digital tools

Slovak Republic has accumulated significant experience in integrating digital technologies into the professional development of educators, and a systematic analysis of this experience could serve as a resource for modernising the Ukrainian system of postgraduate education. The aim of this article is to provide a theoretical analysis, systematisation and classification of digital technologies for professional development of educators in Slovakia and to justify a model for professional development of educators using digital technologies. General scientific methods such as analysis, classification and systematisation of the results of scientific publications, as well as content analysis of strategic and regulatory documents of the EU and the SR, were employed. The article highlights the results of national and international projects implemented at Comenius University in Bratislava, which are aimed at supporting the professional development of teachers in digital environment. Strategic and regulatory documents, project materials, methodological resources and practices developed within the framework of national and international initiatives have been analysed, with particular attention paid to the DiTEdu project and the digital professional development of educators. Based on the systematisation and comparative analysis of the identified practices, an original structural-functional model of professional development for educators using digital technologies has been developed, and a classification of the main types of digital tools used in the Slovak context has been proposed. The findings have made it possible to identify the key organisational, pedagogical and technological conditions for effective digital professional development, in particular personalised learning, blended formats, professional networking, learning using artificial intelligence, the development of digital competence and ongoing methodological support. Recommendations are proposed at the national, institutional and individual levels for Ukrainian postgraduate education regarding the implementation of the Slovak experience in the using of digital technologies in the professional development of educators.

Higher military educational institutions operating under dispersed learning conditions require effective digital approaches that support both professional training and foreign language development. Accordingly, this study examines the effectiveness of integrating interactive technologies and the Content and Language Integrated Learning (CLIL) approach into physics instruction through the use of Moodle, Google Meet, Google Forms, multimedia presentations, bilingual instructional materials, and video-based laboratory demonstrations. Modern military specialists require not only strong engineering knowledge but also the ability to use English-language technical resources throughout their professional careers. Consequently, physics instruction should integrate subject-specific content with foreign language development from the earliest stages of military education. English language proficiency plays a significant role in physics instruction, since much technical documentation, device manuals, scientific articles, and materials on military technology are provided in English. Considering this, applying the CLIL approach, which enables simultaneous acquisition of physics content and professional English terminology, is well justified. The research employed a quasi-experimental design supported by classroom observation, and comparative analysis. The study involved 69 first-year cadets, divided into an experimental and a control group. The experimental group was taught using a combination of interactive technologies, digital tools, and CLIL elements integrated into lectures, practical sessions, and laboratory work. The experimental group achieved a higher mean score (M = 73.79) than the control group (M = 57.85), indicating the positive impact of integrating interactive technologies and CLIL elements into physics instruction. The study confirms that integrating interactive technologies and CLIL enhances the effectiveness of physics instruction in dispersed learning environments and contributes to the development of both professional and language competencies required for modern military specialists.

This study examined technological self-efficacy and classroom technology use among early childhood teachers at Cabangahan Elementary School, Siaton, Negros Oriental. Employing a quantitative descriptive-correlational design, the researchers collected self-reported data from five teachers using an expert-reviewed, Google Forms questionnaire. Descriptive frequencies, percentages, and five-point weighted means were used to characterize teachers’ profiles, basic technology skills, confidence in pedagogical integration, troubleshooting ability, frequency of technology use, diversity of digital tools, and perceived effects on children’s learning and engagement. The reported mean scores were 4.56 for basic technology skills, 4.56 for pedagogical integration, and 4.52 for technical troubleshooting, all interpreted as highly confident. Classroom technology use was rated 4.60 for frequency, 4.16 for diversity of tools, and 4.76 for perceived learning engagement. The study reported a very strong positive Pearson correlation between self-efficacy and classroom technology implementation (r = .94); no corresponding significance test was provided. Results suggest that the participating teachers perceived themselves as technologically capable and frequent users of digital resources, although the range of tools used was comparatively limited. The proposed action plan prioritizes device access, technical support, targeted professional learning, and classroom monitoring. Given the five-person, single-school sample and reliance on self-report, the findings should be interpreted as local descriptive evidence, not as proof of causal effects on children’s outcomes.

The article provides a theoretical analysis of the problem of implementing project activity in the educational process of primary school. The latest publications on the problem are studied and a discussion of scientists on the analysis of such categories as "project activity", "project method", "interactive interaction", "project skills and abilities" is presented. The particularities of the functioning of project activity from a psychological and pedagogical perspective are determined. It is stated that the specified activity is implemented in the course of introducing the “project method” into the educational process, which is defined by scientists in different ways: as a specific practice of teachers' work aimed at forming a certain system of intellectual and practical skills in students; as a comprehensive teaching method; as a pedagogical technology; as a learning system. It is noted that the definition of the project method as a comprehensive teaching method is based on its vision as a set of methodological techniques of a exploratory nature aimed at achieving a certain educational goal. It is stated that in the course of project activity, the project skills of primary school teachers are developed, which include the following: to carry out prospective planning of strategic, tactical and operational tasks and methods of solution; to foresee possible options for solving a system of pedagogical tasks; to outline the results that need to be achieved in the course of performing a particular work; to set and to implement the goals of independent work. It is determined that forming project activity of younger schoolchildren proceeds in several stages: first they get acquainted with a new type of activity, realizing its content; then they master it in a partial format; finally, they independently develop educational projects. The prospects for further scientific explorations are identified as a research into practical ways of implementing the project activity of younger schoolchildren by using innovative digital tools.

This study aimed to investigate the effectiveness of a project-based learning strategy utilizing digital platforms in developing the analytical writing skills of female secondary school students. The study employed a quasi-experimental approach, with a sample consisting of 60 eleventh-grade students from Al-Nuzha Secondary Mixed School, under the Qwaismeh Directorate. The participants were divided equally into two groups: an experimental group (n = 30) and a control group (n = 30). Data were gathered by administering a pre- and post-test of analytical writing to the study sample.The results revealed statistically significant differences between the mean scores of the experimental group in the pre- and post-assessments of the analytical writing test, favoring the post-test with a mean value of 32.23. Furthermore, statistically significant differences were observed at the significance level (α = 0.05) among the students’ mean scores across the specific dimensions of analytical writing (text introduction, text body, text conclusion, and text coherence). Notably, highly significant differences were detected at the significance level (p = 0.000) in the post-assessment of both the "text body" and "text coherence" dimensions. Based on these findings, the study recommends developing specialized educational digital platforms for the Ministry of Education and integrating them with school textbooks, while emphasizing the necessity of training teachers to effectively utilize and implement these platforms in the educational process, particularly for teaching language. skills.

The article provides a theoretical and methodological rationale for the use of creative psychological and pedagogical technologies in teaching subject-specific methodologies of natural science disciplines in higher education. The relevance of the study is determined by the need to shift from the acquisition of reproductive knowledge to productive, inquiry-oriented, and professionally focused learning activities in the training of prospective teachers in natural science disciplines. Such activities enable students to generate ideas, formulate and test hypotheses, model natural processes, make methodologically grounded decisions, and create educational products. The aim of the article is to clarify the concept of creative psychological and pedagogical technologies, identify the features that determine their creative orientation, and substantiate the principles, conditions, and criteria for their selection and implementation in the professional training of prospective teachers of natural science disciplines. The study is theoretical and analytical in nature. The source base comprises regulatory documents, research articles, and methodological publications addressing the development of creativity, inquiry- and problem-based learning, teacher education in natural science disciplines, and the use of project-based, digital, and geoinformation tools. Analysis and synthesis, comparison, generalization, systematization, classification, pedagogical modeling, and methodological extrapolation were employed. Creative psychological and pedagogical technologies are understood as pedagogical technologies whose organization creates conditions for productive creative activity through openness to problems, variability of possible solutions, independent generation and verification of ideas, and the creation of a result that is new to the learner. Their implementation in natural science teacher education requires combining originality and variability with scientific validity, evidence-based reasoning, and verifiability. The methodological tools were systematized according to their functional purposes, distinguishing pedagogical technologies, methods, and types of activity, educational approaches, and digital tools. Psychological and pedagogical conditions and criteria for their selection were identified. The theoretical analysis provides grounds for considering problem- and inquiry-based learning, project-based learning, case-based learning, design thinking, modeling, open-ended tasks, geoinformation services, and virtual laboratories as promising tools for organizing creatively oriented learning activities of prospective teachers of natural science disciplines. Their appropriate integration may potentially contribute to the development of creative, critical, and systemic thinking, inquiry skills, and the ability to apply knowledge in non-standard educational and professional situations; however, these effects require further empirical verification. The findings may be used to develop educational programs and instructional materials for the professional training of prospective teachers in natural science disciplines.

Access to functional digital infrastructure is a prerequisite for teachers to convert information and communication Technology (ICT) competence into classroom practice, yet the quality and distribution of infrastructure remain uneven in many developing education systems. This paper examined the effect of the status of institutional ICT infrastructure and digital tools on teacher use of digital technologies in public junior schools (JS) in Kakamega County, Kenya. Relying on the Theory of Organizational Information Processing, the study used a convergent parallel mixed-methods design involving 332 responding JSS teachers, 11 Sub-County Directors of Education and observations from 78 schools. Factor analysis of 12 infrastructure indicators produced a factor-based index of 3.500, interpreted as good, although important differences were evident across infrastructure components. Electricity, computer rooms, broadband connectivity, and technical support were relatively strong, whereas specialized digital tools, suitable educational software and security mechanisms were weaker. Teachers most frequently identified inadequate computers/devices (26.8%) and unstable or absent internet connectivity (22.9%) as the leading infrastructure challenges. Pearson correlation showed a significant positive moderate relationship between infrastructure status and technology use (r = .417, p < .001). In Model 1, infrastructure significantly predicted technology use (B = .525, β approximately .417, p < .001; R² = .174). After adjustment for gender, age, education, teaching experience, subject and JSS enrolment, the detailed regression table reported B = .579, β = .465, t = 7.94, p < .001, R² = .473 and adjusted R² = .451. The null hypothesis was rejected. The paper concludes that functional infrastructure and appropriate digital tools are essential enabling conditions, but infrastructure development should address advanced tools, software, connectivity, maintenance and security rather than focusing only on basic provision. This study also recommends that the infrastructure budgets should move beyond hardware acquisition to include suitable educational software, specialized digital tools, maintenance, backups, antivirus protection and user-safety measures.

