evaluation.

The article substantiates the feasibility of adaptive foreign language phonetics teaching, enhanced by artificial intelligence technologies, as an alternative to traditional standardized methods that fail to account for higher education students' individual articulatory features and lead to persistent phonetic errors. The study is interdisciplinary, combining the methodology of specialties A4 Secondary Education (A4.021 English Language and Literature), A5 Vocational Education (A5.39 Digital Technologies), and F7 Computer Engineering. The purpose of the study is to develop and justify a model of an adaptive learning platform for improving higher education students' phonetic skills through the integration of speech formant synthesis with machine learning algorithms. A formant synthesizer model based on parallel digital filters has been developed, generating reference vowel sounds by simulating the resonant frequencies of the vocal tract. An approach to personalizing learning is proposed based on a Long Short-Term Memory (LSTM) neural network, which analyzes a student's error history and dynamically adjusts formant parameters in real time. Technical validation of the model demonstrated high accuracy of formant frequency correction, with a root-mean-square error of 45 Hz for the first formant and 78 Hz for the second, enabling objective assessment of pronunciation quality and adaptation of exercise difficulty to the individual student's level. A pilot quasi-experimental verification of the platform involving experimental and control groups of higher education students confirmed its pedagogical potential for implementing differentiated learning principles based on objective acoustic data. The conclusions confirm the platform's prospects for modernizing linguistic education. Further research directions include expanding empirical validation on a larger sample and conducting perceptual evaluation of synthesized speech quality by native speakers to confirm its naturalness and suitability for learning purposes.

Against the backdrop of deepening industry-education integration in vocational education and AI-driven digital transformation, productive teaching projects face not only the perennial challenge of transforming authentic production tasks into teachable activities, but also new challenges such as rapid resource obsolescence, heterogeneous learner foundations, and insufficient evidence for process-based assessment. Taking the “Deployment and Maintenance of a Navigation Data Storage Platform” task from the Yangtze River Trunk-Line Ship Water Pollutant Joint Supervision and Service Information System as a case, this study builds on the six-stage process of Select→Deconstruct→Define→Transform→Integrate→Extend and develops a human–AI collaborative mechanism characterized by real projects as the carrier, job competencies as the main line, and AI-supported cognition as the support. To strengthen AI empowerment across project development and implementation, AI is embedded in project selection, work-process deconstruction, competency definition, teaching-task transformation, curriculum integration, and resource expansion, and is integrated with IDEAL project-based learning, multi-stakeholder whole-process assessment, “dual-teacher + AI assistant” collaboration, and a blended virtual–real training environment. This study provides a reference for IT-related programs seeking to build replicable and iteratively improvable AI-empowered productive teaching projects.

Folk Development Colleges (FDCs) are intended to equip young people and adults with practical capabilities for productive work, yet little is known about graduates’ transition from training to self-employment. This study explored how vocational training, entrepreneurship education, and life-skills training were perceived to support graduates’ self-employment in two selected FDCs in Mtwara Region, Tanzania. Guided by Human Capital Theory, it used an interpretivist qualitative multiple-case design. Thirty-six participants were selected purposively: 24 graduates, 10 tutors, and two principals. Data were collected through two focus group discussions and semi-structured interviews, then analysed using reflexive thematic analysis. Participants reported that vocational training developed practical competencies applied in tailoring, agriculture, poultry keeping, welding, food processing and other income-generating activities. Entrepreneurship education strengthened opportunity recognition, business planning, costing, marketing, record-keeping and financial management, while life-skills training supported communication, teamwork, leadership, problem-solving, adaptability and confidence. Experiential learning connected the three training components. However, outdated or insufficient equipment, restricted finance and markets, weak mentorship and industry linkages, limited incubation support and incomplete graduate tracking constrained application. FDC programmes therefore provided complementary preparation for self-employment, but training alone could not ensure enterprise establishment or continuity. Modern resources, sustained practical learning, stronger enterprise-support linkages and systematic graduate tracking are required. As the evidence is context-specific and self-reported, the findings indicate perceived contributions rather than causal effects or verified long-term business sustainability.

This study aims to analyze the effects of career planning and self-efficacy on the work readiness of participants in Competency-Based Training (CBT) at the Miftahul Ulum Community Vocational Training Center (BLK) in Tasikmalaya City. The study employed a quantitative approach with descriptive and verification methods, using a census technique involving 60 participants. Data were collected through a Likert-scale questionnaire and analyzed using multiple linear regression with the assistance of SPSS version 31 at a 5% significance level. The results indicate that career planning and self-efficacy simultaneously have a positive and significant effect on work readiness. Partially, both variables also have positive and significant effects on work readiness, with self-efficacy showing a relatively stronger effect. The model yielded an R value of 0.703 and an R² value of 0.494, indicating that 49.4% of the variation in work readiness can be explained by career planning and self-efficacy, while the remaining 50.6% is explained by other factors outside the model. The findings indicate the importance of integrating technical competency development, career planning, and self-efficacy enhancement in the implementation of vocational training programs.

With the continuous advancement of the construction of a national lifelong learning system and the deepening reform of the modern vocational education system, exploring the internal and external driving factors underlying the high-quality development of higher vocational colleges in border regions can effectively address several prominent challenges faced by northern higher vocational institutions, including insufficient connotative development in relation to construction requirements, inadequate motivation for autonomous learning among teachers and students, and difficulties in adapting lifelong education services to the needs of regional industries. Therefore, this research has significant practical implications.Drawing on self-efficacy theory and lifelong education theory, this study clarifies the transmission mechanisms among variables and constructs a theoretical model centered on lifelong education driving factors, teachers’ and students’ self-efficacy, and the high-quality development of higher vocational colleges. The study conducted a survey among 14 public higher vocational colleges in Heilongjiang Province, collecting 628 valid teacher questionnaires and 864 valid student questionnaires. Empirical analysis was conducted using SPSS 26.0 and the PROCESS macro, including reliability and validity tests, correlation analysis, and Bootstrap tests of mediating effects.The empirical results reveal several key findings. First, four driving factors associated with lifelong education—digital learning resource provision, the implementation of industry–education integration, the cultivation of a lifelong learning-oriented campus environment, and modern institutional governance—can all positively promote the high-quality development of higher vocational colleges. Second, these four types of factors significantly enhance the self-efficacy levels of both teachers and students. Finally, teachers’ and students’ self-efficacy plays a mediating role in this process: various lifelong education-related factors not only directly improve the quality of institutional development but also indirectly facilitate the connotative development of colleges by strengthening teachers’ and students’ confidence in learning and career development.Based on the practical context of higher vocational education in Heilongjiang Province, this study enriches the theoretical framework concerning institutional development from the perspective of lifelong education and provides two practical implications for higher vocational colleges in northern border regions. Higher vocational institutions should not only align their educational practices with local industrial characteristics but also focus on stimulating the subjective initiative of teachers and students, thereby establishing a sustainable and stable model of high-quality development.

Teaching Factory (TEFA) provides vocational students with authentic, industry-oriented learning experiences. However, its evaluation often focuses on technical performance and final learning outcomes, leaving employability skills insufficiently assessed. Previous studies have largely examined TEFA implementation and digital assessment separately, highlighting the need for an integrated evaluation model. This study aimed to develop and validate a Digital Teaching Factory Evaluation Model that integrates authentic learning, digital assessment, and employability skills evaluation. A research and development approach was employed using the ADDIE model (Analysis, Design, Development, Implementation, and Evaluation). Data were collected through literature reviews, observations, interviews, questionnaires, document analysis, expert validation, and pretest-posttest assessments. Quantitative data were analyzed descriptively, while qualitative data were examined through coding, categorization, and triangulation. The results showed that the model achieved 88.0% expert validation and 90.0% practicality, indicating that it was highly valid and very practical. Students’ average employability skills scores increased from 67.8 to 84.4, with a reported relative gain of 51.7%. Work readiness showed the highest relative gain (58.1%), followed by collaboration (53.3%), problem-solving (51.4%), communication (50.0%), and adaptability (45.5%). These findings suggest that the model offers a practical framework for assessing employability skills within authentic TEFA activities. It can help vocational teachers document student performance, provide timely feedback, and align assessment with workplace expectations. Further research involving larger samples and stronger experimental designs is needed to examine its effectiveness across different vocational education contexts.

This study aimed to develop and examine the validity, practicality, and preliminary effectiveness of the Outcome-Based Authentic Learning Model (OBALM) for strengthening the professional competence of prospective vocational educators. This Research and Development (R&D) study employed the ADDIE model and involved 54 third-semester students of the Vocational Makeup Education Study Program at the Indonesian Institute of the Arts Padangpanjang. Data were collected through expert validation, implementation observations, student responses, and a professional performance rubric, and were analyzed using Aiken’s V, percentage scores, N-gain, and inferential statistics. OBALM comprises six stages: Authentic Problem Orientation, Problem Analysis, Strategy Design, Implementation, Feedback, and Reflection. Expert validation yielded an Aiken’s V of 0.89, indicating high content validity, while the overall practicality score was 85.0%. Students’ mean professional competence score increased from 62.18 to 82.94, with an N-gain of 0.55. The pretest–posttest difference was statistically significant, t(53) = 13.44, p < .001, with a very large effect size (Cohen’s dz = 1.83). Improvements were observed across the seven targeted professional competence dimensions. These findings provide initial empirical support for OBALM as a structured learning approach that integrates outcome-based learning, authentic problems, practical performance, feedback, and reflection in vocational higher education. Keywords: outcome-based education, authentic learning, professional competence, vocational education, instructional model.

This article develops a professional development approach that uses digital management projects to strengthen the managerial competence of vocational education leaders. The aim is to design a mechanism for transferring learning from a short training module into everyday management practice. The article employed documentary analysis of theoretical and methodological materials and compared them with primary sources on constructive alignment, the transfer of acquired knowledge to professional practice, and digital competence frameworks. The units of analysis are curriculum topics, allocated learning time, management actions and verifiable practical outputs. The documented module comprises twelve hours, equally divided between theoretical and practical sessions; its table does not specify independent study hours. A sequence of problem identification, solution modelling, bounded implementation and reflective analysis is proposed. The classroom module is linked to twenty-four hours of workplace project activity, producing a proposed thirty-six-hour pathway. Expected outputs include a decision rationale, a data dictionary, a monitoring table and an improvement plan. The contribution is an explicit instructional connection between learning a digital tool and substantiating a management decision. The proposed pathway has not undergone a new experimental evaluation. Conditions for subsequent testing and limitations of the design are specified

Automotive electrical-system education requires an understanding of circuit principles and component functions, yet evaluations based on class averages can obscure individual differences and assessment limitations. This study examined changes in test performance before and after instruction recorded as problem-based learning in a headlamp and starter-system unit for Grade XI vocational automotive students. A one-group design was used to analyse 34 matched pre-test and post-test scores on a 0-to-100 scale. Descriptive statistics, paired t tests, Wilcoxon signed-rank tests, an exact sign test, standardized mean change, normalized gains, bootstrap confidence intervals, and exploratory analyses of baseline scores and gains were conducted. Mean scores increased from 71.91 to 95.88, representing a gain of 23.97 points. Thirty-two students improved, while two recorded lower post-test scores. All paired-change tests indicated statistically significant differences, with p values below 0.001, and the standardized within-student effect size was 1.09. An inverse association between baseline performance and arithmetic gain requires caution because the measures are mathematically linked. Seventeen students attained the maximum post-test score, indicating substantial ceiling concentration that may limit the assessment's discrimination at higher achievement levels. The results document a large, widespread improvement in recorded scores following the instructional unit. However, the absence of a comparison group prevents causal attribution of the improvement to problem-based learning. Student-level analysis and scrutiny of assessment properties offer a more informative basis for evaluating learning gains in vocational education.

