critical thinking skills

implement the Problem-Based Learning (PBL) model in an IPAS (Natural and Social Sciences) lesson on ecosystem harmony, aiming to enhance students' critical thinking skills. The study employed a Classroom Action Research (CAR) approach consisting of two cycles, with each cycle comprising the stages of "look," "think," and "act." Twenty-six fifth-grade students from SDN Tingkir Lor 02 Salatiga participated in the study. Students' critical thinking skills were assessed using a rubric based on the FRISCO indicators: Focus, Reason, Inference, Situation, Clarity, and Overview. The results indicate that students' critical thinking skills improved through the implementation of the PBL approach supported by the Science Escape Room medium. From an initial baseline score of 52.65%, the average critical thinking score rose to 70.94% in Cycle I and subsequently to 84.42% in Cycle II. This improvement reflects student progress in areas such as problem comprehension, reasoning, drawing conclusions, considering context, effectively communicating ideas, and reviewing their own thought processes. Thus, fifth-grade students at SDN Tingkir Lor 02 Salatiga were able to enhance their critical thinking skills while studying the IPAS topic of Ecosystem Harmony through the use of the Science Escape Room medium combined with the Problem-Based Learning model. Keywords: Problem Based Learning, Escape Room Sains, critical thinking skills, IPAS, FRISCO.

The article substantiates a four-stage theoretical model for developing critical thinking competence in pre-service English teachers. Each stage is linked to problem-based, project-based, collaborative learning and reflective writing; indicators and a three-level scale are proposed.

این مقاله یک مدل نظری چهارمرحله‌ای برای توسعه شایستگی تفکر انتقادی در معلمان آینده زبان انگلیسی را توجیه می‌کند. هر مرحله به یادگیری مبتنی بر مسئله، یادگیری مبتنی بر پروژه، یادگیری مشارکتی و نوشتن تأملی مرتبط است؛ شاخص‌ها و یک مقیاس سه‌سطحی پیشنهاد شده‌اند.

This study is a survey research that aims to determine students’ critical thinking skills in science learning at Madrasah Tsanawiyah (MTs) in Somba Opu District during the 2024/2025 academic year. The population of this study consisted of eighth-grade students totaling 229 students. The sample included 146 students from three schools: MTs Aisyiyah Sungguminasa 47 students, MTs Madani Pao-pao 87 students, and MTs Guppi Samata with 12 students. The indicators of critical thinking skills analyzed consisted of five aspects: providing simple explanations, building basic skills, drawing conclusions, providing further explanations, and organizing strategies and tactics. The data collection technique used was a critical thinking ability test in the form of multiple-choice questions, and the data were analyzed using descriptive statistical analysis. The results show that students’ critical thinking skills in science learning at MTs in Somba Opu District are categorized as low, with an average score of 7.40. The percentage of achievement shows that providing simple explanations reached 42.61% (fair), building basic skills reached 39.72% (low), drawing conclusions reached 31.41% (low), providing further explanations reached 41.93% (fair), and organizing strategies and tactics reached 27.33% (low). These results indicate that students’ critical thinking skills need improvement.

This study aims to synthesize the relationship between deep learning strategies and students' critical thinking skills within the context of Economics education. Employing a Systematic Literature Review (SLR) methodology, we examined 24 scholarly publications. The synthesis reveals three key findings: (1) a deep learning approach has a significant influence on higher-order thinking skills (HOTS) and critical thinking abilities; however, this relationship is complex and mediated by variables such as epistemological beliefs, perceptions of the learning context, and intrinsic motivation. (2) The adoption of a deep learning approach does not automatically result in high-level critical thinking skills; therefore, such skills require explicit and structured development. (3) Inquiry-based learning strategies, structured collaboration, and the integration of technology as a cognitive scaffold have proven most effective in promoting both aspects synergistically. This study offers practical implications for the design of Economics instruction—specifically regarding the cultivation of deep knowledge and the development of critical thinking skills—within the framework of the Kurikulum Merdeka (Independent Curriculum).

This study examines the implementation of Problem-Based Learning (PBL) assisted by flashcard media to improve third-grade elementary students’ critical thinking skills in Landscape (Bentang Alam) material. Methods: This study used a quantitative approach with a quasi-experimental, nonequivalent control-group design. The sample consisted of 44 third-grade students from SD Negeri in Semarang, divided into an experimental class (22 students) taught using PBL assisted by flashcards and a control class (22 students) taught using conventional learning. Data were collected using pretest and posttest instruments with 120 multiple-choice items (30 per skill) and analyzed using normality and homogeneity tests, paired-sample t-tests, independent-sample t-tests, Normalized Gain (N-Gain) analysis, and analysis of Covariance (ANCOVA) with the pretest as the covariate. Because of third-grade students' cognitive capacity, the test was administered in four separate sessions on four different days, with each session lasting approximately 45 minutes. Effect size was reported using Partial Eta Squared to measure the magnitude of the intervention’s impact. Both groups showed increased critical thinking ability after treatment, but the experimental group's increase was significantly higher than the control group's. After controlling for pretest scores, the ANCOVA results showed a significant difference between groups (F = 16989.679; p < .001; η²p = .998), indicating a large effect size. The experimental group's average N-Gain score was 0.7336, categorized as high and fairly effective, while the control group's average was 0.3784, categorized as medium and less effective. The greatest improvement occurred in the analysis and evaluation indicators. Implementing PBL assisted by flashcards effectively improves students’ critical thinking skills on Landscape material, as flashcards function not merely as visual media but as contextual problem triggers integrated into each stage of the PBL syntax. Keywords: problem-based learning, flashcard, critical thinking, landscape, elementary school.

This study aims to examine the effect of the CTL assisted by audiovisual with a deep learning approach on the critical thinking skills of tenth-grade students at SMA Negeri 2 Tasikmalaya. Although the effectiveness of CTL has been widely investigated, studies integrating CTL, audiovisual media, and a deep learning approach simultaneously in economics learning remain limited, creating a research gap that underpins this study. The novelty of this research lies in examining the synergistic effect of these three components as a unified instructional intervention. The study employed a quasi-experimental method using a non-equivalent control group design. The research instrument was an essay test measuring critical thinking skills based on Ennis's indicators. The results revealed a significant improvement in the experimental group, with the mean score increasing from 36.22 on the pretest to 85.84 on the posttest, while the control group improved from 35.55 to 73.13. The independent samples t-test showed a significance value of 0.000 (p < 0.05), with a Cohen's effect size of 1.29, indicating a very large effect. It can be concluded that the CTL model assisted by audiovisual media with a deep learning approach is effective in improving students' critical thinking skills in economics learning.

Low learning outcomes in Islamic Religious Education (PAI) and the prevalent use of conventional instructional models pose challenges in eighth-grade instruction at MTsN 2 Kota Pariaman. However, research specifically examining the effect of the probing–prompting model on PAI learning outcomes in this context remains limited. This study aimed to analyze the effect of the probing–prompting instructional model on eighth-grade students’ PAI learning outcomes at MTsN 2 Kota Pariaman. The study employed a quantitative approach with a quasi-experimental nonequivalent control group design. The sample comprised 64 students selected through purposive sampling, including 32 students from class VIII.2 as the experimental group and 32 students from class VIII.3 as the control group. Data were collected through achievement tests administered as a pretest and a posttest and analyzed using normality tests, homogeneity of variance tests, and an independent-samples t test with IBM SPSS Statistics 26. The results showed that the experimental group achieved a mean posttest score of 78.59, compared with 69.84 for the control group. The t test revealed a significant difference between the two groups (p < .001). These findings provide empirical evidence of higher PAI learning outcomes among students taught using the probing–prompting model. In practical terms, the findings support the use of this model as an alternative approach to PAI instruction that promotes student engagement through targeted questioning. Future research should involve larger samples, cover a broader range of instructional content, and examine students’ active participation, motivation, and critical thinking skills.

Student learning outcomes are often suboptimal due to inadequate internal factors, such as learning motivation, learning discipline, and critical thinking skills. Students can achieve optimal learning outcomes when these internal factors are consciously, systematically, and intentionally developed as part of their efforts to improve their learning achievement. This study aims to examine the factors that influence student learning outcomes, namely learning motivation, learning discipline, and critical thinking skills, among students at Al-Amin Islamic Senior High School, Sukodono, Sidoarjo. This study employed a quantitative approach, with data collected through questionnaire distribution, documentation of relevant documents, and direct observation at the research site. A total of 97 students constituted both the population and the sample, selected using the total sampling technique. The collected data were assessed for validity and reliability before being analyzed using multiple linear regression. Accordingly, classical assumption tests were conducted as prerequisites for the analysis. The results showed that two independent variables, namely learning motivation and critical thinking skills, had a positive and significant effect on student learning outcomes. In contrast, learning discipline did not show a significant effect on student learning outcomes.

Perkembangan teknologi di bidang pendidikan mendorong pemanfaatan asesmen sebagai alternatif evaluasi pembelajaran yang mampu mengukur keterampilan berpikir kritis peserta tes. Namun, penggunaan platform digital seperti Quizizz dan Google Form di sekolah masih didominasi sebagai media pelaksanaan tes dan belum didukung oleh instrumen asesmen yang memenuhi kriteria kualitas instrumen. Penelitian ini bertujuan mengembangkan instrumen asesmen digital keterampilan berpikir kritis pada materi Energi Terbarukan menggunakan Quizizz dan Google Form serta menganalisis kualitas instrumen dan kepraktisan penggunaannya. Penelitian ini merupakan penelitian pengembangan (Research and Development) dengan model ADDIE yang meliputi tahap Analyze, Design, Development, Implement, dan Evaluation. Subjek penelitian terdiri atas tiga validatorm yaitu dua dosen ahli dan satu guru fisika, serta 64 peserta tes kelas X-2 dan X-3 SMA Katolik Karitas III Surabaya. Data penelitian diperoleh melalui lembar validasi, tes keterampilan berpikir kritis, dan angket respons peserta tes. Analisis kualitas instrumen meliputi validitas teoritis, validitas empiris, reliabilitas, tingkat kesukaran, dan daya pembeda, sedangkan kepraktisan media dianalisis menggunakan persentase respons peserta tes. Hasil penelitian menunjukkan bahwa instrumen asesmen digital yang dikembangkan memenuhi kriteria sangat valid berdasarkan validasi ahli, memiliki tingkat kesepakatan antar validator yang tinggi, validitas empiris yang baik, reliabilitas tingggi, tingkat kesukaran proporsional, dan daya pembeda yang baik. Kepraktisan penggunaan media memperoleh kategori sangat praktis dengan rata-rata persentase peserta tes sebesar 94,98% pada Quizizz dan 94,95% pada Google Form. Berdasarkan hasil tersebut, instrumen asesmen digital yang dikembangkan dinyatakan layak digunakan sebagai alternatif asesmen untuk mengukur keterampilan berpikir kritis peserta tes pada materi Energi Terbarukan.

