preschool children

The article substantiates the potential and pedagogical conditions for using loose parts to develop mathematical competence in preschool and primary school children. Loose parts are defined as natural, household, manufactured, or recycled materials with which children can engage in a variety of practical activities, including those involving mathematical content. These may include stones, sand, water, branches, leaves, seeds, shells, pieces of fabric, threads, cardboard boxes, bottle caps, containers, sticks, and other materials. It has been established that, at preschool age, the use of loose parts provides a sensory basis for developing concepts of quantity, number, shape, size, space, and patterns. In primary school, in addition to deepening this knowledge, the same materials can be used to support modeling, solving problems in several ways, testing assumptions, justifying strategies, and working with data. This enables continuity between preschool and primary education in the development of children’s mathematical competence. The potential of loose parts for developing mathematical competence in preschool and primary school children lies in the fact that they enable the practical acquisition of concepts related to number, shape, size, spatial relationships, and patterns, while stimulating the development of skills in counting, comparing, classifying, measuring, modeling, and problem-solving. Their use encourages learners’ independence, investigative activity, and the development of mathematical language. The following pedagogical conditions for using loose parts to develop mathematical competence in preschool and primary school children have been identified: ensuring the purposeful selection and diversification of materials; combining support for children’s initiative with the implementation of pedagogical intentions; and organizing mathematical reflection among preschool and primary school learners.

Free play is one of the few contexts in which children independently organise their social lives, providing a particularly relevant setting for examining how peer culture is produced and negotiated in everyday interaction. This study explored how preschool children shape peer culture through rules, social relationships, inclusion and exclusion, and shared meaning-making. A focused ethnography was conducted with 21 children aged 3 years 9 months to 7 years 2 months in an established mixed-age preschool group in Croatia. The observational period lasted one month and included 17 observation days. Data collected through observation, field notes, and four focus groups were analysed using reflexive thematic analysis. The findings indicate that children independently initiate and sustain play, jointly negotiate rules and roles, and create shared symbolic meanings. Group belonging is continually reaffirmed through participation, while temporary forms of exclusion were observed in different interactional contexts, including responses to disruption and restrictions on participation. Educator mediation occurred in some situations in which children did not resolve disagreements independently. The findings position children as competent social actors whose peer culture constitutes a meaningful form of social life and provide contextual insight into how these processes unfold within an established mixed-age preschool group.

Executive function (EF) is foundational for school readiness, mental health, and social adaptation. Although cross-national studies document cultural variation in EF, less is known about whether EF differs across ethnic groups within the same national and educational context. In China, Yi, Bai, and Naxi children may differ in home language, childrearing practices, and educational beliefs, making them informative for examining universal and context-specific patterns of EF development. This study examined Executive Function (EF) development in a sample of 190 Chinese ethnic children (Yi, Bai, Naxi; 115 boys, 75 girls) aged 4–6 years. These findings revealed that, (1) Overall EF scores were highest for Bai children, followed by Naxi children, and than Yi children. (2) For inhibition control (IC), at ages 4 and 5, Bai and Naxi children performed significantly better than Yi children, whereas no significant differences were observed among the three ethnic groups at age 6. (3) For cognitive flexibility (CF), Bai and Naxi children are significantly better than Yi children. On the size, color, and shape sub-dimensions, pass rates were highest for Bai children, followed by Naxi and then Yi children; on the quantity sub-dimension, pass rates were highest for Naxi children, followed by Bai and then Yi children. (4) For working memory (WM), at ages 4 and 6, the ranking of scores across the three ethnic groups showed that Bai children obtained the highest scores, followed by Naxi children and than Yi children; at age 5, Bai children scored significantly higher than Naxi and Yi children. These findings contribute to theories of EF development by revealing both age-related convergence and cross-ethnic variation, and they inform culturally responsive early childhood education and intervention.

Integrating mathematics with children's literature has emerged as a promising approach in early mathematics education. This study explores the use of the picture book Just a Little Bit (Tompert, 1997) as a pedagogical tool for introducing the concept of mass measurement to preschool children. The aim of the study was to design and implement story-based mathematical activities inspired by the narrative and to examine children's engagement and emerging understanding of mass comparison. The study involved 24 children aged 4–5 years attending a kindergarten in Slovenia. Six structured activities were conducted over a three-week period. Data were collected through systematic observation and analysis of children's drawings representing balance scales.The results indicate that the story stimulated children's interest and supported their engagement in measurement-related activities. Most children were able to distinguish between heavier and lighter objects and recognize the basic function of a balance scale, although only a small proportion accurately represented the direction of imbalance in their drawings. The findings suggest that children's literature can provide a meaningful context for introducing early mathematical concepts when combined with hands-on activities and guided discussion.