Twenty First Century Skills (21st CS) are considered to be a pathway of STEM/STEAM (Science, Technology, Engineering, Arts and Mathematics) Education, yet there is limited evidence at a large scale of the implementation of STEM/STEAM pedagogy in secondary schools of Pakistan. The research sought to understand the self-reported classroom practices of secondary school teachers across nine domains of pedagogical and infrastructural practices associated with STEM/STEAM learning, and to examine the differences in practices by teachers from different localities and males and females. The design of the study was descriptive, cross-sectional survey. The respondents comprised 1,099 STEM/STEAM engaged secondary teachers from all seven administrative provinces/territories of Pakistan who filled an 8-item Yes/No Resource Availability index along with a structured 51 item questionnaire on a 5-point Likert scale, which measured 8 practice constructs: Project- and Problem-Based Learning, Hands-On and Model-Making Practices, Inquiry-Based Learning, Use of Digital Tools and Technology, Arts Integration, Collaborative Learning, Problem-Solving and Design Thinking, and STEM/STEAM Competitions and Achievement Exposure. The instrument was expert validated and showed great internal consistency (α overall was .905). Results: Teachers indicated that they were implementing Project/Problem Based Learning (PBL) at a high level (M = 3.57), Competitions and Achievement Exposure at a high level (M = 3.48), and Arts Integration at a moderate level (M = 3.42), while they were implementing Collaborative Learning at a moderate level (M = 3.39), Problem Solving and Design Thinking at a moderate level (M = 3.34), and Inquiry Based Learning at a moderate level (M = 3.32), and Hands On/Model Making at a comparatively low level (M = 3.05). In general, 49.5% of cases, material and infrastructural resources were available. There was no significant difference between the availability of resources available to teachers by gender, but there was a significant difference by urban and rural (χ² = 22.449, p < .001), with teachers from urban schools saying they had less available in their classroom than teachers from rural schools, possibly because of the overcrowding of urban schools, rather than the fact that rural school resources are superior. Conclusion: relatively high levels of engagement with teacher-directed/low material cost practices and practices depending on sustained student autonomy or on physical materials or infrastructure or on the digital are relatively limited, with the exception of practices that rely on physical materials and infrastructure. Implications: The results justify investing more in infrastructure and professional development in hands-on, inquiry, and technologically focused practice and in the reallocation of resources based on per-capita classroom load instead of on an urban/rural administrative classification.

This community service activity aimed to support English teachers' professional development through technology-based reflective practice. Conducted in 2025 at Taman Mulia Private High School, Kubu Raya Regency, Indonesia, the activity involved 30 English teachers from junior high, senior high, and vocational high schools. The program addressed the need for accessible professional development opportunities that accommodate teachers' teaching responsibilities and other school-related duties. The workshop was facilitated by lecturers in English Language Education and comprised presentations, focused discussions, and hands-on practice. Participants explored the concept and importance of reflective practice and learned to use digital tools to record, analyze, and evaluate their teaching and learning activities. Practical sessions provided opportunities to integrate technology into reflective processes and consider its application in their school contexts. The activity was evaluated using attendance records, observation checklists, observational notes, and a post-event questionnaire. Success criteria included a minimum attendance rate of 80%, at least 80% positive responses regarding the suitability and usefulness of the materials and overall training, and evidence of active participation and engagement. Evaluation results indicated that the workshop was successfully implemented, with active interaction and positive participant perceptions of the training's relevance and usefulness. Future community service activities should include regular training, intensive mentoring, coaching clinics, and professional sharing sessions to support the sustained implementation of technology-based reflective practice. This initiative highlights the potential of digital technology to facilitate practical and continuous professional development for English teachers.

این فعالیت خدمت‌رسانی به جامعه، با هدف حمایت از توسعه حرفه‌ای معلمان زبان انگلیسی از طریق تمرین بازاندیشی مبتنی بر فناوری انجام شد. این فعالیت در سال ۲۰۲۵ در دبیرستان خصوصی تامان مولیا، شهرستان کوبو رایا، اندونزی، با مشارکت ۳۰ معلم زبان انگلیسی از مدارس راهنمایی، دبیرستان و فنی‌وحرفه‌ای برگزار گردید. این برنامه به نیاز به فرصت‌های توسعه حرفه‌ای دست‌یافتنی که با مسئولیت‌های تدریس معلمان و سایر وظایف مرتبط با مدرسه سازگار باشد، پرداخت. کارگاه توسط اساتید گروه آموزش زبان انگلیسی تسهیل‌گری شد و شامل ارائه‌ها، بحث‌های متمرکز و تمرین‌های عملی بود. شرکت‌کنندگان مفهوم و اهمیت تمرین بازاندیشی را بررسی کردند و نحوه استفاده از ابزارهای دیجیتال برای ثبت، تحلیل و ارزیابی فعالیت‌های تدریس و یادگیری خود را آموختند. جلسات عملی فرصت‌هایی را برای تلفیق فناوری در فرآیندهای بازاندیشی و بررسی کاربرد آن در بافت مدارس آنان فراهم آورد. فعالیت از طریق سوابق حضور، چک‌لیست‌های مشاهده، یادداشت‌های مشاهده‌ای و پرسشنامه پس از رویداد ارزیابی شد. معیارهای موفقیت شامل حداقل نرخ حضور ۸۰ درصد، حداقل ۸۰ درصد پاسخ‌های مثبت درباره تناسب و مفید بودن مواد و کلیت دوره آموزشی، و شواهدی از مشارکت و تعامل فعال بود. نتایج ارزیابی نشان داد که کارگاه با موفقیت اجرا شد و تعامل فعال و ادراک مثبت شرکت‌کنندگان از ارتباط و مفید بودن دوره آموزشی مشهود بود. فعالیت‌های آتی خدمت‌رسانی به جامعه باید شامل آموزش‌های منظم، راهنمایی‌های فشرده، کلینیک‌های مربی‌گری و جلسات اشتراک‌گذاری حرفه‌ای باشد تا اجرای پایدار تمرین بازاندیشی مبتنی بر فناوری حمایت شود. این ابتکار، پتانسیل فناوری دیجیتال را تسهیل‌گر توسعه حرفه‌ای عملی و مستمر برای معلمان زبان انگلیسی برجسته می‌سازد.

This study examined the influence of teacher classroom practices on perceived primary school effectiveness in Southwestern Nigeria. Specifically, the study assessed the level of perceived school effectiveness and examined teachers’ digital instructional practices, classroom management, teacher–pupil interaction, and digital assessment and feedback practices, as well as the joint and relative contributions of these classroom practices to school effectiveness. A descriptive survey research design was adopted. The population comprised public primary school teachers in the six states of Southwestern Nigeria, while a multistage sampling procedure was used to select 1,200 teachers from 90 public primary schools across Ogun, Osun, and Ekiti States. Data were collected using the Teacher Classroom Practices and Primary School Effectiveness Questionnaire (TCPSPEQ), which demonstrated satisfactory internal consistency with a Cronbach’s alpha coefficient of 0.87. Data were analysed using frequencies, percentages, weighted means, standard deviations, Pearson Product Moment Correlation, and multiple regression at the 0.05 level of significance. Findings showed that perceived school effectiveness was relatively high (weighted mean = 2.90), while classroom management (3.08) and teacher–pupil interaction (3.10) were rated high. Teachers also reported high perceptions of interactive digital storytelling (3.00), blended learning (2.93), and mobile learning (2.89), although actual use of digital tools was comparatively limited. The study concludes that strengthening classroom management, teacher–pupil relationships, and purposeful digital instructional and assessment practices can enhance primary school effectiveness in Southwestern Nigeria. It therefore recommended school administrators should strengthen classroom supervision and instructional support to sustain effective classroom management practices among teachers.

این مطالعه به بررسی تأثیر شیوه‌های معلمان در کلاس درس بر اثربخشی ادراک‌شده مدارس ابتدایی در جنوب‌غربی نیجریه پرداخت. به طور خاص، سطح اثربخشی ادراک‌شده مدارس ارزیابی شد و شیوه‌های آموزشی دیجیتال معلمان، مدیریت کلاس درس، تعامل معلم و دانش‌آموز، و شیوه‌های ارزیابی و بازخورد دیجیتال معلمان مورد بررسی قرار گرفت، همچنین سهم مشترک و نسبی این شیوه‌های کلاسی در اثربخشی مدرسه تحلیل شد. طرح پژوهش از نوع پیمایشی توصیفی بود. جامعه آماری شامل معلمان مدارس ابتدایی دولتی در شش ایالت جنوب‌غربی نیجریه بود و با استفاده از روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای، تعداد ۱۲۰۰ معلم از ۹۰ مدرسه ابتدایی دولتی در ایالت‌های Ogun، Osun و Ekiti انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه شیوه‌های معلمان در کلاس درس و اثربخشی مدارس ابتدایی (TCPSPEQ) گردآوری شد که از نظر پایایی درونی با ضریب آلفای کرونباخ ۰٫۸۷ رضایت‌بخش بود. داده‌ها با استفاده از فراوانی، درصد، میانگین وزنی، انحراف معیار، همبستگی حاصل‌ضرب لحظه‌ای پیرسون و رگرسیون چندگانه در سطح معناداری ۰٫۰۵ تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد اثربخشی ادراک‌شده مدارس نسبتاً بالا بود (میانگین وزنی = ۲٫۹۰)، در حالی که مدیریت کلاس درس (۳٫۰۸) و تعامل معلم و دانش‌آموز (۳٫۱۰) نیز در سطح بالایی ارزیابی شدند. معلمان همچنین ادراک بالایی نسبت به روایت‌گری دیجیتال تعاملی (۳٫۰۰)، یادگیری ترکیبی (۲٫۹۳) و یادگیری سیار (۲٫۸۹) گزارش کردند، هرچند استفاده واقعی از ابزارهای دیجیتال نسبتاً محدود بود. مطالعه نتیجه می‌گیرد که تقویت مدیریت کلاس درس، روابط معلم و دانش‌آموز و شیوه‌های هدفمند آموزشی و ارزیابی دیجیتال می‌تواند اثربخشی مدارس ابتدایی در جنوب‌غربی نیجریه را افزایش دهد. بنابراین توصیه می‌شود مدیران مدارس نظارت بر کلاس درس و حمایت آموزشی را برای حفظ شیوه‌های مؤثر مدیریت کلاس درس در میان معلمان تقویت کنند.

Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) is essential for effective technology integration in mathematics teaching. Despite the recognised importance of TPACK, initial teacher education (ITE) programmes consistently struggle to equip pre-service teachers (PSTs) with the knowledge necessary for this complex task, highlighting a critical gap in ITE programmes' preparedness. Through mixed-methods analysis of problem-solving logbooks and focus group interviews with 35 fourth-year PSTs at a Norwegian university, this study investigates how PSTs reflect on technology use in mathematical problem solving, and how these reflections reveal aspects of their TPACK, including the opportunities and challenges they perceive for integrating digital tools into their future teaching. Furthermore, this study identifies the opportunities and challenges they encounter when integrating technology into mathematical problem solving. The findings reveal that PSTs highlight technological knowledge as a foundational element of TPACK. They also highlight technological pedagogical knowledge and technological content knowledge for improving understanding of mathematical concepts through technology. However, the challenges they encountered, such as lack of experience, insufficient knowledge, limited motivation and poor access to reliable digital tools, show the need for ITE programmes to adopt more structured and comprehensive approaches to technology integration, aimed at enhancing PSTs' ability to incorporate technology into mathematics teaching effectively.

دانش محتوایی فناورانه-آموزشی (TPACK) برای ادغام مؤثر فناوری در آموزش ریاضیات ضروری است. با وجود اهمیت شناخته‌شده TPACK، برنامه‌های آموزش معلم اولیه (ITE) همواره در تجهیز معلمان پیش‌خدمت (PSTs) به دانش لازم برای این وظیفه پیچیده با مشکل مواجه هستند و این امر نشان‌دهنده یک شکاف اساسی در آمادگی برنامه‌های ITE است. این پژوهش با استفاده از تحلیل روش‌های ترکیبی بر دفترچه‌های حل مسئله و مصاحبه‌های گروهی متمرکز با ۳۵ معلم پیش‌خدمت سال چهارم در یک دانشگاه نروژی، بررسی می‌کند که چگونه PSTs درباره استفاده از فناوری در حل مسائل ریاضی تأمل می‌کنند و این تأملات چگونه جنبه‌هایی از TPACK آن‌ها را آشکار می‌سازد، از جمله فرصت‌ها و چالش‌هایی که برای ادغام ابزارهای دیجیتال در آموزش آینده خود درک می‌کنند. افزون بر این، این مطالعه فرصت‌ها و چالش‌هایی را که آن‌ها هنگام ادغام فناوری در حل مسائل ریاضی با آن مواجه می‌شوند، شناسایی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که PSTs دانش فناورانه را به عنوان عنصر بنیادی TPACK برجسته می‌کنند. آن‌ها همچنین دانش فناورانه-آموزشی و دانش فناورانه-محتوایی را برای بهبود درک مفاهیم ریاضی از طریق فناوری مورد تأکید قرار می‌دهند. با این حال، چالش‌هایی که با آن مواجه شدند، مانند کمبود تجربه، دانش ناکافی، انگیزه محدود و دسترسی ضعیف به ابزارهای دیجیتال قابل اعتماد، نشان‌دهنده نیاز برنامه‌های ITE به اتخاذ رویکردهای ساختاریافته‌تر و جامع‌تر برای ادغام فناوری است تا توانایی PSTs را در ادغام مؤثر فناوری در آموزش ریاضیات ارتقا دهد.

The rapid development of digital technology has created opportunities to support Hifz al-Quran education through digital memorisation applications, interactive multimedia, online learning platforms and emerging artificial intelligence (AI) tools. However, the extent to which these technologies improve measurable Hifz outcomes remains unclear. This systematic literature review examined the roles, forms and reported effects of digital innovation in Tahfiz education. Searches were conducted in Scopus, Web of Science, Google Scholar and MyJurnal for studies published between 2020 and July 2026 in English or Malay. The manuscript records 280 identified records, of which 75 duplicates were removed; 205 records were screened, 50 full texts were assessed, and 24 studies were included in the synthesis. Thematic synthesis organised the literature into four dimensions: digital memorisation applications, interactive multimedia, digital learning platforms and AI. Across the included literature, digital tools were reported to support access to resources, repetition and murajaah, motivation, learner autonomy, monitoring and continuity of learning. Nevertheless, the evidence presented is more consistent for learning support and learner perceptions than for demonstrable improvements in memorisation accuracy, tasmi’ fluency, memorisation quantity or retention. Digital tools should therefore complement, rather than replace, teacher-guided talaqqi, musyafahah, tasmi’ and murajaah. The review identifies a need for transparent quality appraisal and further empirical studies using clearly defined Hifz outcome measures.

توسعهٔ سریع فناوری دیجیتال فرصت‌هایی را برای حمایت از آموزش حفظ قرآن از طریق برنامه‌های دیجیتال حفظ، چندرسانه‌ای تعاملی، پلتفرم‌های یادگیری آنلاین و ابزارهای نوظهور هوش مصنوعی (AI) فراهم کرده است. با این حال، میزان تأثیر این فناوری‌ها بر بهبود نتایج قابل سنجش حفظ قرآن همچنان نامشخص است. این مرور نظام‌مند ادبیات، نقش‌ها، اشکال و اثرات گزارش‌شدهٔ نوآوری دیجیتال در آموزش تحفیظ را بررسی کرده است. جستجوها در پایگاه‌های Scopus، Web of Science، Google Scholar و MyJurnal برای مطالعات منتشرشده بین سال‌های 2020 تا ژوئیهٔ 2026 به زبان انگلیسی یا مالایی انجام شد. در این مقاله، 280 رکورد شناسایی شد که پس از حذف 75 مورد تکراری، 205 رکورد غربالگری شد، 50 متن کامل ارزیابی گردید و 24 مطالعه در سنتز نهایی گنجانده شد. سنتز موضوعی، ادبیات را در چهار بُعد سازمان‌دهی کرد: برنامه‌های دیجیتال حفظ، چندرسانه‌ای تعاملی، پلتفرم‌های یادگیری دیجیتال و هوش مصنوعی. در سراسر مطالعات مورد بررسی، گزارش شده است که ابزارهای دیجیتال از دسترسی به منابع، تکرار و مرور (مراجعه)، انگیزش، خودمختاری یادگیرنده، پایش و تداوم یادگیری حمایت می‌کنند. با این حال، شواهد ارائه‌شده بیشتر در زمینهٔ حمایت از یادگیری و ادراکات یادگیرندگان منسجم است تا بهبودهای قابل اثبات در دقت حفظ، روانی تسميع، کمیت حفظ یا نگهداری مطالب. بنابراین، ابزارهای دیجیتال باید مکمل، و نه جایگزین، آموزش معلم‌محور تلقی، مشافهه، تسميع و مراجعه باشند. این مرور، نیاز به ارزیابی شفاف کیفیت و مطالعات تجربی بیشتر با شاخص‌های خروجی حفظ به‌وضوح تعریف‌شده را شناسایی می‌کند.

This study explored the lived experiences of pre-service teachers during practice teaching using technology-based pedagogy and interactive digital tools. A qualitative phenomenological research design was employed to understand how pre-service teachers experienced, adapted to, and coped with technology integration in real classroom settings. The participants were five selected graduates of Sultan Kudarat State University–Lutayan Campus who completed their practice teaching during the Academic Year 2024–2025. Data were collected using a validated semi-structured interview guide and analyzed through thematic analysis. Findings revealed that pre-service teachers experienced professional growth as they integrated technology into their teaching. The use of interactive digital tools, including Quizizz and Kahoot!, supported more engaging, interactive, and student-centered classroom experiences. However, participants encountered challenges such as limited technological infrastructure, unstable internet connections, equipment malfunctions, and varying levels of student digital literacy. To address these challenges, pre-service teachers relied on mentorship, peer collaboration, online resources, backup plans, and alternative teaching strategies. These experiences strengthened their adaptability, problem-solving skills, resilience, and professional competence. The study concludes that technology-based pedagogy and interactive digital tools offer valuable opportunities for pre-service teachers to develop their instructional practices and professional competence, but effective implementation requires adequate technological resources, institutional support, and ongoing training.

این پژوهش به بررسی تجربه‌های زیسته‌ی دانشجومعلمان در طول تدریس عملی با استفاده از روش‌های تدریس مبتنی بر فناوری و ابزارهای دیجیتال تعاملی می‌پردازد. طرح پژوهش کیفی با رویکرد پدیدارشناسی به‌کار گرفته شد تا درک عمیقی از نحوه‌ی تجربه، سازگاری و مقابله‌ی دانشجومعلمان با ادغام فناوری در محیط‌های واقعی کلاس درس حاصل شود. مشارکت‌کنندگان شامل پنج نفر از فارغ‌التحصیلان منتخب دانشگاه دولتی سلطان کودارات–پردیس لوتایان بودند که دوره‌ی تدریس عملی خود را در سال تحصیلی ۲۰۲۴–۲۰۲۵ به پایان رساندند. داده‌ها با استفاده از راهنمای مصاحبه‌ی نیمه‌ساختاریافته‌ی اعتبارسنجی‌شده گردآوری و از طریق تحلیل تماتیک مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که دانشجومعلمان با ادغام فناوری در تدریس خود، رشد حرفه‌ای را تجربه کردند. استفاده از ابزارهای دیجیتال تعاملی از جمله Quizizz و Kahoot! موجب ایجاد تجربه‌های کلاسی جذاب‌تر، تعاملی‌تر و دانش‌آموزمحور شد. با این حال، مشارکت‌کنندگان با چالش‌هایی مانند زیرساخت فناورانه‌ی محدود، اتصال ناپایدار اینترنت، خرابی تجهیزات و سطوح مختلف سواد دیجیتال دانش‌آموزان مواجه شدند. برای مقابله با این چالش‌ها، دانشجومعلمان از راهنمایی اساتید، همکاری با همتایان، منابع آنلاین، برنامه‌های جایگزین و راهبردهای تدریس جایگزین بهره گرفتند. این تجربه‌ها موجب تقویت سازگاری، مهارت‌های حل مسئله، تاب‌آوری و شایستگی حرفه‌ای آنان شد. نتیجه‌گیری پژوهش نشان می‌دهد که روش‌های تدریس مبتنی بر فناوری و ابزارهای دیجیتال تعاملی فرصت‌های ارزشمندی برای توسعه‌ی شیوه‌های آموزشی و شایستگی حرفه‌ای دانشجومعلمان فراهم می‌کند، اما اجرای مؤثر آن مستلزم منابع فناورانه‌ی کافی، حمایت نهادی و آموزش مستمر است.

