Caregivers of children with neurodevelopmental disorders experience significant multifaceted burdens. However, little qualitative research has been done to explore caregivers’ lived experiences in relation to the effect of burden and coping strategies in the study area. The study sought to investigate caregivers’ awareness problems, coping mechanisms, and support systems in caring for children with neurodevelopmental disorders in Addis Ababa, Ethiopia. The study was conducted in three public, non-teaching hospitals in Addis Ababa, Ethiopia. Using a descriptive phenomenological technique. In-depth interviews were conducted with 15 purposively selected caregivers. The data was analyzed using Braun and Clarke’s six-phase framework technique. The analysis found six interrelated themes: Awareness and Perception of Neurodevelopmental Disorders (NDDs), Emotional Responses to Diagnosis and Adaptation, Caregiving Roles and Responsibilities, Multidimensional Burden and Challenges, Coping Strategies and Adaptation Mechanisms, and Support Systems and Structural Barriers. Bronfenbrenner’s ecological systems theory was used to explain how personal, institutional, and systemic factors explain participants’ experiences and interpret caregiving realities. These findings underscore the call for integrated and collaborative efforts to address individual and system-level challenges among caregivers. Enhancing support systems, mitigating stigma, and correcting systemic inadequacies can improve caregiver well-being and optimize care for children with NDDs.
In South Africa, the persistent issue of graduates being ill-prepared for the job market highlights the deep-seated inequalities within the country's higher education system. Often, employability is attributed to student motivation or individual “skills gaps,” but these explanations overlook the structural mismatches that affect the transition from university to employment. This paper explores how curriculum design, Work-Integrated Learning (WIL), and the digital divide interact to contribute to career unpreparedness among students at a Historically Disadvantaged Institution (HDI) that serves many rural and low-income communities. This study addresses that gap by foregrounding the perspectives of institutional actors, lecturers, WIL coordinators, and academic advisors at a single HDI. Through an interpretivist qualitative study using semi-structured interviews with lecturers, WIL coordinators, and academic advisors, the paper examines how these institutional figures perceive the relationship among academic programmes, labour market demands, and students' real-life circumstances. The findings reveal that curriculum updates often lag behind the fast-evolving job sectors, particularly in Information and Communication Technology (ICT); that WIL systems are fragile due to limited placement opportunities, inconsistent employer engagement, and brief placement periods; and that students from rural and economically disadvantaged backgrounds face compounded challenges, including transport costs, weak professional networks, barriers to digital access, and limited knowledge of recruitment platforms. Additionally, the study highlights that the digital divide extends beyond mere connectivity issues to encompass disparities in access to devices and data, digital confidence, and digitally facilitated career opportunities. Amidst the discourse on the Fourth Industrial Revolution (4IR), globalisation, sustainability, and equity in African higher education, this paper calls for a transformation of the curriculum to be more collaborative, data-informed, and attuned to social needs. It proposes strengthening partnerships with advisory boards, co-creating curricula with industry, employing AI tools to align curricula, and coordinating policies among universities, employers, the Department of Higher Education and Training (DHET), and technology developers. The paper concludes that improving graduate employability in South Africa requires more than technical reforms alone; it necessitates addressing the structural inequalities that shape who can transition from higher education to meaningful employment. The paper contributes a structural-misalignment framework, a clear distinction among empirically grounded, analytically derived, and forward-looking implications, and a methodologically transparent account of qualitative analysis in a sensitive institutional setting.
The transition from early childhood education to kindergarten is a critical developmental period for all children, and one that can be particularly demanding for those with special educational needs (SEN). This article presents findings from a mixed methods case study conducted in two private schools in Abu Dhabi, United Arab Emirates. This study investigates how parental attitudes, teacher preparedness, communication gaps, and structural barriers influence school transitions. Findings reveal a consistent divergence in perspective: parents generally regarded transition difficulties as normal and time-limited, whereas teachers identified sustained, complex challenges related to emotional regulation, large class sizes, limited specialist training, and insufficient information about incoming children. Parental reluctance to accept a formal diagnosis was viewed as a significant barrier in both schools. Given the small and unevenly distributed sample, reported divergences are viewed as illustrative rather than generalisable. The study contributes to a growing body of research evidence on inclusive educational transitions in the United Arab Emirates (UAE) context. Its originality lies in comparing perspectives within an under-researched educational and cultural context, revealing differences in how parents and teachers perceive transition difficulties. This context-specific evidence has implications for educational policy and practice.
