Educational technology

Microteaching is one of the courses that plays an important role in preparing prospective Islamic Religious Education (PAI) teachers to possess competencies that meet the demands of the teaching profession. This study aims to examine the urgency of microteaching in preparing professional PAI teachers through the development of pedagogical, professional, social, and personal competencies. The study employs a qualitative approach using library research. Data were obtained from various literature sources, including books, scientific journals, research articles, and academic documents relevant to microteaching and teacher professionalism. Data collection was conducted through documentation studies, while data analysis employed content analysis techniques. The findings indicate that microteaching serves as a means of bridging theory and teaching practice, training basic teaching skills, developing self-reflection abilities, and enhancing students' readiness to face field practice and the professional world. Furthermore, microteaching makes a significant contribution to the development of pedagogical, professional, social, and personal competencies among prospective PAI teachers. Its successful implementation is supported by lecturer guidance, the availability of learning facilities, and student motivation, although challenges remain, including limited time, nervousness, and differences between simulated situations and actual classroom conditions. Therefore, optimizing microteaching through the use of innovative methods, educational technology, constructive feedback, and continuous practice is necessary to produce professional, competent PAI teachers who are prepared to face the challenges of education in the modern era.

This study examined the challenges and opportunities experienced by elementary teachers in the new normal education in the Third Congressional District of the Schools Division of Iloilo, Philippines, during the school year 2021–2022, as a basis for developing an instructional training program. Anchored on the Volatility, Uncertainty, Complexity, and Ambiguity (VUCA) framework, the study employed a descriptive-correlational research design involving 60 elementary teachers. Data were collected using a researcher-modified questionnaire and analyzed through descriptive statistics, the Mann–Whitney U test, and Spearman rho correlation. Findings revealed that teachers experienced a moderately challenging level of difficulties (M = 2.68), primarily involving limited internet connectivity, health safety concerns, insufficient technological devices, and financial constraints. Conversely, respondents reported a high level of opportunities (M = 3.85), particularly in professional learning, personal development, technological adaptation, and learner engagement. No significant differences were found in challenges and opportunities when respondents were classified according to age, sex, and civil status. However, a significant negative relationship was established between challenges and opportunities (rs = −0.453, p < 0.001), indicating that greater challenges were associated with fewer perceived opportunities. Based on these findings, a five-day instructional training program focusing on technological competencies and digital instructional applications was proposed. The study supports Sustainable Development Goal 4 (Quality Education) by emphasizing teacher professional development and inclusive instructional practices, and SDG 9 (Industry, Innovation and Infrastructure) through educational technology integration. Its sustainability implications highlight the importance of continuous professional development, institutional technical assistance, and adaptable instructional strategies in strengthening educational resilience and sustaining quality elementary education.

This article analyzes the management of distance education (DE) in the context of continuing education for youth and adults (EPJA), exploring its institutional, pedagogical, and technical dimensions. Through an approach that compares empirical data, obtained from a jurisdictional survey with federal regulations and analyzes them through the lens of contemporary theoretical frameworks, the study examines how provinces operationalize the principles of flexibility and modularity. The results reveal significant heterogeneity in the implementation of teaching roles, technological supports, and assessment criteria. It is concluded that the quality of this modality depends on comprehensive management that ensures coherence between organizational and instructional decisions, thereby guaranteeing the continuity of participants' educational trajectories, through the pedagogical option of distance education, which is mediated and hosted in virtual learning environments (VLEs), designed specifically for the particular needs of adult learners.

Higher education institutions are expected to continuously evaluate graduate programs to ensure that curricular offerings remain relevant, responsive, and aligned with the evolving demands of professional practice. This study assessed the relevance and applicability of the Master of Arts in Educational Management (MAEM) curriculum of Guagua National Colleges to the current professional work of its graduates and identified areas for curriculum enhancement. Using a quantitative descriptive-comparative research design, data were collected from 33 MAEM graduates through a structured survey questionnaire. Descriptive statistics such as frequency, percentage, weighted mean, and ranking were utilized to analyze quantitative data, while thematic analysis was employed to examine graduates' recommendations. Results revealed that most graduates occupy positions closely related to educational leadership and management, with 87.88% indicating that their present work is highly related or related to educational management. The overall relevance and applicability of the curriculum obtained a very high rating (M = 4.69), while the adequacy of competencies developed through the program received a mean rating of 4.67. Human Resource and Organizational Management emerged as the highest-rated competency area (M = 4.76), whereas Problem-Solving and Evidence-Based Decision-Making obtained the lowest mean rating (M = 4.64), though still interpreted as very high. Graduates recommended strengthening content related to digital leadership, educational technology, artificial intelligence, instructional leadership, research utilization, and experiential learning. Based on these findings, a Responsive MAEM Curriculum Enhancement Framework was proposed. The study concludes that the MAEM curriculum remains highly relevant to current professional requirements but should continuously evolve to address emerging educational challenges and technological advancements.

This study aims to analyze the integration of social reconstruction and technological models in the development of Islamic Religious Education (PAI) curriculum as an effort to balance the intellectual tradition of Islam with the demands of social change and technological development. This study employs a qualitative method with a library research approach. Data were obtained from relevant scholarly literature, including journal articles, books, and academic documents addressing curriculum development, social reconstruction models, technological models, and Islamic education. The data were analyzed descriptively and analytically by comparing the characteristics, orientations, strengths, and limitations of both models to formulate an appropriate integration framework for PAI curriculum development. The findings indicate that the social reconstruction model provides a foundation for the PAI curriculum to respond to social issues, develop critical awareness, and promote social transformation, while the technological model strengthens instructional systems through competency-oriented learning, technology utilization, and measurable evaluation. Integrating the two models produces a PAI curriculum framework that remains rooted in Islamic intellectual traditions while being adaptive to social change, technological developments, and students’ needs. Thus, their integration can serve as a strategic alternative for developing a relevant, contextual, and socially transformative PAI curriculum.

This study examined the coping mechanisms and pedagogical challenges experienced by elementary teachers in utilizing interactive multimedia tools in selected public elementary schools in the Schools Division of Leyte, during School Year 2025–2026. Specifically, it determined the teachers’ demographic and professional profiles, assessed the extent of pedagogical challenges encountered in terms of technological fluency, competence, curriculum and lesson integration, time management, and resource management, and identified the coping mechanisms used to address these challenges. The study also examined whether significant differences existed in the teachers’ assessments when grouped according to their demographic characteristics and determined the relationship between pedagogical challenges and coping mechanisms. A quantitative descriptive-correlational and descriptive-comparative research design was employed, involving the total population of 145 elementary teachers from five selected public schools. Data were gathered using a researcher-made questionnaire validated by educational technology experts and analyzed using frequency, percentage, weighted mean, standard deviation, t-test, analysis of variance, and Pearson product-moment correlation at the 0.05 level of significance. The findings showed that teachers experienced varying degrees of difficulty in integrating interactive multimedia tools, particularly in managing technological demands, aligning digital resources with lessons, allocating preparation time, and addressing limitations in available resources. Despite these challenges, teachers demonstrated adaptive coping practices, particularly through collaboration and peer support, resourcefulness, adaptation, personal reflection, and self-care. The findings further indicated differences in some assessments when respondents were grouped according to selected demographic characteristics, while the relationship between pedagogical challenges and coping mechanisms reflected the teachers’ efforts to adjust to technology-related demands. Based on the findings, enhanced digital-based literacy teaching-learning activities were developed to strengthen teachers’ technological and pedagogical competencies and support more practical, engaging, and sustainable technology integration in elementary classrooms.

Objective: to report the experience of remote teaching in an academic master’s degree course during the covid-19 pandemic. Methods: this is a descriptive study, experience report type, experienced from October to December 2020 in a mandatory subject of the Postgraduate Program in Nursing of a Public University in the state of Pará. Results: The educational activities took place synchronously and asynchronous, from virtual classes and texts for reading, all of that was possible by the use of educational technological strategies in the experienced pandemic scenario. Remote teaching required students and teachers to adapt to the new classroom routine in their homes, adapting the study environment and appropriate equipment for this context. Even with the challenges faced, the establishment of the remote learning process added skills among those involved, improvement of tools and digital transformation of the conventional classroom. Conclusion: remote teaching was efficient and provided opportunities for pedagogical mediations, promoting collaborative learning among students. It also revealed the need for training for those involved in the process.

This community service activity aimed to support English teachers' professional development through technology-based reflective practice. Conducted in 2025 at Taman Mulia Private High School, Kubu Raya Regency, Indonesia, the activity involved 30 English teachers from junior high, senior high, and vocational high schools. The program addressed the need for accessible professional development opportunities that accommodate teachers' teaching responsibilities and other school-related duties. The workshop was facilitated by lecturers in English Language Education and comprised presentations, focused discussions, and hands-on practice. Participants explored the concept and importance of reflective practice and learned to use digital tools to record, analyze, and evaluate their teaching and learning activities. Practical sessions provided opportunities to integrate technology into reflective processes and consider its application in their school contexts. The activity was evaluated using attendance records, observation checklists, observational notes, and a post-event questionnaire. Success criteria included a minimum attendance rate of 80%, at least 80% positive responses regarding the suitability and usefulness of the materials and overall training, and evidence of active participation and engagement. Evaluation results indicated that the workshop was successfully implemented, with active interaction and positive participant perceptions of the training's relevance and usefulness. Future community service activities should include regular training, intensive mentoring, coaching clinics, and professional sharing sessions to support the sustained implementation of technology-based reflective practice. This initiative highlights the potential of digital technology to facilitate practical and continuous professional development for English teachers.

این فعالیت خدمت‌رسانی به جامعه، با هدف حمایت از توسعه حرفه‌ای معلمان زبان انگلیسی از طریق تمرین بازاندیشی مبتنی بر فناوری انجام شد. این فعالیت در سال ۲۰۲۵ در دبیرستان خصوصی تامان مولیا، شهرستان کوبو رایا، اندونزی، با مشارکت ۳۰ معلم زبان انگلیسی از مدارس راهنمایی، دبیرستان و فنی‌وحرفه‌ای برگزار گردید. این برنامه به نیاز به فرصت‌های توسعه حرفه‌ای دست‌یافتنی که با مسئولیت‌های تدریس معلمان و سایر وظایف مرتبط با مدرسه سازگار باشد، پرداخت. کارگاه توسط اساتید گروه آموزش زبان انگلیسی تسهیل‌گری شد و شامل ارائه‌ها، بحث‌های متمرکز و تمرین‌های عملی بود. شرکت‌کنندگان مفهوم و اهمیت تمرین بازاندیشی را بررسی کردند و نحوه استفاده از ابزارهای دیجیتال برای ثبت، تحلیل و ارزیابی فعالیت‌های تدریس و یادگیری خود را آموختند. جلسات عملی فرصت‌هایی را برای تلفیق فناوری در فرآیندهای بازاندیشی و بررسی کاربرد آن در بافت مدارس آنان فراهم آورد. فعالیت از طریق سوابق حضور، چک‌لیست‌های مشاهده، یادداشت‌های مشاهده‌ای و پرسشنامه پس از رویداد ارزیابی شد. معیارهای موفقیت شامل حداقل نرخ حضور ۸۰ درصد، حداقل ۸۰ درصد پاسخ‌های مثبت درباره تناسب و مفید بودن مواد و کلیت دوره آموزشی، و شواهدی از مشارکت و تعامل فعال بود. نتایج ارزیابی نشان داد که کارگاه با موفقیت اجرا شد و تعامل فعال و ادراک مثبت شرکت‌کنندگان از ارتباط و مفید بودن دوره آموزشی مشهود بود. فعالیت‌های آتی خدمت‌رسانی به جامعه باید شامل آموزش‌های منظم، راهنمایی‌های فشرده، کلینیک‌های مربی‌گری و جلسات اشتراک‌گذاری حرفه‌ای باشد تا اجرای پایدار تمرین بازاندیشی مبتنی بر فناوری حمایت شود. این ابتکار، پتانسیل فناوری دیجیتال را تسهیل‌گر توسعه حرفه‌ای عملی و مستمر برای معلمان زبان انگلیسی برجسته می‌سازد.