The rapid transformation of higher education through digital technologies has changed how students acquire, evaluate, interpret, and construct knowledge. In philological education, where linguistic evidence and textual interpretation are central, epistemic competence is increasingly essential. This article analyzes theoretical and pedagogical approaches to enhancing philology students’ epistemic competence in digital learning environments. Using conceptual analysis and a critical synthesis of scholarship on epistemic cognition, digital literacy, and technology-enhanced education, the study develops a five-dimensional framework encompassing cognitive-epistemic understanding, critical analysis, metacognitive reflection, digital research, and ethical communication. It discusses problem-based inquiry, corpus-based analysis, collaborative interpretation, reflective portfolios, and critical verification of AI-generated materials as instructional strategies. These approaches are presented as pedagogical propositions rather than experimentally validated outcomes. The article argues that digital tools can support responsible academic judgment when they are accompanied by explicit instruction in evidence evaluation, awareness of uncertainty, and academic integrity. The framework provides a basis for curriculum design and future empirical research in university philology programs.

تحول سریع آموزش عالی از طریق فناوری‌های دیجیتال، نحوه کسب، ارزیابی، تفسیر و ساخت دانش توسط دانشجویان را دگرگون کرده است. در آموزش زبان‌شناسی، که شواهد زبانی و تفسیر متون در آن نقش محوری دارد، شایستگی معرفتی اهمیت فزاینده‌ای یافته است. این مقاله رویکردهای نظری و آموزشی برای ارتقای شایستگی معرفتی دانشجویان زبان‌شناسی در محیط‌های یادگیری دیجیتال را تحلیل می‌کند. با بهره‌گیری از تحلیل مفهومی و ترکیب انتقادی پژوهش‌ها در حوزه‌های شناخت معرفتی، سواد دیجیتال و آموزش مبتنی بر فناوری، این مطالعه چارچوبی پنج‌بعدی شامل فهم شناختی-معرفتی، تحلیل انتقادی، بازتاب فراشناختی، پژوهش دیجیتال و ارتباطات اخلاقی ارائه می‌دهد. در این مقاله، راهبردهای آموزشی همچون پژوهش مبتنی بر مسئله، تحلیل مبتنی بر پیکره، تفسیر مشارکتی، پرتفوی‌های بازتابی و راستی‌آزمایی انتقادی مواد تولیدشده توسط هوش مصنوعی مورد بحث قرار می‌گیرد. این رویکردها به عنوان پیشنهادهای آموزشی و نه نتایج تجربی اعتبارسنجی‌شده ارائه شده‌اند. مقاله استدلال می‌کند که ابزارهای دیجیتال می‌توانند از قضاوت علمی مسئولانه حمایت کنند، مشروط بر آنکه با آموزش صریح در ارزیابی شواهد، آگاهی از عدم قطعیت و رعایت صداقت علمی همراه باشند. این چارچوب مبنایی برای طراحی برنامه درسی و پژوهش‌های تجربی آتی در برنامه‌های دانشگاهی زبان‌شناسی فراهم می‌کند.

This article examines the theoretical and methodological foundations for improving the development of students’ communicative competence in Russian as a foreign language through interactive and digital technologies. The study draws on communicative language teaching, the action-oriented approach, constructivism, collaborative learning, and the updated CEFR model. The CEFR Companion Volume conceptualizes language use through reception, production, interaction, and mediation and gives explicit attention to online interaction and collaborative meaning-making. On this basis, the article proposes a cyclical methodology consisting of diagnostic assessment, linguistic scaffolding, an authentic communicative task, role-play or problem-based interaction, collaborative mediation, reflection, and criteria-based formative assessment. The analysis suggests that the effectiveness of interactive technology depends less on the tool itself than on its pedagogically coherent connection to communicative goals, learners’ proficiency, language material, and feedback. In higher education, a systematic combination of role-play, debate, jigsaw tasks, case studies, project work, peer feedback, LMS forums, collaborative documents, and video/audio assignments can shift students from passive knowledge reception toward active participation as social agents.

این مقاله به بررسی مبانی نظری و روش‌شناختی بهبود توسعه شایستگی ارتباطی دانشجویان در زبان روسی به عنوان زبان خارجی از طریق فناوری‌های تعاملی و دیجیتال می‌پردازد. این پژوهش بر آموزش زبان مبتنی بر ارتباط، رویکرد کنش‌محور، سازنده‌گرایی، یادگیری مشارکتی و مدل به‌روزشده CEFR تکیه دارد. جلد همراه CEFR استفاده از زبان را از طریق دریافت، تولید، تعامل و میانجی‌گری مفهوم‌سازی می‌کند و توجه صریحی به تعامل آنلاین و ساخت مشترک معنا دارد. بر این اساس، مقاله یک روش‌شناسی چرخه‌ای شامل ارزیابی تشخیصی، حمایت زبانی، یک تکلیف ارتباطی اصیل، ایفای نقش یا تعامل مبتنی بر مسئله، میانجی‌گری مشارکتی، بازتاب و ارزیابی تکوینی مبتنی بر معیارها پیشنهاد می‌کند. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که اثربخشی فناوری تعاملی کمتر به خود ابزار وابسته است و بیشتر به پیوند منسجم آموزشی آن با اهداف ارتباطی، سطح مهارت زبان‌آموزان، مواد زبانی و بازخورد بستگی دارد. در آموزش عالی، ترکیب نظام‌مند ایفای نقش، مناظره، تکالیف جورچین، مطالعات موردی، کار پروژه‌ای، بازخورد همتایان، انجمن‌های LMS، اسناد مشارکتی و تکالیف ویدئویی/صوتی می‌تواند دانشجویان را از دریافت منفعلانه دانش به سوی مشارکت فعال به عنوان عاملان اجتماعی سوق دهد.

The aim of this study is to examine whether middle school students’ attitudes toward developing Turkish vocabulary differ according to the tools they preferred during the preparation of post-reading presentations. The study employed a quantitative comparative correlational design. The participants consisted of 56 fifth-grade students attending a public middle school in Burhaniye, Balıkesir, Türkiye. Within the framework of the Türkiye Century Education Model, students presented the books they had read by using artificial intelligence-supported tools, conventional digital tools, or hand-prepared materials, based on their own preferences. No intervention was made in the natural learning environment. After the presentations, the Attitude Scale for Developing Vocabulary in the Turkish Course, developed by Yaşar and Topçuoğlu Ünal (2016), was administered. Descriptive statistics and the independent-samples t-test were used for data analysis. The findings revealed that students who preferred artificial intelligence-supported tools obtained significantly higher attitude scores toward developing Turkish vocabulary than those who preferred conventional digital tools or hand-prepared materials. The calculated effect size (Cohen’s d ≈ 0.59) indicated a medium effect. The results suggest that students’ attitudes toward developing Turkish vocabulary differ significantly according to the tools they preferred during the preparation of post-reading presentations.

هدف این پژوهش بررسی این است که آیا نگرش دانش‌آموزان دوره متوسطه اول نسبت به توسعه واژگان زبان ترکی بر اساس ابزارهایی که در تهیه ارائه‌های پس از مطالعه ترجیح داده‌اند، تفاوت دارد یا خیر. این پژوهش با طرح کمی از نوع همبستگی مقایسه‌ای انجام شده است. شرکت‌کنندگان شامل ۵۶ دانش‌آموز پایه پنجم یک مدرسه متوسطه دولتی در بورحانیه، بالیکسیر، ترکیه بودند. در چارچوب مدل آموزشی قرن ترکیه، دانش‌آموزان کتاب‌هایی را که مطالعه کرده بودند با استفاده از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، ابزارهای دیجیتال متداول یا مواد تهیه‌شده با دست، بر اساس ترجیحات خود ارائه کردند. هیچ مداخله‌ای در محیط طبیعی یادگیری صورت نگرفت. پس از ارائه‌ها، مقیاس نگرش نسبت به توسعه واژگان در درس زبان ترکی که توسط Yaşar و Topçuoğlu Ünal (۲۰۱۶) تدوین شده است، اجرا شد. برای تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی و آزمون t مستقل استفاده گردید. یافته‌ها نشان داد که دانش‌آموزانی که ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی را ترجیح داده بودند، نمرات نگرش به طور معناداری بالاتری نسبت به توسعه واژگان زبان ترکی نسبت به کسانی که ابزارهای دیجیتال متداول یا مواد تهیه‌شده با دست را انتخاب کرده بودند، کسب کردند. اندازه‌ی اثر محاسبه‌شده (d کوهن ≈ ۰٫۵۹) نشان‌دهنده‌ی اندازه‌ی اثر متوسط بود. نتایج حاکی از آن است که نگرش دانش‌آموزان نسبت به توسعه واژگان زبان ترکی بر اساس ابزارهایی که در تهیه ارائه‌های پس از مطالعه ترجیح داده‌اند، تفاوت معناداری دارد.