Identifying the perceptions of service users and professionals regarding mental health services is key to understanding the gap between the supply of and demand for care. This systematic review (PRISMA 2020; EBSCOhost, SAGE Journals, Taylor & Francis Online, and SciELO; 2010–2025) identified these perceptions and the accessibility of services. Thirty-three studies were included and synthesized through thematic and narrative analysis, from which five cross-cutting themes and four population groups emerged. Users and professionals converge in an unfavorable perception of access and in identifying structural barriers (cost, waiting times, fragmentation, staff shortages), but diverge in how they situate suffering: individual and psychobiological for professionals, social and cultural for users. Stigma falls less on distress than on the act of seeking consultation, and its institutional dimension is reported almost exclusively by those who experience it, whereas professionals locate it in the community. Despite community-oriented regulatory frameworks, services remain hospital-based and regulated by severity, while community care practices emerge outside the system. These results call for a participatory and culturally situated approach that recognizes users’ knowledge and integrates sociocultural barriers into the design and evaluation of services.
شناسایی ادراکهای کاربران خدمات و متخصصان نسبت به خدمات سلامت روان، کلید درک شکاف میان عرضه و تقاضای مراقبت است. این مرور نظاممند (PRISMA 2020؛ EBSCOhost، SAGE Journals، Taylor & Francis Online و SciELO؛ ۲۰۱۰–۲۰۲۵) به شناسایی این ادراکها و دسترسیپذیری خدمات پرداخت. سیوسه مطالعه وارد مرور شده و از طریق تحلیل موضوعی و روایی ترکیب شدند که از آنها پنج مضمون مشترک و چهار گروه جمعیتی استخراج شد. کاربران و متخصصان در ادراک نامطلوب از دسترسی و شناسایی موانع ساختاری (هزینه، زمان انتظار، پراکندگی، کمبود نیروی انسانی) همنظر هستند، اما در نحوه تبیین رنج تفاوت دارند: برای متخصصان، فردی و روانزیستی و برای کاربران، اجتماعی و فرهنگی است. انگ کمتر متوجه تجربه رنج است تا اقدام به جستجوی مشاوره، و بُعد نهادی آن تقریباً منحصراً توسط تجربهکنندگان گزارش میشود، در حالی که متخصصان آن را در جامعه میبینند. علیرغم چارچوبهای مقرراتی مبتنی بر جامعه، خدمات همچنان بیمارستانمحور و مبتنی بر شدت باقی ماندهاند، در حالی که رویههای مراقبت اجتماعی خارج از نظام ظهور مییابند. این نتایج بر رویکردی مشارکتی و مبتنی بر زمینه فرهنگی تأکید دارد که دانش کاربران را به رسمیت شناخته و موانع اجتماعیفرهنگی را در طراحی و ارزیابی خدمات ادغام میکند.
Informal carers play a vital role in supporting individuals with mental health difficulties. To provide an overarching synthesis of available evidence, this umbrella review aimed to synthesise qualitative review evidence on informal carers’ (including family members, friends, or other unpaid supporters) experiences of mental health services regarding supporting the individuals with mental health difficulties they care for and seeking support for their own wellbeing. Following the Joanna Briggs Institute (JBI) methodology, a meta-aggregative umbrella review was conducted. Five databases were searched up to 9th May 2025: CINAHL, MEDLINE, PsycInfo, the Cochrane Library, and Epistemonikos. The quality of primary systematic reviews was assessed using a framework adapted from the work of SmithBattle and colleagues. Findings were extracted from eligible reviews and aggregated into categories, from which higher-order synthesised findings were developed. Twelve eligible qualitative reviews were identified covering a wide range of mental health service contexts. Six synthesised findings were identified: (1) emotional complexity in the caregiving journey; (2) recognition and coping with their loved ones’ mental health difficulties; (3) multiple barriers to accessing mental health support; (4) persistent responsibilities and roles in supporting service users; (5) complex experiences of engaging with services; and (6) relational strain during the caregiving process. While some carers reported positive experiences, most described exclusion, emotional distress, and structural barriers to support. This review highlights the urgent need for mental health services to recognise, involve, and support informal carers.