Socially complex peer play may provide opportunities for children to coordinate perspectives, negotiate roles, and respond to others' needs, but its association with prosocial judgment may differ according to children's social-cognitive resources. This small-scale longitudinal study examined whether mental state knowledge assessed at age 4–5 conditioned the concurrent association between socially complex peer play and prosocial judgment assessed at age 5–6. Participants were 35 children from a private nursery school in Japan. Mental state knowledge was assessed using a false-belief task. At age 5–6, children completed helping and sharing judgment tasks, and their free play was observed naturalistically across repeated focal-child observations. Socially complex peer play was indexed by the combined proportion of associative and cooperative play. Hierarchical regression analyses showed that the interaction between earlier mental state knowledge and socially complex peer play significantly predicted sharing judgment. The corresponding interaction for helping was positive but did not reach the conventional significance threshold. Sensitivity analyses using heteroskedasticity-consistent standard errors supported the sharing result. Given the modest sample size, the findings should be interpreted as preliminary. They suggest that the association between socially complex peer play and prosocial judgment may differ according to children's earlier social-cognitive resources.

The article examines the impact of information and communication technologies (ICT) on the development of mathematical abilities and geometric concepts in preschool children. The object of the research is the process of developing mathematical abilities and geometric concepts in older preschool children. The aim of the article is to identify the pedagogical potential of ICT and evaluate its effectiveness in developing these abilities. The research methods include the analysis of scientific and methodological literature, pedagogical observation, game-based learning, pedagogical experimentation, and comparative analysis of the results. Multimedia presentations, interactive games, and electronic educational resources were used during the experimental activities. The methodologies of ICT-mediated learning and game-based learning were applied. The research outcomes indicate that the purposeful use of ICT contributes to the development of children's abilities to recognize, name, compare, and classify geometric shapes. It also promotes children's cognitive engagement, logical and spatial thinking, attention, and memory. The experimental results further revealed increased children's engagement and learning motivation. The conclusion of the study is that the pedagogically justified integration of information and communication technologies into game-based learning is an effective means of developing mathematical abilities and geometric concepts in preschool children, facilitating a more visual, interactive, and child-centered learning process.

The article discusses the synergetic approach to teaching chess—specifically, methods aimed at system comprehension, information processing, and child development—which can lead to the self-organization of the child's cognitive activity within the context of the cognitive schema proposed by Jean Piaget. The aim of the article is to substantiate the synergetic effects involved in the process of a preschooler's development. Research methodology and selected methods. Methodologically, we drew upon general systems theory, structural and functional approaches to chess instruction, and the theoretical and applied developments regarding the "activity concept"—as well as theories of argumentation and personality development—formulated by L. Vygotsky, A. Leontiev, A. Luria, and their followers. The methods employed included the analysis of professional literature, observation (of both moves and emotional states), interviews, experimentation, and the analysis of results. The study’s ultimate finding is that, through trial and error, imitation, or precise instruction by an adult, the processes of assimilation and accommodation become accessible to the child; their combination yields synergistic effects, manifesting as the purposeful organization and management of educational-cognitive activity. Therefore, theoretical-applied approaches that generate synergistic effects during chess instruction are applicable to the developmental process of preschoolers. Main conclusion: The feasibility of employing approaches that yield synergistic effects in the development of preschoolers and the self-organization of their activities is demonstrated.

It is widely believed that children are more creative than adults, yet direct empirical tests of this assumption are scarce. A qualitative pre-study indicated that creativity is commonly attributed to preschoolers and associated with intrinsically motivated engagement, informing the design of the main study. 92 preschool children and 70 adults completed a divergent thinking task and two drawing tasks varying in structure (free vs. goal-directed). Independent raters evaluated all products for novelty, effectiveness, and overall creativity; participants reported motivation, enjoyment, confidence, and anxiety. Adults outperformed children on externally rated creativity, particularly in structured tasks. In contrast, children reported higher confidence and motivation, lower anxiety, and—except in the structured drawing task—greater enjoyment. Together, these findings challenge the view that children are generally more creative than adults by showing that their apparent advantage lies in confident and intrinsically motivated engagement, whereas creative thinking performance increases with age.

به طور گسترده‌ای باور بر این است که کودکان نسبت به بزرگسالان خلاق‌تر هستند، اما آزمون‌های تجربی مستقیم این فرضیه نادر هستند. یک پیش‌مطالعه کیفی نشان داد که خلاقیت معمولاً به کودکان پیش‌دبستانی نسبت داده می‌شود و با درگیری انگیزشی درونی مرتبط است که طراحی مطالعه اصلی را اطلاع‌رسانی کرد. ۹۲ کودک پیش‌دبستانی و ۷۰ بزرگسال یک تکلیف تفکر واگرا و دو تکلیف نقاشی با میزان ساختار متفاوت (آزاد در برابر هدف‌محور) را انجام دادند. ارزیابان مستقل تمامی محصولات را از نظر نوآوری، اثربخشی و خلاقیت کلی ارزیابی کردند؛ شرکت‌کنندگان نیز انگیزش، لذت، اعتماد به نفس و اضطراب خود را گزارش دادند. بزرگسالان در خلاقیت ارزیابی‌شده توسط ارزیابان خارجی، به ویژه در تکالیف ساختاریافته، عملکرد بهتری نسبت به کودکان داشتند. در مقابل، کودکان اعتماد به نفس و انگیزش بالاتر، اضطراب کمتر و—به جز در تکلیف نقاشی ساختاریافته—لذت بیشتری را گزارش کردند. این یافته‌ها در مجموع دیدگاه رایج مبنی بر اینکه کودکان به طور کلی خلاق‌تر از بزرگسالان هستند را به چالش می‌کشد و نشان می‌دهد که برتری ظاهری آن‌ها در درگیری با اعتماد به نفس و انگیزش درونی نهفته است، در حالی که عملکرد تفکر خلاق با افزایش سن بهبود می‌یابد.