This study investigated the impact of TPACK-aligned digital materials on student engagement and learning performance among Grade 5 pupils in Lutayan District II. Specifically, it determined the level of teachers’ utilization of digital tools, assessed students’ engagement in terms of behavioral, emotional, and cognitive dimensions, and examined the significant relationship between these variables. The study focused on the use of Microsoft PowerPoint/Google Slides, Canva for Education, and online games as instructional materials. A quantitative descriptive research design was employed, utilizing survey questionnaires administered to 114 Grade 5 pupils and their teachers. The instruments included a Teacher TPACK Integration Checklist and a Student Engagement Survey. Findings revealed that teachers demonstrated a high level of utilization of TPACK-aligned digital materials, particularly presentation and design tools, while the use of online games was observed at a moderate level, indicating an area for improvement. Moreover, students exhibited a high level of engagement across behavioral, emotional, and cognitive domains, suggesting that digital integration enhances participation, motivation, and critical thinking. Statistical analysis showed a significant positive relationship (r = 0.72, p = < .001) between teachers’ use of TPACK-aligned digital materials and student engagement. The study concludes that effective integration of technology aligned with pedagogy and content knowledge significantly improves student engagement and supports better learning outcomes. It is recommended that teachers further develop their digital competencies and incorporate diverse interactive tools to enrich classroom instruction.

این پژوهش تأثیر مواد دیجیتال همسو با TPACK را بر میزان درگیری و عملکرد یادگیری دانش‌آموزان پایه پنجم در ناحیه دوم لوتایان مورد بررسی قرار داد. به طور خاص، سطح استفاده معلمان از ابزارهای دیجیتال تعیین شد، میزان درگیری دانش‌آموزان از لحاظ ابعاد رفتاری، هیجانی و شناختی ارزیابی گردید و رابطه معنادار میان این متغیرها بررسی شد. تمرکز پژوهش بر استفاده از Microsoft PowerPoint/Google Slides، Canva for Education و بازی‌های آنلاین به عنوان مواد آموزشی بود. طرح پژوهش توصیفی کمی به کار گرفته شد و پرسشنامه‌های نظرسنجی در میان ۱۱۴ دانش‌آموز پایه پنجم و معلمان آن‌ها توزیع گردید. ابزارهای مورد استفاده شامل فهرست بررسی ادغام TPACK معلمان و پرسشنامه درگیری دانش‌آموزان بود. یافته‌ها نشان داد که معلمان سطح بالایی از استفاده از مواد دیجیتال همسو با TPACK، به ویژه ابزارهای ارائه و طراحی، را از خود نشان دادند، در حالی که استفاده از بازی‌های آنلاین در سطح متوسط مشاهده شد که نشان‌دهنده زمینه‌ای برای بهبود است. همچنین، دانش‌آموزان در سطوح رفتاری، هیجانی و شناختی، میزان بالایی از درگیری را نشان دادند که حاکی از آن است که ادغام دیجیتال موجب افزایش مشارکت، انگیزش و تفکر انتقادی می‌شود. تحلیل آماری رابطه مثبت معناداری (r = 0.72, p = < .001) میان استفاده معلمان از مواد دیجیتال همسو با TPACK و درگیری دانش‌آموزان نشان داد. پژوهش نتیجه می‌گیرد که ادغام مؤثر فناوری همسو با دانش محتوا و آموزش به طور معناداری موجب بهبود درگیری دانش‌آموزان و حمایت از نتایج بهتر یادگیری می‌شود. توصیه می‌شود معلمان شایستگی‌های دیجیتال خود را بیش‌تر توسعه دهند و ابزارهای تعاملی متنوعی را برای غنی‌سازی آموزش در کلاس درس به کار گیرند.

This study examined whether metacognitive strategy training strengthens the contribution of an AI-based Socratic reflection system to pre-service teachers’ reflective practice. Study 1 used a 2 (metacognitive training: present vs. absent) × 2 (tool condition: AI-based Socratic scaffolding vs. traditional digital tools) randomized between-subjects design ( N = 60; n = 15 per cell). Written reflection quality at post-test was analyzed by ANCOVA with pre-test performance as the covariate. The metacognitive-training main effect was significant, F (1, 55) = 33.89, p < 0.001, η 2 p = 0.381, as was the tool-condition main effect, F (1, 55) = 9.63, p = 0.003, η 2 p = 0.149. More importantly, the metacognition × tool interaction was significant, F (1, 55) = 10.91, p = 0.002, η 2 p = 0.165. Under metacognitive training, AI-based Socratic scaffolding produced a significant model-estimated advantage over traditional digital tools (Δ M = 0.56, p < 0.001), whereas the tool difference was not significant without metacognitive training (Δ M = −0.03, p = 0.821). Study 2 examined dialogue logs from the two AI conditions. Participants who received metacognitive training generated a substantially larger proportion of higher-order prompts than participants who received placebo training (44.1% vs. 12.2%), t(28) = 7.14, p < 0.001, d = 2.61. These process data are consistent with the proposed account that metacognitive preparation changes how learners engage with AI, although they do not constitute a formal mediation test. The findings suggest that, within this configured Socratic AI environment, metacognitive preparation is an important condition for realizing higher-quality reflective practice.

این پژوهش بررسی کرد که آیا آموزش راهبردهای فراشناختی، نقش سیستم بازتاب سقراطی مبتنی بر هوش مصنوعی را در تمرین بازتابی معلمان پیش‌خدمت تقویت می‌کند یا خیر. مطالعه اول از یک طرح تصادفی بین‌گروهی ۲ (آموزش فراشناختی: حضور در مقابل عدم حضور) × ۲ (شرایط ابزار: پشتیبانی سقراطی مبتنی بر هوش مصنوعی در مقابل ابزارهای دیجیتال سنتی) استفاده کرد (N = 60؛ n = 15 در هر سلول). کیفیت بازتاب نوشتاری در پس‌آزمون با استفاده از ANCOVA و عملکرد پیش‌آزمون به عنوان متغیر هم‌پراش تحلیل شد. اثر اصلی آموزش فراشناختی معنادار بود، F (1, 55) = 33.89, p < 0.001, η 2 p = 0.381، همچنین اثر اصلی شرایط ابزار نیز معنادار بود، F (1, 55) = 9.63, p = 0.003, η 2 p = 0.149. مهم‌تر آنکه، تعامل فراشناخت × ابزار معنادار بود، F (1, 55) = 10.91, p = 0.002, η 2 p = 0.165. تحت آموزش فراشناختی، پشتیبانی سقراطی مبتنی بر هوش مصنوعی برتری مدل-برآوردشده معناداری نسبت به ابزارهای دیجیتال سنتی نشان داد (Δ M = 0.56, p < 0.001)، در حالی که تفاوت ابزار بدون آموزش فراشناختی معنادار نبود (Δ M = −0.03, p = 0.821). مطالعه دوم، گزارش‌های گفت‌وگو از دو شرایط هوش مصنوعی را بررسی کرد. شرکت‌کنندگانی که آموزش فراشناختی دریافت کردند، نسبت قابل توجهی بیشتری از محرک‌های مرتبه بالاتر نسبت به شرکت‌کنندگانی که آموزش دارونما دریافت کردند، تولید نمودند (۴۴.۱٪ در مقابل ۱۲.۲٪)، t(28) = 7.14, p < 0.001, d = 2.61. این داده‌های فرایندی با تبیین پیشنهادی که آمادگی فراشناختی نحوه تعامل یادگیرندگان با هوش مصنوعی را تغییر می‌دهد، سازگار است، اگرچه آزمون رسمی میانجی‌گری محسوب نمی‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که در این محیط سقراطی مبتنی بر هوش مصنوعی، آمادگی فراشناختی شرط مهمی برای تحقق تمرین بازتابی با کیفیت بالاتر است.

The rapid expansion of digital technologies has changed the learning environment in which preschool children grow and develop. However, digital literacy in early childhood should not be reduced to the ability to operate a smartphone or tablet. It includes age-appropriate knowledge, practical skills, attitudes and safe patterns of interaction with digital information and tools. This article develops a methodological framework for forming preschool children's digital literacy through purposeful use of digital learning tools in activity centers. The study uses theoretical analysis, comparative analysis of international guidance, pedagogical modeling and methodological generalization. The proposed framework integrates digital tools into language, mathematics, science, construction, art, role-play and music-oriented activity centers while preserving hands-on, social and movement-based learning. A four-stage model—motivation and orientation, guided exploration, creative production, and reflection and transfer—is proposed. The article also identifies methodological principles, teacher roles, criteria for selecting digital content, indicators for monitoring children's progress, and safeguards related to screen balance, privacy, accessibility and adult co-engagement. The proposed approach positions technology as a pedagogical means rather than an independent learning goal and can be adapted to preschool institutions with different levels of technological provision.

گسترش سریع فناوری‌های دیجیتال محیط یادگیری‌ای را که کودکان پیش‌دبستانی در آن رشد می‌کنند، دگرگون ساخته است. با این حال، سواد دیجیتال در اوایل کودکی نباید صرفاً به توانایی کار با تلفن هوشمند یا تبلت تقلیل یابد. این مفهوم شامل دانش متناسب با سن، مهارت‌های عملی، نگرش‌ها و الگوهای ایمن تعامل با اطلاعات و ابزارهای دیجیتال است. این مقاله چارچوبی روش‌شناختی برای شکل‌دهی سواد دیجیتال کودکان پیش‌دبستانی از طریق استفاده هدفمند از ابزارهای یادگیری دیجیتال در مراکز فعالیت ارائه می‌دهد. این پژوهش از تحلیل نظری، تحلیل تطبیقی رهنمودهای بین‌المللی، مدل‌سازی آموزشی و تعمیم روش‌شناختی بهره می‌گیرد. چارچوب پیشنهادی، ابزارهای دیجیتال را در مراکز فعالیت با محوریت زبان، ریاضیات، علوم، ساخت‌وساز، هنر، بازی نقش‌آفرینی و موسیقی ادغام می‌کند و در عین حال یادگیری عملی، اجتماعی و مبتنی بر حرکت را حفظ می‌نماید. یک مدل چهار مرحله‌ای—انگیزش و جهت‌دهی، اکتشاف هدایت‌شده، تولید خلاقانه و بازتاب و انتقال—پیشنهاد شده است. همچنین، مقاله اصول روش‌شناختی، نقش‌های معلم، معیارهای انتخاب محتوای دیجیتال، شاخص‌های پایش پیشرفت کودکان و تدابیر حفاظتی مرتبط با تعادل صفحه‌نمایش، حریم خصوصی، دسترس‌پذیری و مشارکت بزرگسالان را شناسایی می‌کند. رویکرد پیشنهادی، فناوری را به عنوان ابزاری آموزشی و نه هدف یادگیری مستقل تلقی می‌کند و قابلیت انطباق با مؤسسات پیش‌دبستانی با سطوح مختلف تأمین فناوری را دارد.