Vocational education has a strategic role in preparing competent graduates according to the needs of the world of work. As the green economy develops and the Society 5.0 era, graduates are not only required to have technical competencies, but also green skills as a provision to face the transformation of the world of work. Green skills are one of the 21st century skills needed to adjust products, services, and processes to be environmentally friendly. There is a need for an improvement in education and a change in mindset or a more advanced mindset in terms of environmental awareness. Teaching modules play an important role in learning independence, the latest in this research is in modules that are environmentally oriented explicitly in non-science materials. These findings indicate that the application of e-modules in other fields such as learning in office management is still relatively limited, so it is a research opportunity that needs to be developed. This research uses a Research and Development (R&D) approach to produce environmentally friendly e-modules in correspondence materials. Product development follows the ADDIE (Analyze, Design, Development, Implementation, Evaluation) model. The product trial uses a quasi-experimental design with a nonequivalent control group design, which involves an experimental group and a control group that are given a pretest and posttest, respectively. The results of the study show that the feasibility level based on material experts is 85% and media experts 93% with an overall average in the category of suitable for use. The response from students obtained an average percentage of 87% with the category of very good. It can be concluded that the environmentally friendly e-module in the correspondence material was declared effective in improving green skills at SMKN 1 Wonomerto. ABSTRAK Pendidikan vokasi memiliki peran strategis dalam menyiapkan lulusan yang kompeten sesuai kebutuhan dunia kerja. Seiring berkembangnya green economy dan era Society 5.0, lulusan tidak hanya dituntut memiliki kompetensi teknis, tetapi juga green skills sebagai bekal menghadapi transformasi dunia kerja. Green skills merupakan salah satu keterampilan abad ke 21 yang dibutuhkan untuk menyesuaikan produk, layanan, dan proses agar ramah lingkungan. Diperlukan adanya peningkatan pendidikan dan perubahan mindset atau pola pikir yang lebih maju dalam hal kesadaran akan lingkungan. Modul ajar berperan penting dalam kemandirian belajar, Temuan ini mengindikasikan bahwa penerapan e-modul pada bidang lain seperti pembelajaran di manajemen perkantoran masih relatif terbatas sehingga menjadi peluang penelitian yang perlu dikembangkan. Penelitian ini menggunakan pendekatan Research and Development (R&D) untuk menghasilkan e-modul berwawasan lingkungan pada materi korespondensi. Pengembangan produk mengikuti model ADDIE (Analyze, Design, Development, Implementation, Evaluation). Uji coba produk menggunakan quasi-experimental design dengan bentuk nonequivalent control group design, yang melibatkan kelompok eksperimen dan kelompok kontrol yang masing-masing diberi pretest dan posttest. Hasil penelitian menunjukkan bahwa tingkat kelayakan berdasarkan ahli materi 85% dan ahli media 93% dengan rata-rata keseluruhan berada dikategori layak digunakan. Respons dari peserta didik memperoleh rata-rata presentase 87% dengan kategori sangat baik. Produk yang dihasilkan tidak sekadar menyisipkan wacana lingkungan sebagai pelengkap, melainkan mengubah kebiasaan korespondensi berbasis kertas menjadi serba digital melalui email. Peningkatan green skills dapat disimpulkan bahwa e-modul berwawasan lingkungan pada materi korespondensi dinyatakan efektif digunakan dalam meningkatkan green skills di SMKN 1 Wonomerto.

This study examines the factors associated with Professional Maritime Character among vocational maritime students by investigating the effects of Islamic Work Ethic, Religious Commitment, and Spiritual Intelligence, while considering Self-Discipline as a mediating mechanism and Moral Awareness as a moderating factor. A quantitative cross-sectional design was employed involving 525 students from Batch VIII, X, and XI at Politeknik Pelayaran Sumatera Barat, Indonesia, using a total sampling technique. Data were collected through structured questionnaires and analyzed using Partial Least Squares Structural Equation Modeling with the PLS Algorithm and Bootstrapping Calculation. The measurement model demonstrated adequate indicator reliability, internal consistency, and convergent validity across all constructs. The structural results show that Islamic Work Ethic, Religious Commitment, and Spiritual Intelligence have significant positive effects on Professional Maritime Character, while Religious Commitment significantly predicts Self-Discipline; however, Islamic Work Ethic and Spiritual Intelligence do not significantly predict Self-Discipline. Moral Awareness has a significant negative direct association with Professional Maritime Character, but its interactions with Islamic Work Ethic, Religious Commitment, and Spiritual Intelligence are not significant. These findings indicate that professional maritime character is more strongly associated with the direct internalization of religious and spiritual values than with conditional effects of moral awareness, providing practical implications for integrated character development in maritime vocational education.

Teacher–student relationships outside formal lessons are part of school social life and may provide opportunities to practice democratic values. This qualitative case study examined patterns of out-of-class interaction, their relationship to democratic values, and factors shaping them at SMK Lingga Kencana Depok. Fourteen informants participated: two vice principals, a Pancasila and Civic Education teacher, a religious education teacher, and ten eleventh-grade students. Data came from in-depth interviews, non-participant observations, and documentation, analyzed using the Miles and Huberman interactive model. Findings show open communication, mutual respect, professional closeness, and opportunities for students to express opinions. Democratic values appeared through openness, respect for differences, participation, dialogue, and responsibility. Teachers’ personal approaches and the school environment supported interaction, while differences in student characteristics, limited time, and some students’ lack of confidence posed challenges. Unlike studies centered on formal lessons or structured programs, this case foregrounds everyday out-of-class interactions in vocational education. These interactions may provide a contextual space for practicing democratic values relevant to building democratic culture, but this case study does not establish a direct causal effect on its formation.

Nigeria’s ambition to build a one-trillion-dollar economy by 2030 requires more than macroeconomic reforms, infrastructure development and increased investment. It requires a well-educated, highly skilled and productive population capable of generating knowledge, developing technologies, creating businesses and solving national problems. Quality education is therefore one of the most important foundations for achieving this economic ambition. This paper examines the critical role of quality education in supporting Nigeria’s aspiration for a one-trillion-dollar economy by 2030. Methodologically, the study adopts a qualitative documentary research design, applying thematic content analysis to eighteen secondary sources drawn from national policy documents, reports of international organisations and peer-reviewed literature. It argues that quality education contributes to economic transformation through the development of a skilled workforce, promotion of science, technology and innovation, expansion of entrepreneurship and employment, strengthening of research and industrial productivity, promotion of inclusive economic growth, and development of effective leadership and institutional capacity. The paper observes that Nigeria’s challenge is no longer simply increasing access to education but ensuring that what learners acquire is relevant to the changing requirements of the Nigerian and global economy. The paper suggests increased and sustainable investment in education, curriculum reform, stronger university-industry partnerships, expansion of technical and vocational education, improved funding for research and innovation, digital transformation of education, and stronger accountability in educational institutions. It concludes that the one-trillion-dollar economic ambition cannot be sustainably achieved without corresponding investment in the quality of Nigeria’s human capital. Quality education should therefore be treated as productive economic infrastructure and a central pillar of Nigeria’s long-term economic transformation.

تلاش نیجریه برای ساختن اقتصادی با ارزش یک تریلیون دلار تا سال ۲۰۳۰، نیازمند چیزی فراتر از اصلاحات کلان اقتصادی، توسعه زیرساخت‌ها و افزایش سرمایه‌گذاری است. این هدف مستلزم جمعیتی تحصیل‌کرده، دارای مهارت بالا و بهره‌ور است که قادر به تولید دانش، توسعه فناوری‌ها، ایجاد کسب‌وکار و حل مسائل ملی باشند. بنابراین، آموزش با کیفیت یکی از مهم‌ترین پایه‌های دستیابی به این هدف اقتصادی به‌شمار می‌رود. این مقاله نقش حیاتی آموزش با کیفیت را در حمایت از آرمان نیجریه برای دستیابی به اقتصاد یک تریلیون دلاری تا سال ۲۰۳۰ بررسی می‌کند. از نظر روش‌شناسی، این پژوهش از طرح پژوهش کیفی اسنادی بهره می‌گیرد و با استفاده از تحلیل محتوای تماتیک، هجده منبع ثانویه برگرفته از اسناد سیاستی ملی، گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی و متون داوری‌شده را مورد بررسی قرار می‌دهد. مقاله استدلال می‌کند که آموزش با کیفیت از طریق توسعه نیروی کار ماهر، ترویج علم، فناوری و نوآوری، گسترش کارآفرینی و اشتغال، تقویت پژوهش و بهره‌وری صنعتی، ارتقای رشد اقتصادی فراگیر و توسعه رهبری مؤثر و ظرفیت نهادی، به تحول اقتصادی کمک می‌کند. مقاله خاطرنشان می‌سازد که چالش نیجریه دیگر صرفاً افزایش دسترسی به آموزش نیست، بلکه اطمینان از مرتبط بودن آنچه فراگیران کسب می‌کنند با نیازهای متغیر اقتصاد نیجریه و جهان است. مقاله پیشنهاد می‌کند که سرمایه‌گذاری پایدار و افزایشی در آموزش، اصلاح برنامه درسی، تقویت همکاری دانشگاه و صنعت، گسترش آموزش فنی و حرفه‌ای، بهبود تأمین مالی پژوهش و نوآوری، تحول دیجیتال آموزش و افزایش پاسخگویی در نهادهای آموزشی باید مورد توجه قرار گیرد. در پایان نتیجه‌گیری می‌شود که هدف اقتصادی یک تریلیون دلاری بدون سرمایه‌گذاری متناسب در کیفیت سرمایه انسانی نیجریه به‌طور پایدار قابل تحقق نیست. بنابراین، آموزش با کیفیت باید به‌عنوان زیرساخت اقتصادی مولد و ستون مرکزی تحول اقتصادی بلندمدت نیجریه تلقی شود.