This study aimed to determine the effect of Magnetic Maze learning media on the symbolic thinking ability and fine motor skills of children aged 5–6 years at TK Negeri Pembina Campagaya. A quantitative quasi-experimental method with a nonequivalent control group design was used. The sample consisted of 16 children selected through purposive sampling, with 8 children in each group. Data were collected through tests, observations, and documentation. The experimental group received six Magnetic Maze treatments, while the control group used number puzzles. Data were analyzed using descriptive statistics, Shapiro-Wilk, Wilcoxon Signed-Rank, and Mann-Whitney U tests with SPSS 26. The experimental group mean increased from 13.63 to 30.50 for symbolic thinking and from 13.88 to 30.25 for fine motor skills. Wilcoxon significance was 0.012 for both variables, while posttest Mann-Whitney significance was 0.035 and 0.031. Thus, Magnetic Maze had a significant effect on both abilities.

این پژوهش با هدف تعیین تأثیر رسانه یادگیری «مسیر مغناطیسی» (Magnetic Maze) بر توانایی تفکر نمادین و مهارت‌های حرکتی ظریف کودکان ۵ تا ۶ ساله در دبستان دولتی Pembina Campagaya انجام شد. روش پژوهش، شبه‌آزمایشی کمی با طرح گروه کنترل نابرابر بود. نمونه شامل ۱۶ کودک بود که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و هر گروه شامل ۸ کودک بود. داده‌ها از طریق آزمون‌ها، مشاهده و مستندسازی گردآوری شد. گروه آزمایش شش بار تحت آموزش با «مسیر مغناطیسی» قرار گرفت و گروه کنترل از پازل‌های عددی استفاده کرد. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون Shapiro-Wilk، آزمون Wilcoxon Signed-Rank و آزمون Mann-Whitney U و با نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند. میانگین گروه آزمایش برای تفکر نمادین از ۱۳٫۶۳ به ۳۰٫۵۰ و برای مهارت‌های حرکتی ظریف از ۱۳٫۸۸ به ۳۰٫۲۵ افزایش یافت. سطح معناداری آزمون Wilcoxon برای هر دو متغیر ۰٫۰۱۲ و سطح معناداری آزمون Mann-Whitney در پس‌آزمون به ترتیب ۰٫۰۳۵ و ۰٫۰۳۱ بود. بنابراین، «مسیر مغناطیسی» تأثیر معناداری بر هر دو توانایی داشت.

Empathy is an important skill for social bonding, and thus can greatly affect children's daily social lives. Due to various obstructions when entering a predominantly hearing environment, deaf and hard-of-hearing (DHH) children might face restricted opportunities for developing emotional competence, which in turn may affect their empathic skills. The current study examined the extent to which the three main empathy layers that can be observed in young children (i.e., emotion contagion, attention to others' emotions, and prosocial actions) were related to emotional competence (emotion recognition, regulation and vocabulary) in DHH and hearing preschoolers attending mainstream education (kindergarten) in Portugal. A total of 181 preschoolers (32 DHH and 149 hearing) participated. Caregivers rated children's empathy, and three indices for emotional competence (emotion recognition, emotion regulation, emotion vocabulary). Additionally, hearing and language related factors were collected in the DHH group and included as control variables. One-tailed independent samples t -tests showed similar levels of empathy, emotion recognition and emotion regulation for both groups, but DHH children scored lower on emotion vocabulary than their hearing peers. Additionally, hierarchical regression analyses showed that better skills in emotional competence (all three indices) were associated with more empathic behaviors (prosocial actions) toward a person in distress in both groups. Outcomes are discussed in the context of social and emotional learning and the importance of equity in mainstream schools, addressing the special needs of DHH children or other children from marginalized groups.