Technical and vocational education and training (TVET) has the potential to contribute to environmental sustainability and economic diversification through the incorporation of skills and capacities for sustainability in curricula, teaching, governance, and institutional practice. The present study provides a mixed methods institutional analysis of the perceived sustainability and integration of environmental economics in one anonymised public technical education institution in Saudi Arabia. After receiving the appropriate ethics approvals, a survey was conducted to 100 staff (82 trainers and 18 administrators) from 18 April to 31 May 2024. To explain and contextualise the quantitative patterns, semi-structured interviews, open-ended responses, and institutional documents were used. 40% responded “moderate integration”, 35% responded “limited integration”, 15% responded “full embedded”, and 10% responded “not integrated”. The positive associations were found for curriculum integration, the effectiveness of digital tools, governance and leadership, and entrepreneurship-oriented training, whereas resource and trainer-preparation barriers were negatively associated with sustainability-education outcomes. The qualitative evidence converged on three implementation needs: the need for explicit sustainability learning outcomes, systematic monitoring, and targeted trainer development. The results are not to be interpreted as evidence of cause and effect or as nationally representative staff perceptions. The study provides a tentative implementation framework based on indicators, 12 measurable indicators, identified data sources, review cycles, and institutional owners. The framework provides a sensible foundation for local auditing and improvement and needs to be validated both institutionally and over time.

آموزش و پرورش فنی و حرفه‌ای (TVET) این ظرفیت را دارد که از طریق گنجاندن مهارت‌ها و توانمندی‌های مرتبط با پایداری در برنامه‌های درسی، آموزش، حکمرانی و رویه‌های نهادی، به پایداری زیست‌محیطی و تنوع‌بخشی اقتصادی کمک کند. مطالعه حاضر، تحلیل نهادی با رویکرد آمیخته‌ای از ادراک پایداری و ادغام اقتصاد زیست‌محیطی در یک مؤسسه آموزش فنی دولتی ناشناس در عربستان سعودی ارائه می‌دهد. پس از اخذ مجوزهای اخلاقی لازم، از تاریخ ۱۸ آوریل تا ۳۱ مه ۲۰۲۴، پرسشنامه‌ای از ۱۰۰ نفر از کارکنان (۸۲ مربی و ۱۸ مدیر) جمع‌آوری شد. به منظور تبیین و زمینه‌یابی الگوهای کمی، از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، پاسخ‌های باز و اسناد نهادی استفاده گردید. ۴۰٪ پاسخ‌دهندگان «ادغام متوسط»، ۳۵٪ «ادغام محدود»، ۱۵٪ «ادغام کامل» و ۱۰٪ «عدم ادغام» را گزارش کردند. ارتباط مثبت برای ادغام برنامه درسی، اثربخشی ابزارهای دیجیتال، حکمرانی و رهبری، و آموزش مبتنی بر کارآفرینی مشاهده شد، در حالی که موانع منابع و آمادگی مربیان با پیامدهای آموزش پایداری ارتباط منفی داشتند. شواهد کیفی بر سه نیاز اجرایی همگرا شد: نیاز به نتایج یادگیری صریح در حوزه پایداری، پایش نظام‌مند و توسعه هدفمند مربیان. نتایج نباید به عنوان شواهدی از رابطه علت و معلولی یا به عنوان بازتاب ادراک کارکنان در سطح ملی تفسیر شود. این مطالعه چارچوبی مقدماتی برای اجرا بر اساس شاخص‌ها، ۱۲ شاخص قابل اندازه‌گیری، منابع داده‌ای شناسایی‌شده، چرخه‌های بازبینی و مسئولان نهادی ارائه می‌دهد. این چارچوب، مبنایی معقول برای ارزیابی و بهبود محلی فراهم می‌کند و نیازمند اعتبارسنجی نهادی و زمانی است.

Aim. Compassionate care is vital for quality healthcare. Empathy and compassion are key skills for nurses, but they are often hindered by stress, time pressures and excessive workload. Compassion fatigue can lead to burnout and lower-quality care. This review sought to identify effective interventions for enhancing compassionate nursing care, supporting nurses’ job satisfaction, and reducing the risk of burnout. Material and methods. We conducted a narrative review of international literature (2014-2023) from MEDLINE and CINAHL Ultimate, with the focus on empathy, compassion, burnout, and nursing interventions. After screening titles, abstracts, and full texts, a total of 44 relevant articles were included. Due to heterogeneity, findings were synthesized narratively. Results. Mindfulness, cognitive-behavioral therapy and reflective practices effectively reduce stress among nurses. Supportive leadership, positive work environments and the use of digital tools further enhance stress management. Integrating empathy and emotional regulation into nursing education strengthens resilience and improves job satisfaction. Conclusions. While empathy and compassion are central to nursing, they may also contribute to burnout and compassion fatigue. Empowering nurses through education, self-care, and emotional regulation supported by healthy workplaces and teamwork reduces burnout, enhances job satisfaction, and improves patient care. Ongoing research is essential in order to sustain resilience and compassionate healthcare worldwide.

هدف: مراقبت شفقت‌آمیز برای کیفیت مراقبت‌های بهداشتی حیاتی است. همدلی و شفقت مهارت‌های کلیدی برای پرستاران هستند، اما اغلب به دلیل استرس، فشار زمانی و بار کاری بیش از حد مختل می‌شوند. خستگی شفقت می‌تواند منجر به فرسودگی شغلی و کاهش کیفیت مراقبت شود. این مرور با هدف شناسایی مداخلات مؤثر برای ارتقای مراقبت شفقت‌آمیز پرستاری، حمایت از رضایت شغلی پرستاران و کاهش خطر فرسودگی شغلی انجام شد. مواد و روش‌ها: مرور روایتی ادبیات بین‌المللی (۲۰۱۴ تا ۲۰۲۳) از پایگاه‌های MEDLINE و CINAHL Ultimate با تمرکز بر همدلی، شفقت، فرسودگی شغلی و مداخلات پرستاری انجام شد. پس از غربالگری عناوین، چکیده‌ها و متون کامل، در مجموع ۴۴ مقاله مرتبط وارد مطالعه شدند. به دلیل ناهمگونی، یافته‌ها به صورت روایتی سنتز شدند. نتایج: ذهن‌آگاهی، درمان شناختی‌رفتاری و تمرینات تأملی به طور مؤثری استرس را در میان پرستاران کاهش می‌دهند. رهبری حمایتی، محیط‌های کاری مثبت و استفاده از ابزارهای دیجیتال مدیریت استرس را بیشتر تقویت می‌کنند. ادغام همدلی و تنظیم هیجانی در آموزش پرستاری، تاب‌آوری را تقویت و رضایت شغلی را بهبود می‌بخشد. نتیجه‌گیری: اگرچه همدلی و شفقت در پرستاری نقش محوری دارند، اما ممکن است به فرسودگی شغلی و خستگی شفقت نیز منجر شوند. توانمندسازی پرستاران از طریق آموزش، خودمراقبتی و تنظیم هیجانی با حمایت محیط‌های کاری سالم و کار تیمی، فرسودگی شغلی را کاهش داده، رضایت شغلی را افزایش می‌دهد و مراقبت از بیمار را بهبود می‌بخشد. پژوهش‌های مستمر برای حفظ تاب‌آوری و مراقبت شفقت‌آمیز در سراسر جهان ضروری است.

This study investigates Moroccan high school teachers and students’ perceptions of humanistic language teaching in the AI era, with particular emphasis on ICT-enhanced and game-based pedagogical practices in Arabic and English classrooms. It compares instructional approaches adopted by Arabic and English teachers and examines the extent to which these practices foster a humanistic learning environment. The research explores the role of humour, educational games and digital tools in enhancing student engagement and participation. Special attention is given to the integration of ICT applications such as Kahoot as game-based learning tools that support interactive and student-centered instruction. A mixed-methods design was employed. Questionnaires were administered to teachers and students to collect quantitative data on their perceptions of humanistic and technology-enhanced teaching practices. Semi-structured interviews with teachers provided deeper insights into the pedagogical value of humour, games and ICT integration. Classroom observations involving twenty teachers examined the frequency and effectiveness of innovative practices in fostering humanistic learning. Additionally, an experimental intervention assessed the effectiveness of game-based digital tools in supporting vocabulary development. The findings indicate that both teachers and students hold positive perceptions of humanistic language teaching supported by ICT and game-based strategies. English teachers demonstrated greater integration of innovative practices than their Arabic counterparts. Results also show that students exhibit higher motivation, participation and interaction in technology-enhanced humanistic classrooms. The study concludes that combining humanistic pedagogy with ICT and game-based learning represents an effective approach to language teaching in the AI era.

این پژوهش به بررسی ادراک معلمان و دانش‌آموزان دبیرستان‌های مراکش نسبت به آموزش زبان انسان‌گرایانه در عصر هوش مصنوعی می‌پردازد و به طور ویژه بر شیوه‌های آموزشی مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات و بازی‌محور در کلاس‌های زبان عربی و انگلیسی تأکید دارد. رویکردهای آموزشی اتخاذشده توسط معلمان عربی و انگلیسی مقایسه می‌شود و میزان تأثیر این شیوه‌ها در تقویت محیط یادگیری انسان‌گرایانه مورد بررسی قرار می‌گیرد. نقش شوخ‌طبعی، بازی‌های آموزشی و ابزارهای دیجیتال در افزایش مشارکت و درگیری دانش‌آموزان بررسی می‌شود. توجه ویژه‌ای به ادغام برنامه‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات مانند Kahoot به عنوان ابزارهای یادگیری بازی‌محور که از آموزش تعاملی و دانش‌آموزمحور حمایت می‌کنند، معطوف شده است. طرح پژوهش از نوع روش ترکیبی بود. برای جمع‌آوری داده‌های کمی درباره ادراک معلمان و دانش‌آموزان نسبت به شیوه‌های آموزش انسان‌گرایانه و مبتنی بر فناوری، پرسشنامه‌هایی به معلمان و دانش‌آموزان ارائه شد. مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با معلمان، بینش عمیق‌تری درباره ارزش آموزشی شوخ‌طبعی، بازی‌ها و ادغام فناوری اطلاعات و ارتباطات فراهم کرد. مشاهده کلاس‌های درس با مشارکت بیست معلم، فراوانی و اثربخشی شیوه‌های نوآورانه در تقویت یادگیری انسان‌گرایانه را بررسی نمود. علاوه بر این، یک مداخله آزمایشی اثربخشی ابزارهای دیجیتال بازی‌محور را در حمایت از توسعه واژگان ارزیابی کرد. یافته‌ها نشان می‌دهد که هر دو گروه معلمان و دانش‌آموزان نگرش مثبتی نسبت به آموزش زبان انسان‌گرایانه با حمایت فناوری اطلاعات و ارتباطات و راهبردهای بازی‌محور دارند. معلمان زبان انگلیسی نسبت به همتایان عربی خود، ادغام بیشتری از شیوه‌های نوآورانه نشان دادند. نتایج همچنین نشان می‌دهد که دانش‌آموزان در کلاس‌های انسان‌گرایانه مبتنی بر فناوری، انگیزه، مشارکت و تعامل بیشتری از خود نشان می‌دهند. پژوهش نتیجه می‌گیرد که ترکیب آموزش انسان‌گرایانه با فناوری اطلاعات و ارتباطات و یادگیری بازی‌محور، رویکردی مؤثر برای آموزش زبان در عصر هوش مصنوعی به شمار می‌رود.