This community service program aims to strengthen teachers' capacity to integrate Islamic values ​​and noble character into vocational education at SMK Babussalam Teluk Pakedai. Research Gap: While Islamic-based character education has been widely discussed, community service programs that systematically integrate Islamic moral values ​​into skill-based vocational subjects and daily religious practices remain limited, particularly in general (non-religious) vocational schools. Novelty: This program develops an integrative model linking vocational competence with Islamic values—specifically ṣidiq (honesty), amānah (responsibility), ta‘āwun (cooperation), and itqan (professionalism)—supported by the teachers' religious backgrounds and the surrounding community environment. Methods: A participatory approach was employed through seminars, workshops, discussions, and implementation mentoring involving 20 teachers. Data were collected using a 20-item Likert scale questionnaire and analyzed using descriptive statistics, the Shapiro–Wilk normality test, and a paired-samples t-test. Results: The mean score increased from 60.95 to 86.80, representing a gain of 25.85 points; the data were normally distributed (p = 0.551), and the difference between the pre-test and post-test was highly significant (t = −20.36; p < 0.001). Significance: The program demonstrates that integrating Islamic values ​​into vocational instruction can enhance teachers' pedagogical competence, religious character, and professional ethics, while providing a replicable model for developing adaptive, professional, and morally grounded vocational education in the Society 5.0 era..

این برنامه خدمات اجتماعی با هدف تقویت توانمندی معلمان در ادغام ارزش‌های اسلامی و اخلاق نیکو در آموزش فنی‌وحرفه‌ای در دبیرستان فنی‌وحرفه‌ای Babussalam Teluk Pakedai اجرا می‌شود. شکاف پژوهشی: اگرچه آموزش مبتنی بر شخصیت اسلامی به طور گسترده مورد بحث قرار گرفته است، اما برنامه‌های خدمات اجتماعی که به طور نظام‌مند ارزش‌های اخلاقی اسلامی را در دروس مهارتی و حرفه‌ای و همچنین در اعمال دینی روزمره ادغام می‌کنند، به ویژه در مدارس فنی‌وحرفه‌ای عمومی (غیرمذهبی)، همچنان محدود هستند. نوآوری: این برنامه یک مدل تلفیقی توسعه می‌دهد که شایستگی‌های فنی‌وحرفه‌ای را با ارزش‌های اسلامی—به طور خاص صدق (راستگویی)، امانت (مسئولیت‌پذیری)، تعاون (همکاری) و اتقان (حرفه‌ای‌گری)—در پیوند با پیشینه دینی معلمان و محیط اجتماعی پیرامون آن‌ها، مرتبط می‌سازد. روش‌ها: رویکرد مشارکتی از طریق برگزاری سمینارها، کارگاه‌ها، بحث‌ها و راهنمایی در اجرای برنامه با مشارکت ۲۰ معلم به کار گرفته شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه ۲۰ ماده‌ای بر اساس مقیاس لیکرت گردآوری و با آمار توصیفی، آزمون نرمالیتی Shapiro–Wilk و آزمون t زوجی تحلیل شدند. نتایج: میانگین نمره از ۶۰٫۹۵ به ۸۶٫۸۰ افزایش یافت که نشان‌دهنده افزایش ۲۵٫۸۵ واحدی است؛ داده‌ها توزیع نرمال داشتند (p = ۰٫۵۵۱) و تفاوت بین پیش‌آزمون و پس‌آزمون بسیار معنادار بود (t = −۲۰٫۳۶؛ p < ۰٫۰۰۱). اهمیت: این برنامه نشان می‌دهد که ادغام ارزش‌های اسلامی در آموزش فنی‌وحرفه‌ای می‌تواند شایستگی آموزشی، منش دینی و اخلاق حرفه‌ای معلمان را ارتقا دهد و در عین حال مدلی قابل تکرار برای توسعه آموزش فنی‌وحرفه‌ای سازگار، حرفه‌ای و مبتنی بر اخلاق در عصر جامعه ۵٫۰ ارائه کند.

Digital transformation in vocational education necessitates practical learning that goes beyond mere skill mastery; it must also foster deep understanding, critical thinking, problem-solving, collaboration, and learner autonomy. This study aims to develop a digital-based vocational practical learning model utilizing a "deep learning" approach to enhance the quality of instruction at SMK Werdhi Sila Kumara. The study employs the Research and Development (R&D) method using the ADDIE model, comprising the stages of Analysis, Design, Development, Implementation, and Evaluation. Participants included teachers, 120 Grade X students, and expert validators. Data were collected through observations, interviews, questionnaires, practical skill assessments, and learning outcome tests, then analyzed using both descriptive and quantitative methods. The results indicate that the model was developed to meet the need for practical learning that is more active, contextual, digital, and reflective. The model integrates mindful, meaningful, and joyful learning through digital exploration, hands-on practice, problem-solving, collaboration, reflection, and evaluation. The model was deemed valid and practical, with average response scores of 4.17 from teachers and 4.04 from students (on a 5-point scale). Its effectiveness was demonstrated by an increase in average learning outcomes from 75 in the pre-test to 80 in the post-test. The final model is considered valid, practical, and effective in supporting the improvement of vocational practical learning quality.

تحول دیجیتال در آموزش‌های فنی و حرفه‌ای مستلزم یادگیری عملی است که فراتر از صرفاً تسلط بر مهارت‌ها باشد؛ بلکه باید درک عمیق، تفکر انتقادی، حل مسئله، همکاری و خودمختاری یادگیرنده را نیز تقویت کند. هدف این پژوهش، توسعه یک مدل آموزش عملی مهارت‌های فنی مبتنی بر دیجیتال با بهره‌گیری از رویکرد «یادگیری عمیق» به منظور ارتقای کیفیت آموزش در دبیرستان فنی حرفه‌ای Werdhi Sila Kumara است. این پژوهش با روش تحقیق و توسعه (R&D) و با استفاده از مدل ADDIE شامل مراحل تحلیل، طراحی، توسعه، اجرا و ارزیابی انجام شده است. شرکت‌کنندگان شامل معلمان، ۱۲۰ دانش‌آموز پایه دهم و ارزیابان خبره بودند. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه، پرسشنامه، ارزیابی مهارت‌های عملی و آزمون‌های نتایج یادگیری گردآوری و با روش‌های توصیفی و کمی تحلیل شدند. نتایج نشان می‌دهد که مدل توسعه‌یافته، نیاز به یادگیری عملی فعال‌تر، زمینه‌مند، دیجیتال و تأملی را برآورده می‌کند. این مدل یادگیری آگاهانه، معنادار و لذت‌بخش را از طریق کاوش دیجیتال، تمرین عملی، حل مسئله، همکاری، تأمل و ارزیابی ادغام می‌کند. مدل مذکور از نظر اعتبار و کاربردپذیری با میانگین امتیاز پاسخ ۴.۱۷ از معلمان و ۴.۰۴ از دانش‌آموزان (در مقیاس ۵ امتیازی) تأیید شد. اثربخشی مدل با افزایش میانگین نتایج یادگیری از ۷۵ در پیش‌آزمون به ۸۰ در پس‌آزمون نشان داده شد. مدل نهایی از نظر اعتبار، کاربردپذیری و اثربخشی در حمایت از ارتقای کیفیت آموزش عملی مهارت‌های فنی تأیید می‌شود.

The integration of coding and Artificial Intelligence (AI) into vocational education is essential for equipping students with 21st-century digital competencies, yet implementation in remote and island regions like Bangka Belitung archipelago province remains fragmented and unsustainable. This study employs Developmental Evaluation (DE) a real-time, adaptive, and participatory evaluation approach (Patton, 2011) to analyze policy readiness and strengthen the digital ecosystem for coding and AI instruction across vocational schools in the province. Using qualitative methods, including in- depth interviews (n = 26), focus group discussions, classroom observations, and policy document analysis, the research assesses readiness across five core dimensions: (1) policy & governance, (2) human capacity, (3) digital infrastructure, (4) curriculum relevance, and (5) industry–academia partnerships. Findings reveal a critical policy–practice gap: while national frameworks such as the Grand Design for Vocational School Revitalization and Kurikulum Merdeka promote digital literacy, local implementation lacks binding regional regulations, standardized teacher competency pathways, equitable infrastructure distribution, and context-based curricula. Only 24% of ICT teachers had received AI-related training, and AI concepts were rarely taught in practice. Through DE cycles of exploration, collective sense-making, and prototyping, stakeholders co-designed adaptive solutions including a provincial roadmap for digital vocational education, offline AI learning modules via WhatsApp, and micro-innovation grants for teacher-led experimentation. The study demonstrates DE’s effectiveness in fostering adaptive capacity, surfacing systemic barriers, and enabling locally owned, sustainable digital transformation strategies.

ادغام برنامه‌نویسی و هوش مصنوعی (AI) در آموزش فنی‌وحرفه‌ای برای تجهیز دانش‌آموزان به شایستگی‌های دیجیتال قرن بیست‌ویکم ضروری است، اما اجرای آن در مناطق دورافتاده و جزیره‌ای مانند استان مجمع‌الجزایر بانگکا بلیتونگ همچنان پراکنده و ناپایدار باقی مانده‌است. این مطالعه با بهره‌گیری از رویکرد ارزیابی توسعه‌ای (DE) که یک روش ارزیابی بلادرنگ، تطبیقی و مشارکتی است (Patton, 2011)، به تحلیل آمادگی سیاستی و تقویت زیست‌بوم دیجیتال برای آموزش برنامه‌نویسی و هوش مصنوعی در مدارس فنی‌وحرفه‌ای این استان می‌پردازد. با استفاده از روش‌های کیفی، از جمله مصاحبه‌های عمیق (n = 26)، بحث‌های گروهی متمرکز، مشاهده کلاس درس و تحلیل اسناد سیاستی، پژوهش آمادگی را در پنج بُعد اصلی ارزیابی می‌کند: (۱) سیاست و حکمرانی، (۲) ظرفیت انسانی، (۳) زیرساخت دیجیتال، (۴) ارتباط برنامه‌درسی و (۵) مشارکت صنعت و دانشگاه. یافته‌ها شکاف مهمی میان سیاست و عمل را نشان می‌دهد: در حالی که چارچوب‌های ملی مانند طرح کلان نوسازی مدارس فنی‌وحرفه‌ای و «کریکولوم مردکا» سواد دیجیتال را ترویج می‌کنند، اجرای محلی فاقد مقررات منطقه‌ای الزام‌آور، مسیرهای استاندارد شایستگی معلمان، توزیع عادلانه زیرساخت و برنامه‌درسی مبتنی بر زمینه است. تنها ۲۴٪ از معلمان ICT آموزش مرتبط با AI را دریافت کرده‌اند و مفاهیم AI به ندرت در عمل تدریس می‌شود. از طریق چرخه‌های DE شامل اکتشاف، معنا‌بخشی جمعی و نمونه‌سازی، ذینفعان راه‌حل‌های تطبیقی از جمله نقشه‌راه استانی برای آموزش دیجیتال فنی‌وحرفه‌ای، ماژول‌های یادگیری AI آفلاین از طریق WhatsApp و گرنت‌های خرد نوآوری برای آزمایشگری معلمان را به‌طور مشترک طراحی کردند. این مطالعه اثربخشی DE را در تقویت ظرفیت تطبیقی، آشکارسازی موانع نظام‌مند و امکان‌پذیر ساختن راهبردهای تحول دیجیتال بومی و پایدار نشان می‌دهد.