پیشرفت فناوری در حوزه آموزش، استفاده از ارزیابی را به‌عنوان جایگزینی برای ارزشیابی یادگیری که قادر به سنجش مهارت‌های تفکر انتقادی آزمون‌شوندگان است، تسهیل کرده‌است. با این حال، استفاده از پلتفرم‌های دیجیتال مانند Quizizz و Google Form در مدارس عمدتاً به‌عنوان رسانه اجرای آزمون غالب است و هنوز توسط ابزارهای ارزیابی که معیارهای کیفیت ابزار را دارا باشند، پشتیبانی نمی‌شود. هدف این پژوهش، توسعه ابزار ارزیابی دیجیتال مهارت‌های تفکر انتقادی در مبحث انرژی‌های تجدیدپذیر با استفاده از Quizizz و Google Form و همچنین تحلیل کیفیت ابزار و سهولت کاربرد آن است. این پژوهش از نوع پژوهش توسعه‌ای (Research and Development) با مدل ADDIE است که شامل مراحل تحلیل، طراحی، توسعه، اجرا و ارزیابی می‌باشد. شرکت‌کنندگان پژوهش شامل سه ارزیاب (دو استاد دانشگاه و یک معلم فیزیک) و ۶۴ آزمون‌شونده از کلاس‌های X-2 و X-3 دبیرستان کاتولیک کاری‌تاس III سورابایا هستند. داده‌های پژوهش از طریق فرم‌های اعتبارسنجی، آزمون مهارت تفکر انتقادی و پرسشنامه پاسخ آزمون‌شوندگان گردآوری شد. تحلیل کیفیت ابزار شامل روایی نظری، روایی تجربی، پایایی، سطح دشواری و قدرت تمایز است؛ در حالی که سهولت کاربرد رسانه با استفاده از درصد پاسخ آزمون‌شوندگان تحلیل گردید. نتایج پژوهش نشان داد که ابزار ارزیابی دیجیتال توسعه‌یافته بر اساس اعتبارسنجی خبرگان، معیار بسیار معتبر را دارا بوده، میزان توافق بین ارزیابان بالا است، روایی تجربی مطلوب، پایایی بالا، سطح دشواری متناسب و قدرت تمایز خوبی دارد. سهولت کاربرد رسانه در دسته بسیار عملی قرار گرفت و میانگین درصد آزمون‌شوندگان در Quizizz برابر با ۹۴٫۹۸٪ و در Google Form برابر با ۹۴٫۹۵٪ بود. بر اساس این نتایج، ابزار ارزیابی دیجیتال توسعه‌یافته به‌عنوان جایگزین ارزیابی برای سنجش مهارت‌های تفکر انتقادی آزمون‌شوندگان در مبحث انرژی‌های تجدیدپذیر، شایسته استفاده است.

Based on the results of the initial observation, several problems in the science learning process were identified, showing that during the learning process, the teacher used less varied teaching models. As a result, students only received information passively; they did not understand the material concepts deeply, so the cognitive development of active and curious students was not fulfilled. Based on data obtained from the initial observation results, the number of students who completed their learning based on their learning outcomes was only 2 out of 6 students in that class, so the percentage of students' learning completeness only reached 33%. This study aims to improve the critical thinking skills of fifth-grade students at UPT SPF SD Inpres Minasa Upa. The method used is Classroom Action Research (CAR), which is carried out in 2 cycles, each cycle consisting of four stages: planning, action implementation, observation, and reflection. The research subjects were The fifth-grade class consists of 6 students, made up of 1 girl and 5 boys. The data collection techniques used by the researcher in this study were non-test techniques (observation), tests, and documentation. The research results showed that the implementation of the project-based learning (PJBL) model was able to improve the critical thinking skills of the fifth-grade students at UPT SPF SD Inpres Minasa Upa. Based on the evaluation results of the students in the first cycle, the number of students who reached the critical criteria was 66.67% with an average score of 75% (moderately critical category), while in the second cycle, all students achieved scores meeting the critical criteria at 100% with an average of 83.33%.

بر اساس نتایج مشاهده اولیه، چندین مشکل در فرایند یادگیری علوم شناسایی شد که نشان می‌دهد در طول فرایند یاددهی، معلم از الگوهای تدریس متنوع کمتری استفاده کرده است. در نتیجه، دانش‌آموزان تنها به صورت منفعل اطلاعات دریافت کردند؛ آن‌ها مفاهیم مطالب را به طور عمیق درک نکردند و بنابراین رشد شناختی دانش‌آموزان فعال و کنجکاو تحقق نیافت. بر اساس داده‌های به‌دست‌آمده از نتایج مشاهده اولیه، تعداد دانش‌آموزانی که بر اساس نتایج یادگیری خود موفق به اتمام یادگیری شدند، تنها ۲ نفر از ۶ دانش‌آموز آن کلاس بود و بنابراین درصد تکمیل یادگیری دانش‌آموزان تنها به ۳۳٪ رسید. هدف این پژوهش، بهبود مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان پایه پنجم در UPT SPF SD Inpres Minasa Upa است. روش مورد استفاده، پژوهش اقدام کلاسی (CAR) است که در دو چرخه اجرا می‌شود و هر چرخه شامل چهار مرحله برنامه‌ریزی، اجرای عمل، مشاهده و تأمل است. جامعه پژوهش شامل کلاس پنجم با ۶ دانش‌آموز (۱ دختر و ۵ پسر) بود. تکنیک‌های گردآوری داده‌ها شامل روش‌های غیرآزمونی (مشاهده)، آزمون و مستندسازی بود. نتایج پژوهش نشان داد که اجرای مدل یادگیری مبتنی بر پروژه (PJBL) توانست مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان پایه پنجم UPT SPF SD Inpres Minasa Upa را بهبود بخشد. بر اساس نتایج ارزیابی دانش‌آموزان در چرخه اول، تعداد دانش‌آموزانی که به معیار انتقادی رسیدند ۶۶٫۶۷٪ با میانگین نمره ۷۵٪ (دسته نسبتاً انتقادی) بود، در حالی که در چرخه دوم، همه دانش‌آموزان با میانگین ۸۳٫۳۳٪ به معیار انتقادی ۱۰۰٪ رسیدند.

This study examines the effectiveness of a physical intervention approach through role-playing group prayer among young children. Conducted as field research at ABA 3 Kindergarten in Probolinggo, the study employs a normative approach with descriptive qualitative methods, focusing on 5–6-year-old participants. Using content analysis, findings reveal: (1) the physical intervention approach is effective in developing critical thinking skills, (2) group prayer provides a relatable context where children learn religious and social values like cooperation and responsibility, (3) physical activity enhances cognitive and physical learning, and (4) role-playing facilitates self-evaluation and decision-making skills in children.

این پژوهش به بررسی اثربخشی رویکرد مداخله بدنی از طریق ایفای نقش نماز جماعت گروهی در میان کودکان خردسال می‌پردازد. این مطالعه به صورت میدانی در مهدکودک ABA 3 شهر پروبولینگو انجام شده و از رویکرد هنجاری با روش‌های کیفی توصیفی بهره گرفته است و بر شرکت‌کنندگان ۵ تا ۶ ساله تمرکز دارد. با استفاده از تحلیل محتوا، یافته‌ها نشان می‌دهد: (۱) رویکرد مداخله بدنی در پرورش مهارت‌های تفکر انتقادی مؤثر است؛ (۲) نماز جماعت گروهی زمینه‌ای قابل فهم فراهم می‌کند که در آن کودکان ارزش‌های دینی و اجتماعی مانند همکاری و مسئولیت‌پذیری را می‌آموزند؛ (۳) فعالیت بدنی یادگیری شناختی و جسمانی را تقویت می‌کند؛ و (۴) ایفای نقش به تسهیل مهارت‌های خودارزیابی و تصمیم‌گیری در کودکان کمک می‌کند.

Critical thinking skills are one of the key competencies in the study of Islamic Religious Education and Character Education; however, in practice, students’ abilities to analyze, evaluate, solve problems, and draw conclusions are still not optimal. This study aims to determine the improvement in students’ critical thinking skills through the Time Token and Take and Give learning models and to identify the differences between these two models in the teaching of Islamic Religious Education and Character Education. This study employed a quantitative approach using a quasi-experimental method and a nonequivalent control group design. The sample consisted of 64 eighth-grade students at SMPN 2 Lubuk Alung, divided into two experimental classes. Data were collected through tests, observations, and documentation and analyzed using the Paired Sample t-Test, Independent Sample t-Test, and N-Gain. The results showed that critical thinking skills increased significantly in both the Time Token and Take and Give classes, with a significance value of 0.000 < 0.05. The N-Gain values were 0.5128 and 0.4636, respectively, which fall into the moderate category. The results of the Independent-Sample t-test showed a significance value of 0.425 > 0.05, indicating that there was no significant difference between the two models. Thus, both the Time Token and Take and Give models are equally effective in improving students’ critical thinking skills.

مهارت‌های تفکر انتقادی یکی از شایستگی‌های کلیدی در مطالعه آموزش دینی اسلامی و آموزش شخصیت به‌شمار می‌رود؛ با این‌حال، در عمل، توانایی دانش‌آموزان در تحلیل، ارزیابی، حل مسئله و نتیجه‌گیری هنوز به‌صورت بهینه توسعه نیافته است. هدف این پژوهش تعیین میزان بهبود مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان از طریق مدل‌های یادگیری Time Token و Take and Give و شناسایی تفاوت‌های میان این دو مدل در تدریس آموزش دینی اسلامی و آموزش شخصیت است. این پژوهش با رویکرد کمی و با استفاده از روش شبه‌آزمایشی و طرح گروه کنترل نابرابر انجام شده است. نمونه پژوهش شامل ۶۴ دانش‌آموز پایه هشتم دبیرستان دولتی شماره ۲ لوبوک آلونگ بود که به دو کلاس آزمایشی تقسیم شدند. داده‌ها از طریق آزمون، مشاهده و مستندسازی گردآوری و با استفاده از آزمون t زوجی، آزمون t مستقل و N-Gain تحلیل شدند. نتایج نشان داد که مهارت‌های تفکر انتقادی در هر دو کلاس Time Token و Take and Give به‌طور معناداری افزایش یافته است (مقدار معناداری ۰.۰۰۰ < ۰.۰۵). مقادیر N-Gain به‌ترتیب ۰.۵۱۲۸ و ۰.۴۶۳۶ بود که در دسته متوسط قرار می‌گیرد. نتایج آزمون t مستقل مقدار معناداری ۰.۴۲۵ > ۰.۰۵ را نشان داد که بیانگر عدم تفاوت معنادار میان دو مدل است. بنابراین، هر دو مدل Time Token و Take and Give به‌طور یکسان در بهبود مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان مؤثر هستند.