مراقبان غیررسمی نقش حیاتی در حمایت از افراد دارای مشکلات سلامت روان ایفا میکنند. به منظور ارائه یک سنتز جامع از شواهد موجود، این مرور چتری با هدف سنتز شواهد مرورهای کیفی درباره تجارب مراقبان غیررسمی (از جمله اعضای خانواده، دوستان یا سایر حامیان بدون دستمزد) از خدمات سلامت روان در زمینه حمایت از افراد دارای مشکلات سلامت روان تحت مراقبت خود و جستجوی حمایت برای بهزیستی خود انجام شد. با پیروی از روششناسی Joanna Briggs Institute (JBI)، یک مرور چتری مبتنی بر تجمیع دادهها انجام گرفت. پنج پایگاه داده تا تاریخ ۹ مه ۲۰۲۵ جستجو شدند: CINAHL، MEDLINE، PsycInfo، Cochrane Library و Epistemonikos. کیفیت مرورهای نظاممند اولیه با استفاده از چارچوبی اقتباسشده از کار SmithBattle و همکاران ارزیابی شد. یافتهها از مرورهای واجد شرایط استخراج و در دستههایی تجمیع شدند که بر اساس آنها یافتههای سنتز شده سطح بالاتر توسعه یافتند. دوازده مرور کیفی واجد شرایط شناسایی شد که طیف وسیعی از زمینههای خدمات سلامت روان را پوشش میدادند. شش یافته سنتز شده شناسایی شد: (۱) پیچیدگی عاطفی در مسیر مراقبت؛ (۲) شناسایی و مقابله با مشکلات سلامت روان عزیزان؛ (۳) موانع متعدد در دسترسی به حمایت سلامت روان؛ (۴) مسئولیتها و نقشهای مداوم در حمایت از استفادهکنندگان خدمات؛ (۵) تجارب پیچیده در تعامل با خدمات؛ و (۶) فشارهای رابطهای در فرآیند مراقبت. اگرچه برخی مراقبان تجارب مثبتی گزارش کردند، اکثر آنها به طردشدگی، پریشانی عاطفی و موانع ساختاری در دریافت حمایت اشاره داشتند. این مرور بر ضرورت فوری شناسایی، مشارکت و حمایت از مراقبان غیررسمی توسط خدمات سلامت روان تأکید میکند.
Background: Chatbots are increasingly used to deliver cognitive behavioural therapy (CBT) via mobile and web applications. Many mental health systems cannot meet demand with face-to-face care alone. CBT chatbots have therefore been introduced in app form, but data on outcomes, dropout, and unequal uptake remain limited. Objective: This review evaluates whether CBT chatbots reduce anxiety and depression symptoms, which user- and design-related factors are linked to engagement and dropout, and which structural barriers limit who can practically use these tools. Methodology: Peer-reviewed studies from 2018 to 2026 were identified through searches in PubMed/MEDLINE and Google Scholar. Included studies examined automated CBT chatbots (e.g., Woebot, Wysa, Youper, Limbic Care) and reported clinical outcomes, engagement or dropout, and/or access-related findings. Twenty-four publications were synthesised thematically. Results: Short-term trials and observational studies reported reductions in anxiety and depression symptoms, with small-to-moderate effects1. Generative conversational designs were linked to higher engagement than static digital programmes in at least one RCT, which reported roughly 2.4 times the use frequency of a generative CBT app relative to workbook controls3. Attrition remained notable; one meta-analysis estimated intervention-arm dropout at 21.84%5. Unequal access persisted because of connectivity, device availability, and digital literacy, despite the privacy and round-the-clock availability of app-based care23. Conclusion: CBT chatbots may serve as useful low-intensity interventions, but their public health value depends on improved retention and fairer access. Implementation should address digital literacy, culturally appropriate design, and governance that does not restrict validated tools to already advantaged users.