This study examined the efficacy of a deep-learning pedagogy-based electrical installation practicum job sheet (DLPJ) in fostering students' learning autonomy within the context of technical and vocational education and training (TVET). The evolving demands of the TVET industry necessitate graduates who possess technical skills and demonstrate the capacity for independent learning, reflective practice, and adaptive problem-solving. Employing a convergent mixed-methods design grounded in deep learning pedagogy and self-regulated learning theory, this study investigated this phenomenon using a sample of 64 undergraduate students enrolled in an electrical installation practicum course. Data collection involved the administration of the Learning Autonomy Scale at both the pretest and posttest stages, with analysis conducted through analysis of covariance and mixed analysis of variance. Qualitative data were gathered via semi-structured interviews to gain insights into students' learning experiences and perceptions. The findings indicated a significant enhancement in learning autonomy among students utilizing the DLPJ, with very large effect sizes reflecting substantial improvements in planning, monitoring, and self-evaluation. Qualitative data further suggested increased reflective thinking and confidence in task performance, as well as greater independence in resolving practical electrical installation challenges. These results suggest that integrating reflective inquiry, conceptual thinking, and self-reflection into laboratory lessons can effectively merge cognitive and psychomotor learning in vocational training programs. The study concludes that immersive learning pedagogy can transform traditional procedural job sheet into autonomy-focused learning tools, offering a practical instructional model for preparing flexible and work-ready graduates in the technology and vocational education sectors.

این پژوهش اثربخشی برگه کار عملی نصب تأسیسات الکتریکی مبتنی بر پداگوژی یادگیری عمیق (DLPJ) را در پرورش خودمختاری یادگیری دانشجویان در زمینه آموزش و پرورش فنی و حرفه‌ای (TVET) مورد بررسی قرار داد. نیازهای در حال تحول صنعت TVET مستلزم فارغ‌التحصیلانی است که علاوه بر مهارت‌های فنی، توانایی یادگیری مستقل، تمرین تأملی و حل مسئله تطبیقی را نیز دارا باشند. با بهره‌گیری از طرح آمیخته همگرا مبتنی بر پداگوژی یادگیری عمیق و نظریه یادگیری خودتنظیمی، این پژوهش با نمونه‌ای متشکل از ۶۴ دانشجوی کارشناسی ثبت‌نام‌شده در درس عملی نصب تأسیسات الکتریکی انجام شد. گردآوری داده‌ها از طریق اجرای مقیاس خودمختاری یادگیری در مراحل پیش‌آزمون و پس‌آزمون صورت گرفت و تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس و تحلیل واریانس آمیخته انجام شد. داده‌های کیفی نیز از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته جهت کسب بینش نسبت به تجارب و ادراکات یادگیری دانشجویان گردآوری گردید. یافته‌ها نشان داد که استفاده از DLPJ منجر به افزایش معنادار خودمختاری یادگیری در دانشجویان شده است، به‌طوری که اندازه اثر بسیار بزرگ، بهبود چشمگیری را در برنامه‌ریزی، پایش و خودارزیابی نشان داد. داده‌های کیفی نیز حاکی از افزایش تفکر تأملی و اعتماد به نفس در انجام وظایف و همچنین استقلال بیشتر در حل چالش‌های عملی نصب تأسیسات الکتریکی بود. این نتایج نشان می‌دهد که ادغام پرسشگری تأملی، تفکر مفهومی و خودبازتابی در دروس آزمایشگاهی می‌تواند یادگیری شناختی و روان‌حرکتی را در برنامه‌های آموزش فنی و حرفه‌ای به‌طور مؤثری تلفیق کند. پژوهش نتیجه می‌گیرد که پداگوژی یادگیری فراگیر می‌تواند برگه کار عملی سنتی را به ابزاری متمرکز بر خودمختاری یادگیری تبدیل کند و مدل آموزشی عملی برای آماده‌سازی فارغ‌التحصیلان منعطف و آماده به کار در بخش آموزش فناوری و فنی و حرفه‌ای ارائه دهد.

This study examines the necessity of developing a metaverse framework within Technical and Vocational Education and Training (TVET) to facilitate Project-Based Learning (PjBL) and enhance 21st-century skills. This research utilized a descriptive quantitative approach, employing a closed-ended questionnaire with a five-point Likert scale, which was distributed online to 100 stakeholders, including lecturers/teachers, TVET students, school or program managers, and educational technology developers. The findings revealed that all principal variables–metaverse-based learning environment, PjBL support, 21st-century skills development, and framework requirements–achieved high to very high mean scores. Stakeholders identified immersive simulation, safe practice spaces, real-world project scenarios, collaboration tools, and curriculum alignment as essential components of metaverse implementation. The results further indicate strong expectations for structured pedagogical design, technological stability, and assessment support through learning analytics. These findings suggest that developing a metaverse framework in TVET is not only technologically feasible but also pedagogically essential for enhancing experiential learning and higher-order competencies. This study offers a comprehensive needs-based perspective that integrates technology, pedagogy, and institutional readiness into a unified framework for immersive vocational education.

این مطالعه به بررسی ضرورت توسعه چارچوب متاورس در آموزش فنی و حرفه‌ای (TVET) به منظور تسهیل یادگیری مبتنی بر پروژه (PjBL) و ارتقای مهارت‌های قرن بیست‌ویکم می‌پردازد. این پژوهش با رویکرد توصیفی-کمی انجام شده و از پرسشنامه بسته با مقیاس لیکرت پنج‌درجه‌ای استفاده کرده است که به صورت آنلاین در اختیار ۱۰۰ نفر از ذی‌نفعان شامل مدرسان/معلمان، دانشجویان TVET، مدیران مدارس یا برنامه‌ها و توسعه‌دهندگان فناوری آموزشی قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که تمامی متغیرهای اصلی شامل محیط یادگیری مبتنی بر متاورس، حمایت از PjBL، توسعه مهارت‌های قرن بیست‌ویکم و الزامات چارچوب، میانگین امتیاز بالا تا بسیار بالا را کسب کردند. ذی‌نفعان، شبیه‌سازی فراگیر، فضاهای تمرین ایمن، سناریوهای پروژه واقعی، ابزارهای همکاری و همسویی با برنامه درسی را به عنوان اجزای اساسی پیاده‌سازی متاورس شناسایی کردند. نتایج همچنین بیانگر انتظارات قوی برای طراحی آموزشی ساختاریافته، پایداری فناوری و حمایت ارزیابی از طریق تحلیل یادگیری است. این یافته‌ها نشان می‌دهد که توسعه چارچوب متاورس در TVET نه تنها از نظر فناوری امکان‌پذیر، بلکه از نظر آموزشی نیز برای ارتقای یادگیری تجربی و شایستگی‌های سطوح بالاتر ضروری است. این مطالعه دیدگاهی جامع مبتنی بر نیازها ارائه می‌دهد که فناوری، آموزش و آمادگی نهادی را در قالب چارچوبی یکپارچه برای آموزش حرفه‌ای فراگیر ادغام می‌کند.

This study investigates the factors contributing to employability mismatch among Technical and Vocational Education and Training (TVET) graduates in Malaysia, focusing on horizontal mismatch between graduates’ fields of study and employment. Although graduate mismatch has been widely discussed, limited research explains how its determinants interact within the TVET system. This study applied Total Interpretive Structural Modelling (TISM) to identify and interpret hierarchical relationships among these factors. The factors were identified through a structured literature review and stakeholder consultation, and their relationships were examined using the Structural Self-Interaction Matrix, Initial Reachability Matrix, Final Reachability Matrix, level partitioning, and MICMAC analysis. The study included 21 factors: 17 literature-derived factors and 4 context-specific factors (the role of educational institutions in supporting career choice, employment status or position, institutional reputation, and industrial training programmes). The factors represented internal, external, interpersonal, institutional, and sociodemographic dimensions. The findings indicate that employability mismatch is shaped by a complex, interconnected system. TISM positioned labour market conditions, gender, and socioeconomic background at Level 4, reflecting their location at the base of the interpretive hierarchy. However, MICMAC analysis using the mean-based threshold of 19 classified labour market conditions and socioeconomic background as independent or driving factors, whereas gender was classified as autonomous. Personal interests of graduates were also classified as an independent or driving factor despite their Level 3 position. These results show that TISM and MICMAC provide complementary interpretations: TISM explains hierarchical position and directional relationships, while MICMAC indicates relative driving and dependence powers. This distinction improves conceptual clarity and prevents hierarchical placement from being incorrectly interpreted as direct evidence of high driving power across the entire system. The resulting framework supports targeted institutional and policy interventions to improve alignment between TVET graduate preparation and labour market needs and provides a basis for future quantitative validation and predictive modelling.

این مطالعه به بررسی عوامل مؤثر بر عدم تطابق اشتغال‌پذیری در میان فارغ‌التحصیلان آموزش فنی و حرفه‌ای (TVET) در مالزی می‌پردازد و بر عدم تطابق افقی میان رشته تحصیلی فارغ‌التحصیلان و شغل آن‌ها تمرکز دارد. اگرچه موضوع عدم تطابق فارغ‌التحصیلان به طور گسترده مورد بحث قرار گرفته است، اما پژوهش‌های محدودی به تبیین نحوه تعامل عوامل تعیین‌کننده آن در نظام TVET پرداخته‌اند. این مطالعه از مدل‌سازی ساختاری تفسیری کل‌نگر (TISM) برای شناسایی و تفسیر روابط سلسله‌مراتبی میان این عوامل بهره گرفته است. عوامل مذکور از طریق مرور ساختاریافته ادبیات و مشاوره با ذینفعان شناسایی شده و روابط آن‌ها با استفاده از ماتریس خودتعاملی ساختاری، ماتریس دسترسی اولیه، ماتریس دسترسی نهایی، تقسیم‌بندی سطوح و تحلیل MICMAC مورد بررسی قرار گرفته‌اند. در این پژوهش ۲۱ عامل شامل ۱۷ عامل استخراج‌شده از ادبیات و ۴ عامل خاص زمینه‌ای (نقش مؤسسات آموزشی در حمایت از انتخاب شغلی، وضعیت یا موقعیت شغلی، اعتبار مؤسسه و برنامه‌های آموزش صنعتی) لحاظ شده‌اند. این عوامل ابعاد درونی، بیرونی، بین‌فردی، نهادی و جامعه‌شناختی را نمایندگی می‌کنند. یافته‌ها نشان می‌دهد که عدم تطابق اشتغال‌پذیری توسط سیستمی پیچیده و به‌هم‌پیوسته شکل می‌گیرد. مدل TISM شرایط بازار کار، جنسیت و پیشینه اقتصادی-اجتماعی را در سطح ۴ قرار داد که بیانگر جایگاه آن‌ها در پایه سلسله‌مراتب تفسیری است. با این حال، تحلیل MICMAC با استفاده از آستانه مبتنی بر میانگین ۱۹، شرایط بازار کار و پیشینه اقتصادی-اجتماعی را به عنوان عوامل مستقل یا محرک طبقه‌بندی کرد، در حالی که جنسیت به عنوان عامل مستقل طبقه‌بندی شد. علایق شخصی فارغ‌التحصیلان نیز با وجود قرارگیری در سطح ۳، به عنوان عامل مستقل یا محرک طبقه‌بندی شد. این نتایج نشان می‌دهد که TISM و MICMAC تفسیرهای مکملی ارائه می‌دهند: TISM جایگاه سلسله‌مراتبی و روابط جهت‌دار را توضیح می‌دهد، در حالی که MICMAC قدرت نسبی محرک بودن و وابستگی را نشان می‌دهد. این تمایز، شفافیت مفهومی را ارتقا داده و از تفسیر نادرست جایگاه سلسله‌مراتبی به عنوان شواهد مستقیم قدرت محرک بالا در کل سیستم جلوگیری می‌کند. چارچوب حاصل از این پژوهش از مداخلات نهادی و سیاستی هدفمند برای بهبود همسویی میان آمادگی فارغ‌التحصیلان TVET و نیازهای بازار کار حمایت می‌کند و مبنایی برای اعتبارسنجی کمی و مدل‌سازی پیش‌بینانه آینده فراهم می‌آورد.