همدلی یک مهارت مهم برای پیوندهای اجتماعی است و بنابراین می‌تواند تأثیر زیادی بر زندگی اجتماعی روزمره کودکان داشته باشد. به دلیل موانع مختلف هنگام ورود به محیطی عمدتاً شنوا، کودکان ناشنوا و کم‌شنوا (DHH) ممکن است با فرصت‌های محدودی برای توسعه شایستگی هیجانی مواجه شوند که این امر به نوبه خود می‌تواند بر مهارت‌های همدلی آن‌ها تأثیر بگذارد. مطالعه حاضر میزان ارتباط سه لایه اصلی همدلی که در کودکان خردسال قابل مشاهده است (یعنی سرایت هیجانی، توجه به هیجان‌های دیگران و رفتارهای طرفدارانه اجتماعی) را با شایستگی هیجانی (تشخیص هیجان، تنظیم هیجان و واژگان هیجانی) در کودکان پیش‌دبستانی ناشنوا و کم‌شنوا و شنوا که در آموزش فراگیر (مهدکودک) در پرتغال شرکت داشتند، بررسی کرد. در مجموع ۱۸۱ کودک پیش‌دبستانی (۳۲ کودک DHH و ۱۴۹ کودک شنوا) شرکت کردند. مراقبان، همدلی کودکان و سه شاخص شایستگی هیجانی (تشخیص هیجان، تنظیم هیجان، واژگان هیجانی) را ارزیابی کردند. علاوه بر این، عوامل مرتبط با شنوایی و زبان در گروه DHH جمع‌آوری و به عنوان متغیرهای کنترل لحاظ شد. آزمون t مستقل یک‌سویه نشان داد که سطوح همدلی، تشخیص هیجان و تنظیم هیجان در هر دو گروه مشابه بود، اما کودکان DHH در مقایسه با همسالان شنوا، نمرات پایین‌تری در واژگان هیجانی کسب کردند. همچنین، تحلیل‌های رگرسیون سلسله‌مراتبی نشان داد که مهارت‌های بهتر در شایستگی هیجانی (هر سه شاخص) با رفتارهای همدلانه بیشتر (اقدامات طرفدارانه اجتماعی) نسبت به فردی در شرایط دشوار در هر دو گروه مرتبط بود. نتایج در زمینه یادگیری اجتماعی و هیجانی و اهمیت عدالت در مدارس فراگیر، با توجه به نیازهای ویژه کودکان DHH یا سایر کودکان از گروه‌های به حاشیه رانده شده، مورد بحث قرار گرفته است.

Aim: The study aimed to support the social-emotional skills of five- and six-year-old children by utilizing creative dance and musical storytellingMethods: The study was designed using a pre-post quasi-experimental model involving an experimental and a control group. The participants were 58 children enrolled in kindergarten at an elementary school during the 2023–2024 academic year. Twenty-nine children were assigned to the experimental group and 29 to the control group. The Social Competence and Behavior Evaluation-30 (SCBE-30) scale was administered to all children as a pre- and post-test. As part of the study, eight creative dance and musical story activities were conducted with the experimental group twice a week over a four-week period. The Mann–Whitney U and Wilcoxon Signed-Rank tests were used to analyze the dataResults: A difference in favor of the experimental group was observed on the anxiety dimension. Although the difference was statistically significant, the effect size was found to be marginal.Conclusion: It has been determined that these activities make a limited positive contribution to supporting behaviors associated with anxiety and introversion.

هدف: این پژوهش با هدف حمایت از مهارت‌های اجتماعی-هیجانی کودکان پنج و شش ساله از طریق بهره‌گیری از رقص خلاق و روایت داستانی موسیقایی انجام شد. روش‌ها: این مطالعه با استفاده از مدل شبه‌آزمایشی پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه آزمایش و کنترل طراحی گردید. شرکت‌کنندگان شامل ۵۸ کودک ثبت‌نام‌شده در دوره‌ی پیش‌دبستانی یک مدرسه ابتدایی در سال تحصیلی ۲۰۲۳–۲۰۲۴ بودند. بیست‌و‌نه کودک به گروه آزمایش و ۲۹ کودک به گروه کنترل اختصاص یافتند. مقیاس ارزیابی شایستگی اجتماعی و رفتار-۳۰ (SCBE-30) به عنوان پیش‌آزمون و پس‌آزمون برای همه‌ی کودکان اجرا شد. در چارچوب این پژوهش، هشت فعالیت رقص خلاق و داستان موسیقایی با گروه آزمایش، دو بار در هفته و به مدت چهار هفته برگزار گردید. برای تحلیل داده‌ها از آزمون‌های Mann–Whitney U و Wilcoxon Signed-Rank استفاده شد. نتایج: تفاوتی به نفع گروه آزمایش در بُعد اضطراب مشاهده شد. اگرچه این تفاوت از نظر آماری معنادار بود، اندازه‌ی اثر در حد مرزی گزارش شد. نتیجه‌گیری: مشخص شد که این فعالیت‌ها سهم مثبت محدودی در حمایت از رفتارهای مرتبط با اضطراب و درون‌گرایی دارند.

This article examines the theoretical foundations and educational opportunities for developing emotional intelligence in preschool children. It draws on an analysis of selected scholarly sources, a comparison of concepts, and a methodological synthesis. The relationships and distinctions among emotional intelligence, emotional competence, and social-emotional learning are discussed. Play-based activities are proposed to support emotion recognition and labeling, understanding emotional causes, empathy, and emotion regulation. The article also addresses teacher–parent collaboration, co-regulation, and criteria for pedagogical observation. The practical recommendations are methodological proposals developed for this article; their effectiveness has not been experimentally tested within this work.