زمینه: چتباتها به طور فزایندهای برای ارائه درمان شناختی-رفتاری (CBT) از طریق برنامههای موبایل و وب مورد استفاده قرار میگیرند. بسیاری از نظامهای سلامت روان تنها با مراقبت حضوری قادر به پاسخگویی به تقاضا نیستند. بنابراین، چتباتهای CBT به صورت اپلیکیشن معرفی شدهاند، اما دادهها درباره پیامدها، ریزش و استفاده نابرابر همچنان محدود است. هدف: این مرور بررسی میکند که آیا چتباتهای CBT علائم اضطراب و افسردگی را کاهش میدهند، کدام عوامل مرتبط با کاربر و طراحی با مشارکت و ریزش ارتباط دارند و چه موانع ساختاری استفاده عملی از این ابزارها را محدود میکند. روششناسی: مطالعات داوریشده از سال ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۶ از طریق جستجو در PubMed/MEDLINE و Google Scholar شناسایی شدند. مطالعات واردشده، چتباتهای خودکار CBT (مانند Woebot، Wysa، Youper، Limbic Care) را بررسی کرده و پیامدهای بالینی، مشارکت یا ریزش و/یا یافتههای مرتبط با دسترسی را گزارش کردهاند. بیستوچهار مقاله به صورت موضوعی سنتز شدند. یافتهها: کارآزماییهای کوتاهمدت و مطالعات مشاهدهای کاهش علائم اضطراب و افسردگی را با اثرات کوچک تا متوسط گزارش کردند۱. طراحیهای مکالمهای مولد با مشارکت بالاتر نسبت به برنامههای دیجیتال ایستا در دستکم یک کارآزمایی تصادفیسازیشده مرتبط بودند که حدوداً ۲.۴ برابر فراوانی استفاده از اپلیکیشن CBT مولد نسبت به کنترلهای مبتنی بر دفترچه کار را گزارش کرد۳. ریزش همچنان قابل توجه بود؛ یک فراتحلیل نرخ ریزش در بازوی مداخله را ۲۱.۸۴٪ برآورد کرد۵. دسترسی نابرابر به دلیل اتصال، در دسترس بودن دستگاه و سواد دیجیتال، علیرغم حفظ حریم خصوصی و دسترسی شبانهروزی مراقبت مبتنی بر اپلیکیشن، ادامه داشت۲۳. نتیجهگیری: چتباتهای CBT میتوانند به عنوان مداخلات کمشدت مفید باشند، اما ارزش سلامت عمومی آنها به بهبود نگهداشت و دسترسی عادلانهتر وابسته است. پیادهسازی باید به سواد دیجیتال، طراحی متناسب با فرهنگ و حکمرانیای که ابزارهای اعتبارسنجیشده را به کاربران برخوردار محدود نمیکند، توجه کند.
Unaccompanied asylum-seeking children (UASC) face significant challenges shaped by forced migration, trauma, legal uncertainty, and systemic barriers in host countries. While education is widely recognised as important for integration, less is known about how educational experiences contribute to UASC wellbeing, safety, belonging, and future opportunities. Drawing on Kohli (2011), the Social Identity Approach to Health (Haslam, Jetten, Postmes, and Haslam 2009; Kёllezi, and Reicher 2012; Herman 1992) trauma recovery theory and human rights framework (UNCRC 1989), this multi-perspective qualitative study explores the role of education in supporting the wellbeing, integration, and success of UASC. The study analysed qualitative interviews with 13 UASC care leavers, 10 foster carers, and 16 education professionals. The analysis identifies four key themes: safety and trust, social connections and belonging, success and resilience and equitable access. The findings highlight that educational establishments can help young people reconstruct ordinary life, and develop psychological stability, social connection, and future opportunities. Simultaneously, exclusionary practices, legal ambiguity, and structural barriers can undermine these processes. The study advances understanding of education as social and institutional contributor to wellbeing, and argues for trauma-informed right-based and inclusive educational practices that support UASC wellbeing and long-term social inclusion.
کودکان پناهجوی بدون همراه (UASC) با چالشهای قابل توجهی مواجه هستند که ناشی از مهاجرت اجباری، تروما، عدم قطعیت حقوقی و موانع نظاممند در کشورهای میزبان است. اگرچه آموزش به طور گستردهای به عنوان عاملی مهم برای ادغام اجتماعی شناخته میشود، اما کمتر مشخص است که تجربههای آموزشی چگونه به بهزیستی، امنیت، احساس تعلق و فرصتهای آینده UASC کمک میکند. با بهرهگیری از Kohli (2011)، رویکرد هویت اجتماعی به سلامت (Haslam، Jetten، Postmes و Haslam 2009؛ Kёllezi و Reicher 2012؛ Herman 1992)، نظریه بهبود تروما و چارچوب حقوق بشر (UNCRC 1989)، این پژوهش کیفی چنددیدگاهی نقش آموزش را در حمایت از بهزیستی، ادغام و موفقیت UASC بررسی میکند. این مطالعه مصاحبههای کیفی با ۱۳ فرد ترککننده مراقبت UASC، ۱۰ سرپرست خانوادگی و ۱۶ متخصص آموزشی را تحلیل کرده است. تحلیل دادهها چهار مضمون کلیدی را شناسایی میکند: امنیت و اعتماد، ارتباطات اجتماعی و احساس تعلق، موفقیت و تابآوری و دسترسی عادلانه. یافتهها نشان میدهد که نهادهای آموزشی میتوانند به جوانان کمک کنند تا زندگی عادی خود را بازسازی کرده و ثبات روانشناختی، ارتباط اجتماعی و فرصتهای آینده را توسعه دهند. همزمان، رویههای طردکننده، ابهام حقوقی و موانع ساختاری میتواند این فرایندها را تضعیف کند. این پژوهش فهم آموزش را به عنوان عاملی اجتماعی و نهادی در بهزیستی ارتقا میدهد و بر لزوم اتخاذ رویکردهای آموزشی مبتنی بر تروما، حقوقمحور و فراگیر که از بهزیستی و ادغام اجتماعی بلندمدت UASC حمایت میکند، تأکید میورزد.