Fifth-grade students often memorize the terms producer, consumer, and decomposer but struggle to reason about a food chain. This classroom action research aimed to improve the critical thinking skills of fifth-grade students in science (IPAS) on the topic of food chains at SDN 106162 Medan Estate through Culturally Responsive Teaching (CRT) supported by ethnocultural student worksheets (LKPD). The study followed the Kemmis and McTaggart spiral in two cycles involving 25 students. Critical thinking was measured by an essay test and observation based on Facione's six core skills (interpretation, analysis, evaluation, inference, explanation, and self-regulation). Data were analyzed descriptively, both quantitatively and qualitatively, complemented by N-Gain and paired-samples t-tests. The mean score rose from 41.3 (pre-action) to 63.3 (cycle I) and 81.0 (cycle II), while the proportion of students reaching the target increased from 0% to 20% and 84%. The greatest gain occurred in inference (+47.0 percentage points), whereas self-regulation remained the lowest indicator in cycle II (76.0%). The mean N-Gain was 0.68 (medium category) and the gains were statistically significant (paired t-test, p < 0.001). CRT supported by ethnocultural worksheets can serve as a contextual alternative for developing critical thinking in elementary science.

دانش‌آموزان پایه پنجم اغلب اصطلاحات تولیدکننده، مصرف‌کننده و تجزیه‌کننده را حفظ می‌کنند اما در استدلال درباره زنجیره غذایی با مشکل مواجه هستند. این پژوهش اقدام‌پژوهی کلاسی با هدف ارتقای مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان پایه پنجم در درس علوم (IPAS) با موضوع زنجیره غذایی در دبستان SDN 106162 Medan Estate از طریق رویکرد آموزش پاسخگو به فرهنگ (CRT) با پشتیبانی کاربرگ‌های دانش‌آموزی اتنوکالچر (LKPD) انجام شد. این مطالعه بر اساس مدل مارپیچی Kemmis و McTaggart در دو چرخه و با مشارکت ۲۵ دانش‌آموز صورت گرفت. تفکر انتقادی با آزمون تشریحی و مشاهده بر اساس شش مهارت اصلی Facione (تفسیر، تحلیل، ارزیابی، استنتاج، تبیین و خودتنظیمی) سنجیده شد. داده‌ها به صورت توصیفی، هم به شکل کمی و هم کیفی، و با استفاده از N-Gain و آزمون t زوجی تحلیل شدند. میانگین نمره از ۴۱٫۳ (پیش از اقدام) به ۶۳٫۳ (چرخه اول) و ۸۱٫۰ (چرخه دوم) افزایش یافت و نسبت دانش‌آموزان دارای عملکرد مطلوب از ۰٪ به ۲۰٪ و ۸۴٪ رسید. بیشترین افزایش در شاخص استنتاج (+۴۷٫۰ واحد درصد) مشاهده شد، در حالی که خودتنظیمی در چرخه دوم پایین‌ترین شاخص باقی ماند (۷۶٫۰٪). میانگین N-Gain برابر با ۰٫۶۸ (در دسته متوسط) بود و این افزایش‌ها از نظر آماری معنادار بودند (آزمون t زوجی، p < 0.001). رویکرد آموزش پاسخگو به فرهنگ با پشتیبانی کاربرگ‌های اتنوکالچر می‌تواند به عنوان جایگزینی زمینه‌مند برای توسعه تفکر انتقادی در آموزش علوم ابتدایی مورد استفاده قرار گیرد.

Science learning at the junior secondary school (SMP) level plays a strategic role in developing students’ scientific literacy and critical thinking skills; however, its implementation continues to face various structural and pedagogical challenges. This study aims to analyze the problems of science learning at the SMP level in Parigi Moutong Regency from the perspective of science teachers as curriculum implementers in the field. A descriptive qualitative approach was employed, involving ten science teachers from ten public junior secondary schools distributed across several sub-districts with varying accreditation levels of A, B, and C. Data were collected using an instrument combining a four-point Likert scale and open-ended questions covering four aspects: scientific literacy, learning conditions, technology utilization, and virtual laboratory experience. The data were analyzed thematically through the stages of data reduction, data display, and conclusion drawing. The findings indicate that the main problems include low levels of students’ scientific literacy and critical thinking skills, learning that tends to emphasize procedural mastery of concepts and remains teacher-centered, limited laboratory facilities and practical equipment, and suboptimal utilization of digital technology, although most teachers are familiar with virtual laboratories such as PhET. Science teachers expressed the need for capacity building through training, integration of STEM-based Problem-Based Learning and Project-Based Learning models, and more systematic utilization of virtual laboratories. These findings provide a basis for strengthening teacher competencies and developing contextual learning innovations that are responsive to regional conditions.

آموزش علوم در مقطع متوسطه اول نقش راهبردی در توسعه سواد علمی و مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان ایفا می‌کند؛ با این حال، اجرای آن همچنان با چالش‌های ساختاری و آموزشی متعددی مواجه است. هدف این پژوهش تحلیل مسائل آموزش علوم در مقطع متوسطه اول شهرستان پاریگی موتونگ از منظر دبیران علوم به عنوان مجریان برنامه درسی در میدان عمل است. این مطالعه با رویکرد کیفی توصیفی انجام شده و شامل ده دبیر علوم از ده مدرسه متوسطه اول دولتی در مناطق مختلف با سطوح اعتبارسنجی A، B و C می‌باشد. داده‌ها با استفاده از ابزاری ترکیبی شامل مقیاس لیکرت چهار گزینه‌ای و پرسش‌های باز در چهار محور سواد علمی، شرایط یادگیری، بهره‌گیری از فناوری و تجربه آزمایشگاه مجازی گردآوری شد. داده‌ها به صورت موضوعی و از طریق مراحل کاهش داده، نمایش داده و نتیجه‌گیری تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که مسائل اصلی شامل پایین بودن سطح سواد علمی و مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان، آموزش مبتنی بر تسلط رویه‌ای بر مفاهیم و محوریت معلم، محدودیت امکانات آزمایشگاهی و تجهیزات عملی و استفاده ناکافی از فناوری دیجیتال است، هرچند اکثر دبیران با آزمایشگاه‌های مجازی مانند PhET آشنایی دارند. دبیران علوم نیاز به توانمندسازی از طریق آموزش، ادغام الگوهای یادگیری مبتنی بر مسئله و پروژه با رویکرد STEM و بهره‌گیری نظام‌مندتر از آزمایشگاه‌های مجازی را ابراز کردند. این یافته‌ها مبنایی برای تقویت شایستگی‌های معلمان و توسعه نوآوری‌های آموزشی زمینه‌مند و متناسب با شرایط منطقه‌ای فراهم می‌کند.

Critical thinking skills need to be mastered by students in all subjects, including science because science learning requires students to be able to solve problems and make mature decisions. Critical thinking is needed so that students are able to understand scientific concepts in depth and relate them to real-world problems, so they can solve challenges in the learning environment. The purpose of this study is to describe the improvement of students' critical thinking skills after the implementation of the Group Investigation type of cooperative learning model, the implementation of learning with the implementation of the Group Investigation model, students' responsses after the implementation of the Group Investigation model, and students' social skills after the implementation of the Group Investigation model. The material used is Additives. The type of research used is a one group pretest-posttest design with a sample of 26 eighth grade students of a public junior high school in the Wiyung district of Surabaya. Data collection techniques used are test, observation, and questionnaire techniques with instruments in the form of pretest and posttest test sheets, observation sheets for the implementation of learning and social skills, and student responsse questionnaires. The results showed that students' critical thinking skills increased after the implementation of the Group Investigation model with an N-gain of 0.72 in the high category, the implementation of the learning process was carried out with very good quality, learning received a positive responsse from students, and students' social skills were categorized as very good. Thus, it can be concluded that the Group Investigation model can be used to improve students' critical thinking skills with Ennis indicators including, providing simple explanations, building basic skills, concluding, providing further explanations, arranging strategies and tactics.

مهارت‌های تفکر انتقادی باید توسط دانش‌آموزان در تمامی دروس، از جمله علوم، تسلط یابند، زیرا یادگیری علوم مستلزم آن است که دانش‌آموزان قادر به حل مسئله و اتخاذ تصمیمات سنجیده باشند. تفکر انتقادی لازم است تا دانش‌آموزان بتوانند مفاهیم علمی را به طور عمیق درک کرده و آن‌ها را به مسائل دنیای واقعی مرتبط سازند تا بتوانند چالش‌های محیط یادگیری را حل کنند. هدف این پژوهش توصیف بهبود مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان پس از اجرای مدل یادگیری تعاونی نوع Group Investigation، نحوه اجرای یادگیری با به‌کارگیری مدل Group Investigation، واکنش دانش‌آموزان پس از اجرای مدل Group Investigation و مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان پس از اجرای مدل Group Investigation است. محتوای مورد استفاده، افزودنی‌ها بود. نوع پژوهش، طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با یک گروه و نمونه‌ای متشکل از ۲۶ دانش‌آموز پایه هشتم یک مدرسه متوسطه دولتی در منطقه Wiyung شهر سورابایا بود. تکنیک‌های گردآوری داده شامل آزمون، مشاهده و پرسشنامه با ابزارهایی نظیر برگه‌های پیش‌آزمون و پس‌آزمون، برگه‌های مشاهده اجرای یادگیری و مهارت‌های اجتماعی و پرسشنامه واکنش دانش‌آموزان بود. نتایج نشان داد که مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان پس از اجرای مدل Group Investigation با N-gain برابر با ۰٫۷۲ در دسته بالا افزایش یافت، اجرای فرایند یادگیری با کیفیت بسیار خوب انجام شد، یادگیری واکنش مثبت دانش‌آموزان را به همراه داشت و مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان در دسته بسیار خوب قرار گرفت. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که مدل Group Investigation می‌تواند برای ارتقاء مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان با شاخص‌های Ennis شامل ارائه توضیحات ساده، ایجاد مهارت‌های پایه، نتیجه‌گیری، ارائه توضیحات بیشتر و تنظیم راهبردها و تاکتیک‌ها مورد استفاده قرار گیرد.