This study examined the effects of gamified digital learning tools on fourth-grade students’ mathematics anxiety and attitudes toward mathematics. An embedded mixed-methods design was employed, combining a quasi-experimental pre-test–post-test control group design with a qualitative case study. The participants were 66 fourth-grade students (experimental = 33, control = 33). The intervention lasted eight weeks, during which Matific, Wordwall, and Kahoot! were integrated into mathematics instruction in complementary ways. Quantitative data were collected using the Mathematics Anxiety Scale for Elementary School Children and the Attitude Toward Mathematics Scale, while qualitative data were gathered through semi-structured focus group interviews. Quantitative data were analyzed using independent samples t-tests and ANCOVA by controlling for pre-test scores after testing assumptions, whereas qualitative data were analyzed through thematic analysis. The findings showed that gamified digital learning tools significantly reduced mathematics anxiety and improved attitudes toward mathematics. Qualitative findings supported these results, revealing that students perceived mathematics lessons as more enjoyable, motivating, supportive, and conducive to a stronger sense of achievement. These findings suggest that integrating well-structured gamified digital tools into mathematics instruction can support both cognitive engagement and affective development.

این پژوهش تأثیر ابزارهای یادگیری دیجیتال بازی‌وار را بر اضطراب ریاضی و نگرش نسبت به ریاضی دانش‌آموزان پایه چهارم ابتدایی مورد بررسی قرار داد. طرح پژوهش ترکیبی تعبیه‌شده به کار گرفته شد که شامل طرح نیمه‌آزمایشی پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل و مطالعه موردی کیفی بود. شرکت‌کنندگان شامل ۶۶ دانش‌آموز پایه چهارم (گروه آزمایش = ۳۳، گروه کنترل = ۳۳) بودند. مداخله به مدت هشت هفته ادامه داشت که طی آن ابزارهای Matific، Wordwall و Kahoot! به صورت مکمل در آموزش ریاضی ادغام شدند. داده‌های کمی با استفاده از مقیاس اضطراب ریاضی برای کودکان دبستانی و مقیاس نگرش نسبت به ریاضی جمع‌آوری شد و داده‌های کیفی از طریق مصاحبه‌های گروهی نیمه‌ساختاریافته گردآوری گردید. داده‌های کمی با استفاده از آزمون t مستقل و ANCOVA با کنترل نمرات پیش‌آزمون پس از بررسی مفروضات تحلیل شدند، در حالی که داده‌های کیفی با تحلیل تماتیک مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که ابزارهای یادگیری دیجیتال بازی‌وار به طور معناداری اضطراب ریاضی را کاهش داده و نگرش نسبت به ریاضی را بهبود بخشیدند. یافته‌های کیفی نیز این نتایج را تأیید کردند و نشان دادند که دانش‌آموزان درس‌های ریاضی را لذت‌بخش‌تر، انگیزشی‌تر، حمایت‌کننده‌تر و منجر به احساس موفقیت قوی‌تر ادراک کردند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که ادغام ابزارهای دیجیتال بازی‌وار ساختاریافته در آموزش ریاضی می‌تواند از درگیری شناختی و رشد عاطفی حمایت کند.

A foundational assumption in applying Ajzen's Theory of Planned Behavior (TPB) to STEM teacher education is that prospective teachers' perceived behavioural control reflects the actual enabling conditions of their institutional environment. This study tests that assumption empirically in the context of STEM integration in Karachi, Pakistan, one of the most understudied urban teacher education landscapes in South Asia. Using an explanatory sequential mixed-methods design, we surveyed 310 prospective teachers and interviewed 15 teacher educators. Findings reveal that while prospective teachers held strongly positive perceptions of integrated STEM education and available opportunities, teacher educators consistently reported that actual STEM infrastructure, such as laboratories, digital tools, and interdisciplinary planning time, is substantially more limited. Furthermore, knowledge of STEM education emerged as the strongest predictor of positive perceptions, with self-efficacy and behavioural intentions also making significant contributions. Ultimately, the study identifies a systematic opportunity-reality divergence in which prospective teachers overestimate institutional support. This pattern reframes the local policy problem: the barrier to STEM implementation in Pakistan is not insufficient teacher motivation, but the structural absence of the enabling conditions that motivated teachers assume exist.

یکی از فرض‌های بنیادی در به‌کارگیری نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده آجزن (TPB) در آموزش معلمان STEM این است که کنترل رفتاری ادراک‌شده توسط معلمان آینده‌نگر، بازتاب‌دهنده شرایط واقعی تسهیل‌کننده در محیط نهادی آن‌ها است. این پژوهش به‌صورت تجربی این فرض را در زمینه‌ی ادغام STEM در کراچی، پاکستان، که یکی از کمتر مطالعه‌شده‌ترین بسترهای شهری آموزش معلمان در جنوب آسیا است، مورد آزمون قرار می‌دهد. با استفاده از طرح پژوهش ترکیبی تبیینی متوالی، از ۳۱۰ معلم آینده‌نگر پرسش‌نامه به‌عمل آمد و با ۱۵ مدرس معلم مصاحبه شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه معلمان آینده‌نگر نگرش‌های بسیار مثبتی نسبت به آموزش یکپارچه STEM و فرصت‌های موجود داشتند، مدرسان معلم به‌طور مداوم گزارش کردند که زیرساخت واقعی STEM، مانند آزمایشگاه‌ها، ابزارهای دیجیتال و زمان برنامه‌ریزی میان‌رشته‌ای، به‌طور قابل‌توجهی محدودتر است. افزون بر این، دانش آموزش STEM به‌عنوان قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده نگرش‌های مثبت ظاهر شد و خودکارآمدی و نیت‌های رفتاری نیز سهم معناداری داشتند. در نهایت، این پژوهش یک واگرایی نظام‌مند میان فرصت و واقعیت را شناسایی می‌کند که در آن معلمان آینده‌نگر حمایت نهادی را بیش از حد برآورد می‌کنند. این الگو مسئله سیاست‌گذاری محلی را بازتعریف می‌کند: مانع اجرای STEM در پاکستان، کمبود انگیزه معلم نیست، بلکه فقدان ساختاری شرایط تسهیل‌کننده‌ای است که معلمان باانگیزه فرض می‌کنند وجود دارد.

A foundational assumption in applying Ajzen's Theory of Planned Behavior (TPB) to STEM teacher education is that prospective teachers' perceived behavioural control reflects the actual enabling conditions of their institutional environment. This study tests that assumption empirically in the context of STEM integration in Karachi, Pakistan, one of the most understudied urban teacher education landscapes in South Asia. Using an explanatory sequential mixed-methods design, we surveyed 310 prospective teachers and interviewed 15 teacher educators. Findings reveal that while prospective teachers held strongly positive perceptions of integrated STEM education and available opportunities, teacher educators consistently reported that actual STEM infrastructure, such as laboratories, digital tools, and interdisciplinary planning time, is substantially more limited. Furthermore, knowledge of STEM education emerged as the strongest predictor of positive perceptions, with self-efficacy and behavioural intentions also making significant contributions. Ultimately, the study identifies a systematic opportunity-reality divergence in which prospective teachers overestimate institutional support. This pattern reframes the local policy problem: the barrier to STEM implementation in Pakistan is not insufficient teacher motivation, but the structural absence of the enabling conditions that motivated teachers assume exist.

یکی از فرض‌های بنیادی در به‌کارگیری نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده آجزن (TPB) در آموزش معلمان STEM این است که کنترل رفتاری ادراک‌شده توسط معلمان آینده‌نگر، بازتاب‌دهنده شرایط واقعی تسهیل‌کننده در محیط نهادی آن‌ها است. این پژوهش به‌صورت تجربی این فرض را در زمینه‌ی ادغام STEM در کراچی، پاکستان، که یکی از کمتر مطالعه‌شده‌ترین بسترهای شهری آموزش معلمان در جنوب آسیا است، مورد آزمون قرار می‌دهد. با استفاده از طرح پژوهش ترکیبی تبیینی متوالی، از ۳۱۰ معلم آینده‌نگر پرسش‌نامه به‌عمل آمد و با ۱۵ مدرس معلم مصاحبه شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه معلمان آینده‌نگر نگرش‌های بسیار مثبتی نسبت به آموزش یکپارچه STEM و فرصت‌های موجود داشتند، مدرسان معلم به‌طور مداوم گزارش کردند که زیرساخت واقعی STEM، مانند آزمایشگاه‌ها، ابزارهای دیجیتال و زمان برنامه‌ریزی میان‌رشته‌ای، به‌طور قابل‌توجهی محدودتر است. افزون بر این، دانش آموزش STEM به‌عنوان قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده نگرش‌های مثبت ظاهر شد و خودکارآمدی و نیت‌های رفتاری نیز سهم معناداری داشتند. در نهایت، این پژوهش یک واگرایی نظام‌مند میان فرصت و واقعیت را شناسایی می‌کند که در آن معلمان آینده‌نگر حمایت نهادی را بیش از حد برآورد می‌کنند. این الگو مسئله سیاست‌گذاری محلی را بازتعریف می‌کند: مانع اجرای STEM در پاکستان، کمبود انگیزه معلم نیست، بلکه فقدان ساختاری شرایط تسهیل‌کننده‌ای است که معلمان باانگیزه فرض می‌کنند وجود دارد.