Introduction This study explores how barriers to technology integration in mathematics education can be bridged within rural and resource-constrained school contexts. Although technology is increasingly recognised as a catalyst for improving access, equity, conceptual understanding, and learner engagement, meaningful ICT integration remains limited in many under-resourced schools due to persistent structural and pedagogical barriers. Guided by the Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) framework, the study contributes to the literature by examining how teachers employ contextually responsive strategies to integrate digital technologies in mathematics classrooms. Methods This qualitative multiple-case study explored mathematics teachers’ experiences and perceptions of technology integration across three rural secondary schools in the Vhembe District, South Africa. Data were generated through semi-structured interviews with six mathematics teachers and three Departmental Heads. An interpretivist paradigm guided the study, and Framework Analysis was used to systematically analyse the data. Results The findings revealed four interrelated themes shaping technology integration: structural barriers related to infrastructure and connectivity; pedagogical barriers linked to teacher confidence and assessment challenges; opportunities for transformative instruction through dynamic visualisation and AI-supported learning; and the enabling role of professional development and instructional leadership. Technologies such as GeoGebra and graphing applications enhanced conceptual understanding by dynamically linking algebraic, graphical, and geometric representations. However, limited infrastructure and insufficient professional development in mathematics constrained transformative integration. Discussion The study contributes a Global South perspective by demonstrating how teachers in rural schools employ adaptive strategies such as offline preparation, blended learning, and collaborative device-sharing to sustain mathematics instruction despite resource constraints. The findings highlight the need for equitable ICT investment, mathematics-focused professional development, and leadership-driven support to promote transformative and inclusive mathematics education.
مقدمه: این پژوهش به بررسی چگونگی پلزدن بر موانع ادغام فناوری در آموزش ریاضیات در بستر مدارس روستایی و دارای منابع محدود میپردازد. اگرچه فناوری به طور فزایندهای به عنوان محرکی برای بهبود دسترسی، عدالت، درک مفهومی و مشارکت یادگیرندگان شناخته میشود، اما ادغام معنادار فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) در بسیاری از مدارس کممنبع به دلیل موانع ساختاری و آموزشی پایدار، همچنان محدود باقی مانده است. این مطالعه با بهرهگیری از چارچوب دانش محتوایی-آموزشی-فناورانه (TPACK)، به ادبیات موضوع با بررسی چگونگی بهکارگیری راهبردهای پاسخگو به زمینه توسط معلمان برای ادغام فناوریهای دیجیتال در کلاسهای ریاضی، کمک میکند. روشها: این مطالعه کیفی چندموردی به بررسی تجارب و ادراکات معلمان ریاضی درباره ادغام فناوری در سه مدرسه متوسطه روستایی در منطقه Vhembe، آفریقای جنوبی پرداخت. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با شش معلم ریاضی و سه رئیس بخش گردآوری شد. پارادایم تفسیرگرایانه راهنمای پژوهش بود و تحلیل چارچوبی برای تحلیل نظاممند دادهها به کار رفت. یافتهها: نتایج چهار مضمون مرتبط را که شکلدهنده ادغام فناوری هستند، آشکار ساخت: موانع ساختاری مرتبط با زیرساخت و اتصال؛ موانع آموزشی مرتبط با اعتماد به نفس معلم و چالشهای ارزشیابی؛ فرصتهایی برای آموزش تحولآفرین از طریق تجسم پویای مفاهیم و یادگیری پشتیبانیشده با هوش مصنوعی؛ و نقش تسهیلگر توسعه حرفهای و رهبری آموزشی. فناوریهایی مانند GeoGebra و برنامههای رسم نمودار با پیوند پویای نمایشهای جبری، نموداری و هندسی، درک مفهومی را ارتقا دادند. با این حال، محدودیت زیرساخت و ناکافی بودن توسعه حرفهای در حوزه ریاضیات، ادغام تحولآفرین را محدود ساخت. بحث: این پژوهش با ارائه چشماندازی از جنوب جهانی، نشان میدهد که معلمان مدارس روستایی با بهکارگیری راهبردهای سازگارانهای همچون آمادهسازی آفلاین، یادگیری ترکیبی و اشتراکگذاری گروهی دستگاهها، آموزش ریاضی را علیرغم محدودیت منابع تداوم میبخشند. یافتهها بر ضرورت سرمایهگذاری عادلانه در فناوری اطلاعات و ارتباطات، توسعه حرفهای متمرکز بر ریاضیات و حمایت مبتنی بر رهبری برای ارتقای آموزش ریاضیات تحولآفرین و فراگیر تأکید میکند.