The flipped classroom (FC) model has obtained collective attention in medical education for its potential to enhance student engagement, active learning, and knowledge retention.This study systematically reviews the report on flipped classrooms in medical education using the Preferred Reporting Items for Systematic reviews and Meta- Analyses (PRISMA) framework. Articles were retrieved from reputable databases, including PubMed, Medline, OVID, ACM, ScienceDirect, Taylor & Francis, MDPI, SAGE, SpringerLink, Wiley, IEEE Xplore, and Google Scholar.The 34 studies were identified exploring flipped classroom teaching approaches to enhance medical education. Review focuses on the tools and technologies employed such as video creation, learning management systems, podcasts, online assessments, and collaborative platforms as well as pedagogical strategies implemented across medical courses.This study focused on flipped learning in higher education. Future research should examine its application in other educational settings, including schools, vocational, technical, and professional training. Emerging technologies such as artificial intelligence and augmented reality warrant investigation for their impact on student engagement and learning outcomes across disciplines. Further studies should also explore the influence of cultural and geographical factors on flipped classroom implementation and effectiveness. Additionally, research is needed to determine how flipped classroom activities can be tailored to specific learning objectives, student needs, and subject areas. Finally, longitudinal studies are recommended to assess the long- term effects of flipped learning on student achievement, retention, and academic success.

مدل کلاس معکوس (FC) به دلیل پتانسیل آن در افزایش مشارکت دانشجویان، یادگیری فعال و حفظ دانش، توجه جمعی را در آموزش پزشکی به خود جلب کرده است. این مطالعه به‌صورت نظام‌مند گزارش‌های مربوط به کلاس‌های معکوس در آموزش پزشکی را با استفاده از چارچوب آیتم‌های ترجیحی برای گزارش مرورهای نظام‌مند و متاآنالیزها (PRISMA) مرور می‌کند. مقالات از پایگاه‌های داده معتبر از جمله PubMed، Medline، OVID، ACM، ScienceDirect، Taylor & Francis، MDPI، SAGE، SpringerLink، Wiley، IEEE Xplore و Google Scholar بازیابی شدند. در مجموع ۳۴ مطالعه شناسایی شد که رویکردهای تدریس کلاس معکوس را برای ارتقای آموزش پزشکی بررسی کرده‌اند. این مرور بر ابزارها و فناوری‌های به‌کاررفته مانند تولید ویدئو، سامانه‌های مدیریت یادگیری، پادکست‌ها، ارزیابی‌های آنلاین و پلتفرم‌های همکاری و همچنین راهبردهای آموزشی اجراشده در دوره‌های پزشکی تمرکز دارد. این مطالعه بر یادگیری معکوس در آموزش عالی متمرکز بود. پژوهش‌های آتی باید کاربرد آن را در سایر محیط‌های آموزشی از جمله مدارس، آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای و تخصصی بررسی کنند. فناوری‌های نوظهوری مانند هوش مصنوعی و واقعیت افزوده شایسته بررسی برای تأثیر آن‌ها بر مشارکت دانشجویان و پیامدهای یادگیری در رشته‌های مختلف هستند. مطالعات بیشتر همچنین باید تأثیر عوامل فرهنگی و جغرافیایی بر اجرای کلاس معکوس و اثربخشی آن را بررسی کنند. علاوه بر این، پژوهش‌هایی لازم است تا مشخص شود چگونه فعالیت‌های کلاس معکوس می‌تواند متناسب با اهداف یادگیری خاص، نیازهای دانشجویان و حوزه‌های موضوعی تنظیم شود. در نهایت، مطالعات طولی برای ارزیابی اثرات بلندمدت یادگیری معکوس بر پیشرفت، ماندگاری و موفقیت تحصیلی دانشجویان توصیه می‌شود.

Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) is essential for effective technology integration in mathematics teaching. Despite the recognised importance of TPACK, initial teacher education (ITE) programmes consistently struggle to equip pre-service teachers (PSTs) with the knowledge necessary for this complex task, highlighting a critical gap in ITE programmes' preparedness. Through mixed-methods analysis of problem-solving logbooks and focus group interviews with 35 fourth-year PSTs at a Norwegian university, this study investigates how PSTs reflect on technology use in mathematical problem solving, and how these reflections reveal aspects of their TPACK, including the opportunities and challenges they perceive for integrating digital tools into their future teaching. Furthermore, this study identifies the opportunities and challenges they encounter when integrating technology into mathematical problem solving. The findings reveal that PSTs highlight technological knowledge as a foundational element of TPACK. They also highlight technological pedagogical knowledge and technological content knowledge for improving understanding of mathematical concepts through technology. However, the challenges they encountered, such as lack of experience, insufficient knowledge, limited motivation and poor access to reliable digital tools, show the need for ITE programmes to adopt more structured and comprehensive approaches to technology integration, aimed at enhancing PSTs' ability to incorporate technology into mathematics teaching effectively.

دانش محتوایی فناورانه-آموزشی (TPACK) برای ادغام مؤثر فناوری در آموزش ریاضیات ضروری است. با وجود اهمیت شناخته‌شده TPACK، برنامه‌های آموزش معلم اولیه (ITE) همواره در تجهیز معلمان پیش‌خدمت (PSTs) به دانش لازم برای این وظیفه پیچیده با مشکل مواجه هستند و این امر نشان‌دهنده یک شکاف اساسی در آمادگی برنامه‌های ITE است. این پژوهش با استفاده از تحلیل روش‌های ترکیبی بر دفترچه‌های حل مسئله و مصاحبه‌های گروهی متمرکز با ۳۵ معلم پیش‌خدمت سال چهارم در یک دانشگاه نروژی، بررسی می‌کند که چگونه PSTs درباره استفاده از فناوری در حل مسائل ریاضی تأمل می‌کنند و این تأملات چگونه جنبه‌هایی از TPACK آن‌ها را آشکار می‌سازد، از جمله فرصت‌ها و چالش‌هایی که برای ادغام ابزارهای دیجیتال در آموزش آینده خود درک می‌کنند. افزون بر این، این مطالعه فرصت‌ها و چالش‌هایی را که آن‌ها هنگام ادغام فناوری در حل مسائل ریاضی با آن مواجه می‌شوند، شناسایی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که PSTs دانش فناورانه را به عنوان عنصر بنیادی TPACK برجسته می‌کنند. آن‌ها همچنین دانش فناورانه-آموزشی و دانش فناورانه-محتوایی را برای بهبود درک مفاهیم ریاضی از طریق فناوری مورد تأکید قرار می‌دهند. با این حال، چالش‌هایی که با آن مواجه شدند، مانند کمبود تجربه، دانش ناکافی، انگیزه محدود و دسترسی ضعیف به ابزارهای دیجیتال قابل اعتماد، نشان‌دهنده نیاز برنامه‌های ITE به اتخاذ رویکردهای ساختاریافته‌تر و جامع‌تر برای ادغام فناوری است تا توانایی PSTs را در ادغام مؤثر فناوری در آموزش ریاضیات ارتقا دهد.

The rapid development of digital technology has created opportunities to support Hifz al-Quran education through digital memorisation applications, interactive multimedia, online learning platforms and emerging artificial intelligence (AI) tools. However, the extent to which these technologies improve measurable Hifz outcomes remains unclear. This systematic literature review examined the roles, forms and reported effects of digital innovation in Tahfiz education. Searches were conducted in Scopus, Web of Science, Google Scholar and MyJurnal for studies published between 2020 and July 2026 in English or Malay. The manuscript records 280 identified records, of which 75 duplicates were removed; 205 records were screened, 50 full texts were assessed, and 24 studies were included in the synthesis. Thematic synthesis organised the literature into four dimensions: digital memorisation applications, interactive multimedia, digital learning platforms and AI. Across the included literature, digital tools were reported to support access to resources, repetition and murajaah, motivation, learner autonomy, monitoring and continuity of learning. Nevertheless, the evidence presented is more consistent for learning support and learner perceptions than for demonstrable improvements in memorisation accuracy, tasmi’ fluency, memorisation quantity or retention. Digital tools should therefore complement, rather than replace, teacher-guided talaqqi, musyafahah, tasmi’ and murajaah. The review identifies a need for transparent quality appraisal and further empirical studies using clearly defined Hifz outcome measures.

توسعهٔ سریع فناوری دیجیتال فرصت‌هایی را برای حمایت از آموزش حفظ قرآن از طریق برنامه‌های دیجیتال حفظ، چندرسانه‌ای تعاملی، پلتفرم‌های یادگیری آنلاین و ابزارهای نوظهور هوش مصنوعی (AI) فراهم کرده است. با این حال، میزان تأثیر این فناوری‌ها بر بهبود نتایج قابل سنجش حفظ قرآن همچنان نامشخص است. این مرور نظام‌مند ادبیات، نقش‌ها، اشکال و اثرات گزارش‌شدهٔ نوآوری دیجیتال در آموزش تحفیظ را بررسی کرده است. جستجوها در پایگاه‌های Scopus، Web of Science، Google Scholar و MyJurnal برای مطالعات منتشرشده بین سال‌های 2020 تا ژوئیهٔ 2026 به زبان انگلیسی یا مالایی انجام شد. در این مقاله، 280 رکورد شناسایی شد که پس از حذف 75 مورد تکراری، 205 رکورد غربالگری شد، 50 متن کامل ارزیابی گردید و 24 مطالعه در سنتز نهایی گنجانده شد. سنتز موضوعی، ادبیات را در چهار بُعد سازمان‌دهی کرد: برنامه‌های دیجیتال حفظ، چندرسانه‌ای تعاملی، پلتفرم‌های یادگیری دیجیتال و هوش مصنوعی. در سراسر مطالعات مورد بررسی، گزارش شده است که ابزارهای دیجیتال از دسترسی به منابع، تکرار و مرور (مراجعه)، انگیزش، خودمختاری یادگیرنده، پایش و تداوم یادگیری حمایت می‌کنند. با این حال، شواهد ارائه‌شده بیشتر در زمینهٔ حمایت از یادگیری و ادراکات یادگیرندگان منسجم است تا بهبودهای قابل اثبات در دقت حفظ، روانی تسميع، کمیت حفظ یا نگهداری مطالب. بنابراین، ابزارهای دیجیتال باید مکمل، و نه جایگزین، آموزش معلم‌محور تلقی، مشافهه، تسميع و مراجعه باشند. این مرور، نیاز به ارزیابی شفاف کیفیت و مطالعات تجربی بیشتر با شاخص‌های خروجی حفظ به‌وضوح تعریف‌شده را شناسایی می‌کند.

Educational transformation in the digital era requires a shift in the learning paradigm that emphasizes not only mastery of subject matter but also the development of students' creativity, critical thinking, digital literacy, and other essential competencies. The implementation of the Merdeka Curriculum provides greater flexibility for educational institutions and teachers to design learning activities according to students' needs while utilizing technological developments. Within this context, the integration of digital technology and Artificial Intelligence (AI) has the potential to accelerate the transformation of learning practices. This study aims to analyze the transformation of the Merdeka Curriculum through the integration of technology and Artificial Intelligence in learning, while identifying its impacts, opportunities, challenges, and implications for the roles of teachers and students' learning experiences. This research employs a qualitative approach using a literature review method. Data were obtained through the examination of books, scholarly journal articles, educational policy documents, and academic publications relevant to the Merdeka Curriculum, educational technology, and Artificial Intelligence in education. The data were analyzed using a descriptive-analytical approach by identifying, classifying, comparing, and synthesizing relevant findings from the literature. The results indicate that the integration of technology and AI can broaden access to learning resources, support more personalized and adaptive learning, assist teachers in developing instructional materials and assessments, and facilitate project-based learning and the development of twenty-first-century skills. Nevertheless, this transformation also presents several challenges, including unequal access to technology, disparities in teachers' digital competencies, the reliability of AI-generated information, data privacy concerns, potential student dependency on technology, and ethical issues related to academic integrity. Therefore, the integration of technology and AI within the Merdeka Curriculum should be positioned as a pedagogical instrument that supports educational objectives rather than as a replacement for teachers. Sustainable curriculum transformation requires strengthening teachers' digital and pedagogical competencies, establishing clear policies for the responsible use of AI, developing students' AI literacy, and implementing technology in ways that remain oriented toward human development and educational needs.