Artificial intelligence (AI)-assisted digital mental health interventions are being increasingly discussed as a potential strategy for improving access to psychological support among adolescents with anxiety symptoms and anxiety disorders. Their possible advantages include flexible availability, reduced barriers to help-seeking, psychoeducation, symptom monitoring, CBT-informed exercises, conversational interaction, and personalized feedback. However, their clinical role remains insufficiently defined, particularly regarding efficacy, safety, ethical governance, and the distinction between digital support and psychotherapy in the traditional clinical sense. This narrative review examines current evidence and conceptual debates regarding AI-assisted digital interventions relevant to adolescent anxiety disorders, with a focus on usability, acceptability, preliminary efficacy, safety, ethical and legal considerations, and human clinical oversight. Available literature suggests that conversational agents and CBT-informed digital tools may provide low-threshold support and may reduce the symptoms of anxiety, depression, or general emotional distress in some users. Nevertheless, existing evidence remains heterogeneous and preliminary, often relying on young adult, mixed-age, non-clinical, or transdiagnostic samples, short follow-up periods, and self-report outcomes. Direct evidence for AI-assisted interventions specifically in adolescents with formally diagnosed anxiety disorders remains limited, and findings from broader youth, young adult, mixed-age, or transdiagnostic samples should not be directly generalized to this clinical population. It should not be considered a replacement for therapist-delivered psychotherapy, clinical assessment, or specialist child and adolescent mental health care. Their most appropriate current role is as adjunctive or supportive tools within supervised, stepped-care, or blended-care models. Future research should include adolescent-specific clinical trials, anxiety-focused outcomes, longer follow-up, systematic safety reporting, and clear evaluation of human oversight models. AI-assisted digital interventions may help reduce parts of the adolescent mental health treatment gap; however, their use must remain evidence-informed, developmentally sensitive, ethically regulated, and clinically supervised.

مداخلات سلامت روان دیجیتال با کمک هوش مصنوعی (AI) به طور فزاینده‌ای به عنوان راهبردی بالقوه برای بهبود دسترسی نوجوانان دارای علائم اضطراب و اختلالات اضطرابی به حمایت روان‌شناختی مورد بحث قرار گرفته‌اند. مزایای احتمالی این مداخلات شامل دسترسی انعطاف‌پذیر، کاهش موانع جستجوی کمک، آموزش روانی، پایش علائم، تمرینات مبتنی بر درمان شناختی-رفتاری (CBT)، تعامل مکالمه‌ای و بازخورد شخصی‌سازی‌شده است. با این حال، نقش بالینی آن‌ها همچنان به طور کافی تعریف نشده است، به ویژه در زمینه اثربخشی، ایمنی، حاکمیت اخلاقی و تمایز میان حمایت دیجیتال و روان‌درمانی به معنای بالینی سنتی. این مرور روایتی به بررسی شواهد موجود و مباحث مفهومی پیرامون مداخلات دیجیتال با کمک هوش مصنوعی مرتبط با اختلالات اضطرابی نوجوانان می‌پردازد، با تمرکز بر قابلیت استفاده، پذیرش، اثربخشی مقدماتی، ایمنی، ملاحظات اخلاقی و حقوقی و نظارت بالینی انسانی. ادبیات موجود نشان می‌دهد که عامل‌های مکالمه‌ای و ابزارهای دیجیتال مبتنی بر درمان شناختی-رفتاری (CBT) ممکن است حمایت با آستانه پایین فراهم کنند و علائم اضطراب، افسردگی یا پریشانی هیجانی کلی را در برخی کاربران کاهش دهند. با این حال، شواهد موجود ناهمگون و مقدماتی باقی مانده و اغلب بر نمونه‌های بزرگسال جوان، گروه‌های سنی مختلط، نمونه‌های غیر بالینی یا فراتشخیصی، دوره‌های پیگیری کوتاه و نتایج خودگزارشی متکی است. شواهد مستقیم برای مداخلات با کمک هوش مصنوعی به طور خاص در نوجوانان با اختلالات اضطرابی تشخیص‌گذاری‌شده به طور رسمی محدود است و یافته‌های حاصل از نمونه‌های وسیع‌تر جوانان، بزرگسالان جوان، گروه‌های سنی مختلط یا فراتشخیصی نباید مستقیماً به این جمعیت بالینی تعمیم داده شود. این مداخلات نباید جایگزین روان‌درمانی ارائه‌شده توسط درمانگر، ارزیابی بالینی یا مراقبت تخصصی سلامت روان کودک و نوجوان تلقی شود. مناسب‌ترین نقش فعلی آن‌ها به عنوان ابزارهای کمکی یا حمایتی در چارچوب مدل‌های مراقبت پله‌ای، تلفیقی یا تحت نظارت است. پژوهش‌های آینده باید شامل کارآزمایی‌های بالینی ویژه نوجوانان، نتایج متمرکز بر اضطراب، پیگیری طولانی‌تر، گزارش‌دهی نظام‌مند ایمنی و ارزیابی شفاف مدل‌های نظارت انسانی باشد. مداخلات دیجیتال با کمک هوش مصنوعی ممکن است به کاهش بخشی از فاصله درمان سلامت روان نوجوانان کمک کند؛ با این حال، استفاده از آن‌ها باید مبتنی بر شواهد، حساس به رشد، تحت نظارت اخلاقی و با نظارت بالینی باقی بماند.

The rapid expansion of the biopharmaceutical industry, driven by monoclonal antibodies, cell and gene therapies, and mRNA vaccines, demands a workforce equipped with interdisciplinary knowledge, practical competence, and critical thinking. Traditional lecture-based instruction in Biotechnology Pharmaceutics usually falls short in cultivating these attributes. This narrative review, drawing on a structured synthesis of recent literature (2015–2026) and the authors’ 10 years of front-line teaching experience, addresses the following research question: What pedagogical innovations hold the greatest promise for transforming biopharmaceutics education, and what are their respective evidence bases, implementation challenges, and pathways to scalability? It examines problem-based and case-based learning, flipped classrooms, virtual simulation, industry-academia integration, and curriculum ideological and ethical education. The review evaluates the strengths, implementation challenges, and evidence of effectiveness for each innovation, identifying three key dimensions of analysis: pedagogical effectiveness, implementation feasibility, and scalability. The findings indicate that while short-term cognitive and motivational gains are well-documented across all five strategies, longitudinal evidence and systemic adoption frameworks remain critically underdeveloped. The review is limited by the predominantly short-term, single-institution nature of the available evidence base and the scarcity of studies examining implementation fidelity across diverse institutional contexts. Accordingly, the paper highlights areas requiring further faculty development, institutional support, and proposes a concrete five-component framework for future longitudinal research to address these evidence gaps. It concludes that an integrated and student-centered ecosystem combining multiple active pedagogies, authentic experiential learning, and robust digital tools represents the most promising path forward, contingent on sustained institutional commitment and systematic scaling strategies.

گسترش سریع صنعت زیست‌دارویی که با آنتی‌بادی‌های مونوکلونال، درمان‌های سلولی و ژنی، و واکسن‌های mRNA هدایت می‌شود، نیازمند نیروی کاری با دانش میان‌رشته‌ای، شایستگی عملی و تفکر انتقادی است. آموزش سنتی مبتنی بر سخنرانی در داروسازی زیست‌فناوری معمولاً در پرورش این ویژگی‌ها ناکام می‌ماند. این مرور روایتی با بهره‌گیری از ترکیب ساختاریافته ادبیات اخیر (۲۰۱۵–۲۰۲۶) و ده سال تجربه تدریس خط مقدم نویسندگان، به پرسش پژوهشی زیر می‌پردازد: کدام نوآوری‌های آموزشی بیشترین پتانسیل را برای تحول آموزش زیست‌دارویی دارند و شواهد، چالش‌های اجرایی و مسیرهای مقیاس‌پذیری هر یک چیست؟ این مقاله به بررسی یادگیری مبتنی بر مسئله و مورد، کلاس‌های معکوس، شبیه‌سازی مجازی، ادغام صنعت و دانشگاه، و آموزش ایدئولوژیک و اخلاقی در برنامه درسی می‌پردازد. مرور حاضر نقاط قوت، چالش‌های اجرایی و شواهد اثربخشی هر نوآوری را ارزیابی کرده و سه بعد کلیدی تحلیل را شناسایی می‌کند: اثربخشی آموزشی، امکان‌پذیری اجرا و مقیاس‌پذیری. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه دستاوردهای شناختی و انگیزشی کوتاه‌مدت در هر پنج راهبرد به خوبی مستند شده‌اند، اما شواهد طولی و چارچوب‌های پذیرش نظام‌مند به طور جدی توسعه نیافته‌اند. این مرور به دلیل ماهیت عمدتاً کوتاه‌مدت و تک‌مؤسسه‌ای شواهد موجود و کمبود مطالعات بررسی وفاداری اجرا در بسترهای نهادی متنوع، محدودیت دارد. بر این اساس، مقاله حوزه‌هایی را که نیازمند توسعه بیشتر اعضای هیئت علمی و حمایت نهادی هستند، برجسته کرده و چارچوبی پنج‌جزئی برای پژوهش‌های طولی آینده جهت رفع این خلأهای شواهدی پیشنهاد می‌کند. نتیجه‌گیری مقاله آن است که یک اکوسیستم یکپارچه و دانشجو-محور که ترکیبی از چندین روش فعال آموزشی، یادگیری تجربی اصیل و ابزارهای دیجیتال قوی باشد، امیدوارکننده‌ترین مسیر پیش رو است، مشروط بر تعهد پایدار نهادی و راهبردهای نظام‌مند مقیاس‌پذیری.