Character education reform in Indonesia frequently stops at normative values without addressing three forms of marginalization that persist in schools: the exclusion of students with disabilities, racial-ethnic bias, and gender stereotypes in leadership. These issues are typically examined separately in the character-education literature, leaving no integrative framework linking character formation to the capacity to lead inclusively. This study aims to synthesize evidence on how character education can cultivate inclusive leadership that addresses ableism, racial-ethnic bias, and gender stereotyping in schools. The study employed a systematic literature review design following the PRISMA 2020 reporting guideline, searching international academic databases (Scopus, ERIC, Google Scholar, DOAJ) using combinations of the keywords character education, inclusive leadership, disability inclusion, racial bias in schools, and gender stereotypes in leadership, followed by staged screening and thematic synthesis of 26 eligible sources. The results reveal three principal findings: disability-inclusive school leadership requires explicit accountability mechanisms and teacher training rather than accessibility policy alone; anti-racial-bias interventions are most effective when integrated throughout curriculum and school leadership rather than delivered as standalone programs; and gender stereotypes in educational leadership persist through structural barriers rather than through women's diminished self-efficacy. This synthesis yields an integrative “character education for inclusive leadership” model positioning integrity, accountability, and an egalitarian orientation as the connecting character virtues across the three dimensions. The study concludes that character-curriculum reform in Indonesia needs to integrate disability literacy, anti-bias awareness, and gender-equitable leadership as one coherent whole rather than as separate modules
اصلاح آموزش منش در اندونزی غالباً در سطح ارزشهای هنجاری متوقف میشود و به سه شکل از بهحاشیهراندگی که در مدارس تداوم دارند نمیپردازد: حذف دانشآموزان دارای معلولیت، تعصب نژادی-قومیتی و کلیشههای جنسیتی در رهبری. این مسائل معمولاً به طور جداگانه در ادبیات آموزش منش بررسی میشوند و هیچ چارچوب یکپارچهای که شکلگیری منش را به ظرفیت رهبری فراگیر پیوند دهد، وجود ندارد. هدف این مطالعه، تلفیق شواهد درباره این است که چگونه آموزش منش میتواند رهبری فراگیر را که به مقابله با توانگرایی، تعصب نژادی-قومیتی و کلیشهسازی جنسیتی در مدارس میپردازد، پرورش دهد. این پژوهش با طراحی مرور نظاممند ادبیات و با پیروی از دستورالعمل گزارشدهی PRISMA 2020 انجام شد و پایگاههای داده علمی بینالمللی (Scopus، ERIC، Google Scholar، DOAJ) با ترکیب کلیدواژههای آموزش منش، رهبری فراگیر، شمولیت افراد دارای معلولیت، تعصب نژادی در مدارس و کلیشههای جنسیتی در رهبری جستوجو شد و پس از غربالگری مرحلهای و سنتز موضوعی، ۲۶ منبع واجد شرایط انتخاب گردید. نتایج سه یافته اصلی را نشان میدهد: رهبری مدرسه با شمولیت افراد دارای معلولیت نیازمند سازوکارهای پاسخگویی صریح و آموزش معلمان است و سیاست دسترسی به تنهایی کافی نیست؛ مداخلات ضدتعصب نژادی زمانی بیشترین اثربخشی را دارند که در سراسر برنامه درسی و رهبری مدرسه ادغام شوند و نه به صورت برنامههای مستقل؛ و کلیشههای جنسیتی در رهبری آموزشی عمدتاً از طریق موانع ساختاری تداوم مییابند و نه به واسطه کاهش خودکارآمدی زنان. این سنتز، مدل یکپارچه «آموزش منش برای رهبری فراگیر» را ارائه میدهد که در آن صداقت، پاسخگویی و گرایش برابرطلبانه به عنوان فضایل منش پیونددهنده در سه بُعد مطرح میشوند. مطالعه نتیجه میگیرد که اصلاح برنامه آموزش منش در اندونزی باید سواد معلولیت، آگاهی ضدتعصب و رهبری مبتنی بر برابری جنسیتی را به عنوان یک کل منسجم و نه به صورت ماژولهای جداگانه ادغام کند.