تحول آموزشی در عصر دیجیتال مستلزم تغییر در پارادایم یادگیری است که نه تنها بر تسلط بر محتوای درسی تأکید دارد، بلکه بر توسعهٔ خلاقیت، تفکر انتقادی، سواد دیجیتال و سایر شایستگی‌های اساسی دانش‌آموزان نیز تمرکز می‌کند. اجرای برنامهٔ درسی مردکا انعطاف‌پذیری بیشتری را برای مؤسسات آموزشی و معلمان فراهم می‌کند تا فعالیت‌های یادگیری را متناسب با نیازهای دانش‌آموزان و با بهره‌گیری از پیشرفت‌های فناوری طراحی کنند. در این زمینه، ادغام فناوری دیجیتال و هوش مصنوعی (AI) پتانسیل تسریع تحول در شیوه‌های یادگیری را دارد. هدف این پژوهش، تحلیل تحول برنامهٔ درسی مردکا از طریق ادغام فناوری و هوش مصنوعی در آموزش و شناسایی تأثیرات، فرصت‌ها، چالش‌ها و پیامدهای آن برای نقش معلمان و تجارب یادگیری دانش‌آموزان است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش مرور ادبیات انجام شده است. داده‌ها از طریق بررسی کتاب‌ها، مقالات علمی-پژوهشی، اسناد سیاست‌گذاری آموزشی و انتشارات دانشگاهی مرتبط با برنامهٔ درسی مردکا، فناوری آموزشی و هوش مصنوعی در آموزش گردآوری شده‌اند. داده‌ها با رویکرد توصیفی-تحلیلی و از طریق شناسایی، طبقه‌بندی، مقایسه و تلفیق یافته‌های مرتبط از منابع مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان می‌دهد که ادغام فناوری و هوش مصنوعی می‌تواند دسترسی به منابع یادگیری را گسترش دهد، از یادگیری شخصی‌سازی‌شده و تطبیقی حمایت کند، به معلمان در توسعهٔ مواد آموزشی و ارزشیابی‌ها یاری رساند و یادگیری مبتنی بر پروژه و توسعهٔ مهارت‌های قرن بیست‌ویکم را تسهیل کند. با این حال، این تحول با چالش‌هایی نیز همراه است؛ از جمله دسترسی نابرابر به فناوری، تفاوت در شایستگی‌های دیجیتال معلمان، پایایی اطلاعات تولیدشده توسط هوش مصنوعی، نگرانی‌های مربوط به حریم خصوصی داده‌ها، احتمال وابستگی دانش‌آموزان به فناوری و مسائل اخلاقی مرتبط با صداقت علمی. بنابراین، ادغام فناوری و هوش مصنوعی در برنامهٔ درسی مردکا باید به عنوان ابزاری آموزشی در خدمت اهداف تربیتی و نه جایگزین معلم تلقی شود. تحول پایدار برنامهٔ درسی مستلزم تقویت شایستگی‌های دیجیتال و آموزشی معلمان، تدوین سیاست‌های شفاف برای استفادهٔ مسئولانه از هوش مصنوعی، توسعهٔ سواد هوش مصنوعی در دانش‌آموزان و به‌کارگیری فناوری به گونه‌ای است که همچنان بر رشد انسانی و نیازهای آموزشی متمرکز باشد.

Technology-enabled learning (TEL) enables institutions to provide flexible learning environments and technology-supported instructional practices, as it has become a central feature of online higher education. However, empirical evidence explaining how perceived learning outcomes (PLO) are associated with technology-enabled learning (TEL), particularly in developing-country contexts, remains limited. Using survey data collected from 434 undergraduate and postgraduate students enrolled in online higher education programmes in India, this study examines the relationships among TEL, flexible learning (FL), motivation (MO), self-regulated learning (SRL), and PLO. The proposed conceptual model was tested by employing Partial Least Squares Structural Equation Modelling (PLS-SEM). The findings suggest that TEL is indirectly associated with PLO through FL, MO, and SRL. Learner motivation and self-regulated learning were positively related to Flexible Learning, which in turn, were associated with enhanced perceived learning outcomes. The model demonstrated substantial explanatory power, highlighting the importance of pedagogically designed technology-supported flexibility in online learning environments. The study provides empirical evidence that flexible learning functions as a key pedagogical mechanism linking technology-enabled learning with perceived learning outcomes, thereby contributing to the educational technology literature. The findings also offer practical implications for policymakers, higher education institutions and instructional designers, seeking to strengthen perceived learning outcomes through pedagogically informed technology-enabled learning strategies.

یادگیری مبتنی بر فناوری (TEL) این امکان را برای مؤسسات فراهم می‌کند تا محیط‌های یادگیری انعطاف‌پذیر و شیوه‌های آموزشی پشتیبانی‌شده توسط فناوری را ارائه دهند، چرا که این امر به ویژگی مرکزی آموزش عالی آنلاین تبدیل شده است. با این حال، شواهد تجربی که توضیح دهد چگونه پیامدهای ادراک‌شده یادگیری (PLO) با یادگیری مبتنی بر فناوری (TEL) مرتبط هستند، به‌ویژه در زمینه کشورهای در حال توسعه، همچنان محدود است. با استفاده از داده‌های پیمایشی گردآوری‌شده از ۴۳۴ دانشجوی کارشناسی و تحصیلات تکمیلی ثبت‌نام‌شده در برنامه‌های آموزش عالی آنلاین در هند، این مطالعه روابط میان TEL، یادگیری انعطاف‌پذیر (FL)، انگیزش (MO)، یادگیری خودتنظیم‌شده (SRL) و PLO را بررسی می‌کند. مدل مفهومی پیشنهادی با بهره‌گیری از مدل‌سازی معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) آزمون شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که TEL به‌طور غیرمستقیم از طریق FL، MO و SRL با PLO مرتبط است. انگیزش یادگیرنده و یادگیری خودتنظیم‌شده با یادگیری انعطاف‌پذیر رابطه مثبت داشتند که به نوبه خود با ارتقای پیامدهای ادراک‌شده یادگیری مرتبط بود. مدل مذکور قدرت تبیینی قابل توجهی را نشان داد و اهمیت انعطاف‌پذیری طراحی‌شده مبتنی بر فناوری در محیط‌های یادگیری آنلاین را برجسته ساخت. این مطالعه شواهد تجربی ارائه می‌دهد که یادگیری انعطاف‌پذیر به عنوان سازوکار آموزشی کلیدی، یادگیری مبتنی بر فناوری را به پیامدهای ادراک‌شده یادگیری پیوند می‌دهد و بدین ترتیب به ادبیات فناوری آموزشی کمک می‌کند. یافته‌ها همچنین پیامدهای عملی برای سیاست‌گذاران، مؤسسات آموزش عالی و طراحان آموزشی که در پی تقویت پیامدهای ادراک‌شده یادگیری از طریق راهبردهای یادگیری مبتنی بر فناوری با رویکرد آموزشی هستند، ارائه می‌دهد.

This study examines how critical thinking, collaboration, and technology utilization are manifested in technology-based Islamic Religious Education among teachers participating in the Subject Teacher Forum (MGMP) in Blitar, Indonesia. This qualitative case study design explored teachers’ experiences, practices, and perceptions within their professional learning context. The study involved 96 Islamic Religious Education teachers affiliated with the MGMP, from whom 22 teachers were selected as intensive participants based on their active participation in more than 75% of forum meetings and their involvement in the forum’s professional learning activities on technology-supported instruction. Data were collected over one semester through semi-structured interviews and focus group discussions. The data were analyzed using the interactive qualitative analysis process of data condensation, data display, and conclusion drawing and verification, supported by open, axial, and selective coding. The findings indicate that critical thinking was manifested in teachers’ efforts to identify instructional problems, evaluate the relevance and credibility of information from digital sources, compare alternative teaching strategies, and make pedagogical decisions. Collaboration was reflected in knowledge sharing, joint lesson planning, collective problem solving, and mutual support among teachers. Technology functioned as an enabling medium through which teachers accessed learning resources, communicated with colleagues, shared instructional materials, and implemented digital learning activities. The findings further indicate that critical thinking and collaboration were interconnected rather than hierarchical competencies: critical thinking supported the evaluation and selection of information and instructional alternatives, whereas collaboration provided opportunities for teachers to discuss, validate, and refine their decisions collectively. The study concludes that technology-based Islamic Religious Education requires the simultaneous development of teachers’ critical thinking, collaborative practices, and digital competence. The findings have implications for MGMP-based professional development, particularly in designing collaborative activities that strengthen teachers’ capacity to critically evaluate digital religious learning resources. Keywords: critical thinking; collaboration; technology; Islamic education

این پژوهش به بررسی نحوه تجلی تفکر انتقادی، همکاری و بهره‌گیری از فناوری در آموزش دینی اسلامی مبتنی بر فناوری در میان معلمان شرکت‌کننده در انجمن معلمان موضوعی (MGMP) در بلتار، اندونزی می‌پردازد. این مطالعه با رویکرد کیفی و طراحی مطالعه موردی، به واکاوی تجارب، عملکردها و ادراکات معلمان در بستر یادگیری حرفه‌ای آنان می‌پردازد. جامعه پژوهش شامل ۹۶ معلم آموزش دینی اسلامی وابسته به MGMP بود که از میان آن‌ها ۲۲ معلم به عنوان مشارکت‌کنندگان فشرده بر اساس حضور فعال در بیش از ۷۵٪ جلسات انجمن و مشارکت در فعالیت‌های یادگیری حرفه‌ای انجمن در زمینه آموزش مبتنی بر فناوری انتخاب شدند. داده‌ها طی یک نیم‌سال تحصیلی از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و بحث‌های گروهی متمرکز گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از فرایند تعاملی تحلیل کیفی شامل تقطیر داده‌ها، نمایش داده‌ها و نتیجه‌گیری و اعتبارسنجی، با پشتیبانی کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که تفکر انتقادی در تلاش معلمان برای شناسایی مسائل آموزشی، ارزیابی ارتباط و اعتبار اطلاعات منابع دیجیتال، مقایسه راهبردهای جایگزین تدریس و اتخاذ تصمیمات آموزشی تجلی یافته است. همکاری نیز در به اشتراک‌گذاری دانش، برنامه‌ریزی مشترک دروس، حل مسئله جمعی و حمایت متقابل میان معلمان نمود یافته است. فناوری به عنوان بستری تسهیل‌گر عمل کرده که معلمان از طریق آن به منابع یادگیری دسترسی یافته، با همکاران ارتباط برقرار کرده، مواد آموزشی را به اشتراک گذاشته و فعالیت‌های یادگیری دیجیتال را اجرا نموده‌اند. یافته‌ها همچنین نشان می‌دهد که تفکر انتقادی و همکاری، شایستگی‌هایی به‌هم‌پیوسته و نه سلسله‌مراتبی هستند: تفکر انتقادی از ارزیابی و انتخاب اطلاعات و گزینه‌های آموزشی پشتیبانی می‌کند، در حالی که همکاری فرصت‌هایی برای بحث، اعتبارسنجی و اصلاح جمعی تصمیمات معلمان فراهم می‌آورد. نتیجه‌گیری پژوهش آن است که آموزش دینی اسلامی مبتنی بر فناوری مستلزم توسعه همزمان تفکر انتقادی، عملکردهای مشارکتی و شایستگی دیجیتال معلمان است. یافته‌ها دارای پیامدهایی برای توسعه حرفه‌ای مبتنی بر MGMP، به ویژه در طراحی فعالیت‌های مشارکتی جهت تقویت توانمندی معلمان در ارزیابی انتقادی منابع یادگیری دینی دیجیتال می‌باشد.

The present-day development of mathematics teaching, that is, modern teaching technology, expresses the way of mastering specific learning material within the scope of a particular subject, topic, and set of questions around a certain technology. It mostly reveals the features of its connection with the particular methodology.

توسعه آموزش ریاضیات در عصر حاضر، یعنی فناوری نوین آموزشی، بیانگر شیوه تسلط بر محتوای یادگیری خاص در چارچوب یک موضوع، مبحث و مجموعه‌ای از پرسش‌ها پیرامون فناوری معین است. این امر عمدتاً ویژگی‌های ارتباط آن با روش‌شناسی خاص را آشکار می‌سازد.

The article examines didactic foundations for jointly developing students’ emotional stability and reflective competence in a music-therapy learning environment. A conceptual synthesis of eight contemporary sources informed a four-stage technology comprising emotional orientation, guided musical experience, reflective meaning-making and strategic transfer.

این مقاله به بررسی مبانی آموزشی برای توسعه همزمان پایداری هیجانی و شایستگی تأملی دانشجویان در محیط یادگیری موسیقی‌درمانی می‌پردازد. سنتز مفهومی هشت منبع معاصر، فناوری چهارمرحله‌ای شامل جهت‌گیری هیجانی، تجربه موسیقایی هدایت‌شده، معناپردازی تأملی و انتقال راهبردی را شکل داده است.