این مقاله به بررسی مبانی نظری و فرصت‌های آموزشی برای توسعه هوش هیجانی در کودکان پیش‌دبستانی می‌پردازد. مقاله بر تحلیل منابع علمی منتخب، مقایسه مفاهیم و سنتز روش‌شناختی استوار است. روابط و تمایزات میان هوش هیجانی، شایستگی هیجانی و یادگیری اجتماعی-هیجانی مورد بحث قرار گرفته‌اند. فعالیت‌های مبتنی بر بازی به منظور حمایت از شناسایی و برچسب‌گذاری هیجان‌ها، درک علل هیجانی، همدلی و تنظیم هیجان پیشنهاد شده‌اند. مقاله همچنین به همکاری معلم و والدین، هم‌تنظیمی و معیارهای مشاهده آموزشی می‌پردازد. توصیه‌های عملی ارائه‌شده، پیشنهادهای روش‌شناختی تدوین‌شده برای این مقاله هستند و اثربخشی آن‌ها در این پژوهش به‌طور تجربی آزمون نشده است.

Guided by Belsky’s parenting process model, this pooled cross-sectional study examined a theory-ordered pattern of statistical associations linking marital satisfaction, mindful parenting, parental involvement, and parent-reported emotional competence. Participants were 5,303 married biological parents of kindergarten children in Hubei Province, China, most of whom were mothers. A latent-variable structural equation model adjusted for data-collection batch and relevant demographic characteristics; classroom-cluster-robust re-estimation was used to evaluate the nested recruitment structure. Marital satisfaction was positively associated with mindful parenting and parental involvement; mindful parenting and parental involvement were each positively associated with parent-reported emotional competence. The theory-ordered statistical indirect association through the serially specified parenting constructs was positive (β = 0.038, cluster-robust 95% CI [0.029, 0.046]), whereas the adjusted direct association between marital satisfaction and parent-reported emotional competence was nonsignificant. Covariance-equivalent directional specifications fit identically, indicating that temporal and causal ordering could not be established. Because all constructs were reported by the same parent at one time point, the findings describe theory-consistent statistical associations and do not show that one parenting process preceded another, transmitted an effect, or would improve the child outcome if changed. Longitudinal and multi-informant research is needed.

این مطالعه مقطعی تجمیعی با راهنمایی مدل فرایند فرزندپروری Belsky، الگوی نظری-ترتیبی ارتباطات آماری میان رضایت زناشویی، فرزندپروری آگاهانه، مشارکت والدین و شایستگی هیجانی گزارش‌شده توسط والدین را بررسی کرد. شرکت‌کنندگان شامل ۵٬۳۰۳ والد زیستی متأهل کودکان مهدکودک در استان هوبئی چین بودند که اکثر آن‌ها مادر بودند. یک مدل معادلات ساختاری متغیر پنهان با تعدیل برای دسته جمع‌آوری داده‌ها و ویژگی‌های جمعیت‌شناختی مرتبط اجرا شد؛ برآورد مجدد مقاوم به خوشه‌بندی کلاسی برای ارزیابی ساختار نمونه‌گیری تو در تو به‌کار رفت. رضایت زناشویی با فرزندپروری آگاهانه و مشارکت والدین رابطه مثبت داشت؛ فرزندپروری آگاهانه و مشارکت والدین هرکدام با شایستگی هیجانی گزارش‌شده توسط والدین رابطه مثبت داشتند. ارتباط غیرمستقیم آماری نظری-ترتیبی از طریق سازه‌های فرزندپروری به صورت زنجیره‌ای مثبت بود (β = ۰٫۰۳۸، فاصله اطمینان ۹۵٪ مقاوم به خوشه [۰٫۰۲۹، ۰٫۰۴۶])، در حالی که ارتباط مستقیم تعدیل‌شده میان رضایت زناشویی و شایستگی هیجانی گزارش‌شده توسط والدین معنادار نبود. مشخصات جهت‌دار معادل کوواریانس به طور یکسان برازش داشتند که نشان می‌دهد ترتیب زمانی و علیت قابل تعیین نبود. از آنجا که همه سازه‌ها توسط یک والد در یک نقطه زمانی گزارش شده‌اند، یافته‌ها صرفاً ارتباطات آماری منطبق با نظریه را توصیف می‌کنند و نشان نمی‌دهند که یک فرایند فرزندپروری مقدم بر دیگری بوده، اثری را منتقل کرده یا در صورت تغییر، پیامد کودک را بهبود می‌بخشد. پژوهش‌های طولی و چند-اطلاع‌دهنده مورد نیاز است.

Purpose: This study aimed to examine research trends in Montessori-focused postgraduate theses completed in Türkiye between 2020 and 2025 and to identify their disciplinary, methodological, and participant-related characteristics. Method: The study employed descriptive document analysis and was based on a thesis-level dataset constructed from full-text theses available through the National Thesis Center of the Council of Higher Education (YÖK). Duplicate records were removed, and all included theses were rechecked against their full texts. The final corpus consisted of 44 unique postgraduate theses. Relevant PRISMA-ScR principles informed the identification, eligibility assessment, and reporting process to enhance transparency. Findings: Of the 44 theses, 39 were master’s theses (88.6%) and five were doctoral dissertations (11.4%). Education Sciences constituted the largest disciplinary field (n = 21, 47.7%), followed by Architecture/Design (n = 9, 20.5%) and Health/Psychology/Child Development (n = 6, 13.6%). The highest number of theses were completed in 2021 (n = 11) and 2023 (n = 10). Among studies involving human participants, teachers/educators and preschool or early-childhood children were the most frequently represented groups, while some theses focused on buildings, products, documents, and other non-human units of analysis. Qualitative research was the most common methodological approach, followed by experimental, quasi-experimental, and single-subject studies; document-, design-, architectural-, and meta-analytic studies; mixed-method studies; and survey, correlational, and comparative quantitative studies. Conclusion: The findings indicate that Montessori-focused postgraduate research in Türkiye demonstrates substantial disciplinary and methodological diversity. However, research remains concentrated in particular disciplinary fields and study groups, suggesting a need for broader disciplinary representation and greater diversity in future Montessori research.