Islamic education plays a crucial role in shaping students who not only understand the religion but are also capable of applying Islamic values in their daily lives. However, the instructional process in Islamic education faces several challenges, such as an over-reliance on teacher-centered methods, the use of approaches ill-suited to the context, and limited student participation. This study aims to examine teaching methods in Islamic education and explore how these methods can enhance the effectiveness of teaching and learning. A library research methodology was employed, involving the analysis of various sources such as journal articles, academic books, and other scholarly materials. The data were analyzed using both descriptive and analytical methods, involving the selection, categorization, comparison, interpretation, and synthesis of findings from prior research. The results indicate that the success of Islamic education is significantly influenced by the alignment of teaching methods with learning objectives, student characteristics, the subject matter, teacher competence, the learning environment, and technological advancements. Approaches that are contextual, learner-centered, active, collaborative, problem-based, and adaptable to technological developments have the potential to enhance students' engagement, understanding, critical thinking skills, and application of Islamic values. Consequently, the implementation of learning approaches in Islamic education cannot be uniform; rather, it must be tailored to the specific context and requirements of the learning activities. This study offers a conceptual contribution by providing an integrative understanding of the importance of selecting contextual learning approaches as a means to improve the effectiveness of the teaching and learning process in Islamic education.

آموزش اسلامی نقش حیاتی در شکل‌دهی به دانش‌آموزانی ایفا می‌کند که نه‌تنها دین را درک می‌کنند، بلکه قادر به به‌کارگیری ارزش‌های اسلامی در زندگی روزمره خود نیز هستند. با این حال، فرایند تدریس در آموزش اسلامی با چالش‌هایی مواجه است؛ از جمله اتکای بیش از حد به روش‌های معلم‌محور، استفاده از رویکردهایی که با زمینه آموزشی سازگار نیستند و مشارکت محدود دانش‌آموزان. هدف این پژوهش بررسی روش‌های تدریس در آموزش اسلامی و واکاوی چگونگی ارتقای اثربخشی فرایند یاددهی‌ـ‌یادگیری از طریق این روش‌ها است. این پژوهش با روش کتابخانه‌ای انجام شده و تحلیل منابع مختلفی همچون مقالات علمی، کتب دانشگاهی و سایر منابع پژوهشی را دربر می‌گیرد. داده‌ها با استفاده از روش‌های توصیفی و تحلیلی مورد بررسی قرار گرفتند که شامل انتخاب، دسته‌بندی، مقایسه، تفسیر و تلفیق یافته‌های پژوهش‌های پیشین می‌شود. نتایج نشان می‌دهد موفقیت آموزش اسلامی به طور معناداری تحت تأثیر همسویی روش‌های تدریس با اهداف یادگیری، ویژگی‌های دانش‌آموزان، محتوای درسی، شایستگی معلم، محیط یادگیری و پیشرفت‌های فناورانه قرار دارد. رویکردهایی که زمینه‌محور، یادگیرنده‌محور، فعال، مشارکتی، مسئله‌محور و سازگار با تحولات فناوری هستند، می‌توانند مشارکت، درک، مهارت‌های تفکر انتقادی و به‌کارگیری ارزش‌های اسلامی را در دانش‌آموزان ارتقا دهند. بنابراین، اجرای رویکردهای یادگیری در آموزش اسلامی نمی‌تواند یکسان باشد؛ بلکه باید متناسب با زمینه و الزامات خاص فعالیت‌های یادگیری تنظیم شود. این پژوهش با ارائه درکی تلفیقی از اهمیت انتخاب رویکردهای یادگیری زمینه‌محور، سهمی مفهومی در بهبود اثربخشی فرایند یاددهی‌ـ‌یادگیری در آموزش اسلامی ارائه می‌دهد.

This research aims to analyze the dialectics of qiraat in Islamic Religious Education by tracing the history of the development of qiraat, the standardization process of the Ottoman Mushaf, and the diversity of Al-Qur'an readings. This research uses a literature study method with a qualitative-descriptive approach. Research data was obtained from the Al-Qur'an, hadith, ulumul Qur'an books, books on the science of qiraat, academic books, journal articles, results of previous research, as well as official documents relating to the rasm and pentashihan mushaf. Data analysis was carried out through the stages of collection, reduction, categorization, interpretation, comparison and synthesis of various relevant sources. The research results show that qiraat is an important part of Al-Qur'an scholarship related to oral transmission, sanad, Arabic language rules, and Ottoman language. The diversity of qiraat has been known since the time of Rasulullah SAW and has a reliable basis for narration. Meanwhile, the standardization of the Ottoman Mushaf was carried out to maintain the unity of the community and establish a standard for the writing of the Qur'an, not to eliminate all authentic qiraat. The relationship between qiraat and the Ottoman Mushaf demonstrates the dialectic between the diversity of readings and the need for a unified written text. In the context of Islamic Religious Education, the integration of qiraat knowledge can strengthen Qur'anic literacy, foster tolerance, enhance critical thinking skills, and instill the value of moderation in responding to differences in Qur'anic readings. Therefore, qiraat knowledge needs to be introduced gradually and proportionally in Islamic Religious Education (PAI) learning.

هدف این پژوهش، تحلیل جدلیات قرائت در آموزش دینی اسلامی از طریق بررسی تاریخچه تحول قرائت‌ها، فرایند استانداردسازی مصحف عثمانی و تنوع قرائت‌های قرآن کریم است. این پژوهش با روش مطالعه اسنادی و رویکرد کیفی-توصیفی انجام شده است. داده‌های پژوهش از قرآن کریم، احادیث، کتب علوم قرآن، کتب علم قرائت، کتب دانشگاهی، مقالات علمی، نتایج پژوهش‌های پیشین و همچنین اسناد رسمی مرتبط با رسم و پنتاشیه مصحف گردآوری شده است. تحلیل داده‌ها از طریق مراحل گردآوری، کاهش، دسته‌بندی، تفسیر، مقایسه و تلفیق منابع مرتبط صورت گرفته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که قرائت بخشی مهم از دانش قرآنی مرتبط با انتقال شفاهی، سند، قواعد زبان عربی و زبان عثمانی است. تنوع قرائت‌ها از زمان رسول‌الله (ص) شناخته شده و دارای مبنای روایی معتبر است. در حالی که استانداردسازی مصحف عثمانی به منظور حفظ وحدت امت و تعیین معیار برای کتابت قرآن انجام شد و هدف آن حذف تمامی قرائت‌های معتبر نبوده است. رابطه میان قرائت و مصحف عثمانی، جدلی میان تنوع قرائت‌ها و ضرورت وحدت متن مکتوب را نشان می‌دهد. در زمینه آموزش دینی اسلامی، ادغام دانش قرائت می‌تواند سواد قرآنی را تقویت کند، روحیه تساهل را پرورش دهد، مهارت‌های تفکر انتقادی را ارتقا بخشد و ارزش تعدیل‌گری را در مواجهه با تفاوت‌های قرائت‌های قرآنی نهادینه سازد. بنابراین، لازم است دانش قرائت به صورت تدریجی و متناسب در آموزش دینی اسلامی (PAI) معرفی شود.

This theoretical and analytical study examines pedagogical approaches to developing critical thinking among primary school pupils. Drawing on foundational accounts of reflective thinking, sociocultural learning and critical-thinking skills, it identifies age-appropriate components of critical thinking and systematises six instructional approaches: problem-based learning, purposeful questioning, comparison and classification, discussion and collaborative work, graphic organisers, and reflective exercises. The analysis specifies the classroom conditions required for these approaches and proposes a five-stage instructional model encompassing activation of prior knowledge, a problem question, information analysis, justified conclusions and reflection. A classroom illustration concerning responsible water use demonstrates how the model may be implemented. The outcomes are a conceptual synthesis and practical recommendations rather than findings from an intervention study; the effectiveness of the model has not yet been empirically tested

این مطالعه نظری و تحلیلی به بررسی رویکردهای آموزشی برای توسعه تفکر انتقادی در دانش‌آموزان دبستانی می‌پردازد. با اتکا به دیدگاه‌های بنیادی درباره تفکر تأملی، یادگیری اجتماعی‌فرهنگی و مهارت‌های تفکر انتقادی، مؤلفه‌های متناسب با سن تفکر انتقادی را شناسایی کرده و شش رویکرد آموزشی را نظام‌مند می‌کند: یادگیری مبتنی بر مسئله، پرسشگری هدفمند، مقایسه و طبقه‌بندی، بحث و کار گروهی، سازمان‌دهنده‌های تصویری و تمرین‌های تأملی. تحلیل انجام‌شده شرایط لازم کلاس درس برای اجرای این رویکردها را مشخص ساخته و یک الگوی آموزشی پنج‌مرحله‌ای شامل فعال‌سازی دانش پیشین، طرح پرسش مسئله‌محور، تحلیل اطلاعات، نتیجه‌گیری مستدل و تأمل را پیشنهاد می‌کند. یک مثال کلاسی درباره استفاده مسئولانه از آب نشان می‌دهد که این الگو چگونه می‌تواند اجرا شود. نتایج این پژوهش، ترکیبی مفهومی و توصیه‌های عملی است و یافته‌های حاصل از یک مطالعه مداخله‌ای نیست؛ اثربخشی این الگو هنوز به طور تجربی آزمون نشده است.

Civic Education (PKn) instruction in primary schools should encourage students not only to remember material but also to think critically and apply civic values in their daily lives. In practice, PKn lessons are often delivered through explanation and memorization, which limits student involvement. One learning model that can address this condition is Problem Based Learning (PBL), which places real problems at the center of learning. This study aims to analyze the application of PBL in PKn instruction in primary schools. A literature review method with a descriptive qualitative approach was employed, examining six journal articles published between 2022 and 2025. The findings indicate that PBL is consistently reported to improve students' learning outcomes and critical thinking skills in PKn, and to make students more active through its structured stages of problem orientation, investigation, presentation of results, and evaluation. Therefore, teachers need to consider PBL as an alternative model to move PKn instruction beyond memorization toward more active and meaningful learning.