This study examines the necessity of developing a metaverse framework within Technical and Vocational Education and Training (TVET) to facilitate Project-Based Learning (PjBL) and enhance 21st-century skills. This research utilized a descriptive quantitative approach, employing a closed-ended questionnaire with a five-point Likert scale, which was distributed online to 100 stakeholders, including lecturers/teachers, TVET students, school or program managers, and educational technology developers. The findings revealed that all principal variables–metaverse-based learning environment, PjBL support, 21st-century skills development, and framework requirements–achieved high to very high mean scores. Stakeholders identified immersive simulation, safe practice spaces, real-world project scenarios, collaboration tools, and curriculum alignment as essential components of metaverse implementation. The results further indicate strong expectations for structured pedagogical design, technological stability, and assessment support through learning analytics. These findings suggest that developing a metaverse framework in TVET is not only technologically feasible but also pedagogically essential for enhancing experiential learning and higher-order competencies. This study offers a comprehensive needs-based perspective that integrates technology, pedagogy, and institutional readiness into a unified framework for immersive vocational education.

این مطالعه به بررسی ضرورت توسعه چارچوب متاورس در آموزش فنی و حرفه‌ای (TVET) به منظور تسهیل یادگیری مبتنی بر پروژه (PjBL) و ارتقای مهارت‌های قرن بیست‌ویکم می‌پردازد. این پژوهش با رویکرد توصیفی-کمی انجام شده و از پرسشنامه بسته با مقیاس لیکرت پنج‌درجه‌ای استفاده کرده است که به صورت آنلاین در اختیار ۱۰۰ نفر از ذی‌نفعان شامل مدرسان/معلمان، دانشجویان TVET، مدیران مدارس یا برنامه‌ها و توسعه‌دهندگان فناوری آموزشی قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که تمامی متغیرهای اصلی شامل محیط یادگیری مبتنی بر متاورس، حمایت از PjBL، توسعه مهارت‌های قرن بیست‌ویکم و الزامات چارچوب، میانگین امتیاز بالا تا بسیار بالا را کسب کردند. ذی‌نفعان، شبیه‌سازی فراگیر، فضاهای تمرین ایمن، سناریوهای پروژه واقعی، ابزارهای همکاری و همسویی با برنامه درسی را به عنوان اجزای اساسی پیاده‌سازی متاورس شناسایی کردند. نتایج همچنین بیانگر انتظارات قوی برای طراحی آموزشی ساختاریافته، پایداری فناوری و حمایت ارزیابی از طریق تحلیل یادگیری است. این یافته‌ها نشان می‌دهد که توسعه چارچوب متاورس در TVET نه تنها از نظر فناوری امکان‌پذیر، بلکه از نظر آموزشی نیز برای ارتقای یادگیری تجربی و شایستگی‌های سطوح بالاتر ضروری است. این مطالعه دیدگاهی جامع مبتنی بر نیازها ارائه می‌دهد که فناوری، آموزش و آمادگی نهادی را در قالب چارچوبی یکپارچه برای آموزش حرفه‌ای فراگیر ادغام می‌کند.

This study aims to evaluate the learning digitization program at Jongkang Public Elementary School in Yogyakarta using the Context, Input, Process, Product (CIPP) model. The study employed a mixed-methods approach with a concurrent embedded design. The research subjects consisted of 160 students, 15 teachers, and 1 principal. Data were collected through questionnaires, interviews, and observations, then analyzed quantitatively and qualitatively. The results showed that the Context aspect scored 82.67% according to teachers and 82.12% according to students, both falling into the “very good” category. The “Input” aspect received a score of 84.99% from teachers, rated “very good,” and 77.13% from students, rated “good.” The “Process” aspect received a score of 87.33% from teachers, rated “very good,” and 78.00% from students, rated “good.” The “Product” aspect received a score of 84.55% from teachers and 78.00% from students. The novelty of this research lies in a comprehensive evaluation of the digitization of learning through the four components of the CIPP model, using a mixed-methods concurrent embedded approach. The findings indicate that the success of digitization is determined not only by the availability of technology but also by the alignment with needs, teacher competencies, management support, and consistent use of technology. The evaluation results serve as the basis for program development, particularly in strengthening infrastructure, teachers’ digital competencies, and periodic evaluations.

این مطالعه با هدف ارزیابی برنامه دیجیتالی‌سازی یادگیری در دبستان دولتی Jongkang در یوگیاکارتا با استفاده از مدل زمینه، ورودی، فرایند، محصول (CIPP) انجام شده است. این پژوهش از رویکرد آمیخته با طرح تعبیه‌شده همزمان بهره برده است. جامعه پژوهش شامل ۱۶۰ دانش‌آموز، ۱۵ معلم و ۱ مدیر بوده است. داده‌ها از طریق پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده گردآوری و به صورت کمی و کیفی تحلیل شدند. نتایج نشان داد که جنبه زمینه از دید معلمان ۸۲/۶۷٪ و از دید دانش‌آموزان ۸۲/۱۲٪ امتیاز کسب کرده است که هر دو در طبقه «بسیار خوب» قرار می‌گیرند. جنبه «ورودی» از سوی معلمان ۸۴/۹۹٪ (بسیار خوب) و از سوی دانش‌آموزان ۷۷/۱۳٪ (خوب) ارزیابی شد. جنبه «فرایند» از سوی معلمان ۸۷/۳۳٪ (بسیار خوب) و از سوی دانش‌آموزان ۷۸/۰۰٪ (خوب) امتیاز گرفت. جنبه «محصول» نیز از سوی معلمان ۸۴/۵۵٪ و از سوی دانش‌آموزان ۷۸/۰۰٪ ارزیابی شد. نوآوری این پژوهش در ارزیابی جامع دیجیتالی‌سازی یادگیری از طریق چهار مؤلفه مدل CIPP با استفاده از رویکرد آمیخته تعبیه‌شده همزمان نهفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که موفقیت دیجیتالی‌سازی نه تنها به در دسترس بودن فناوری، بلکه به هم‌راستایی با نیازها، شایستگی معلمان، حمایت مدیریتی و استفاده مستمر از فناوری بستگی دارد. نتایج ارزیابی مبنایی برای توسعه برنامه، به ویژه در زمینه تقویت زیرساخت، شایستگی‌های دیجیتال معلمان و ارزیابی‌های دوره‌ای فراهم می‌کند.

The article examines microlearning as a modern educational technology in the context of teaching Russian as a foreign language. The relevance of the study is determined by the digitalization of the educational environment, changes in learners’ cognitive characteristics, and the demand for flexible formats of language training. The aim of the work is to provide a theoretical justification for applying microlearning in the linguodidactics of RFL and to identify its methodological potential. The methodological foundation includes cognitive load theory, self-determination theory, and the connectivist approach. The analysis of domestic and foreign studies shows that dividing learning material into short targeted modules increases motivation, information retention, and learner autonomy. It has been established that microlearning is effective in developing lexical, grammatical, and pronunciation skills, but it involves risks of knowledge fragmentation and reduced depth of understanding. It is substantiated that the technology should be integrated into a holistic methodological system rather than replace traditional formats. The principles of designing microcontent for RFL are defined: unity of the learning task, dosing, multimodality, and feedback. The practical significance lies in developing recommendations for implementing microformats in mobile and blended learning models. It is concluded that microlearning is a promising tool for supplementing, but not replacing, systematic language education.

این مقاله به بررسی یادگیری خرد به‌عنوان فناوری آموزشی نوین در زمینه آموزش زبان روسی به‌عنوان زبان خارجی می‌پردازد. اهمیت این پژوهش با توجه به دیجیتالی‌شدن محیط آموزشی، تغییر ویژگی‌های شناختی یادگیرندگان و نیاز به قالب‌های انعطاف‌پذیر آموزش زبان تعیین می‌شود. هدف این پژوهش ارائه توجیه نظری برای به‌کارگیری یادگیری خرد در زبان‌آموزی زبان روسی به‌عنوان زبان خارجی و شناسایی ظرفیت‌های روش‌شناختی آن است. مبانی روش‌شناختی شامل نظریه بار شناختی، نظریه خودتعیینی و رویکرد ارتباط‌گرایی است. تحلیل پژوهش‌های داخلی و خارجی نشان می‌دهد که تقسیم محتوای آموزشی به ماژول‌های کوتاه و هدفمند موجب افزایش انگیزش، حفظ اطلاعات و خودمختاری یادگیرنده می‌شود. مشخص شده‌است که یادگیری خرد در توسعه مهارت‌های واژگانی، دستوری و تلفظی مؤثر است، اما خطر تکه‌تکه‌شدن دانش و کاهش عمق درک را به همراه دارد. اثبات شده‌است که این فناوری باید در یک نظام روش‌شناختی جامع ادغام شود و جایگزین قالب‌های سنتی نگردد. اصول طراحی محتوای خرد برای آموزش زبان روسی به‌عنوان زبان خارجی تعریف شده‌است: وحدت وظیفه آموزشی، تعیین میزان محتوا، چندرسانه‌ای بودن و بازخورد. اهمیت عملی این پژوهش در ارائه توصیه‌هایی برای اجرای قالب‌های خرد در مدل‌های یادگیری تلفیقی و موبایلی نهفته‌است. نتیجه‌گیری می‌شود که یادگیری خرد ابزاری نویدبخش برای تکمیل، اما نه جایگزینی آموزش نظام‌مند زبان است.

This study investigates Moroccan high school teachers and students’ perceptions of humanistic language teaching in the AI era, with particular emphasis on ICT-enhanced and game-based pedagogical practices in Arabic and English classrooms. It compares instructional approaches adopted by Arabic and English teachers and examines the extent to which these practices foster a humanistic learning environment. The research explores the role of humour, educational games and digital tools in enhancing student engagement and participation. Special attention is given to the integration of ICT applications such as Kahoot as game-based learning tools that support interactive and student-centered instruction. A mixed-methods design was employed. Questionnaires were administered to teachers and students to collect quantitative data on their perceptions of humanistic and technology-enhanced teaching practices. Semi-structured interviews with teachers provided deeper insights into the pedagogical value of humour, games and ICT integration. Classroom observations involving twenty teachers examined the frequency and effectiveness of innovative practices in fostering humanistic learning. Additionally, an experimental intervention assessed the effectiveness of game-based digital tools in supporting vocabulary development. The findings indicate that both teachers and students hold positive perceptions of humanistic language teaching supported by ICT and game-based strategies. English teachers demonstrated greater integration of innovative practices than their Arabic counterparts. Results also show that students exhibit higher motivation, participation and interaction in technology-enhanced humanistic classrooms. The study concludes that combining humanistic pedagogy with ICT and game-based learning represents an effective approach to language teaching in the AI era.

این پژوهش به بررسی ادراک معلمان و دانش‌آموزان دبیرستان‌های مراکش نسبت به آموزش زبان انسان‌گرایانه در عصر هوش مصنوعی می‌پردازد و به طور ویژه بر شیوه‌های آموزشی مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات و بازی‌محور در کلاس‌های زبان عربی و انگلیسی تأکید دارد. رویکردهای آموزشی اتخاذشده توسط معلمان عربی و انگلیسی مقایسه می‌شود و میزان تأثیر این شیوه‌ها در تقویت محیط یادگیری انسان‌گرایانه مورد بررسی قرار می‌گیرد. نقش شوخ‌طبعی، بازی‌های آموزشی و ابزارهای دیجیتال در افزایش مشارکت و درگیری دانش‌آموزان بررسی می‌شود. توجه ویژه‌ای به ادغام برنامه‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات مانند Kahoot به عنوان ابزارهای یادگیری بازی‌محور که از آموزش تعاملی و دانش‌آموزمحور حمایت می‌کنند، معطوف شده است. طرح پژوهش از نوع روش ترکیبی بود. برای جمع‌آوری داده‌های کمی درباره ادراک معلمان و دانش‌آموزان نسبت به شیوه‌های آموزش انسان‌گرایانه و مبتنی بر فناوری، پرسشنامه‌هایی به معلمان و دانش‌آموزان ارائه شد. مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با معلمان، بینش عمیق‌تری درباره ارزش آموزشی شوخ‌طبعی، بازی‌ها و ادغام فناوری اطلاعات و ارتباطات فراهم کرد. مشاهده کلاس‌های درس با مشارکت بیست معلم، فراوانی و اثربخشی شیوه‌های نوآورانه در تقویت یادگیری انسان‌گرایانه را بررسی نمود. علاوه بر این، یک مداخله آزمایشی اثربخشی ابزارهای دیجیتال بازی‌محور را در حمایت از توسعه واژگان ارزیابی کرد. یافته‌ها نشان می‌دهد که هر دو گروه معلمان و دانش‌آموزان نگرش مثبتی نسبت به آموزش زبان انسان‌گرایانه با حمایت فناوری اطلاعات و ارتباطات و راهبردهای بازی‌محور دارند. معلمان زبان انگلیسی نسبت به همتایان عربی خود، ادغام بیشتری از شیوه‌های نوآورانه نشان دادند. نتایج همچنین نشان می‌دهد که دانش‌آموزان در کلاس‌های انسان‌گرایانه مبتنی بر فناوری، انگیزه، مشارکت و تعامل بیشتری از خود نشان می‌دهند. پژوهش نتیجه می‌گیرد که ترکیب آموزش انسان‌گرایانه با فناوری اطلاعات و ارتباطات و یادگیری بازی‌محور، رویکردی مؤثر برای آموزش زبان در عصر هوش مصنوعی به شمار می‌رود.