Purpose This study examines whether socioeconomic disadvantage alters the associations of mathematics anxiety and mathematics-specific self-efficacy with mathematics achievement among adolescents in Hong Kong (China) and Macao (China). The research problem is not whether anxiety, efficacy, and socioeconomic status are individually related to achievement; those relationships are already well established. The unresolved question is whether socioeconomic disadvantage functions as a boundary condition on the two psychological-achievement slopes when anxiety and self-efficacy are modeled jointly. Data and methods This quantitative, observational, cross-sectional secondary analysis uses public PISA 2022 student data for Hong Kong (China) and Macao (China). The source data contained 10,291 relevant student records; after complete-case screening, 9,760 students from 209 schools were analyzed. Mathematics achievement was represented by PV1MATH-PV10MATH, mathematics anxiety by ANXMAT, mathematics self-efficacy by MATHEFF, and socioeconomic disadvantage by reverse weighted-standardized ESCS. Models were estimated separately across all 10 plausible values with final student weights, and sampling variance was estimated with the 80 official Fay-BRR replicate weights before plausible-value pooling. Findings Anxiety was negatively associated with mathematics achievement ( B = −9.03, SE = 1.53, p < 0.001), self-efficacy was positively associated with achievement ( B = 34.82, SE = 1.62, p < 0.001), and greater socioeconomic disadvantage was associated with lower achievement ( B = −14.88, SE = 1.69, p < 0.001). Neither the anxiety-by-disadvantage interaction ( B = −1.77, SE = 1.52, p = 0.244) nor the self-efficacy-by-disadvantage interaction ( B = −0.46, SE = 1.42, p = 0.744) was statistically significant. Equal-jurisdiction weighting, inverse-probability attrition weighting, bottom-SES-quartile models, and jurisdiction-specific models produced the same substantive moderation conclusion. Contribution and practical relevance The findings show concurrent psychological and socioeconomic gradients while placing the moderation conclusion within the official PISA variance framework. Interventions should address emotional, motivational, and structural barriers in parallel rather than assuming that socioeconomic disadvantage necessarily magnifies the psychological gradients.
هدف: این مطالعه بررسی میکند که آیا محرومیت اجتماعیاقتصادی ارتباط بین اضطراب ریاضی و خودکارآمدی خاص ریاضی با پیشرفت ریاضی را در میان نوجوانان در هنگکنگ (چین) و ماکائو (چین) تغییر میدهد یا خیر. مسئله پژوهش این نیست که آیا اضطراب، خودکارآمدی و وضعیت اجتماعیاقتصادی بهطور مستقل با پیشرفت تحصیلی مرتبط هستند؛ این روابط پیشتر بهخوبی اثبات شدهاند. پرسش حلنشده این است که آیا محرومیت اجتماعیاقتصادی بهعنوان یک شرط مرزی بر شیبهای روانشناختی-پیشرفت تحصیلی زمانی که اضطراب و خودکارآمدی بهطور مشترک مدلسازی میشوند، عمل میکند یا خیر. دادهها و روشها: این تحلیل ثانویه کمی، مشاهدهای و مقطعی از دادههای دانشآموزی عمومی PISA 2022 برای هنگکنگ (چین) و ماکائو (چین) استفاده میکند. دادههای منبع شامل ۱۰٬۲۹۱ رکورد دانشآموز مرتبط بود؛ پس از غربالگری موارد کامل، ۹٬۷۶۰ دانشآموز از ۲۰۹ مدرسه مورد تحلیل قرار گرفتند. پیشرفت ریاضی با PV1MATH-PV10MATH، اضطراب ریاضی با ANXMAT، خودکارآمدی ریاضی با MATHEFF و محرومیت اجتماعیاقتصادی با ESCS استانداردشده معکوس و وزنی نمایان شد. مدلها بهطور جداگانه برای هر ۱۰ مقدار محتمل با وزن نهایی دانشآموزان برآورد شدند و واریانس نمونهگیری با ۸۰ وزن تکراری رسمی Fay-BRR پیش از تجمیع مقادیر محتمل برآورد شد. یافتهها: اضطراب با پیشرفت ریاضی رابطه منفی داشت (B = −9.03, SE = 1.53, p < 0.001)، خودکارآمدی با پیشرفت رابطه مثبت داشت (B = 34.82, SE = 1.62, p < 0.001) و محرومیت اجتماعیاقتصادی بیشتر با پیشرفت پایینتر مرتبط بود (B = −14.88, SE = 1.69, p < 0.001). نه تعامل اضطراب-محرومیت (B = −1.77, SE = 1.52, p = 0.244) و نه تعامل خودکارآمدی-محرومیت (B = −0.46, SE = 1.42, p = 0.744) از نظر آماری معنادار نبودند. وزندهی برابر حوزههای قضایی، وزندهی معکوس احتمال ریزش، مدلهای چارک پایین وضعیت اجتماعیاقتصادی و مدلهای اختصاصی حوزه، همگی به همان نتیجه تعدیلگری منتهی شدند. مشارکت و اهمیت عملی: یافتهها وجود شیبهای روانشناختی و اجتماعیاقتصادی همزمان را نشان میدهد و نتیجه تعدیلگری را در چارچوب واریانس رسمی PISA قرار میدهد. مداخلات باید به موانع هیجانی، انگیزشی و ساختاری بهطور موازی بپردازند و فرض نکنند که محرومیت اجتماعیاقتصادی لزوماً شیبهای روانشناختی را تشدید میکند.