آموزش تعلیمات مدنی (PKn) در مدارس ابتدایی باید دانش‌آموزان را نه تنها به حفظ مطالب، بلکه به تفکر انتقادی و به‌کارگیری ارزش‌های مدنی در زندگی روزمره تشویق کند. در عمل، دروس PKn اغلب از طریق توضیح و حفظ کردن ارائه می‌شوند که مشارکت دانش‌آموزان را محدود می‌کند. یکی از مدل‌های یادگیری که می‌تواند این وضعیت را بهبود بخشد، یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) است که مسائل واقعی را در مرکز فرایند یادگیری قرار می‌دهد. هدف این پژوهش تحلیل کاربرد PBL در آموزش PKn در مدارس ابتدایی است. روش این پژوهش مرور متون با رویکرد کیفی توصیفی بوده و شش مقاله منتشرشده بین سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ را بررسی کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که PBL به طور مداوم موجب بهبود نتایج یادگیری و مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان در PKn شده و از طریق مراحل ساختاریافته‌ای مانند جهت‌دهی به مسئله، تحقیق، ارائه نتایج و ارزیابی، دانش‌آموزان را فعال‌تر می‌کند. بنابراین، معلمان باید PBL را به عنوان یک مدل جایگزین برای حرکت آموزش PKn از حفظ‌محوری به سوی یادگیری فعال و معنادار مدنظر قرار دهند.

This study was motivated by the still-low level of critical thinking skills among students, which is caused by the predominance of teacher-centered instruction. To address this issue, the Problem-Based Learning (PBL) model was implemented to improve the critical thinking skills of third-grade elementary school students in the IPAS subject. The method used was Classroom Action Research (CAR), conducted in two cycles and involving 27 third-grade students from Muhammadiyah PK Baturan Elementary School as research subjects. Data were collected through observation, tests, and documentation, then analyzed qualitatively and quantitatively. The results showed a gradual improvement in students’ critical thinking skills, from the “less critical” category in the pre-cycle (37.5%) to “moderately critical” in Cycle I (50%), and finally to the “critical” category in Cycle II (79.1%). Classical learning achievement also increased from 11.11% to 48.14% and reached 77.78% in Cycle II, exceeding the school’s established minimum passing score (75%). It can be concluded that the implementation of Problem-Based Learning can improve the critical thinking skills of third-grade elementary school students in the IPAS subject.

این پژوهش با انگیزه سطح پایین مهارت‌های تفکر انتقادی در میان دانش‌آموزان، که ناشی از غلبه روش‌های تدریس معلم‌محور است، انجام شده‌است. به منظور رفع این مشکل، مدل یادگیری مبتنی بر مسئله (Problem-Based Learning یا PBL) برای ارتقای مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان پایه سوم دبستان در درس IPAS به کار گرفته شد. روش مورد استفاده، پژوهش اقدام کلاسی (Classroom Action Research یا CAR) بود که در دو چرخه و با مشارکت ۲۷ دانش‌آموز پایه سوم دبستان Muhammadiyah PK Baturan به عنوان نمونه پژوهش انجام شد. داده‌ها از طریق مشاهده، آزمون و مستندسازی گردآوری و به صورت کیفی و کمی تحلیل شدند. نتایج نشان داد که مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان به تدریج بهبود یافته‌است؛ به‌طوری‌که از دسته «کم‌تر انتقادی» در پیش‌چرخه (۳۷.۵٪) به «نسبتاً انتقادی» در چرخه اول (۵۰٪) و در نهایت به دسته «انتقادی» در چرخه دوم (۷۹.۱٪) ارتقا یافت. همچنین، موفقیت تحصیلی کلاسیک از ۱۱.۱۱٪ به ۴۸.۱۴٪ و در چرخه دوم به ۷۷.۷۸٪ افزایش یافت که از حداقل نمره قبولی تعیین‌شده مدرسه (۷۵٪) فراتر رفت. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که اجرای مدل یادگیری مبتنی بر مسئله موجب بهبود مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان پایه سوم دبستان در درس IPAS می‌شود.

This descriptive qualitative study aims to analyze the integration of Problem-Based Learning (PBL) and mobile technology in enhancing critical thinking skills within chemistry education. Utilizing a Systematic Literature Review (SLR) method guided by the PRISMA protocol, a systematic search was conducted across the Scopus database, filtering 1,817 initial articles down to 14 studies that met the inclusion criteria. The review findings indicate that the use of mobile learning, such as 3D MAR applications and interactive Android e-modules, contributes positively to students' spatial visualization skills. Meanwhile, the implementation of PBL models, such as Socratic-PBL, is shown to cultivate scientific argumentation and in-depth problem-solving skills. However, the literature synthesis reveals a significant instructional gap; most studies apply mobile technology and PBL in isolation, with only 14.3% integrating both approaches. Spatial visualization technologies like Mobile Augmented Reality (MAR) have not been empirically integrated into structured PBL inquiry syntaxes. This study concludes with the vital importance of designing future mobile learning platforms that combine contextual PBL syntaxes with interactive 3D visualizations to comprehensively facilitate students' cognitive reasoning.

این مطالعه کیفی توصیفی با هدف تحلیل ادغام یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) و فناوری سیار در ارتقای مهارت‌های تفکر انتقادی در آموزش شیمی انجام شده است. با بهره‌گیری از روش مرور نظام‌مند متون (SLR) و با راهنمایی پروتکل PRISMA، جستجوی نظام‌مندی در پایگاه داده Scopus صورت گرفت که از میان ۱۸۱۷ مقاله اولیه، ۱۴ مطالعه واجد شرایط وارد تحلیل شدند. یافته‌های مرور نشان می‌دهد که استفاده از یادگیری سیار، مانند برنامه‌های ۳D MAR و ماژول‌های الکترونیکی تعاملی اندروید، تأثیر مثبتی بر مهارت‌های تجسم فضایی دانش‌آموزان دارد. در همین حال، اجرای مدل‌های PBL مانند Socratic-PBL باعث پرورش استدلال علمی و مهارت‌های حل مسئله عمیق می‌شود. با این حال، سنتز ادبیات پژوهش‌ها شکاف قابل توجهی را در آموزش نشان می‌دهد؛ اکثر مطالعات فناوری سیار و PBL را به صورت مجزا به کار برده‌اند و تنها ۱۴.۳٪ هر دو رویکرد را به طور همزمان ادغام کرده‌اند. فناوری‌های تجسم فضایی مانند Mobile Augmented Reality (MAR) به طور تجربی در ساختارهای جستجوی PBL ساختاریافته ادغام نشده‌اند. این مطالعه با تأکید بر اهمیت اساسی طراحی پلتفرم‌های آینده یادگیری سیار که نحوهای PBL زمینه‌مند را با تجسم‌های تعاملی سه‌بعدی ترکیب می‌کنند، به منظور تسهیل جامع استدلال شناختی دانش‌آموزان، به پایان می‌رسد.

This study was conducted to examine the validity of Guided Inquiry-based learning devices on the human respiratory system topic in supporting students’ critical thinking skills and conceptual understanding. The study employed a Research and Development (R&D) approach using the ADDIE model and was limited to the development stage, focusing on product validation. The developed learning devices consisted of a learning module, student worksheets (LKPD), and an assessment instrument containing 18 multiple-choice questions. Product validation was conducted by two expert validators and two practitioner validators using structured validation sheets. Validation data were analyzed descriptively by calculating the average scores obtained from the validators. The results showed that the learning module achieved validation scores ranging from 94 –100, the student worksheets 94 –100, and the assessment instrument 96 –100, indicating that all developed learning devices were categorized as very valid. Therefore, the Guided Inquiry-based learning devices are considered suitable for biology learning on the human respiratory system. However, this study was limited to product validation and did not evaluate the practicality or effectiveness of the learning devices in improving students’ critical thinking skills and conceptual understanding.

این پژوهش با هدف بررسی روایی ابزار یادگیری مبتنی بر کاوش هدایت‌شده در موضوع دستگاه تنفس انسان به منظور حمایت از مهارت‌های تفکر انتقادی و درک مفهومی دانش‌آموزان انجام شد. این مطالعه با رویکرد پژوهش و توسعه (R&D) و با استفاده از مدل ADDIE صورت گرفت و به مرحله توسعه محدود شد و تمرکز آن بر اعتبارسنجی محصول بود. ابزار یادگیری توسعه‌یافته شامل یک ماژول یادگیری، برگه‌های کار دانش‌آموز (LKPD) و یک ابزار ارزشیابی متشکل از ۱۸ سؤال چندگزینه‌ای بود. اعتبارسنجی محصول توسط دو ارزیاب خبره و دو ارزیاب عملی با استفاده از برگه‌های اعتبارسنجی ساختاریافته انجام شد. داده‌های روایی به صورت توصیفی و با محاسبه میانگین امتیازات دریافتی از ارزیابان تحلیل شد. نتایج نشان داد که ماژول یادگیری امتیاز روایی بین ۹۴ تا ۱۰۰، برگه‌های کار دانش‌آموز بین ۹۴ تا ۱۰۰ و ابزار ارزشیابی بین ۹۶ تا ۱۰۰ را کسب کردند که نشان‌دهنده آن است که تمامی ابزار یادگیری توسعه‌یافته در دسته بسیار معتبر قرار می‌گیرند. بنابراین، ابزار یادگیری مبتنی بر کاوش هدایت‌شده برای آموزش زیست‌شناسی در مبحث دستگاه تنفس انسان مناسب تلقی می‌شود. با این حال، این پژوهش به اعتبارسنجی محصول محدود بود و به بررسی عملی بودن یا اثربخشی ابزار یادگیری در بهبود مهارت‌های تفکر انتقادی و درک مفهومی دانش‌آموزان نپرداخت.

Exploration and reflection on problem-based learning building critical thinking. Implementation constrains problem-based learning in elementary schools, students' ability to understand problems is crucial. Media are needed to stimulate the ability to analyze real-world problems, express logical opinions, and implement solutions as critical thinking skills that foster an attitude of environmental concern. The purpose of this study was to analyze the influence of the use of storybooks and wordwall deep problem-based learning on critical thinking skills and environmental awareness simultaneously. The study used quantitative methods, with a quasi-experimental design. Partial Eta Squared 0.556, significance value (p = 0.000 < 0.05), proves that the use of storybooks and wordwall deep problem-based learning have a strong influence on critical thinking skills and environmental awareness simultaneously. There is a difference in partial influence between the two dependent variables based on the value in the tests of between-subjects’ effects, the use of storybooks and wordwalls contributed 49.8% to critical thinking skills, while the contribution to environmental awareness was 30.1%. Therefore, the critical thinking variable was the variable most affected using storybooks and wordwall in the problem-based learning compared to environmental concern attitude variables.