This study is motivated by the suboptimal learning outcomes in Fiqh due to the implementation of learning approaches that remain predominantly teacher-centered and have not fully utilized educational technology. The Joyful Learning strategy assisted by Smartboard media is proposed as an alternative approach to create an active, enjoyable, and engaging learning environment that enhances students’ learning experiences. This study aims to examine the differences in Fiqh learning outcomes between students taught using the Joyful Learning strategy assisted by Smartboard media and those taught through conventional instruction, to analyze differences in learning outcomes based on students’ learning motivation levels, and to investigate the interaction between learning strategies and learning motivation on students’ Fiqh achievement. This research employed a quantitative approach using a quasi-experimental method with a 2×2 factorial design. The sample consisted of 56 fifth-grade students at MIN Kota Bukittinggi, divided into an experimental class and a control class. Data were collected through learning motivation questionnaires and Fiqh achievement tests. The data were analyzed using the Independent Samples t-Test and Two-Way ANOVA at a significance level of 0.05. The findings indicate a significant difference in learning outcomes between students who received the Joyful Learning strategy assisted by Smartboard media and those who received conventional instruction, with students in the experimental class achieving higher learning outcomes than those in the control class. Significant differences were also found among students with high learning motivation, whereas no significant differences were identified among students with low learning motivation. Furthermore, there was no significant interaction between learning strategy and learning motivation on students’ Fiqh learning outcomes. Therefore, the Joyful Learning strategy assisted by Smartboard media is effective in improving students’ Fiqh learning outcomes regardless of their level of learning motivation. This study highlights the importance of pedagogically appropriate technology integration to create interactive, meaningful, and learner-centered educational experiences. Abstrak Penelitian ini dilatarbelakangi oleh belum optimalnya hasil belajar Fikih akibat penerapan pembelajaran yang masih cenderung berpusat pada guru dan belum maksimal memanfaatkan teknologi pembelajaran. Strategi Joyful Learning berbantuan media Smartboard menjadi salah satu alternatif untuk menciptakan pembelajaran yang aktif, menyenangkan, dan meningkatkan keterlibatan siswa. Penelitian ini bertujuan untuk mengetahui perbedaan hasil belajar Fikih antara siswa yang menggunakan strategi Joyful Learning berbantuan Smartboard dan pembelajaran konvensional, perbedaan hasil belajar berdasarkan tingkat motivasi belajar, serta interaksi antara strategi pembelajaran dan motivasi belajar terhadap hasil belajar siswa. Penelitian ini menggunakan pendekatan kuantitatif dengan metode quasi experiment dan desain faktorial 2×2. Sampel penelitian berjumlah 56 siswa kelas V MIN Kota Bukittinggi yang terbagi menjadi kelas eksperimen dan kelas kontrol. Data dikumpulkan melalui angket motivasi belajar dan tes hasil belajar Fikih. Analisis data dilakukan menggunakan uji Independent Sample t-Test dan Two Way ANOVA dengan taraf signifikansi 0,05. Hasil penelitian menunjukkan bahwa terdapat perbedaan signifikan hasil belajar antara siswa yang mengikuti strategi Joyful Learning berbantuan Smartboard dan pembelajaran konvensional, dengan hasil belajar kelas eksperimen lebih tinggi dibandingkan kelas kontrol. Pada kelompok siswa dengan motivasi belajar tinggi ditemukan perbedaan hasil belajar yang signifikan, sedangkan pada kelompok motivasi belajar rendah tidak terdapat perbedaan yang signifikan. Selain itu, tidak ditemukan interaksi antara strategi pembelajaran dan motivasi belajar terhadap hasil belajar Fikih. Dengan demikian, strategi Joyful Learning berbantuan Smartboard efektif meningkatkan hasil belajar Fikih siswa tanpa dipengaruhi tingkat motivasi belajar. Penelitian ini menegaskan pentingnya pemanfaatan teknologi pembelajaran secara tepat untuk menciptakan proses belajar yang interaktif dan bermakna.

این پژوهش با انگیزه بهبود نتایج یادگیری درس فقه انجام شده است، چرا که نتایج فعلی به دلیل اجرای رویکردهای آموزشی عمدتاً معلم‌محور و عدم بهره‌گیری کامل از فناوری آموزشی، بهینه نیستند. راهبرد یادگیری شاد با کمک رسانه اسمارت‌بورد به عنوان رویکردی جایگزین پیشنهاد می‌شود تا محیطی فعال، لذت‌بخش و جذاب برای یادگیری ایجاد کند و تجربه یادگیری دانش‌آموزان را ارتقا بخشد. هدف این پژوهش بررسی تفاوت نتایج یادگیری فقه میان دانش‌آموزانی است که با راهبرد یادگیری شاد با کمک اسمارت‌بورد آموزش دیده‌اند و آن‌هایی که با روش‌های سنتی آموزش دیده‌اند؛ همچنین تحلیل تفاوت نتایج یادگیری بر اساس سطوح انگیزه یادگیری دانش‌آموزان و بررسی تعامل بین راهبرد یادگیری و انگیزه یادگیری بر پیشرفت فقه دانش‌آموزان. این پژوهش با رویکرد کمی و روش شبه‌آزمایشی با طرح عاملی ۲×۲ انجام شده است. نمونه پژوهش شامل ۵۶ دانش‌آموز پایه پنجم دبستان MIN شهر بوکیت‌تینگی بود که به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. داده‌ها از طریق پرسشنامه انگیزه یادگیری و آزمون پیشرفت فقه گردآوری شد. داده‌ها با استفاده از آزمون t مستقل و تحلیل واریانس دوطرفه (Two-Way ANOVA) در سطح معناداری ۰٫۰۵ تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که بین نتایج یادگیری دانش‌آموزانی که راهبرد یادگیری شاد با کمک اسمارت‌بورد را دریافت کردند و آن‌هایی که آموزش سنتی داشتند، تفاوت معناداری وجود دارد و نتایج یادگیری گروه آزمایش بالاتر از گروه کنترل بود. همچنین، در میان دانش‌آموزان با انگیزه یادگیری بالا تفاوت معناداری مشاهده شد، در حالی که در میان دانش‌آموزان با انگیزه یادگیری پایین تفاوت معناداری وجود نداشت. افزون بر این، تعامل معناداری بین راهبرد یادگیری و انگیزه یادگیری بر نتایج یادگیری فقه مشاهده نشد. بنابراین، راهبرد یادگیری شاد با کمک اسمارت‌بورد بدون توجه به سطح انگیزه یادگیری، در بهبود نتایج یادگیری فقه دانش‌آموزان مؤثر است. این پژوهش بر اهمیت ادغام مناسب فناوری آموزشی برای ایجاد تجربه‌های آموزشی تعاملی، معنادار و یادگیرنده‌محور تأکید می‌کند.

Abstract Process‐oriented approaches are needed to understand the temporality and dynamics of teacher–student interactions in higher education classrooms. In this study, we follow a complexity science approach, based on non‐linear intra‐ and inter‐personal physiology methods, to explore the physiology of teacher–student interactions. In particular, we examine the relationship between higher education students' course interest, electrodermal activity (EDA, as an indicator of physiological arousal), perceived teacher enthusiasm in the classroom and lesson enjoyment. Ten higher education teachers and 42 of their students voluntarily participated in this study. Self‐reported measures were applied to assess students' course interest (pre), perceived teacher enthusiasm (post) and lesson enjoyment (post) in authentic higher education lectures. Teachers' and students' EDA was sampled at 2 kHz using Bionomadix mobile sensors during the lectures. Auto‐ and cross‐recurrence quantification analyses were applied to understand the temporal structures of students' individual EDA patterns and their physiological synchrony with their teachers. At the individual level, entropy of students' EDA predicted their perceived teacher enthusiasm and lesson enjoyment beyond course interest. At the physiological synchrony level, course interest was the only predictor of students' perceived teacher enthusiasm and lesson enjoyment. Moreover, our findings showed that the relationships between course interest and the structure of EDA patterns differ between individual and physiological synchrony levels. These results provide valuable insight into understanding interactions between teachers and students from a complexity science perspective. Practitioner notes What is already known about this topic? Control value theory (CVT) defines academic emotions in terms of the two dimensions of valence (positive or negative) and arousal (activating or deactivating). Enjoyment is considered a positive activating emotion that is central to effective teaching and learning. Emotions in the classroom are dynamically co‐constructed through social interactions among teachers and students. While valence is inherently subjective, objective physiological measures like electrodermal activity (EDA) are increasingly utilised to understand the arousal dimension of emotions and the dynamics of emotional contagion between teachers and students. What this paper adds? Observing EDA of higher education students during authentic lectures can provide valuable insights into their perceived teacher enthusiasm and lesson enjoyment. Exploring the temporal structures of EDA through nonlinear methods might help understand the emergence of students' lesson enjoyment in a bottom‐up manner. Studying temporal structures of EDA at intra‐ and interpersonal levels (i.e. teacher–student physiological synchrony) can provide a multilayered perspective on the relationship between students' course interest, perceived teacher enthusiasm and lesson enjoyment. At the intra‐personal level, students' course interest and their EDA entropy both predict perceived teacher enthusiasm and lesson enjoyment. At the inter‐personal level, teacher–student physiological synchrony occurs above chance level. Furthermore, physiological synchrony is associated with students' course interest. However, it does not predict perceived teacher enthusiasm or lesson enjoyment beyond the influence of course interest. Implications for practice and/or policy Teachers and learning designers can focus on fostering high course interest among learners at the beginning of their courses to facilitate positive relational dynamics with the students. Moving educational research towards non‐linear approaches can provide more nuanced insights into how students' and teachers' emotions evolve in higher education classrooms.