Technical and vocational education and training (TVET) has the potential to contribute to environmental sustainability and economic diversification through the incorporation of skills and capacities for sustainability in curricula, teaching, governance, and institutional practice. The present study provides a mixed methods institutional analysis of the perceived sustainability and integration of environmental economics in one anonymised public technical education institution in Saudi Arabia. After receiving the appropriate ethics approvals, a survey was conducted to 100 staff (82 trainers and 18 administrators) from 18 April to 31 May 2024. To explain and contextualise the quantitative patterns, semi-structured interviews, open-ended responses, and institutional documents were used. 40% responded “moderate integration”, 35% responded “limited integration”, 15% responded “full embedded”, and 10% responded “not integrated”. The positive associations were found for curriculum integration, the effectiveness of digital tools, governance and leadership, and entrepreneurship-oriented training, whereas resource and trainer-preparation barriers were negatively associated with sustainability-education outcomes. The qualitative evidence converged on three implementation needs: the need for explicit sustainability learning outcomes, systematic monitoring, and targeted trainer development. The results are not to be interpreted as evidence of cause and effect or as nationally representative staff perceptions. The study provides a tentative implementation framework based on indicators, 12 measurable indicators, identified data sources, review cycles, and institutional owners. The framework provides a sensible foundation for local auditing and improvement and needs to be validated both institutionally and over time.

آموزش و پرورش فنی و حرفه‌ای (TVET) این ظرفیت را دارد که از طریق گنجاندن مهارت‌ها و توانمندی‌های مرتبط با پایداری در برنامه‌های درسی، آموزش، حکمرانی و رویه‌های نهادی، به پایداری زیست‌محیطی و تنوع‌بخشی اقتصادی کمک کند. مطالعه حاضر، تحلیل نهادی با رویکرد آمیخته‌ای از ادراک پایداری و ادغام اقتصاد زیست‌محیطی در یک مؤسسه آموزش فنی دولتی ناشناس در عربستان سعودی ارائه می‌دهد. پس از اخذ مجوزهای اخلاقی لازم، از تاریخ ۱۸ آوریل تا ۳۱ مه ۲۰۲۴، پرسشنامه‌ای از ۱۰۰ نفر از کارکنان (۸۲ مربی و ۱۸ مدیر) جمع‌آوری شد. به منظور تبیین و زمینه‌یابی الگوهای کمی، از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، پاسخ‌های باز و اسناد نهادی استفاده گردید. ۴۰٪ پاسخ‌دهندگان «ادغام متوسط»، ۳۵٪ «ادغام محدود»، ۱۵٪ «ادغام کامل» و ۱۰٪ «عدم ادغام» را گزارش کردند. ارتباط مثبت برای ادغام برنامه درسی، اثربخشی ابزارهای دیجیتال، حکمرانی و رهبری، و آموزش مبتنی بر کارآفرینی مشاهده شد، در حالی که موانع منابع و آمادگی مربیان با پیامدهای آموزش پایداری ارتباط منفی داشتند. شواهد کیفی بر سه نیاز اجرایی همگرا شد: نیاز به نتایج یادگیری صریح در حوزه پایداری، پایش نظام‌مند و توسعه هدفمند مربیان. نتایج نباید به عنوان شواهدی از رابطه علت و معلولی یا به عنوان بازتاب ادراک کارکنان در سطح ملی تفسیر شود. این مطالعه چارچوبی مقدماتی برای اجرا بر اساس شاخص‌ها، ۱۲ شاخص قابل اندازه‌گیری، منابع داده‌ای شناسایی‌شده، چرخه‌های بازبینی و مسئولان نهادی ارائه می‌دهد. این چارچوب، مبنایی معقول برای ارزیابی و بهبود محلی فراهم می‌کند و نیازمند اعتبارسنجی نهادی و زمانی است.

This study was motivated by the persistently low learning outcomes of Grade XI students at SMK Negeri 3 Tondano in the Electrical Power Installation subject, particularly regarding Occupational Health and Safety (K3). These issues stemmed from a monotonous teaching approach, a reliance on one-way lectures, and minimal student engagement. The study aimed to improve the learning outcomes of Grade XI students in the Electrical Power Installation subject at SMK Negeri 3 Tondano by implementing the Problem-Based Learning (PBL) model. A Classroom Action Research (CAR) approach was employed over two cycles. Each cycle comprised four phases: planning, implementation, observation, and reflection. The participants were 12 male Grade XI students at SMK Negeri 3 Tondano. Data were collected through observation, formative tests, and documentation, and subsequently analyzed descriptively. The findings indicate that the implementation of PBL successfully improved student learning outcomes. The classical mastery rate was 68% in Cycle I, and the classical average score increased to 82% in Cycle II following improvements. In Cycle II, all 12 students (100%) achieved individual mastery, with a classical average score of 82%. Both the classical average score of 82% and the individual mastery rate of 100% exceeded the success threshold, where at least 75% of students were required to meet the learning mastery criteria (KKTP). The PBL approach fostered an engaging, enjoyable, and meaningful learning environment while encouraging critical thinking and active participation in solving real-world problems.

این پژوهش با انگیزه نتایج پایین یادگیری دانش‌آموزان پایه یازدهم در دبیرستان فنی حرفه‌ای دولتی شماره ۳ توندانو در درس نصب نیروی برق، به‌ویژه در زمینه بهداشت و ایمنی شغلی (K3)، انجام شد. این مشکلات ناشی از رویکرد تدریس یکنواخت، اتکای صرف به سخنرانی یک‌طرفه و مشارکت حداقلی دانش‌آموزان بود. هدف پژوهش، ارتقاء نتایج یادگیری دانش‌آموزان پایه یازدهم در درس نصب نیروی برق در این مدرسه از طریق به‌کارگیری مدل یادگیری مبتنی بر مسئله (Problem-Based Learning یا PBL) بود. این پژوهش با رویکرد پژوهش اقدام کلاسی (Classroom Action Research یا CAR) در دو چرخه اجرا شد. هر چرخه شامل چهار مرحله برنامه‌ریزی، اجرا، مشاهده و بازتاب بود. شرکت‌کنندگان شامل ۱۲ دانش‌آموز پسر پایه یازدهم در این مدرسه بودند. داده‌ها از طریق مشاهده، آزمون‌های تکوینی و مستندسازی گردآوری و به‌صورت توصیفی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که اجرای PBL به‌طور موفقیت‌آمیزی نتایج یادگیری دانش‌آموزان را بهبود بخشید. نرخ تسلط کلاسیک در چرخه اول ۶۸٪ بود و میانگین نمره کلاسیک پس از بهبودها در چرخه دوم به ۸۲٪ افزایش یافت. در چرخه دوم، هر ۱۲ دانش‌آموز (۱۰۰٪) به تسلط فردی دست یافتند و میانگین نمره کلاسیک ۸۲٪ بود. هم میانگین نمره کلاسیک ۸۲٪ و هم نرخ تسلط فردی ۱۰۰٪ از آستانه موفقیت که حداقل ۷۵٪ دانش‌آموزان باید معیار تسلط یادگیری (KKTP) را کسب کنند، فراتر رفت. رویکرد PBL محیط یادگیری جذاب، لذت‌بخش و معناداری را ایجاد کرد و تفکر انتقادی و مشارکت فعال در حل مسائل واقعی را تقویت نمود.

The erosion of work-related character among Vocational High School (SMK) students—marked by weak discipline, honesty, and work ethic—calls for a character education model that specifically synchronizes religious values with industrial work-culture standards. The aim of this study identifies the integration of the Qur'anic values of Surah Luqman verses 12, 13, 17, 18, and 19 into industrial work culture as a model of character education within the Automotive Engineering Program of SMKs in Bogor Regency. The methods of this study is a qualitative approach with a comparative case study design was employed at SMKN 1 Cibinong and SMKN 1 Ciomas. Data were collected through observation, in-depth interviews, documentation, and a preliminary questionnaire, then analyzed descriptively-interpretively with triangulation. Results: The findings of the study confirm that the values of gratitude, tauhid, patience, humility, and courteous communication in Surah Luqman are systematically integrated into the curriculum and workshop culture. This integration manifests in industrial work-culture practices such as SOP compliance, the 5R culture, occupational health and safety (K3), and service excellence. This integrative model effectively enhances students' work readiness and religious character, although behavioral consistency and the character-assessment system still require strengthening. The conclusions of the study state that the integration of the Qur'anic values of Surah Luqman into industrial work culture proves to be a relevant character education model for producing SMK graduates who are technically competent and morally upright

فرسایش منش مرتبط با کار در میان دانش‌آموزان هنرستان‌های فنی (SMK) که با ضعف در انضباط، صداقت و اخلاق کاری مشخص می‌شود، نیازمند الگویی از آموزش منش است که به طور خاص ارزش‌های دینی را با استانداردهای فرهنگ کاری صنعتی هم‌ساز کند. هدف این پژوهش شناسایی ادغام ارزش‌های قرآنی سوره لقمان (آیات ۱۲، ۱۳، ۱۷، ۱۸ و ۱۹) در فرهنگ کاری صنعتی به عنوان الگویی برای آموزش منش در رشته مهندسی خودرو هنرستان‌های فنی شهرستان بوگور است. روش این پژوهش رویکرد کیفی با طرح مطالعه موردی مقایسه‌ای است که در SMKN 1 Cibinong و SMKN 1 Ciomas اجرا شد. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه‌های عمیق، اسناد و پرسشنامه مقدماتی گردآوری و سپس به صورت توصیفی-تفسیری با استفاده از مثلث‌سازی تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج پژوهش تأیید می‌کند که ارزش‌های شکرگزاری، توحید، صبر، فروتنی و ارتباط مؤدبانه در سوره لقمان به طور نظام‌مند در برنامه درسی و فرهنگ کارگاه ادغام شده‌اند. این ادغام در شیوه‌های فرهنگ کاری صنعتی مانند رعایت دستورالعمل‌های استاندارد (SOP)، فرهنگ ۵S، ایمنی و بهداشت حرفه‌ای (K3) و تعالی در ارائه خدمات تجلی می‌یابد. این مدل تلفیقی به طور مؤثری آمادگی شغلی و منش دینی دانش‌آموزان را ارتقا می‌بخشد، اگرچه ثبات رفتاری و نظام ارزیابی منش همچنان نیازمند تقویت است. نتیجه‌گیری پژوهش بیان می‌کند که ادغام ارزش‌های قرآنی سوره لقمان در فرهنگ کاری صنعتی، الگویی مناسب برای آموزش منش جهت تربیت فارغ‌التحصیلان هنرستان‌های فنی با شایستگی فنی و سلامت اخلاقی است.