هدف: این پژوهش با هدف بررسی روندهای پژوهشی در پایان‌نامه‌های تحصیلات تکمیلی با محوریت مونته‌سوری که در ترکیه بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ انجام شده‌اند و شناسایی ویژگی‌های رشته‌ای، روش‌شناختی و مرتبط با شرکت‌کنندگان آن‌ها صورت گرفته است. روش: این مطالعه از تحلیل اسنادی توصیفی بهره برده و بر پایه مجموعه داده‌ای در سطح پایان‌نامه که از متن کامل پایان‌نامه‌های موجود در مرکز ملی پایان‌نامه‌های شورای آموزش عالی (YÖK) استخراج شده، انجام شده است. رکوردهای تکراری حذف شده و تمامی پایان‌نامه‌های وارد شده مجدداً با متن کامل آن‌ها تطبیق داده شده‌اند. مجموعه نهایی شامل ۴۴ پایان‌نامه تحصیلات تکمیلی منحصربه‌فرد بود. اصول مرتبط با PRISMA-ScR جهت شناسایی، ارزیابی صلاحیت و فرایند گزارش‌دهی به منظور افزایش شفافیت به کار گرفته شد. یافته‌ها: از میان ۴۴ پایان‌نامه، ۳۹ مورد پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد (۸۸/۶٪) و پنج مورد رساله دکتری (۱۱/۴٪) بودند. علوم تربیتی بزرگ‌ترین حوزه رشته‌ای را تشکیل می‌داد (n = 21، ۴۷/۷٪)، و پس از آن معماری/طراحی (n = 9، ۲۰/۵٪) و سلامت/روان‌شناسی/رشد کودک (n = 6، ۱۳/۶٪) قرار داشتند. بیشترین تعداد پایان‌نامه‌ها در سال ۲۰۲۱ (n = 11) و ۲۰۲۳ (n = 10) تکمیل شده‌اند. در میان مطالعاتی که شرکت‌کنندگان انسانی داشتند، معلمان/مربیان و کودکان پیش‌دبستانی یا اوایل کودکی بیشترین فراوانی را داشتند، در حالی که برخی پایان‌نامه‌ها بر ساختمان‌ها، محصولات، اسناد و سایر واحدهای تحلیل غیرانسانی متمرکز بودند. پژوهش کیفی رایج‌ترین رویکرد روش‌شناختی بود و پس از آن مطالعات آزمایشی، شبه‌آزمایشی و تک‌آزمودنی؛ مطالعات اسنادی، طراحی، معماری و فراتحلیلی؛ مطالعات آمیخته؛ و مطالعات کمی پیمایشی، همبستگی و مقایسه‌ای قرار داشتند. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که پژوهش‌های تحصیلات تکمیلی با محوریت مونته‌سوری در ترکیه از تنوع قابل توجهی در حوزه‌های رشته‌ای و روش‌شناختی برخوردار است. با این حال، پژوهش‌ها عمدتاً در حوزه‌ها و گروه‌های خاصی متمرکز مانده‌اند که این امر بیانگر نیاز به نمایندگی گسترده‌تر رشته‌ای و تنوع بیشتر در پژوهش‌های آتی مونته‌سوری است.

This article proposes a methodological framework for promoting preschool children’s development through emotional engagement in preschool education settings in Uzbekistan. Emotional engagement is understood as children’s meaningful involvement in learning experiences that acknowledge their feelings, encourage curiosity, and provide supportive relationships with educators and peers. The framework integrates storytelling, imaginative play, music, movement, creative activities, and responsive adult communication within everyday preschool routines. Its purpose is to create opportunities for emotional expression, developing self-regulation, social participation, and sustained involvement in learning. Particular attention is given to individual developmental needs, linguistic backgrounds, sensory preferences, and family experiences. Educators are encouraged to recognise children’s emotional cues, offer choices, adjust activity demands, and support participation without requiring uniform emotional responses. Observation during play and routine activities is proposed as a means of informing instructional decisions and documenting participation over time. The article is conceptual and methodological; it does not report an implemented intervention or measured developmental outcomes. Its contribution is an adaptable framework for preschool practice and the professional preparation of future educators at pedagogical universities. Further empirical research is required to assess its feasibility, effectiveness, and suitability across different preschool environments.