رویکردهای فرایندی برای درک زمان‌مندی و پویایی تعاملات معلم-دانشجو در کلاس‌های آموزش عالی ضروری است. در این پژوهش، ما با رویکرد علم پیچیدگی و بر اساس روش‌های فیزیولوژی غیرخطی درون‌فردی و بین‌فردی، به بررسی فیزیولوژی تعاملات معلم-دانشجو می‌پردازیم. به طور خاص، رابطه بین علاقه‌مندی دانشجویان آموزش عالی به درس، فعالیت الکترودرمال (EDA، به عنوان شاخص برانگیختگی فیزیولوژیک)، اشتیاق ادراک‌شده معلم در کلاس و لذت از درس را بررسی می‌کنیم. ده معلم آموزش عالی و ۴۲ نفر از دانشجویان آن‌ها به صورت داوطلبانه در این مطالعه شرکت کردند. برای سنجش علاقه‌مندی دانشجویان به درس (پیش‌آزمون)، اشتیاق ادراک‌شده معلم (پس‌آزمون) و لذت از درس (پس‌آزمون) در سخنرانی‌های واقعی آموزش عالی، از ابزارهای خودگزارش‌دهی استفاده شد. فعالیت الکترودرمال معلمان و دانشجویان با استفاده از حسگرهای سیار Bionomadix با نرخ نمونه‌برداری ۲ کیلوهرتز در طول سخنرانی‌ها ثبت شد. برای درک ساختارهای زمانی الگوهای فردی EDA دانشجویان و همزمانی فیزیولوژیک آن‌ها با معلمان، از تحلیل‌های کمّی بازگشت خودکار و متقاطع استفاده شد. در سطح فردی، آنتروپی EDA دانشجویان، اشتیاق ادراک‌شده معلم و لذت از درس را فراتر از علاقه‌مندی به درس پیش‌بینی کرد. در سطح همزمانی فیزیولوژیک، علاقه‌مندی به درس تنها پیش‌بین اشتیاق ادراک‌شده معلم و لذت از درس بود. افزون بر این، یافته‌های ما نشان داد که روابط بین علاقه‌مندی به درس و ساختار الگوهای EDA در سطوح فردی و همزمانی فیزیولوژیک متفاوت است. این نتایج بینش ارزشمندی برای درک تعاملات معلم و دانشجو از منظر علم پیچیدگی فراهم می‌کند. یادداشت‌های کاربردی چه چیزی پیش‌تر درباره این موضوع شناخته شده است؟ نظریه ارزش-کنترل (CVT) هیجانات تحصیلی را بر اساس دو بعد ارزش (مثبت یا منفی) و برانگیختگی (فعال‌کننده یا غیرفعال‌کننده) تعریف می‌کند. لذت به عنوان یک هیجان مثبت و فعال‌کننده، محور تدریس و یادگیری مؤثر است. هیجانات در کلاس به صورت پویا و از طریق تعاملات اجتماعی میان معلمان و دانشجویان ساخته می‌شوند. در حالی که ارزش ماهیتی ذهنی دارد، سنجه‌های عینی فیزیولوژیک مانند فعالیت الکترودرمال (EDA) به طور فزاینده‌ای برای درک بعد برانگیختگی هیجانات و پویایی سرایت هیجانی بین معلمان و دانشجویان به کار می‌رود. این مقاله چه می‌افزاید؟ مشاهده EDA دانشجویان آموزش عالی در طول سخنرانی‌های واقعی می‌تواند بینش‌های ارزشمندی درباره اشتیاق ادراک‌شده معلم و لذت از درس آن‌ها فراهم کند. بررسی ساختارهای زمانی EDA با روش‌های غیرخطی می‌تواند به درک ظهور لذت از درس دانشجویان به صورت پایین به بالا کمک کند. مطالعه ساختارهای زمانی EDA در سطوح درون‌فردی و بین‌فردی (یعنی همزمانی فیزیولوژیک معلم-دانشجو) می‌تواند دیدگاه چندلایه‌ای درباره رابطه علاقه‌مندی به درس دانشجویان، اشتیاق ادراک‌شده معلم و لذت از درس ارائه دهد. در سطح درون‌فردی، علاقه‌مندی به درس دانشجویان و آنتروپی EDA هر دو پیش‌بین اشتیاق ادراک‌شده معلم و لذت از درس هستند. در سطح بین‌فردی، همزمانی فیزیولوژیک معلم-دانشجو بالاتر از سطح تصادفی رخ می‌دهد. همچنین، همزمانی فیزیولوژیک با علاقه‌مندی به درس دانشجویان مرتبط است، اما فراتر از تأثیر علاقه‌مندی به درس، اشتیاق ادراک‌شده معلم یا لذت از درس را پیش‌بینی نمی‌کند. پیامدهای کاربردی و/یا سیاستی معلمان و طراحان آموزشی می‌توانند بر تقویت علاقه‌مندی بالا به درس در ابتدای دوره‌ها تمرکز کنند تا پویایی‌های مثبت رابطه‌ای با دانشجویان را تسهیل نمایند. حرکت پژوهش‌های آموزشی به سوی رویکردهای غیرخطی می‌تواند بینش‌های دقیق‌تری درباره چگونگی تحول هیجانات دانشجویان و معلمان در کلاس‌های آموزش عالی ارائه دهد.

This systematic review integrates empirical studies published from 2020 to 2025 to analyze the impact of teacher workload and pedagogical innovations on cognition, motivation, and burnout within Arab educational settings. Teacher well-being is increasingly acknowledged as a pivotal factor influencing instructional quality, while in the Arab region, swift educational reforms converge with socio-cultural intricacies, resulting in distinctive challenges. In accordance with the PRISMA 2020 guidelines, a systematic search was executed across ERIC, Scopus, Web of Science, and Google Scholar, encompassing peer-reviewed empirical and review articles pertaining to K–12 or higher education teachers in Arab countries. Thematic synthesis of the 59 studies that met the inclusion criteria revealed three dominant themes: (a) excessive workload, encompassing both instructional and administrative demands, consistently predicted teacher burnout and cognitive strain; (b) teacher motivation functioned as a mediating resource, buffering or amplifying the effects of workload on well-being; and (c) pedagogical innovations, including educational technology and artificial intelligence, were perceived as both enablers of efficiency and sources of additional stress when poorly supported. The results show that teacher workload is the main thing that hurts motivation and causes burnout in the Arab world. Pedagogical innovations can help relieve stress, but they only work if they are supported by the system and fit with strategies for managing workload. To make sure that educational reforms work in the long run, policy and practice should put teacher well-being first.

این مرور نظام‌مند با ادغام مطالعات تجربی منتشرشده از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵، تأثیر بار کاری معلمان و نوآوری‌های آموزشی را بر شناخت، انگیزش و فرسودگی شغلی در محیط‌های آموزشی عربی تحلیل می‌کند. بهزیستی معلمان به طور فزاینده‌ای به عنوان عاملی محوری در کیفیت تدریس شناخته می‌شود، در حالی‌که در منطقه عرب، اصلاحات سریع آموزشی با پیچیدگی‌های اجتماعی‌فرهنگی تلاقی یافته و چالش‌های منحصربه‌فردی را ایجاد کرده است. بر اساس دستورالعمل‌های PRISMA 2020، جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های ERIC، Scopus، Web of Science و Google Scholar انجام شد و مقالات تجربی و مروری داوری‌شده مرتبط با معلمان آموزش K–12 یا آموزش عالی در کشورهای عربی را دربر گرفت. سنتز موضوعی ۵۹ مطالعه واجد شرایط سه مضمون غالب را آشکار ساخت: (الف) بار کاری بیش از حد، شامل الزامات آموزشی و اداری، به طور مستمر پیش‌بینی‌کننده فرسودگی شغلی معلمان و فشار شناختی بود؛ (ب) انگیزش معلمان به عنوان منبعی میانجی عمل می‌کرد که می‌توانست اثرات بار کاری بر بهزیستی را تعدیل یا تقویت کند؛ و (ج) نوآوری‌های آموزشی، از جمله فناوری آموزشی و هوش مصنوعی، هم به عنوان تسهیل‌کننده کارایی و هم منبع استرس اضافی در صورت نبود حمایت کافی تلقی می‌شدند. نتایج نشان می‌دهد که بار کاری معلمان عامل اصلی تضعیف انگیزش و ایجاد فرسودگی شغلی در جهان عرب است. نوآوری‌های آموزشی می‌توانند به کاهش استرس کمک کنند، اما تنها زمانی مؤثر هستند که از حمایت نظام‌مند برخوردار بوده و با راهبردهای مدیریت بار کاری همسو باشند. برای تضمین موفقیت بلندمدت اصلاحات آموزشی، سیاست و عمل باید بهزیستی معلمان را در اولویت قرار دهند.

This systematic review integrates empirical studies published from 2020 to 2025 to analyze the impact of teacher workload and pedagogical innovations on cognition, motivation, and burnout within Arab educational settings. Teacher well-being is increasingly acknowledged as a pivotal factor influencing instructional quality, while in the Arab region, swift educational reforms converge with socio-cultural intricacies, resulting in distinctive challenges. In accordance with the PRISMA 2020 guidelines, a systematic search was executed across ERIC, Scopus, Web of Science, and Google Scholar, encompassing peer-reviewed empirical and review articles pertaining to K–12 or higher education teachers in Arab countries. Thematic synthesis of the 59 studies that met the inclusion criteria revealed three dominant themes: (a) excessive workload, encompassing both instructional and administrative demands, consistently predicted teacher burnout and cognitive strain; (b) teacher motivation functioned as a mediating resource, buffering or amplifying the effects of workload on well-being; and (c) pedagogical innovations, including educational technology and artificial intelligence, were perceived as both enablers of efficiency and sources of additional stress when poorly supported. The results show that teacher workload is the main thing that hurts motivation and causes burnout in the Arab world. Pedagogical innovations can help relieve stress, but they only work if they are supported by the system and fit with strategies for managing workload. To make sure that educational reforms work in the long run, policy and practice should put teacher well-being first.

این مرور نظام‌مند با ادغام مطالعات تجربی منتشرشده از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵، تأثیر بار کاری معلمان و نوآوری‌های آموزشی را بر شناخت، انگیزش و فرسودگی شغلی در محیط‌های آموزشی عربی تحلیل می‌کند. بهزیستی معلمان به طور فزاینده‌ای به عنوان عاملی محوری در کیفیت تدریس شناخته می‌شود، در حالی‌که در منطقه عرب، اصلاحات سریع آموزشی با پیچیدگی‌های اجتماعی‌فرهنگی تلاقی یافته و چالش‌های منحصربه‌فردی را ایجاد کرده است. بر اساس دستورالعمل‌های PRISMA 2020، جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های ERIC، Scopus، Web of Science و Google Scholar انجام شد و مقالات تجربی و مروری داوری‌شده مرتبط با معلمان آموزش K–12 یا آموزش عالی در کشورهای عربی را دربر گرفت. سنتز موضوعی ۵۹ مطالعه واجد شرایط سه مضمون غالب را آشکار ساخت: (الف) بار کاری بیش از حد، شامل الزامات آموزشی و اداری، به طور مستمر پیش‌بینی‌کننده فرسودگی شغلی معلمان و فشار شناختی بود؛ (ب) انگیزش معلمان به عنوان منبعی میانجی عمل می‌کرد که می‌توانست اثرات بار کاری بر بهزیستی را تعدیل یا تقویت کند؛ و (ج) نوآوری‌های آموزشی، از جمله فناوری آموزشی و هوش مصنوعی، هم به عنوان تسهیل‌کننده کارایی و هم منبع استرس اضافی در صورت نبود حمایت کافی تلقی می‌شدند. نتایج نشان می‌دهد که بار کاری معلمان عامل اصلی تضعیف انگیزش و ایجاد فرسودگی شغلی در جهان عرب است. نوآوری‌های آموزشی می‌توانند به کاهش استرس کمک کنند، اما تنها زمانی مؤثر هستند که از حمایت نظام‌مند برخوردار بوده و با راهبردهای مدیریت بار کاری همسو باشند. برای تضمین موفقیت بلندمدت اصلاحات آموزشی، سیاست و عمل باید بهزیستی معلمان را در اولویت قرار دهند.

The low level of students' learning activities and science learning outcomes This study aims to determine student activity during lessons utilizing the Problem-Based Learning (PBL) model supported by PhET Interactive Simulations media, as well as to assess the model's impact on the science learning outcomes of fifth-grade students at SDN 3 Bayalangu Kidul. The study employs a quantitative approach using an experimental method, specifically the One Group Pretest-Posttest Design. The population consisted of fifth-grade students at SDN 3 Bayalangu Kidul, with a sample size of 25 students. Data collection techniques included observation and testing, utilizing instruments such as student activity observation sheets and pretest/posttest questions. Data analysis involved descriptive analysis, normality tests, homogeneity tests, and hypothesis testing using the Paired Sample t-Test. The results indicate that student activity improved from an average of 57.83% (categorized as "sufficient") to 86.42% (categorized as "excellent") following the implementation of the PBL model supported by PhET Interactive Simulations. Student learning outcomes also improved, evidenced by the average pretest score rising from 70.80 to 86.40 on the posttest. Hypothesis testing results showed a significance value (Sig. 2-tailed) of less than 0.05; thus, the null hypothesis (H₀) was rejected and the alternative hypothesis (H₁) was accepted. Consequently, it can be concluded that the Problem-Based Learning (PBL) model supported by PhET Interactive Simulations has a significant effect on science learning outcomes and enhances the learning activity of fifth-grade students at SDN 3 Bayalangu Kidul.

سطح پایین فعالیت‌های یادگیری و نتایج یادگیری علوم دانش‌آموزان، هدف این پژوهش تعیین فعالیت دانش‌آموزان در طول درس با استفاده از مدل یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) با پشتیبانی رسانه شبیه‌سازی‌های تعاملی PhET و همچنین ارزیابی تأثیر این مدل بر نتایج یادگیری علوم دانش‌آموزان پایه پنجم دبستان SDN 3 Bayalangu Kidul است. این پژوهش با رویکرد کمی و روش آزمایشی، به طور خاص با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون یک گروهی انجام شده است. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان پایه پنجم دبستان SDN 3 Bayalangu Kidul بوده و حجم نمونه ۲۵ نفر است. روش‌های گردآوری داده شامل مشاهده و آزمون با استفاده از ابزارهایی مانند برگه‌های مشاهده فعالیت دانش‌آموزان و سؤالات پیش‌آزمون/پس‌آزمون بوده است. تحلیل داده‌ها شامل تحلیل توصیفی، آزمون نرمالیتی، آزمون همگنی و آزمون فرضیه با استفاده از آزمون t زوجی بوده است. نتایج نشان داد که فعالیت دانش‌آموزان از میانگین ۵۷/۸۳٪ (در دسته «کافی») به ۸۶/۴۲٪ (در دسته «عالی») پس از اجرای مدل PBL با پشتیبانی شبیه‌سازی‌های تعاملی PhET افزایش یافته است. نتایج یادگیری دانش‌آموزان نیز بهبود یافته است، به طوری که میانگین نمره پیش‌آزمون از ۷۰/۸۰ به ۸۶/۴۰ در پس‌آزمون افزایش یافته است. نتایج آزمون فرضیه نشان داد که مقدار معناداری (Sig. 2-tailed) کمتر از ۰/۰۵ است؛ بنابراین فرض صفر (H₀) رد و فرض جایگزین (H₁) پذیرفته شد. در نتیجه، می‌توان نتیجه گرفت که مدل یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) با پشتیبانی شبیه‌سازی‌های تعاملی PhET تأثیر معناداری بر نتایج یادگیری علوم و افزایش فعالیت یادگیری دانش‌آموزان پایه پنجم دبستان SDN 3 Bayalangu Kidul دارد.