Technical education faces significant challenges in developing labor and business skills that respond to the demands of the contemporary labor market and technological advancements. The objective of this study was to analyze the strategies and contexts within technical education that foster the development of students’ workplace and entrepreneurial skills. The methodology used was a systematic review based on the PRISMA method, supported by Brayyan software for the identification and selection phases. The study included open-access articles published between 2019 and 2024 that examine the relationship between technical education, laboral and corporate competencies, excluding those focused on different educational levels. The main databases used were Scopus and Web of Science. A total of 499 articles were collected, extracted from the databases and 36 studies reach the established criteria and were included in the study. The results indicated that 2024 was the year with the highest scientific production related to the topic, reaching 35.99%; likewise, documents of a quantitative nature stood out with 55% of the total studies examined. Furthermore, it was observed that strategies such as gamification, project-based learning, and collaborations between industry and academia are effective in improving technical and business skills. However, there remains a need to adapt curricula to new demands, such as digital skills and sustainability. It was concluded that existing shortcomings make it imperative to incorporate pedagogical innovation and collaborative approaches in order to optimize technical and vocational training in today’s dynamic market. Therefore, it is necessary to integrate open learning systems, adaptive teaching strategies, and incorporate tools such as gamification and techniques that enhance the practical and critical skills of future professionals.

آموزش فنی با چالش‌های قابل توجهی در توسعه مهارت‌های شغلی و کسب‌وکار مواجه است که باید به نیازهای بازار کار معاصر و پیشرفت‌های فناورانه پاسخ دهد. هدف این پژوهش تحلیل راهبردها و زمینه‌هایی در آموزش فنی بود که به پرورش مهارت‌های شغلی و کارآفرینی دانشجویان کمک می‌کنند. روش‌شناسی مورد استفاده، مرور نظام‌مند مبتنی بر روش PRISMA و با پشتیبانی نرم‌افزار Brayyan در مراحل شناسایی و انتخاب بود. مقالات دسترسی آزاد منتشرشده بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴ که به بررسی رابطه آموزش فنی با شایستگی‌های شغلی و سازمانی می‌پرداختند، وارد مطالعه شدند و مقالاتی که بر سطوح آموزشی متفاوت تمرکز داشتند، حذف گردیدند. پایگاه‌های داده اصلی مورد استفاده Scopus و Web of Science بودند. در مجموع ۴۹۹ مقاله از پایگاه‌های داده استخراج شد که ۳۶ مطالعه معیارهای تعیین‌شده را دارا بودند و وارد پژوهش شدند. نتایج نشان داد که سال ۲۰۲۴ بیشترین تولید علمی مرتبط با موضوع را با ۳۵٫۹۹٪ به خود اختصاص داده است؛ همچنین، اسناد با ماهیت کمی با ۵۵٪ از کل مطالعات بررسی‌شده برجسته بودند. افزون بر این، مشاهده شد که راهبردهایی مانند بازی‌وارسازی، یادگیری مبتنی بر پروژه و همکاری‌های میان صنعت و دانشگاه در بهبود مهارت‌های فنی و کسب‌وکار مؤثر هستند. با این حال، همچنان نیاز به تطبیق برنامه‌های درسی با نیازهای جدیدی مانند مهارت‌های دیجیتال و پایداری احساس می‌شود. نتیجه‌گیری شد که کاستی‌های موجود، لزوم به‌کارگیری نوآوری‌های آموزشی و رویکردهای مشارکتی را برای بهینه‌سازی آموزش فنی و حرفه‌ای در بازار پویای امروز ضروری می‌سازد. بنابراین، لازم است سیستم‌های یادگیری باز، راهبردهای تدریس تطبیقی و ابزارهایی مانند بازی‌وارسازی و تکنیک‌هایی که مهارت‌های عملی و انتقادی حرفه‌ای‌های آینده را تقویت می‌کنند، ادغام شوند.

Rapid technological improvements present both opportunities and difficulties for teaching and learning, elevating digital media to the forefront of vocational education discussions. This study investigates the evolution of digital media research in vocational education to determine its impact on current and future educational practices. The Scopus database was used to conduct a bibliometric analysis of 28 publications published between 2005 and 2024. Despite rare oscillations, the main research trend is steadily increasing, particularly after 2020. The analysis identified four key research areas: (1) innovative digital learning via virtual reality, simulation, and e-learning platforms; (2) technological adaptation and teacher preparedness; (3) industry relevance and employability enhancement; and (4) inclusive and ethical digital transformation. Co-authorship and keyword network studies show that developing nations have contributed very little to this field's research, which is still largely regional in scope. The focus of recent research has switched to data analytics, immersive learning, and artificial intelligence (AI)-driven personalization, which reflects the intersection of emerging technologies and digital pedagogy. This paper proposes the Digital Media Integration Framework for Vocational Education Transformation, which links digital media platforms, AI integration, pedagogical innovation, and institutional preparation, based on the findings presented. The findings highlight the need for inclusive, interdisciplinary, and policy-supported strategies to assist the digital transformation of vocational learning and provide valuable insights about how digital media is changing in Technical and Vocational Education and Training (TVET).

پیشرفت‌های سریع فناوری فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای آموزش و یادگیری ایجاد کرده و رسانه‌های دیجیتال را به محور بحث‌های آموزش فنی و حرفه‌ای تبدیل کرده است. این مطالعه به بررسی تحول پژوهش‌های رسانه‌های دیجیتال در آموزش فنی و حرفه‌ای می‌پردازد تا تأثیر آن را بر رویه‌های آموزشی کنونی و آینده مشخص کند. برای انجام تحلیل کتاب‌سنجی، از پایگاه داده Scopus استفاده شد و ۲۸ مقاله منتشرشده بین سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۴ مورد بررسی قرار گرفت. با وجود نوسانات اندک، روند اصلی پژوهش‌ها به طور پیوسته رو به افزایش است، به ویژه پس از سال ۲۰۲۰. این تحلیل چهار حوزه کلیدی پژوهشی را شناسایی کرد: (۱) یادگیری دیجیتال نوآورانه از طریق واقعیت مجازی، شبیه‌سازی و بسترهای آموزش الکترونیکی؛ (۲) سازگاری فناورانه و آمادگی معلمان؛ (۳) ارتباط با صنعت و ارتقای قابلیت اشتغال؛ و (۴) تحول دیجیتال فراگیر و اخلاق‌مدار. مطالعات هم‌نویسندگی و شبکه کلیدواژه‌ها نشان می‌دهد که کشورهای در حال توسعه سهم بسیار اندکی در این حوزه پژوهشی داشته‌اند و این حوزه همچنان عمدتاً منطقه‌ای باقی مانده است. تمرکز پژوهش‌های اخیر به تحلیل داده‌ها، یادگیری فراگیر و شخصی‌سازی مبتنی بر هوش مصنوعی (AI) تغییر یافته است که بازتابی از تلاقی فناوری‌های نوظهور و آموزش دیجیتال است. این مقاله چارچوب «ادغام رسانه‌های دیجیتال برای تحول آموزش فنی و حرفه‌ای» را بر اساس یافته‌های ارائه‌شده پیشنهاد می‌کند که پیوند میان بسترهای رسانه دیجیتال، ادغام هوش مصنوعی، نوآوری آموزشی و آمادگی نهادی را برقرار می‌سازد. یافته‌ها بر ضرورت راهبردهای فراگیر، میان‌رشته‌ای و مبتنی بر سیاست برای حمایت از تحول دیجیتال یادگیری فنی و حرفه‌ای تأکید می‌کند و بینش‌های ارزشمندی درباره چگونگی تغییر رسانه‌های دیجیتال در آموزش و تربیت فنی و حرفه‌ای (TVET) ارائه می‌دهد.

The aim of this study is to determine the views of Vocational School students regarding employment planning and to analyze these views in the context of the education–employment relationship and various demographic variables. Method: The study was conducted using the survey model, and the study population consisted of first- and second-year students studying at the Vocational Schools within Harran University during the 2025–2026 academic year. The sample consisted of a total of 642 students determined through convenience sampling. The data were collected through a questionnaire developed by the researchers and analyzed using descriptive statistical techniques, including percentages, frequencies, and the Chi-square test. Findings: The vast majority of the participating Vocational School students are aware of preparing an employment plan as a prerequisite for finding a suitable job after graduation. However, very few of these students have prepared a CV, which is the most concrete indicator of employment planning. While the employment preferences of the participating students are concentrated on working in the public sector, they remain pessimistic and undecided about employment options other than this. The participating students receive support from workplace internships, their families, field-specific courses, and instructors regarding planning their employment after graduation; they receive partial support from elective courses and their social environment, while they do not receive support from the school's career counseling unit or social media. As a result, it can be predicted that the profile of Vocational School students who insist on working in the public sector, are not open to options other than this, and do not receive the necessary support for employment planning during the educational process carries the risk of hindering their transition from education to employment.