این مقاله چارچوبی روش‌شناختی برای ارتقای رشد کودکان پیش‌دبستانی از طریق درگیری هیجانی در محیط‌های آموزشی پیش‌دبستانی در ازبکستان ارائه می‌دهد. درگیری هیجانی به‌عنوان مشارکت معنادار کودکان در تجارب یادگیری که احساسات آن‌ها را به رسمیت می‌شناسد، کنجکاوی را تشویق می‌کند و روابط حمایتی با مربیان و همسالان فراهم می‌آورد، درک می‌شود. این چارچوب، داستان‌گویی، بازی تخیلی، موسیقی، حرکت، فعالیت‌های خلاقانه و ارتباط پاسخگو با بزرگسالان را در روال‌های روزمره پیش‌دبستانی ادغام می‌کند. هدف آن ایجاد فرصت‌هایی برای ابراز هیجانی، توسعه خودتنظیمی، مشارکت اجتماعی و درگیری پایدار در یادگیری است. توجه ویژه‌ای به نیازهای رشدی فردی، پیشینه‌های زبانی، ترجیحات حسی و تجارب خانوادگی معطوف شده است. از مربیان خواسته می‌شود نشانه‌های هیجانی کودکان را تشخیص دهند، گزینه‌هایی ارائه دهند، الزامات فعالیت‌ها را تعدیل کنند و از مشارکت حمایت نمایند بدون آن‌که پاسخ‌های هیجانی یکسانی را مطالبه کنند. مشاهده در حین بازی و فعالیت‌های روزمره به‌عنوان روشی برای اطلاع‌رسانی تصمیمات آموزشی و مستندسازی مشارکت در طول زمان پیشنهاد می‌شود. این مقاله ماهیتی مفهومی و روش‌شناختی دارد و گزارشی از اجرای مداخله یا سنجش پیامدهای رشدی ارائه نمی‌دهد. سهم آن، ارائه چارچوبی قابل انطباق برای عمل پیش‌دبستانی و آماده‌سازی حرفه‌ای مربیان آینده در دانشگاه‌های تربیت معلم است. انجام پژوهش‌های تجربی بیشتر برای ارزیابی امکان‌پذیری، اثربخشی و تناسب آن در محیط‌های مختلف پیش‌دبستانی ضروری است.

This article presents a methodological framework for teaching interpersonal relationship skills to preschool children in the context of preschool education in Uzbekistan. It focuses on helping children initiate communication, listen to others, express feelings appropriately, cooperate during shared activities, and resolve everyday disagreements with adult support. The proposed framework combines guided play, storytelling, role-playing, cooperative tasks, and teacher modelling within familiar classroom routines. It also considers children’s linguistic backgrounds, individual developmental needs, and family experiences when selecting activities and providing support. The methodology emphasises emotionally supportive interactions, opportunities for repeated practice, and collaboration between preschool educators and families. Observation of children’s behaviour during play and daily activities is proposed as a means of identifying learning needs and monitoring progress. The article is conceptual and methodological; it does not report findings from an implemented intervention. Its contribution is a practical framework that can guide preschool educators and inform the professional preparation of students studying preschool education at pedagogical universities. Empirical evaluation is needed to establish the framework’s effectiveness and suitability across different preschool settings.

این مقاله چارچوبی روش‌شناختی برای آموزش مهارت‌های روابط بین‌فردی به کودکان پیش‌دبستانی در بستر آموزش پیش‌دبستانی در ازبکستان ارائه می‌دهد. تمرکز آن بر کمک به کودکان برای آغاز ارتباط، گوش دادن به دیگران، ابراز مناسب احساسات، همکاری در فعالیت‌های مشترک و حل اختلافات روزمره با حمایت بزرگسالان است. چارچوب پیشنهادی، بازی هدایت‌شده، قصه‌گویی، ایفای نقش، وظایف مشارکتی و الگوگیری معلم را در قالب روال‌های آشنا در کلاس درس ترکیب می‌کند. همچنین، زمینه‌های زبانی کودکان، نیازهای رشدی فردی و تجارب خانوادگی آنان را در انتخاب فعالیت‌ها و ارائه حمایت مدنظر قرار می‌دهد. این روش‌شناسی بر تعاملات عاطفی حمایت‌کننده، فرصت‌های تمرین مکرر و همکاری میان مربیان پیش‌دبستانی و خانواده‌ها تأکید دارد. مشاهده رفتار کودکان در حین بازی و فعالیت‌های روزمره به‌عنوان ابزاری برای شناسایی نیازهای یادگیری و پایش پیشرفت پیشنهاد می‌شود. این مقاله ماهیتی مفهومی و روش‌شناختی دارد و یافته‌هایی از اجرای یک مداخله را گزارش نمی‌کند. سهم آن ارائه چارچوبی عملی است که می‌تواند راهنمای مربیان پیش‌دبستانی باشد و در تربیت حرفه‌ای دانشجویان رشته آموزش پیش‌دبستانی در دانشگاه‌های تربیت معلم مورد استفاده قرار گیرد. ارزیابی تجربی برای تعیین اثربخشی و تناسب این چارچوب در محیط‌های مختلف پیش‌دبستانی ضروری است.