This study was motivated by the low learning motivation of students due to the use of conventional learning media, which resulted in limited student participation and interest during the learning process. One alternative to improve students' learning motivation is the implementation of Augmented Reality (AR) as an interactive learning medium. Therefore, this study aimed to determine the effect of Augmented Reality media on the learning motivation of fifth-grade students at SDN 2 Jagapura Kidul. This research employed a quantitative approach using an experimental method with a Pre-Experimental One Group Pretest–Posttest Design. The research sample consisted of one fifth-grade class at SDN 2 Jagapura Kidul. Data were collected using a learning motivation questionnaire administered before (pretest) and after (posttest) the implementation of Augmented Reality learning media. Data were analyzed using descriptive statistics, normality test, homogeneity test, Paired Sample t-test, and N-Gain analysis. The findings revealed that the average learning motivation score increased from 48.19 in the pretest to 61.19 in the posttest. The result of the Paired Sample t-test showed a significance value of 0.000 < 0.05, indicating that the research hypothesis was accepted. The N-Gain analysis also demonstrated an improvement in students' learning motivation after the implementation of Augmented Reality. These findings indicate that Augmented Reality creates a more engaging, interactive, and enjoyable learning environment, encouraging students to become more active, focused, and motivated in learning. In conclusion, Augmented Reality has a significant positive effect on the learning motivation of fifth-grade students at SDN 2 Jagapura Kidul. Therefore, Augmented Reality can be recommended as an innovative learning medium to improve students' learning motivation in elementary schools.

این پژوهش با انگیزه‌ی پایین دانش‌آموزان در یادگیری که ناشی از استفاده از رسانه‌های آموزشی سنتی و در نتیجه مشارکت و علاقه محدود دانش‌آموزان در فرایند یادگیری بود، انجام شد. یکی از راهکارهای جایگزین برای ارتقای انگیزش یادگیری دانش‌آموزان، به‌کارگیری واقعیت افزوده (AR) به عنوان رسانه آموزشی تعاملی است. بنابراین، هدف این پژوهش تعیین تأثیر رسانه واقعیت افزوده بر انگیزش یادگیری دانش‌آموزان پایه پنجم دبستان SDN 2 Jagapura Kidul بود. این پژوهش با رویکرد کمی و روش آزمایشی از نوع پیش‌آزمایشی با طرح یک گروهی پیش‌آزمون–پس‌آزمون انجام شد. نمونه پژوهش شامل یک کلاس پایه پنجم در دبستان SDN 2 Jagapura Kidul بود. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه انگیزش یادگیری که پیش از اجرای رسانه آموزشی واقعیت افزوده (پیش‌آزمون) و پس از آن (پس‌آزمون) اجرا شد، گردآوری گردید. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون نرمالیتی، آزمون همگنی، آزمون t زوجی و تحلیل N-Gain مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که میانگین نمره انگیزش یادگیری از ۴۸٫۱۹ در پیش‌آزمون به ۶۱٫۱۹ در پس‌آزمون افزایش یافت. نتیجه آزمون t زوجی مقدار معناداری ۰٫۰۰۰ < ۰٫۰۵ را نشان داد که بیانگر پذیرش فرضیه پژوهش است. تحلیل N-Gain نیز بهبود انگیزش یادگیری دانش‌آموزان پس از اجرای واقعیت افزوده را نشان داد. این یافته‌ها بیانگر آن است که واقعیت افزوده محیط یادگیری جذاب‌تر، تعاملی‌تر و لذت‌بخش‌تری ایجاد می‌کند و دانش‌آموزان را به فعالیت، تمرکز و انگیزش بیشتر در یادگیری ترغیب می‌کند. در نتیجه، واقعیت افزوده تأثیر مثبت و معناداری بر انگیزش یادگیری دانش‌آموزان پایه پنجم دبستان SDN 2 Jagapura Kidul دارد. بنابراین، واقعیت افزوده می‌تواند به عنوان رسانه آموزشی نوآورانه برای ارتقای انگیزش یادگیری دانش‌آموزان دبستانی توصیه شود.

Despite growing recognition of technology as a catalyst for improving mathematics teaching and learning, its integration in basic school classrooms remains inconsistent, particularly in developing contexts where teachers often face pedagogical and contextual constraints. This study examined basic school teachers’ perceptions of technology incorporation in mathematics instruction, assessed their readiness for technology integration, and explored the challenges influencing its implementation. The study adopted an explanatory sequential mixed-method design involving 150 basic school mathematics teachers selected through stratified random sampling for the quantitative phase and five purposively selected teachers for the qualitative phase. Data were collected using an adapted structured questionnaire and a semi-structured interview guide. Quantitative data were analysed using descriptive and inferential statistics in SPSS (Version 27), while qualitative data were analysed thematically. The findings revealed that teachers generally held favourable perceptions of technology incorporation in mathematics instruction. However, overall readiness was significantly below the neutral midpoint, whereas willingness to integrate technology was significantly above it; technological competence and confidence were also significantly below the midpoint. The qualitative findings further identified inadequate technological resources, limited professional development, insufficient technical support, workload demands, and pedagogical uncertainties as the major barriers to effective technology integration. The study concludes that although teachers recognise the instructional value of technology and demonstrate a willingness to adopt it, meaningful classroom integration requires strengthening teachers’ technological and pedagogical capacities alongside improved institutional support and infrastructure.

با وجود افزایش شناخت فناوری به‌عنوان محرکی برای بهبود آموزش و یادگیری ریاضیات، ادغام آن در کلاس‌های مدارس ابتدایی همچنان نامنسجم باقی مانده است، به‌ویژه در زمینه‌های در حال توسعه که معلمان غالباً با محدودیت‌های آموزشی و زمینه‌ای مواجه هستند. این پژوهش به بررسی ادراکات معلمان مدارس ابتدایی نسبت به به‌کارگیری فناوری در آموزش ریاضیات، ارزیابی آمادگی آنان برای ادغام فناوری و شناسایی چالش‌های مؤثر بر اجرای آن پرداخت. پژوهش حاضر از طرح آمیخته تبیینی متوالی بهره برد که در مرحله کمی، ۱۵۰ معلم ریاضی مدارس ابتدایی به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند و در مرحله کیفی، پنج معلم به‌صورت هدفمند انتخاب گردیدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه ساختاریافته اقتباس‌شده و راهنمای مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد. داده‌های کمی با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی در نرم‌افزار SPSS (نسخه ۲۷) تحلیل گردید و داده‌های کیفی به‌صورت تماتیک مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که معلمان عموماً نگرش مثبتی نسبت به به‌کارگیری فناوری در آموزش ریاضیات دارند. با این حال، میزان آمادگی کلی به‌طور معناداری پایین‌تر از نقطه میانی خنثی بود، در حالی که تمایل به ادغام فناوری به‌طور معناداری بالاتر از آن قرار داشت؛ همچنین شایستگی و اعتماد به نفس فناورانه نیز به‌طور معناداری پایین‌تر از نقطه میانی بود. یافته‌های کیفی همچنین کمبود منابع فناورانه، توسعه حرفه‌ای محدود، حمایت فنی ناکافی، فشار کاری و ابهامات آموزشی را به‌عنوان موانع اصلی ادغام مؤثر فناوری شناسایی کردند. پژوهش نتیجه می‌گیرد که اگرچه معلمان ارزش آموزشی فناوری را تشخیص داده و تمایل به پذیرش آن دارند، اما ادغام معنادار در کلاس درس مستلزم تقویت ظرفیت‌های فناورانه و آموزشی معلمان همراه با بهبود حمایت و زیرساخت‌های نهادی است.

This study aims to analyze the application of teachers’ digital literacy in the transformation of Islamic Religious Education and Ethics in elementary schools, including planning, implementation, utilization of digital resources and media, evaluation, as well as supporting and inhibiting factors. The research uses a qualitative approach with a multi-case case study design at SD Negeri 3 Labuhan Ratu, SD Negeri 1 Kampung Baru, and SD Negeri 1 Sepang Jaya. Data was obtained through observation, semi-structured interviews, and documentation, then analyzed through case analysis and cross-case analysis. The validity of the data was strengthened through triangulation of sources and techniques. The results of the study showed that the three schools have implemented digital literacy in the planning, implementation, and evaluation of learning. Teachers utilize video, PowerPoint, internet, laptops, projectors, and Smart TVs according to learning objectives and needs. The application of digital literacy also includes digital skills, ethics, security, and culture. The similarities between cases can be seen in the basic pattern of their application, while the differences are in the type of media, the availability of facilities, and the equitable distribution of teachers’ digital competencies. The findings show that the application of digital literacy does not only depend on the availability of technology, but also on the ability of teachers to integrate it with learning needs.

هدف این پژوهش، تحلیل کاربرد سواد دیجیتال معلمان در تحول آموزش دینی اسلامی و اخلاق در مدارس ابتدایی، شامل برنامه‌ریزی، اجرا، بهره‌برداری از منابع و رسانه‌های دیجیتال، ارزشیابی، همچنین عوامل حمایت‌کننده و بازدارنده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با طرح مطالعه موردی چندگانه در دبستان دولتی شماره ۳ لابوهان راتو، دبستان دولتی شماره ۱ کامپونگ بارو و دبستان دولتی شماره ۱ سپانگ جایا انجام شده است. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و اسناد گردآوری و سپس با تحلیل موردی و تحلیل بین‌موردی بررسی شدند. روایی داده‌ها از طریق مثلث‌سازی منابع و فنون تقویت گردید. نتایج پژوهش نشان داد که هر سه مدرسه سواد دیجیتال را در برنامه‌ریزی، اجرا و ارزشیابی یادگیری به کار گرفته‌اند. معلمان بر اساس اهداف و نیازهای آموزشی از ویدئو، پاورپوینت، اینترنت، لپ‌تاپ، پروژکتور و تلویزیون هوشمند استفاده می‌کنند. کاربرد سواد دیجیتال همچنین شامل مهارت‌های دیجیتال، اخلاق، امنیت و فرهنگ می‌شود. شباهت میان موارد در الگوی پایه کاربرد آن‌ها مشاهده می‌شود، در حالی که تفاوت‌ها در نوع رسانه، دسترسی به امکانات و توزیع عادلانه شایستگی‌های دیجیتال معلمان است. یافته‌ها نشان می‌دهد که کاربرد سواد دیجیتال تنها به وجود فناوری بستگی ندارد، بلکه به توانایی معلمان در ادغام آن با نیازهای آموزشی نیز وابسته است.

Differentiated instruction (DI) is a widely applied concept among today’s educators due to its power to address students’ increasingly diverse learning needs. The extensive integration of educational technology makes it necessary to consider leveraging technology’s potential to enable effective DI. Grounded in path-goal theory, this study investigated how technology leadership provides pathways that impact technology-supported DI, exploring the mediating roles of teachers’ ICT self-efficacy and DI self-efficacy. We constructed a PLS-SEM model based on 923 valid responses from Chinese school teachers. Findings indicated that teachers’ perceived technology leadership has a direct effect on their willingness and capacity to implement DI, particularly in the domains of flexible grouping, continuous personalized evaluation, and adaptive teaching. Additionally, teachers’ dual types of self-efficacy were proven to be significant mediators in the relationship between technology leadership and technology-supported DI. Hence, it is suggested that school principals and their management teams should strategically exercise leadership to cultivate a supportive technological climate and strengthen teachers’ technical and pedagogical self-efficacy to drive the implementation of technology-supported DI.