هدف این پژوهش تعیین دیدگاه‌های دانشجویان مدارس فنی و حرفه‌ای درباره برنامه‌ریزی اشتغال و تحلیل این دیدگاه‌ها در زمینه رابطه آموزش و اشتغال و متغیرهای جمعیت‌شناختی مختلف است. روش: این پژوهش با استفاده از مدل پیمایشی انجام شده و جامعه پژوهش شامل دانشجویان سال اول و دوم مدارس فنی و حرفه‌ای دانشگاه Harran در سال تحصیلی ۲۰۲۵–۲۰۲۶ بوده است. نمونه پژوهش شامل ۶۴۲ دانشجو است که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شده‌اند. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌ای که توسط پژوهشگران تدوین شده بود جمع‌آوری و با استفاده از تکنیک‌های آماری توصیفی از جمله درصد، فراوانی و آزمون کای‌اسکوئر تحلیل گردید. یافته‌ها: اکثریت قریب به اتفاق دانشجویان مدارس فنی و حرفه‌ای شرکت‌کننده از ضرورت تهیه برنامه اشتغال به عنوان پیش‌نیاز یافتن شغل مناسب پس از فارغ‌التحصیلی آگاه هستند. با این حال، تعداد بسیار کمی از این دانشجویان رزومه (CV) که ملموس‌ترین شاخص برنامه‌ریزی اشتغال است را تهیه کرده‌اند. در حالی که ترجیحات شغلی دانشجویان شرکت‌کننده عمدتاً بر اشتغال در بخش دولتی متمرکز است، نسبت به گزینه‌های اشتغال غیر از این، بدبین و مردد باقی می‌مانند. دانشجویان شرکت‌کننده در زمینه برنامه‌ریزی اشتغال پس از فارغ‌التحصیلی از کارآموزی‌های محیط کار، خانواده، دروس تخصصی و اساتید خود حمایت دریافت می‌کنند؛ از دروس اختیاری و محیط اجتماعی خود حمایت نسبی دریافت می‌کنند، در حالی که از واحد مشاوره شغلی مدرسه یا شبکه‌های اجتماعی حمایتی دریافت نمی‌کنند. در نتیجه، می‌توان پیش‌بینی کرد که پروفایل دانشجویان مدارس فنی و حرفه‌ای که بر اشتغال در بخش دولتی اصرار دارند، به گزینه‌های دیگر تمایل ندارند و حمایت لازم برای برنامه‌ریزی اشتغال را در فرآیند آموزشی دریافت نمی‌کنند، با خطر ایجاد مانع در گذار از آموزش به اشتغال مواجه است.

Digital transformation has reshaped technical and vocational education and training (TVET), accelerating the adoption of learning management systems, mobile learning, immersive technologies, and AI-enabled instructional tools. Although technology acceptance has been widely studied, existing research remains theoretically fragmented and insufficiently synthesised within vocational contexts characterised by practice-oriented, skill-based, and industry-aligned learning.This study presents a systematic review of approximately 100 empirical and review studies published between 1989 and 2025, guided by PRISMA 2020 guidelines. Integrating perspectives from the Technology Acceptance Model, UTAUT/UTAUT2, Social Cognitive Theory, the Stimulus–Organism–Response framework, and learning sciences, the review identifies four overarching categories of factors influencing technology acceptance in TVET: technical, psychological, environmental and institutional, and cognitive–affective mechanisms.The findings demonstrate that technology acceptance in vocational education is a multi-level, learning-centred process shaped by learners’ cognitive processing, emotional experience, motivation, and engagement. Building on this synthesis, the study proposes an integrated conceptual framework that embeds technology acceptance within the pedagogical and institutional context of TVET, highlighting procedural learning, authenticity, industry alignment, and cultural context.

تحول دیجیتال آموزش‌های فنی و حرفه‌ای (TVET) را دگرگون ساخته و به تسریع پذیرش سامانه‌های مدیریت یادگیری، یادگیری سیار، فناوری‌های غوطه‌ور و ابزارهای آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی انجامیده است. اگرچه پذیرش فناوری به طور گسترده‌ای مورد مطالعه قرار گرفته است، پژوهش‌های موجود از نظر نظری پراکنده بوده و در زمینه‌های فنی و حرفه‌ای که با یادگیری مبتنی بر عمل، مهارت‌محور و همسو با صنعت مشخص می‌شوند، به اندازه کافی تلفیق نشده‌اند. این مطالعه مرور نظام‌مند حدود ۱۰۰ مطالعه تجربی و مروری منتشرشده بین سال‌های ۱۹۸۹ تا ۲۰۲۵ را با راهنمایی دستورالعمل‌های PRISMA 2020 ارائه می‌دهد. با ادغام دیدگاه‌های مدل پذیرش فناوری، UTAUT/UTAUT2، نظریه شناخت اجتماعی، چارچوب محرک–سازمان–پاسخ و علوم یادگیری، این مرور چهار دسته کلی از عوامل مؤثر بر پذیرش فناوری در TVET را شناسایی می‌کند: عوامل فنی، روان‌شناختی، محیطی و نهادی، و سازوکارهای شناختی–عاطفی. یافته‌ها نشان می‌دهد که پذیرش فناوری در آموزش فنی و حرفه‌ای فرایندی چندسطحی و یادگیرنده‌محور است که تحت تأثیر پردازش شناختی، تجربه عاطفی، انگیزش و درگیری یادگیرندگان قرار دارد. بر اساس این تلفیق، مطالعه حاضر چارچوب مفهومی یکپارچه‌ای را پیشنهاد می‌کند که پذیرش فناوری را در بستر آموزشی و نهادی TVET جای می‌دهد و بر یادگیری فرایندی، اصالت، همسویی با صنعت و زمینه فرهنگی تأکید می‌کند.

Introduction Workplace mathematics is often embedded in occupational processes, tools, materials, and artifacts rather than expressed through formal mathematical procedures, creating challenges for identifying and representing mathematics in Technical and Vocational Education and Training (TVET). This study examined mathematical affordances identifiable in welding and fabrication practices in Ghana and organized them into an analytical framework of vocational mathematical affordances. Methods An interpretive and exploratory qualitative design was employed. Sixty-one welding and fabrication activities were purposively documented across 11 commercial workshops using photographic records, structured observations, and descriptive activity records. Qualitative content analysis involved identifying mathematical affordances, open coding, category development, and framework construction. Four researchers independently coded the activities following calibration, yielding Krippendorff's α = 0.87. Results The analysis identified five interconnected domains: measurement and quantification, geometric reasoning, spatial reasoning and visualization, design and pattern formation, and structural and applied mathematics. Measurement and geometric reasoning were coded across the widest range of activities, whereas the other domains were coded within more specific subsets of the purposively selected corpus. Discussion The resulting Analytical Framework of Vocational Mathematical Affordances represents researcher-identified mathematical relationships in documented workplace processes and artifacts rather than demonstrated individual worker competence. The framework provides a workplacegrounded basis for further research on how vocational mathematical affordances might be recontextualized within TVET curriculum, teaching, and assessment.

مقدمه: ریاضیات محیط کار اغلب در فرایندها، ابزارها، مواد و مصنوعات شغلی نهفته است و به‌جای آنکه از طریق رویه‌های رسمی ریاضیاتی بیان شود، همین امر شناسایی و بازنمایی ریاضیات را در آموزش و پرورش فنی و حرفه‌ای (TVET) با چالش مواجه می‌کند. این مطالعه قابلیت‌های ریاضیاتی قابل شناسایی در فعالیت‌های جوشکاری و ساخت در غنا را بررسی و آن‌ها را در قالب چارچوب تحلیلی قابلیت‌های ریاضیاتی حرفه‌ای سازمان‌دهی کرده است. روش‌ها: از طرح کیفی تفسیری و اکتشافی استفاده شد. شصت‌ویک فعالیت جوشکاری و ساخت به‌صورت هدفمند در یازده کارگاه تجاری با استفاده از ثبت‌های عکاسی، مشاهدات ساختاریافته و ثبت‌های توصیفی فعالیت مستندسازی شد. تحلیل محتوای کیفی شامل شناسایی قابلیت‌های ریاضیاتی، کدگذاری باز، توسعه مقوله‌ها و ساخت چارچوب بود. چهار پژوهشگر پس از کالیبراسیون به‌طور مستقل فعالیت‌ها را کدگذاری کردند که ضریب آلفای کریپندورف برابر با 0.87 به‌دست آمد. یافته‌ها: تحلیل انجام‌شده پنج حوزه به‌هم‌پیوسته را شناسایی کرد: اندازه‌گیری و کمّی‌سازی، استدلال هندسی، استدلال فضایی و تجسم، طراحی و شکل‌دهی الگو، و ریاضیات ساختاری و کاربردی. اندازه‌گیری و استدلال هندسی در گسترده‌ترین دامنه فعالیت‌ها کدگذاری شد، در حالی که سایر حوزه‌ها در زیرمجموعه‌های خاص‌تری از مجموعه هدفمند انتخاب‌شده کدگذاری شدند. بحث: چارچوب تحلیلی قابلیت‌های ریاضیاتی حرفه‌ای حاصل، روابط ریاضیاتی شناسایی‌شده توسط پژوهشگران را در فرایندها و مصنوعات مستندسازی‌شده محیط کار بازنمایی می‌کند و نه شایستگی فردی کارگران. این چارچوب مبنایی مبتنی بر محیط کار برای پژوهش‌های بیشتر درباره نحوه بازمتن‌سازی قابلیت‌های ریاضیاتی حرفه‌ای در برنامه درسی، آموزش و ارزشیابی TVET فراهم می‌کند.

Work-integrated learning (WIL) is increasingly conceptualised as a curriculum-embedded process that may include non-placement activities designed to make professional practice visible early in a degree. This study evaluates a first-year, community-engaged WIL model embedded within a sport development degree. The curriculum integrated practitioner interaction, site visits, applied learning tasks, and structured reflection to support students’ early engagement with professional and community contexts. Using a convergent mixed-methods design (n = 89), the study examined whether participation in this curriculum was associated with students’ vocational identity and sense of belonging during transition to university. Health-related degrees, in which professional exposure is typically deferred, were used as a contextual comparison. Students who experienced the first-year WIL curriculum reported stronger vocational identity, particularly in relation to professional belonging and identification with a future profession. Qualitative findings indicated that practitioner interaction, authentic tasks, and guided reflection helped students visualise professional roles and develop clearer understandings of career pathways, whereas students without structured early exposure described a more exploratory first-year experience centred on disciplinary learning and peer connection. The study contributes to WIL scholarship by positioning first-year, non-placement, community-engaged WIL as an identity-forming process rather than solely a late-stage employability intervention. It proposes a scalable curriculum model for supporting transition, belonging, and career development through practice-visible learning.