کاوش و تأمل در یادگیری مبتنی بر مسئله به منظور تقویت تفکر انتقادی صورت گرفته است. اجرای یادگیری مبتنی بر مسئله در مدارس ابتدایی با محدودیت‌هایی مواجه است و توانایی دانش‌آموزان در درک مسائل بسیار حیاتی است. به کارگیری رسانه‌هایی برای تحریک توانایی تحلیل مسائل واقعی، بیان نظرات منطقی و اجرای راه‌حل‌ها به عنوان مهارت‌های تفکر انتقادی که منجر به تقویت نگرش مسئولیت‌پذیری زیست‌محیطی می‌شود، ضروری است. هدف این پژوهش، تحلیل تأثیر استفاده از کتاب‌های داستانی و دیوارکلمات در یادگیری مبتنی بر مسئله عمیق بر مهارت‌های تفکر انتقادی و آگاهی زیست‌محیطی به طور همزمان بود. این پژوهش با روش کمی و طرح شبه‌آزمایشی انجام شد. مقدار Partial Eta Squared برابر با 0.556 و مقدار معناداری (p = 0.000 < 0.05) نشان می‌دهد که استفاده از کتاب‌های داستانی و دیوارکلمات در یادگیری مبتنی بر مسئله تأثیر قوی و معناداری بر مهارت‌های تفکر انتقادی و آگاهی زیست‌محیطی به طور همزمان دارد. بر اساس نتایج آزمون اثرات بین آزمودنی‌ها، بین دو متغیر وابسته تفاوت تأثیر جزئی وجود دارد؛ به طوری که استفاده از کتاب‌های داستانی و دیوارکلمات 49.8٪ به مهارت‌های تفکر انتقادی و 30.1٪ به آگاهی زیست‌محیطی کمک کرده است. بنابراین، متغیر تفکر انتقادی بیشترین تأثیر را از استفاده از کتاب‌های داستانی و دیوارکلمات در یادگیری مبتنی بر مسئله نسبت به متغیر نگرش مسئولیت‌پذیری زیست‌محیطی داشته است.

Critical thinking skills are among the essential competencies that must be developed in elementary school students to face the increasingly complex challenges of 21st-century life. The Science, Technology, Engineering, and Mathematics (STEM) approach emerges as an educational innovation that integrates four disciplines in an integrated, contextual, and problem-solving-oriented manner. This article aims to examine in depth the contribution of STEM-based learning to the critical thinking skills of elementary school students through a library research method. The study reviewed various scientific literature including national and international journal articles, educational textbooks, research reports, and relevant curriculum documents published between 2010 and 2024. The results indicate that STEM-based learning significantly contributes to the enhancement of students' critical thinking skills through several mechanisms: (1) encouraging students to identify and formulate problems systematically; (2) training analytical, evaluative, and synthetic skills through engineering design; (3) building scientific thinking habits through authentic projects; (4) developing evidence-based inference and argumentation skills; and (5) habituating self-reflection and self-regulation. All six aspects of critical thinking according to Facione are organically facilitated in STEM learning activities. This article concludes that STEM integration in elementary science learning is an effective and empirically proven strategy for building critical thinking foundations from an early age.

مهارت‌های تفکر انتقادی از جمله شایستگی‌های اساسی هستند که باید در دانش‌آموزان دبستانی برای مواجهه با چالش‌های فزاینده و پیچیده زندگی قرن بیست‌ویکم توسعه یابند. رویکرد علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM) به عنوان یک نوآوری آموزشی مطرح می‌شود که چهار حوزه مذکور را به صورت یکپارچه، زمینه‌مند و مسئله‌محور ادغام می‌کند. هدف این مقاله بررسی عمیق سهم یادگیری مبتنی بر STEM بر مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان دبستانی از طریق روش پژوهش کتابخانه‌ای است. در این مطالعه، متون علمی مختلف شامل مقالات مجلات ملی و بین‌المللی، کتاب‌های درسی آموزشی، گزارش‌های پژوهشی و اسناد برنامه‌درسی مرتبط که بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ منتشر شده‌اند، مرور شده است. نتایج نشان می‌دهد که یادگیری مبتنی بر STEM به طور معناداری به ارتقای مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان از طریق چندین سازوکار کمک می‌کند: (۱) تشویق دانش‌آموزان به شناسایی و صورت‌بندی نظام‌مند مسائل؛ (۲) تمرین مهارت‌های تحلیلی، ارزیابانه و ترکیبی از طریق طراحی مهندسی؛ (۳) ایجاد عادات تفکر علمی از طریق پروژه‌های اصیل؛ (۴) توسعه مهارت‌های استنتاج و استدلال مبتنی بر شواهد؛ و (۵) عادت‌دهی به خودبازتابی و خودتنظیمی. هر شش جنبه تفکر انتقادی بر اساس مدل Facione به طور ارگانیک در فعالیت‌های یادگیری STEM تسهیل می‌شود. این مقاله نتیجه می‌گیرد که ادغام STEM در آموزش علوم دبستانی، راهبردی مؤثر و اثبات‌شده تجربی برای بنیان‌گذاری تفکر انتقادی از سنین پایین است.

Critical thinking is an essential skill that needs to be developed from the elementary school level through active and problem-oriented learning. One relevant model is Problem Based Learning (PBL), which places problems at the center of learning and encourages students to analyze information and formulate solutions. This study aims to analyze the effectiveness of PBL in improving elementary school students’ critical thinking skills and to identify strategies and supporting factors for its implementation. This study employed a Systematic Literature Review (SLR) based on the PRISMA 2020 guidelines. Literature searches were conducted through Google Scholar and Scopus using Publish or Perish, covering publications from 2020 to 2026. Of the 589 articles identified, 10 articles met the inclusion criteria and were systematically analyzed. The results show that PBL is generally effective in improving students’ critical thinking skills through problem identification, investigation, information analysis, discussion, evaluation, and reflection. Successful PBL implementation is supported by contextual problems, active student engagement, collaboration, teacher and student readiness, learning media, and a supportive learning environment. Therefore, PBL can be implemented as a learning model to systematically and contextually develop elementary school students’ critical thinking skills.

تفکر انتقادی مهارتی اساسی است که باید از سطح دبستان از طریق یادگیری فعال و مسئله‌محور توسعه یابد. یکی از مدل‌های مرتبط، یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) است که مسئله را در مرکز یادگیری قرار می‌دهد و دانش‌آموزان را به تحلیل اطلاعات و تدوین راه‌حل‌ها ترغیب می‌کند. هدف این پژوهش، تحلیل اثربخشی PBL در بهبود مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان دبستان و شناسایی راهبردها و عوامل حمایتی برای اجرای آن است. این مطالعه با استفاده از مرور نظام‌مند ادبیات پژوهش (SLR) بر اساس دستورالعمل‌های PRISMA 2020 انجام شده است. جستجوی منابع از طریق Google Scholar و Scopus با استفاده از Publish or Perish و با پوشش انتشارات سال‌های 2020 تا 2026 صورت گرفته است. از میان ۵۸۹ مقاله شناسایی‌شده، ۱۰ مقاله با معیارهای ورود مطابقت داشتند و به‌صورت نظام‌مند تحلیل شدند. نتایج نشان می‌دهد که PBL به طور کلی در بهبود مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان از طریق شناسایی مسئله، تحقیق، تحلیل اطلاعات، بحث، ارزیابی و بازتاب مؤثر است. اجرای موفق PBL با وجود مسائل زمینه‌ای، مشارکت فعال دانش‌آموزان، همکاری، آمادگی معلم و دانش‌آموز، رسانه‌های آموزشی و محیط یادگیری حمایتی پشتیبانی می‌شود. بنابراین، PBL می‌تواند به عنوان یک مدل یادگیری برای توسعه نظام‌مند و زمینه‌محور مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان دبستان به کار گرفته شود.

Pembelajaran Biologi pada Kurikulum Merdeka menekankan pendekatan deep learning untuk membentuk dimensi profil lulusan, khususnya penalaran kritis, yang selaras dengan tuntutan keterampilan abad ke-21 meliputi critical thinking, communication, collaboration, dan creativity. Namun, bahan ajar di sekolah masih terbatas dan belum optimal mendukung pembelajaran berbasis masalah serta pemanfaatan teknologi pembelajaran interaktif, khususnya pada materi Sistem Pencernaan Manusia. Penelitian ini memiliki tujuan merancang serta menilai kelayakan buku saku interaktif berbasis Problem Based Learning yang dilengkapi dengan Augmented Reality guna meningkatkan kemampuan berpikir kritis siswa kelas XI SMA. Penelitian menggunakan model pengembangan 4D dengan uji coba skala terbatas dilakukan pada 25 siswa kelas XI di SMA Negeri 7 Surabaya. Instrumen meliputi validasi ahli, angket respon siswa, observasi keterlaksanaan pembelajaran, uji keterbacaan grafik Fry, serta soal pretest dan posttest. Hasil menunjukkan tingkat validitas sangat valid dengan nilai 98.38%, kepraktisan sangat praktis berdasarkan respon siswa mendapatkan nilai 98.4% dan keterlaksanaan pembelajaran mendapatkan nilai 97.47%, serta keterbacaan yang sesuai dengan tingkat kelas XI. Keefektifan ditunjukkan oleh peningkatan nilai rata-rata dari 54 menjadi 93.2 dengan nilai N-gain sebesar 0,8 yang termasuk dalam kategori tinggi serta tingkat ketuntasan belajar mencapai 100%, dan peningkatan ketercapaian indikator berpikir kritis dari 52% cukup tuntas menjadi 94.33% sangat tuntas. Dengan demikian, buku saku interaktif dinyatakan layak, praktis, dan efektif sebagai media pembelajaran Biologi untuk meningkatkan kemampuan berpikir kritis siswa. Kata Kunci: buku saku, PBL, pembelajaran abad-21, berpikir kritis. Biology learning in the Independent Curriculum emphasizes a deep learning approach to shape graduate profile dimensions, particularly critical reasoning, which aligns with the demands of 21st-century skills including critical thinking, communication, collaboration, and creativity. However, teaching materials in schools are still limited and do not optimally support problem-based learning and the use of interactive learning technology, especially in the Human Digestive System material. This study aims to design and assess the feasibility of an interactive pocketbook based on Problem Based Learning equipped with Augmented Reality to improve the critical thinking skills of 11th-grade high school students. The study used a 4D development model with a limited-scale trial conducted on 25 11th-grade students at SMA Negeri 7 Surabaya. Instruments included expert validation, student response questionnaires, learning implementation observations, Fry graph readability tests, and pretest and posttest questions. The results showed a very valid level of validity with a value of 98.38%, very practicality based on student responses obtained a value of 98.4% and learning implementation obtained a value of 97.47%, as well as readability appropriate for the 11th-grade level. Effectiveness is demonstrated by an increase in the average score from 54 to 93.2, with an N-gain of 0.8, which is considered high. The learning completion rate reached 100%. The critical thinking indicator achievement increased from 52% (quite complete) to 94.33% (very complete). Therefore, the interactive pocketbook is deemed feasible, practical, and effective as a Biology learning medium to enhance students' critical thinking skills. Keywords: pocket books, PBL, 21st-century learning, critical thinking.