Turkey hosts the world’s largest refugee population, and extracurricular activities have increasingly been positioned as potential supports for refugee students’ psycho-social adjustment, school belonging, and peer integration. However, a comprehensive synthesis of ECA-related outcomes for refugee students in Turkish educational settings remains absent from the literature. This systematic review examined the associations between extracurricular activity participation and refugee student outcomes across psychological, social, and educational settings-related domains. Following PRISMA guidelines, studies were evaluated using the Mixed Methods Appraisal Tool (MMAT), and findings were integrated through the Systematic What Is Known (SWIM) framework. Findings suggest that ECAs are associated with potential improvements in school attachment, perceived social wellbeing, and aspects of psychological adjustment; however, outcomes varied substantially across studies and participant groups, and the overall certainty of evidence remained low to very low. The findings further suggest that many extracurricular activities operate primarily within an integration-oriented framework, producing individual-level benefits without consistently addressing relational and structural barriers to equitable participation. The review highlights the importance of culturally responsive facilitation, inclusion-oriented programme design, and greater attention to refugee students’ own perspectives in future research and practice. Overall, extracurricular activities appear promising but insufficiently understood mechanisms for supporting refugee students’ inclusion and psycho-social adjustment within educational settings. Systematic review registration Open Science Framework (OSF), https://doi.org/10.17605/OSF.IO/EG4X8 .
ترکیه میزبان بزرگترین جمعیت پناهندگان در جهان است و فعالیتهای فوقبرنامه به طور فزایندهای به عنوان حمایتهای بالقوه برای سازگاری روانیاجتماعی، تعلق به مدرسه و ادغام با همسالان دانشآموزان پناهنده مطرح شدهاند. با این حال، تاکنون ترکیب جامعی از پیامدهای مرتبط با فعالیتهای فوقبرنامه برای دانشآموزان پناهنده در محیطهای آموزشی ترکیه در ادبیات پژوهش وجود ندارد. این مرور نظاممند به بررسی ارتباط بین مشارکت در فعالیتهای فوقبرنامه و پیامدهای دانشآموزان پناهنده در حوزههای روانشناختی، اجتماعی و مرتبط با محیط آموزشی پرداخت. مطابق با دستورالعملهای PRISMA، مطالعات با استفاده از ابزار ارزیابی روشهای ترکیبی (MMAT) ارزیابی شدند و یافتهها از طریق چارچوب Systematic What Is Known (SWIM) یکپارچه گردیدند. یافتهها نشان میدهند که فعالیتهای فوقبرنامه با بهبودهای بالقوه در دلبستگی به مدرسه، بهزیستی اجتماعی ادراکشده و جنبههایی از سازگاری روانشناختی مرتبط هستند؛ با این حال، پیامدها در میان مطالعات و گروههای شرکتکننده به طور قابل توجهی متفاوت بود و قطعیت کلی شواهد در سطح پایین تا بسیار پایین باقی ماند. یافتهها همچنین نشان میدهند که بسیاری از فعالیتهای فوقبرنامه عمدتاً در چارچوبی با رویکرد ادغام عمل میکنند و منافع در سطح فردی ایجاد میکنند بدون آنکه به طور مستمر به موانع ارتباطی و ساختاری برای مشارکت برابر بپردازند. این مرور بر اهمیت تسهیل فرهنگیپاسخگو، طراحی برنامه با رویکرد شمول و توجه بیشتر به دیدگاههای خود دانشآموزان پناهنده در پژوهشها و عمل آینده تأکید میکند. در مجموع، فعالیتهای فوقبرنامه به نظر میرسد سازوکارهایی امیدوارکننده اما ناکافی برای حمایت از شمول و سازگاری روانیاجتماعی دانشآموزان پناهنده در محیطهای آموزشی باشند. ثبت مرور نظاممند: Open Science Framework (OSF)، https://doi.org/10.17605/OSF.IO/EG4X8 .