یادگیری تلفیقی با کار (WIL) به طور فزاینده‌ای به عنوان فرایندی درون‌برنامه‌ای مفهوم‌سازی می‌شود که می‌تواند شامل فعالیت‌های بدون کارورزی باشد و هدف آن آشکار ساختن عمل حرفه‌ای در ابتدای دوره تحصیلی است. این پژوهش یک مدل WIL مبتنی بر مشارکت اجتماعی را که در سال اول یک دوره توسعه ورزش جای‌گذاری شده است، ارزیابی می‌کند. برنامه درسی مذکور، تعامل با متخصصان، بازدید از محل، تکالیف یادگیری کاربردی و بازتاب ساختاریافته را برای حمایت از مشارکت زودهنگام دانشجویان با زمینه‌های حرفه‌ای و اجتماعی ادغام نمود. با استفاده از طرح آمیخته همگرا (n = 89)، این مطالعه بررسی کرد که آیا مشارکت در این برنامه درسی با هویت حرفه‌ای و احساس تعلق دانشجویان در دوره گذار به دانشگاه ارتباط دارد یا خیر. رشته‌های مرتبط با سلامت که در آن‌ها مواجهه حرفه‌ای معمولاً به تعویق می‌افتد، به عنوان مقایسه زمینه‌ای مورد استفاده قرار گرفتند. دانشجویانی که برنامه درسی WIL سال اول را تجربه کردند، هویت حرفه‌ای قوی‌تری به ویژه در ارتباط با احساس تعلق حرفه‌ای و شناسایی با حرفه آینده گزارش دادند. یافته‌های کیفی نشان داد که تعامل با متخصصان، تکالیف اصیل و بازتاب هدایت‌شده به دانشجویان کمک کرد تا نقش‌های حرفه‌ای را تجسم کرده و درک روشن‌تری از مسیرهای شغلی پیدا کنند، در حالی که دانشجویان فاقد مواجهه ساختاریافته زودهنگام، تجربه‌ای اکتشافی‌تر در سال اول داشتند که بر یادگیری رشته‌ای و ارتباط با همسالان متمرکز بود. این پژوهش با قرار دادن WIL مبتنی بر مشارکت اجتماعی بدون کارورزی در سال اول به عنوان فرایندی هویت‌ساز، نه صرفاً مداخله‌ای برای اشتغال‌پذیری در مراحل پایانی، به ادبیات WIL کمک می‌کند. همچنین یک مدل برنامه درسی مقیاس‌پذیر برای حمایت از گذار، احساس تعلق و توسعه شغلی از طریق یادگیری مبتنی بر مشاهده عمل حرفه‌ای پیشنهاد می‌کند.

Career planning may be relevant not only to students' future career development but also to their current engagement in university learning. Using cross-sectional questionnaire data from 2100 students at one university in Shandong Province, China, this study examined the associations between career planning and learning engagement using multiple linear regression and a parallel intermediary-variable model with bootstrap estimation of indirect associations. Higher career-planning scores were positively associated with overall learning engagement and with cognitive, behavioral, and practical engagement. Among the three career-planning dimensions, planning execution showed the largest estimated coefficient for overall learning engagement. Professional identity and academic self-efficacy accounted for significant statistical indirect associations between career planning and learning engagement, and the estimated indirect association through academic self-efficacy was numerically larger. The interaction between career planning and undergraduate type was not statistically significant, providing no evidence of moderation in this sample. These findings extend research on career development by linking students' career-planning activities with their current learning engagement in vocational and applied undergraduate education. They also identify structured career-planning modules, goal-monitoring activities, individualized feedback, mentoring, and support for academic confidence as potential approaches warranting future evaluation in student-support programs. The cross-sectional, single-institution design precludes causal conclusions and limits generalization beyond the study context.

برنامه‌ریزی شغلی ممکن است نه تنها با توسعه شغلی آینده دانشجویان، بلکه با میزان مشارکت فعلی آن‌ها در یادگیری دانشگاهی مرتبط باشد. با استفاده از داده‌های پرسشنامه‌ای مقطعی از ۲۱۰۰ دانشجو در یک دانشگاه در استان شاندونگ چین، این مطالعه ارتباط بین برنامه‌ریزی شغلی و مشارکت در یادگیری را با استفاده از رگرسیون خطی چندگانه و مدل متغیر میانجی موازی با برآورد بوت‌استرپ برای ارتباطات غیرمستقیم بررسی کرد. امتیازهای بالاتر برنامه‌ریزی شغلی با مشارکت کلی در یادگیری و همچنین با مشارکت شناختی، رفتاری و عملی رابطه مثبت داشت. در میان سه بعد برنامه‌ریزی شغلی، اجرای برنامه‌ریزی بیشترین ضریب برآوردشده را برای مشارکت کلی در یادگیری نشان داد. هویت حرفه‌ای و خودکارآمدی تحصیلی سهم معناداری در ارتباطات غیرمستقیم آماری بین برنامه‌ریزی شغلی و مشارکت در یادگیری داشتند و ارتباط غیرمستقیم برآوردشده از طریق خودکارآمدی تحصیلی از نظر عددی بزرگ‌تر بود. تعامل بین برنامه‌ریزی شغلی و نوع مقطع کارشناسی از نظر آماری معنادار نبود و شواهدی از تعدیل‌گری در این نمونه ارائه نشد. این یافته‌ها پژوهش‌های مربوط به توسعه شغلی را با پیوند دادن فعالیت‌های برنامه‌ریزی شغلی دانشجویان به مشارکت فعلی آن‌ها در یادگیری در آموزش کارشناسی فنی و کاربردی گسترش می‌دهد. همچنین، ماژول‌های ساختاریافته برنامه‌ریزی شغلی، فعالیت‌های پایش هدف، بازخورد فردی، مشاوره و حمایت از اعتماد به نفس تحصیلی را به عنوان رویکردهای بالقوه‌ای که نیازمند ارزیابی آینده در برنامه‌های حمایت از دانشجو هستند، شناسایی می‌کند. طراحی مقطعی و تک‌دانشگاهی مطالعه، نتیجه‌گیری علی را منتفی و تعمیم‌پذیری فراتر از بستر پژوهش را محدود می‌کند.

Practice is indispensable in civil aviation vocational education, yet exposure to simulated or workplace activity does not in itself show that students have learned from it. This critical narrative review examines how experiential, work-based, simulation and technology-supported learning relate to student engagement, motivation and learning challenges in vocational and aviation education. A targeted search identified 29 cited sources, which were appraised for methodological transparency, construct alignment and contextual relevance. Across this heterogeneous evidence base, preparation, authentic task design, instructor interaction, feedback, debriefing and opportunities to apply revised understanding recur as conditions that help students interpret experience. The review also shows why engagement should be separated into behavioural, emotional and cognitive dimensions and why motivation cannot be reduced to a simple intrinsic–extrinsic opposition. Reported difficulties—including weak task clarity, uneven guidance, limited resources, technology constraints, teamwork problems and workplace stress—often arise from the learning environment as well as from individual learners. On this basis, the article proposes a non-causal, learner-centred framework linking instructional design, learner responses and enabling conditions to connected cycles of preparation, supported practice, feedback and reflection.

عمل در آموزش حرفه‌ای هوانوردی غیرنظامی ضروری است، اما صرفاً قرار گرفتن در معرض فعالیت‌های شبیه‌سازی‌شده یا محیط کار به خودی خود نشان نمی‌دهد که دانشجویان از آن یاد گرفته‌اند. این مرور روایی انتقادی بررسی می‌کند که چگونه یادگیری تجربی، مبتنی بر کار، شبیه‌سازی‌شده و پشتیبانی‌شده با فناوری با مشارکت، انگیزش و چالش‌های یادگیری دانشجویان در آموزش حرفه‌ای و هوانوردی مرتبط است. جستجوی هدفمند ۲۹ منبع استنادی را شناسایی کرد که از نظر شفافیت روش‌شناختی، هم‌راستایی سازه‌ها و ارتباط زمینه‌ای ارزیابی شدند. در این مجموعه شواهد ناهمگون، آمادگی، طراحی وظایف اصیل، تعامل با مدرس، بازخورد، بازنگری و فرصت‌های به‌کارگیری درک اصلاح‌شده به طور مکرر به عنوان شرایطی که به دانشجویان در تفسیر تجربه کمک می‌کند، مشاهده می‌شود. این مرور همچنین نشان می‌دهد که چرا مشارکت باید به ابعاد رفتاری، هیجانی و شناختی تفکیک شود و چرا انگیزش را نمی‌توان به تقابل ساده درونی–بیرونی تقلیل داد. دشواری‌های گزارش‌شده—از جمله ضعف در شفافیت وظایف، راهنمایی نامتوازن، منابع محدود، محدودیت‌های فناوری، مشکلات کار تیمی و استرس محیط کار—اغلب هم از محیط یادگیری و هم از خود یادگیرندگان ناشی می‌شود. بر این اساس، مقاله چارچوبی غیرعلی و یادگیرنده‌محور را پیشنهاد می‌کند که طراحی آموزشی، واکنش‌های یادگیرنده و شرایط تسهیل‌کننده را به چرخه‌های مرتبط آمادگی، تمرین پشتیبانی‌شده، بازخورد و تأمل پیوند می‌دهد.

Introduction This study examines the influence of distributed leadership on lecturers' satisfaction, student engagement, academic performance, and institutional culture in selected Technical and Vocational Education and Training (TVET) colleges in South Africa. Methods A cross-sectional survey was employed, and various statistical analyses, such as multiple regression, analysis of variance, and exploratory factor analysis, were used in line with the objectives of the study. Results The study showed that distributed leadership enhances lecturers' satisfaction through participatory governance structures and collaboration, highlighting the motivational value of inclusion and shared responsibility. It also positively influences student engagement and academic performance through motivation, connection, and constructive feedback. Significant differences in institutional culture were found across colleges, indicating that contextual factors shape leadership effectiveness. Two dimensions of lecturers' leadership capacity were identified: collaborative empowerment and institutional support with participatory leadership. Discussion The study recommends that institutional leaders and policymakers strengthen participatory governance, staff empowerment, and student involvement to improve institutional effectiveness. The study contributes to the limited literature on distributed leadership in South African TVET colleges and provides insights into its impact on staff, students, and institutional culture.

مقدمه: این پژوهش به بررسی تأثیر رهبری توزیعی بر رضایت مدرسان، مشارکت دانشجویان، عملکرد تحصیلی و فرهنگ نهادی در برخی کالج‌های آموزش فنی و حرفه‌ای (TVET) در آفریقای جنوبی می‌پردازد. روش‌ها: این مطالعه به صورت مقطعی انجام شد و تحلیل‌های آماری مختلفی از جمله رگرسیون چندگانه، تحلیل واریانس و تحلیل عاملی اکتشافی مطابق با اهداف پژوهش به کار گرفته شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که رهبری توزیعی از طریق ساختارهای حکمرانی مشارکتی و همکاری، رضایت مدرسان را افزایش می‌دهد و ارزش انگیزشی مشارکت و مسئولیت‌پذیری مشترک را برجسته می‌سازد. همچنین، این نوع رهبری از طریق انگیزش، ارتباط و بازخورد سازنده، تأثیر مثبتی بر مشارکت دانشجویان و عملکرد تحصیلی دارد. تفاوت‌های معناداری در فرهنگ نهادی میان کالج‌ها مشاهده شد که نشان‌دهنده تأثیر عوامل زمینه‌ای بر اثربخشی رهبری است. دو بعد از ظرفیت رهبری مدرسان شناسایی شد: توانمندسازی مشارکتی و حمایت نهادی همراه با رهبری مشارکتی. بحث: این پژوهش توصیه می‌کند که رهبران نهادی و سیاست‌گذاران، حکمرانی مشارکتی، توانمندسازی کارکنان و مشارکت دانشجویان را برای ارتقای اثربخشی نهادی تقویت کنند. این مطالعه به ادبیات محدود رهبری توزیعی در کالج‌های آموزش فنی و حرفه‌ای آفریقای جنوبی افزوده و بینش‌هایی درباره تأثیر آن بر کارکنان، دانشجویان و فرهنگ نهادی ارائه می‌دهد.