یادگیری زیست‌شناسی در برنامه درسی مستقل بر رویکرد یادگیری عمیق برای شکل‌دهی ابعاد پروفایل فارغ‌التحصیلان، به ویژه استدلال انتقادی، تأکید دارد که با الزامات مهارت‌های قرن بیست و یکم شامل تفکر انتقادی، ارتباط، همکاری و خلاقیت همسو است. با این حال، مواد آموزشی در مدارس هنوز محدود بوده و به طور بهینه از یادگیری مبتنی بر مسئله و استفاده از فناوری یادگیری تعاملی، به ویژه در مبحث دستگاه گوارش انسان، پشتیبانی نمی‌کنند. هدف این پژوهش طراحی و ارزیابی شایستگی کتابچه تعاملی مبتنی بر یادگیری مبتنی بر مسئله مجهز به واقعیت افزوده به منظور ارتقاء مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان پایه یازدهم دبیرستان است. این پژوهش از مدل توسعه 4D استفاده کرده و آزمون مقیاس محدود بر روی ۲۵ دانش‌آموز پایه یازدهم در دبیرستان دولتی شماره ۷ سورابایا انجام شد. ابزارها شامل روایی خبرگان، پرسشنامه پاسخ دانش‌آموزان، مشاهده اجرای یادگیری، آزمون خوانایی نمودار Fry و سؤالات پیش‌آزمون و پس‌آزمون بود. نتایج نشان داد سطح روایی بسیار بالا با مقدار ۹۸٫۳۸٪، میزان کاربردپذیری بسیار بالا بر اساس پاسخ دانش‌آموزان با مقدار ۹۸٫۴٪ و اجرای یادگیری با مقدار ۹۷٫۴۷٪ و همچنین خوانایی متناسب با سطح پایه یازدهم به دست آمد. اثربخشی با افزایش میانگین نمره از ۵۴ به ۹۳٫۲ و مقدار N-gain برابر با ۰٫۸ که در دسته بالا قرار می‌گیرد، نشان داده شد. نرخ تکمیل یادگیری به ۱۰۰٪ رسید. میزان دستیابی به شاخص تفکر انتقادی از ۵۲٪ (نسبتاً کامل) به ۹۴٫۳۳٪ (کاملاً کامل) افزایش یافت. بنابراین، کتابچه تعاملی به عنوان رسانه یادگیری زیست‌شناسی برای ارتقاء مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان، شایسته، کاربردی و مؤثر ارزیابی می‌شود.

Pengembangan keterampilan berpikir kritis merupakan kebutuhan krusial dalam pendidikan abad 21, khususnya pada mata pelajaran biologi yang melibatkan materi kompleks dan abstrak seperti sistem sirkulasi. Siswa tidak hanya perlu menguasai konsep, tetapi juga mampu menganalisis data secara mendalam, mengevaluasi informasi, serta menyimpulkan temuan. Penggunaan E-LKPD memberikan peluang pembelajaran interaktif, terorganisir, dan optimal untuk mengasah berpikir kritis. Akan tetapi, pengamatan awal di SMA Negeri 7 Surabaya mengungkap bahwa partisipasi siswa dalam aktivitas seperti praktikum dan penelitian saintifik masih rendah, sehingga latihan keterampilan berpikir kritis belum terealisasi secara maksimal. Penelitian ini difokuskan untuk menghasilkan E-LKPD materi sistem sirkulasi dengan model Guided Inquiry yang valid, praktis, serta efektif guna melatih keterampilan berpikir kritis siswa. Proses pengembangan mengadopsi model 4D, mencakup fase definisi, perancangan, pengembangan, dan penyebaran. Pengumpulan data dilakukan melalui validasi oleh ahli media, ahli materi, dan guru biologi, pengamatan pelaksanaan pembelajaran, angket respons positif siswa, serta tes awal (pretest) dan akhir (posttest). Temuan penelitian mengindikasikan bahwa E-LKPD yang dihasilkan sangat valid dengan skor 90,25% dan 93,50%. Aspek kepraktisan tercermin dari tingkat pelaksanaan pembelajaran 98,46% serta respons positif siswa yang mencapai 99,31%. Sementara itu, keefektifan dibuktikan oleh peningkatan skor tes rata-rata menjadi 86,95, ketuntasan belajar kelas 100%, dan nilai N-gain 0,72 (kategori tinggi). Dengan demikian, E-LKPD berbasis Guided Inquiry ini dinyatakan valid, praktis, dan efektif, diterapkan pada pembelajaran biologi materi sistem sirkulasi untuk melatih keterampilan berpikir kritis siswa. Kata Kunci: E-LKPD, Guided Inquiry, sistem sirkulasi, keterampilan berpikir kritis The cultivation of critical thinking skills is a vital requirement in 21st-century education, particularly in biology lessons that cover complex and abstract topics such as the circulatory system. Students are expected not only to grasp concepts but also to deeply analyze data, evaluate evidence, and draw reasoned conclusions. The integration of E-LKPD (Electronic Student Worksheets) offers interactive, well-structured, and effective opportunities to sharpen critical thinking abilities. However, initial observations at SMA Negeri 7 Surabaya revealed low student engagement in activities like laboratory experiments and scientific investigations, limiting the potential to develop these skills optimally. This study aimed to produce a valid, practical, and effective E-LKPD on the circulatory system material using the Guided Inquiry model to enhance students' critical thinking competencies. The development followed the 4D model, encompassing the define, design, develop, and disseminate phases. Data were gathered through expert validation by media specialists, content experts, and biology teachers; classroom implementation observations; student response questionnaires; and pre- and post-tests. Findings indicated that the developed E-LKPD achieved high validity scores of 90.25% and 93.50%. Practicality was demonstrated by a 98.46% implementation rate and 99.31% positive student responses. Effectiveness was evidenced by an average post-test score of 86.95, 100% classical completeness, and an N-gain value of 0.72 (high category). Therefore, the Guided Inquiry-based E-LKPD is deemed valid, practical, and effective for use in biology instruction on the circulatory system to foster students' critical thinking skills. Keywords: electronic student worksheets, Guided Inquiry, circulatory system, critical thinking skills.

توسعه مهارت‌های تفکر انتقادی یک نیاز اساسی در آموزش قرن بیست‌ویکم به‌شمار می‌رود، به‌ویژه در درس زیست‌شناسی که شامل مباحث پیچیده و انتزاعی مانند دستگاه گردش خون است. دانش‌آموزان نه تنها باید مفاهیم را فراگیرند، بلکه باید قادر به تحلیل عمیق داده‌ها، ارزیابی اطلاعات و نتیجه‌گیری منطقی نیز باشند. استفاده از E-LKPD (برگه‌های کار الکترونیکی دانش‌آموز) فرصت‌هایی تعاملی، ساختارمند و بهینه برای پرورش تفکر انتقادی فراهم می‌کند. با این حال، مشاهدات اولیه در دبیرستان دولتی شماره ۷ سورابایا نشان داد که مشارکت دانش‌آموزان در فعالیت‌هایی مانند آزمایشگاه و پژوهش‌های علمی پایین است و در نتیجه تمرین مهارت‌های تفکر انتقادی به‌طور کامل محقق نشده‌است. این پژوهش با هدف تولید E-LKPD مبحث دستگاه گردش خون با مدل جستجوی هدایت‌شده که از نظر روایی، کاربردپذیری و اثربخشی تأیید شده باشد، جهت آموزش مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان انجام شد. فرایند توسعه با مدل 4D شامل مراحل تعریف، طراحی، توسعه و اشاعه صورت گرفت. داده‌ها از طریق روایی‌سنجی توسط متخصصان رسانه، متخصصان محتوا و دبیران زیست‌شناسی، مشاهده اجرای کلاس، پرسشنامه پاسخ مثبت دانش‌آموزان و آزمون‌های پیش و پس از آموزش گردآوری شد. یافته‌ها نشان داد که E-LKPD تولیدشده از روایی بسیار بالایی با امتیاز ۹۰/۲۵٪ و ۹۳/۵۰٪ برخوردار است. جنبه کاربردپذیری با نرخ اجرای ۹۸/۴۶٪ و پاسخ مثبت دانش‌آموزان به میزان ۹۹/۳۱٪ نمایان شد. اثربخشی نیز با میانگین نمره پس‌آزمون ۸۶/۹۵، موفقیت کامل کلاس (۱۰۰٪) و مقدار N-gain برابر با ۰/۷۲ (دسته‌بندی بالا) اثبات گردید. بنابراین، E-LKPD مبتنی بر جستجوی هدایت‌شده از نظر روایی، کاربردپذیری و اثربخشی تأیید شده و برای آموزش زیست‌شناسی مبحث دستگاه گردش خون به‌منظور پرورش مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان مناسب است.

Critical appraisal of research literature is an important skill for graduates yet science graduate employers report dissatisfaction with skill levels. As scaffolding can assist in critical appraisal development, we aimed to develop and evaluate 2 adaptive e-tutorials for critical appraisal development of neuropharmacology research articles as part of the scaffolding process. We developed adaptive e-tutorials allowing personalised feedback and remediation. Results of an end-of-tutorial survey, and comparisons of institutional Unit of Study Survey ratings and exam results in the 2 years before, and during, the intervention were analysed. Over 4 years, 150 students participated. In the cohorts that did not complete the e-tutorial, there were significant differences in exam marks between students of different academic backgrounds (non-science < science < medicine backgrounds; p < 0.05), while no significant differences between groups were seen in students that completed the e-tutorial, and these marks were statistically equivalent. Students ranked their perceived benefit from the videos, increase in critical appraisal ability, and value of the e-tutorial with average rankings between 4.4–4.6 on a Likert scale (5 = strongly agree). Similarly, students who completed the e-tutorial showed a significant increase in rating of their critical thinking skills in the Unit of Study Survey (p < 0.05). Completion of the e-tutorial was associated with increased equitable development of critical appraisal. Students from non-science backgrounds showed the biggest increase in actual appraisal performance, suggesting that while the e-tutorial was associated with increased confidence for all students, the other features of the course may have developed appraisal levels to a stage sufficient for successful exam completion.