آموزش تفکیکی (DI) به دلیل توانایی آن در پاسخ‌گویی به نیازهای یادگیری فزاینده متنوع دانش‌آموزان، مفهومی است که امروزه به طور گسترده توسط مربیان به کار گرفته می‌شود. ادغام گسترده فناوری آموزشی، لزوم بهره‌گیری از پتانسیل فناوری برای تحقق آموزش تفکیکی مؤثر را مطرح می‌کند. این مطالعه با تکیه بر نظریه مسیر-هدف، بررسی کرده است که چگونه رهبری فناوری مسیرهایی را فراهم می‌کند که بر آموزش تفکیکی مبتنی بر فناوری تأثیر می‌گذارد و نقش‌های میانجی‌گری خودکارآمدی فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) معلمان و خودکارآمدی آموزش تفکیکی را مورد بررسی قرار داده است. ما یک مدل PLS-SEM را بر اساس ۹۲۳ پاسخ معتبر از معلمان مدارس چینی طراحی کردیم. یافته‌ها نشان داد که رهبری فناوری ادراک‌شده توسط معلمان، تأثیر مستقیمی بر تمایل و ظرفیت آن‌ها برای اجرای آموزش تفکیکی دارد، به‌ویژه در حوزه‌های گروه‌بندی انعطاف‌پذیر، ارزیابی شخصی‌سازی‌شده مستمر و تدریس تطبیقی. علاوه بر این، دو نوع خودکارآمدی معلمان به عنوان میانجی‌های معنادار در رابطه بین رهبری فناوری و آموزش تفکیکی مبتنی بر فناوری اثبات شدند. بنابراین، پیشنهاد می‌شود مدیران مدارس و تیم‌های مدیریتی آن‌ها به طور راهبردی رهبری خود را به کار گیرند تا فضای فناورانه حمایتی ایجاد کرده و خودکارآمدی فنی و آموزشی معلمان را برای پیشبرد اجرای آموزش تفکیکی مبتنی بر فناوری تقویت کنند.

Introduction This study investigates the effect of project-based learning (PjBL), integrated with the Technology Acceptance Model (TAM), on university students' self-regulated learning (SRL), with particular attention to the mediating roles of perceived usefulness (PU) and perceived ease of use (PEOU). Methods A quantitative explanatory design was employed using covariance-based structural equation modeling (CB-SEM). Data were collected from 250 undergraduate students enrolled in an educational technology programme using a validated questionnaire measuring PjBL implementation, PU, PEOU, and SRL. Results The findings showed that PjBL had a significant direct effect on SRL ( β = 0.41, p < 0.001). PjBL also demonstrated significant indirect effects on SRL through PU ( β = 0.19) and PEOU ( β = 0.15), with a combined indirect effect of β = 0.34, accounting for 45.3% of the total effect ( β = 0.75). Since the direct effect remained significant after both mediators were included, the results indicate complementary partial mediation rather than full mediation. Discussion and Conclusion The findings suggest that technology acceptance constitutes a substantial, but not exclusive, mechanism through which technology-supported PjBL enhances students' self-regulated learning, particularly in goal setting, self-monitoring, time management, motivation, and reflective learning. The study extends the application of TAM beyond technology adoption by demonstrating its explanatory role in understanding the development of SRL in higher education.

مقدمه: این مطالعه به بررسی تأثیر یادگیری مبتنی بر پروژه (PjBL) که با مدل پذیرش فناوری (TAM) تلفیق شده است، بر یادگیری خودتنظیمی (SRL) دانشجویان دانشگاه می‌پردازد و به طور ویژه نقش‌های میانجی‌گری ادراک سودمندی (PU) و ادراک سهولت استفاده (PEOU) را مورد توجه قرار می‌دهد. روش‌ها: از طرح کمی تبیینی با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری مبتنی بر کوواریانس (CB-SEM) استفاده شد. داده‌ها از ۲۵۰ دانشجوی کارشناسی رشته فناوری آموزشی با استفاده از پرسشنامه‌ای معتبر که میزان اجرای PjBL، PU، PEOU و SRL را اندازه‌گیری می‌کرد، جمع‌آوری شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که PjBL تأثیر مستقیم معناداری بر SRL دارد (β = 0.41, p < 0.001). همچنین، PjBL تأثیرات غیرمستقیم معناداری بر SRL از طریق PU (β = 0.19) و PEOU (β = 0.15) نشان داد و اثر غیرمستقیم ترکیبی برابر با β = 0.34 بود که ۴۵.۳٪ از کل اثر (β = 0.75) را تشکیل می‌دهد. از آنجا که اثر مستقیم پس از وارد کردن هر دو میانجی همچنان معنادار باقی ماند، نتایج حاکی از میانجی‌گری جزئی مکمل و نه میانجی‌گری کامل است. بحث و نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که پذیرش فناوری سازوکاری اساسی اما نه انحصاری است که از طریق آن یادگیری مبتنی بر پروژه با پشتیبانی فناوری، یادگیری خودتنظیمی دانشجویان را به ویژه در زمینه هدف‌گذاری، خودنظارتی، مدیریت زمان، انگیزش و یادگیری تأملی ارتقا می‌دهد. این مطالعه کاربرد مدل پذیرش فناوری را فراتر از پذیرش فناوری گسترش داده و نقش تبیینی آن را در فهم توسعه یادگیری خودتنظیمی در آموزش عالی نشان می‌دهد.

Background Artificial intelligence (AI) is rapidly changing education through generative AI, adaptive learning systems, automated assessment, intelligent teaching, and data-driven learning support. More and more AI-powered systems are mediating learning, communication, information searching, and, in some cases, emotional support. These technologies offer great promise for enhancing access, personalization, efficiency, and learner engagement, but they also present substantial psychological, ethical, and developmental problems. These challenges are exacerbated in Sub-Saharan Africa by inequalities in digital access, inadequate regulatory capacity, insufficient data-protection systems, language and cultural under-representation, and uneven institutional preparation. Policy and implications In this policy brief, we look at AI in education from the perspective of educational psychology, with a special emphasis on student well-being, learner agency, and resilience. It proposes that AI governance should extend beyond considerations of technology adoption and academic efficiency to explore how AI impacts autonomy, motivation, critical thinking, creativity, social relationships, psychological safety, and autonomous learning. The report emphasizes the importance of learner-centered national AI policies, age-appropriate safeguards, increased teacher capacity, inclusion of AI literacy in curricula, safeguarding of learner data, equal access to digital technology, culturally relevant artificial intelligence systems, and meaningful student participation in AI governance. Policies should ensure that AI is used to promote learning, yet safeguard student well-being, autonomy, privacy, dignity, and cognitive growth. It also underscores the need for African-led research and cross-sector collaboration to generate context-specific information on the long-term implications of AI for learners. Recommendations The brief argues that the success of AI integration in Sub-Saharan African education should be gauged not just by the acceptance of technology, but by its contribution to psychologically healthy, critically thinking, resilient, and autonomous learners. Conclusions A human-centered approach is therefore very important to ensuring that AI is a help and not a hindrance to the developmental and relational underpinnings of education.

زمینه: هوش مصنوعی (AI) به سرعت در حال تغییر آموزش از طریق هوش مصنوعی مولد، سامانه‌های یادگیری تطبیقی، ارزیابی خودکار، آموزش هوشمند و پشتیبانی یادگیری مبتنی بر داده است. سامانه‌های مبتنی بر هوش مصنوعی به طور فزاینده‌ای واسطه یادگیری، ارتباطات، جستجوی اطلاعات و در برخی موارد، حمایت عاطفی می‌شوند. این فناوری‌ها نویدبخش ارتقای دسترسی، شخصی‌سازی، کارآمدی و مشارکت یادگیرنده هستند، اما همچنین مشکلات روان‌شناختی، اخلاقی و تحولی قابل توجهی را به همراه دارند. این چالش‌ها در آفریقای زیرصحرایی به دلیل نابرابری در دسترسی دیجیتال، ظرفیت ناکافی مقررات‌گذاری، سامانه‌های ناکافی حفاظت از داده‌ها، کم‌نمایی زبانی و فرهنگی و آمادگی نهادی نامتوازن تشدید می‌شوند. سیاست و پیامدها: در این سیاست‌نامه، به هوش مصنوعی در آموزش از منظر روان‌شناسی تربیتی با تأکید ویژه بر بهزیستی دانش‌آموز، عاملیت یادگیرنده و تاب‌آوری پرداخته می‌شود. پیشنهاد می‌شود که حکمرانی هوش مصنوعی باید فراتر از ملاحظات پذیرش فناوری و کارآمدی علمی باشد و تأثیر هوش مصنوعی بر خودمختاری، انگیزش، تفکر انتقادی، خلاقیت، روابط اجتماعی، امنیت روان‌شناختی و یادگیری خودگردان را بررسی کند. این گزارش بر اهمیت سیاست‌های ملی هوش مصنوعی مبتنی بر یادگیرنده، تدابیر حفاظتی متناسب با سن، افزایش ظرفیت معلمان، گنجاندن سواد هوش مصنوعی در برنامه‌های درسی، حفاظت از داده‌های یادگیرنده، دسترسی برابر به فناوری دیجیتال، سامانه‌های هوش مصنوعی متناسب با فرهنگ و مشارکت معنادار دانش‌آموزان در حکمرانی هوش مصنوعی تأکید می‌کند. سیاست‌ها باید تضمین کنند که هوش مصنوعی برای ارتقای یادگیری به کار گرفته شود، اما بهزیستی، خودمختاری، حریم خصوصی، کرامت و رشد شناختی دانش‌آموزان نیز حفظ گردد. همچنین بر ضرورت پژوهش‌های هدایت‌شده توسط آفریقا و همکاری بین‌بخشی برای تولید اطلاعات متناسب با زمینه در خصوص پیامدهای بلندمدت هوش مصنوعی برای یادگیرندگان تأکید می‌شود. توصیه‌ها: این سیاست‌نامه استدلال می‌کند که موفقیت ادغام هوش مصنوعی در آموزش آفریقای زیرصحرایی باید نه تنها با پذیرش فناوری، بلکه با سهم آن در پرورش یادگیرندگان سالم از نظر روان‌شناختی، منتقد، تاب‌آور و خودمختار سنجیده شود. نتیجه‌گیری: بنابراین رویکرد انسان‌محور برای اطمینان از اینکه هوش مصنوعی به جای مانع، یاری‌رسان بنیان‌های تحولی و ارتباطی آموزش باشد، بسیار مهم است.

In this commentary, I make five points: that designing observation systems that actually predict students' outcomes is challenging; second that systems that capture the complex and dynamic nature of the classroom learning environment are more likely to be able to meet this challenge; three, that observation tools are most useful when developed to serve a particular purpose and are put to that purpose; four that technology can help; and five, there are policy implications for valid and reliable classroom observation tools. The two observation systems presented in this special issue represent an important step forward and a move toward policy that promises to make a true difference in what is defined as high quality and effective teaching, what it looks like in the classroom, and how these practices can be more widely disseminated so that all children, including those attending under-resourced schools, can experience effective instruction, academic success and the lifelong accomplishment that follows.

در این یادداشت، پنج نکته مطرح می‌کنم: نخست این‌که طراحی نظام‌های مشاهده‌ای که واقعاً بتوانند پیامدهای دانش‌آموزان را پیش‌بینی کنند، چالش‌برانگیز است؛ دوم، نظام‌هایی که ماهیت پیچیده و پویای محیط یادگیری کلاس درس را به‌درستی ثبت می‌کنند، احتمالاً بهتر می‌توانند با این چالش مواجه شوند؛ سوم، ابزارهای مشاهده زمانی بیشترین کارایی را دارند که برای هدفی خاص توسعه یافته و در همان راستا به‌کار گرفته شوند؛ چهارم، فناوری می‌تواند در این زمینه کمک‌کننده باشد؛ و پنجم، برای ابزارهای مشاهده کلاس درس که از اعتبار و پایایی برخوردارند، پیامدهای سیاست‌گذاری وجود دارد. دو نظام مشاهده‌ای که در این شماره ویژه ارائه شده‌اند، گامی مهم به جلو و حرکتی به سوی سیاست‌گذاری به شمار می‌روند که نویدبخش ایجاد تفاوت واقعی در تعریف تدریس با کیفیت و اثربخش، نمود آن در کلاس درس و چگونگی گسترش این شیوه‌ها به گونه‌ای است که همه کودکان، از جمله دانش‌آموزان مدارس کم‌برخوردار، بتوانند آموزش اثربخش، موفقیت تحصیلی و دستاوردهای مادام‌العمر ناشی از آن را تجربه کنند.