ارزیابی انتقادی متون پژوهشی یکی از مهارت‌های مهم برای فارغ‌التحصیلان است، اما کارفرمایان فارغ‌التحصیلان علوم از سطح این مهارت‌ها ابراز نارضایتی می‌کنند. از آنجا که حمایت آموزشی می‌تواند به توسعه ارزیابی انتقادی کمک کند، هدف ما توسعه و ارزیابی دو آموزش الکترونیکی تطبیقی برای ارتقای مهارت ارزیابی انتقادی مقالات پژوهشی نوروفارماکولوژی به عنوان بخشی از فرایند حمایت آموزشی بود. آموزش‌های الکترونیکی تطبیقی با امکان ارائه بازخورد شخصی‌سازی‌شده و جبران‌سازی طراحی شدند. نتایج نظرسنجی پایان آموزش، و مقایسه امتیازات نظرسنجی واحد درسی مؤسسه و نتایج امتحانات در دو سال پیش و حین مداخله مورد تحلیل قرار گرفت. طی چهار سال، ۱۵۰ دانشجو شرکت کردند. در گروه‌هایی که آموزش الکترونیکی را تکمیل نکردند، تفاوت معناداری در نمرات امتحان بین دانشجویان با پیشینه‌های تحصیلی مختلف (غیرعلوم < علوم < پزشکی؛ p < 0.05) مشاهده شد، در حالی که در دانشجویانی که آموزش الکترونیکی را تکمیل کردند، تفاوت معناداری بین گروه‌ها دیده نشد و این نمرات از لحاظ آماری معادل بودند. دانشجویان، میزان سودمندی ادراک‌شده از ویدئوها، افزایش توانایی ارزیابی انتقادی و ارزش آموزش الکترونیکی را با میانگین امتیاز بین ۴.۴ تا ۴.۶ در مقیاس لیکرت (۵ = کاملاً موافقم) ارزیابی کردند. به طور مشابه، دانشجویانی که آموزش الکترونیکی را تکمیل کردند، افزایش معناداری در ارزیابی مهارت‌های تفکر انتقادی خود در نظرسنجی واحد درسی نشان دادند (p < 0.05). تکمیل آموزش الکترونیکی با توسعه عادلانه‌تر مهارت ارزیابی انتقادی همراه بود. دانشجویان با پیشینه غیرعلوم بیشترین افزایش را در عملکرد واقعی ارزیابی نشان دادند که نشان می‌دهد اگرچه آموزش الکترونیکی با افزایش اعتماد به نفس در همه دانشجویان همراه بود، سایر ویژگی‌های دوره ممکن است سطح ارزیابی را تا حد کافی برای موفقیت در امتحان ارتقا داده باشد.

This study aims to provide an in-depth analysis of the impact of mathematics textbooks on learning obstacles and student performance in the topic of systems of linear inequalities in two variables. Employing a qualitative interpretative approach with a hermeneutic phenomenological design, the research examines mathematics textbooks from the Merdeka Curriculum used in Indonesian secondary schools and involves 80 student participants, 20 of whom were interviewed in depth. The analysis focuses on identifying potential learning obstacles embedded in the textbooks, which are then validated through diagnostic assessments and student interviews. The findings identify three main types of learning obstacles: epistemological, ontogenic, and didactical. Epistemological obstacles arise from students’ difficulties in transforming algebraic representations into graphical forms and understanding the intersection of solution sets. Ontogenic obstacles are related to students’ psychological readiness, mastery of prerequisite concepts, and technical skills. Meanwhile, didactical obstacles stem from textbook presentations that overemphasize procedures and examples, without providing sufficient space for conceptual exploration, solution validation, and reflection. Empirical data confirm that many students struggle to deeply understand and apply the concepts of systems of linear inequalities in two variables. This study underscores the importance of improving mathematics textbook design by integrating epistemic and systemic approaches, providing adequate scaffolding, and emphasizing validation and reflection. Collaborative efforts among curriculum developers, textbook authors, and educators are essential to ensure that textbooks truly support the development of students’ conceptual understanding and critical thinking skills.

این پژوهش با هدف ارائه تحلیلی عمیق از تأثیر کتاب‌های درسی ریاضی بر موانع یادگیری و عملکرد دانش‌آموزان در مبحث دستگاه نامعادلات خطی دو متغیره انجام شده‌است. با به‌کارگیری رویکرد کیفی تفسیری و طراحی پدیدارشناسی هرمنوتیکی، پژوهش به بررسی کتاب‌های درسی ریاضی مبتنی بر برنامه درسی Merdeka که در مدارس متوسطه اندونزی مورد استفاده قرار می‌گیرند، می‌پردازد و ۸۰ دانش‌آموز را دربر می‌گیرد که ۲۰ نفر از آن‌ها به‌صورت عمیق مصاحبه شده‌اند. تحلیل پژوهش بر شناسایی موانع بالقوه یادگیری موجود در کتاب‌های درسی متمرکز است که این موانع از طریق ارزیابی‌های تشخیصی و مصاحبه با دانش‌آموزان اعتبارسنجی می‌شوند. یافته‌ها سه نوع اصلی از موانع یادگیری را شناسایی می‌کنند: موانع معرفت‌شناختی، موانع آنتوژنتیک و موانع دیداکتیکی. موانع معرفت‌شناختی ناشی از دشواری دانش‌آموزان در تبدیل نمایش‌های جبری به اشکال نموداری و درک اشتراک مجموعه‌ جواب‌ها است. موانع آنتوژنتیک به آمادگی روان‌شناختی دانش‌آموزان، تسلط بر مفاهیم پیش‌نیاز و مهارت‌های فنی مربوط می‌شود. در همین حال، موانع دیداکتیکی از نحوه ارائه کتاب‌های درسی ناشی می‌شود که بر روی رویه‌ها و مثال‌ها بیش از حد تأکید دارند و فضای کافی برای کاوش مفهومی، اعتبارسنجی راه‌حل و تأمل فراهم نمی‌کنند. داده‌های تجربی تأیید می‌کنند که بسیاری از دانش‌آموزان در درک عمیق و به‌کارگیری مفاهیم دستگاه نامعادلات خطی دو متغیره با مشکل مواجه هستند. این پژوهش بر اهمیت بهبود طراحی کتاب‌های درسی ریاضی از طریق ادغام رویکردهای معرفتی و نظام‌مند، ارائه حمایت کافی و تأکید بر اعتبارسنجی و تأمل تأکید می‌کند. تلاش‌های مشترک میان تدوین‌کنندگان برنامه درسی، نویسندگان کتاب‌های درسی و معلمان برای اطمینان از اینکه کتاب‌های درسی واقعاً از توسعه درک مفهومی و مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان حمایت می‌کنند، ضروری است.

The call for papers for the 2025 PESA conference referenced our ‘increasingly pluralistic, post-truth, post-reality and divided world’ and the ‘existential problems’ that we face—noting climate change, AI, populism and the decline in ethical and reasoned discourse. The assumption contained in the call was that equipping young people with the ability to engage in reasoned deliberation is more pressing than ever before. And certainly, educating for critical thinking—thoughtfulness, coherence, rationality—is often held up as a silver bullet to heal our seemingly ailing and divided world. Perhaps rightly so. But here, I apply some critical thinking to the claim. Drawing on many years of involvement in teaching philosophy and ethics at the tertiary level, I reflect on what teaching critical thinking skills can, and cannot, achieve. I question the pervasive ‘crisis’ framing in education, suggesting that constant existential rhetoric can leave students anxious and less resilient and I argue for some guiding principles: teach students how to think, not what to think; and guard against ideological narrowing, ensuring critical thinking is genuinely open to diverse perspectives, including those that make us uncomfortable. Rather than a cure-all, critical thinking should be taught as a discipline grounded in humility, charity, and the courage to engage with difference. Its power lies not in solving every societal problem, but in equipping students to reason together in good faith—even when the stakes are existential.

در فراخوان ارسال مقالات برای کنفرانس PESA سال ۲۰۲۵ به «جهان فزاینده چندگرایانه، پساحقیقت، پساواقعیت و تقسیم‌شده» و «مسائل وجودی» که با آن‌ها مواجه هستیم اشاره شده است—از جمله تغییرات اقلیمی، هوش مصنوعی، پوپولیسم و افول گفتمان اخلاقی و عقلانی. فرض نهفته در این فراخوان آن است که تجهیز جوانان به توانایی مشارکت در بحث‌های عقلانی بیش از هر زمان دیگری ضروری است. بی‌تردید، آموزش برای تفکر انتقادی—اندیشمندی، انسجام، عقلانیت—اغلب به عنوان راه‌حلی معجزه‌آسا برای درمان جهان بیمار و تقسیم‌شده ما مطرح می‌شود. شاید به‌درستی چنین باشد. اما در اینجا، من خود این ادعا را با رویکردی انتقادی بررسی می‌کنم. با تکیه بر سال‌ها تجربه در تدریس فلسفه و اخلاق در سطح آموزش عالی، تأمل می‌کنم که آموزش مهارت‌های تفکر انتقادی چه می‌تواند و چه نمی‌تواند انجام دهد. من چارچوب فراگیر «بحران» در آموزش را به چالش می‌کشم و پیشنهاد می‌کنم که خطابه‌های مداوم وجودی می‌تواند دانشجویان را مضطرب و کم‌تاب‌آور کند و برای برخی اصول راهنما استدلال می‌کنم: به دانشجویان بیاموزیم چگونه فکر کنند، نه اینکه چه فکر کنند؛ و از تنگ‌نظری ایدئولوژیک پرهیز کنیم تا تفکر انتقادی واقعاً به دیدگاه‌های متنوع، حتی آن‌هایی که ما را ناراحت می‌کنند، گشوده باشد. تفکر انتقادی نباید به عنوان درمانی همه‌جانبه تلقی شود، بلکه باید به عنوان دانشی مبتنی بر فروتنی، خیرخواهی و شجاعت برای مواجهه با تفاوت‌ها آموزش داده شود. قدرت آن نه در حل همه مشکلات اجتماعی، بلکه در توانمندسازی دانشجویان برای استدلال مشترک با حسن نیت—even when the stakes are existential—نهفته است.