The rapid expansion of digital technologies has changed the learning environment in which preschool children grow and develop. However, digital literacy in early childhood should not be reduced to the ability to operate a smartphone or tablet. It includes age-appropriate knowledge, practical skills, attitudes and safe patterns of interaction with digital information and tools. This article develops a methodological framework for forming preschool children's digital literacy through purposeful use of digital learning tools in activity centers. The study uses theoretical analysis, comparative analysis of international guidance, pedagogical modeling and methodological generalization. The proposed framework integrates digital tools into language, mathematics, science, construction, art, role-play and music-oriented activity centers while preserving hands-on, social and movement-based learning. A four-stage model—motivation and orientation, guided exploration, creative production, and reflection and transfer—is proposed. The article also identifies methodological principles, teacher roles, criteria for selecting digital content, indicators for monitoring children's progress, and safeguards related to screen balance, privacy, accessibility and adult co-engagement. The proposed approach positions technology as a pedagogical means rather than an independent learning goal and can be adapted to preschool institutions with different levels of technological provision.

گسترش سریع فناوری‌های دیجیتال محیط یادگیری‌ای را که کودکان پیش‌دبستانی در آن رشد می‌کنند، دگرگون ساخته است. با این حال، سواد دیجیتال در اوایل کودکی نباید صرفاً به توانایی کار با تلفن هوشمند یا تبلت تقلیل یابد. این مفهوم شامل دانش متناسب با سن، مهارت‌های عملی، نگرش‌ها و الگوهای ایمن تعامل با اطلاعات و ابزارهای دیجیتال است. این مقاله چارچوبی روش‌شناختی برای شکل‌دهی سواد دیجیتال کودکان پیش‌دبستانی از طریق استفاده هدفمند از ابزارهای یادگیری دیجیتال در مراکز فعالیت ارائه می‌دهد. این پژوهش از تحلیل نظری، تحلیل تطبیقی رهنمودهای بین‌المللی، مدل‌سازی آموزشی و تعمیم روش‌شناختی بهره می‌گیرد. چارچوب پیشنهادی، ابزارهای دیجیتال را در مراکز فعالیت با محوریت زبان، ریاضیات، علوم، ساخت‌وساز، هنر، بازی نقش‌آفرینی و موسیقی ادغام می‌کند و در عین حال یادگیری عملی، اجتماعی و مبتنی بر حرکت را حفظ می‌نماید. یک مدل چهار مرحله‌ای—انگیزش و جهت‌دهی، اکتشاف هدایت‌شده، تولید خلاقانه و بازتاب و انتقال—پیشنهاد شده است. همچنین، مقاله اصول روش‌شناختی، نقش‌های معلم، معیارهای انتخاب محتوای دیجیتال، شاخص‌های پایش پیشرفت کودکان و تدابیر حفاظتی مرتبط با تعادل صفحه‌نمایش، حریم خصوصی، دسترس‌پذیری و مشارکت بزرگسالان را شناسایی می‌کند. رویکرد پیشنهادی، فناوری را به عنوان ابزاری آموزشی و نه هدف یادگیری مستقل تلقی می‌کند و قابلیت انطباق با مؤسسات پیش‌دبستانی با سطوح مختلف تأمین فناوری را دارد.

Objective: The study was conducted to determine the level of internet addiction in parents' lives and to determine the relationship between this situation and children's tendency to be addicted to digital games. Materials and Methods: The study was descriptive, cross-sectional, and correlational. The sample of the study consisted of 146 children aged 4-6 years and their parents between December 2023-May 2024. The research data were collected using the Personal Information Form, Young Internet Addiction Scale and Digital Game Addiction Tendency Scale for Preschool Children. Results: It was determined that 95.2% of the children used the internet and 76.0% of them used the internet for gaming purposes. In the study, it was determined that boys' digital game addiction was significantly higher (p

هدف: این پژوهش با هدف تعیین میزان اعتیاد اینترنتی در زندگی والدین و بررسی رابطه این وضعیت با گرایش کودکان به اعتیاد به بازی‌های دیجیتال انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه توصیفی، مقطعی و همبستگی بود. نمونه پژوهش شامل ۱۴۶ کودک ۴ تا ۶ ساله و والدین آن‌ها در بازه زمانی دسامبر ۲۰۲۳ تا مه ۲۰۲۴ بود. داده‌های پژوهش با استفاده از فرم اطلاعات فردی، مقیاس اعتیاد اینترنتی Young و مقیاس گرایش به اعتیاد به بازی دیجیتال برای کودکان پیش‌دبستانی جمع‌آوری شد. نتایج: مشخص شد که ۹۵.۲٪ از کودکان از اینترنت استفاده می‌کنند و ۷۶.۰٪ از آن‌ها به منظور بازی از اینترنت استفاده می‌کنند. در این مطالعه مشخص شد که اعتیاد به بازی دیجیتال در پسران به طور معناداری بیشتر بود (p

Introduction Preschool peer acceptance is a pivotal marker of social-emotional well-being and future adaptation. Although teacher–child relationship quality is a known correlate of children’s peer status, the mechanisms linking this vertical relationship to horizontal peer relations remain insufficiently understood. Methods This two-wave longitudinal study examined whether emotion understanding and social initiative were associated with the prospective link between teacher–child relationship quality and later peer acceptance. Data were collected from 319 Chinese preschool children across a 12-month interval. Teachers reported teacher–child closeness, conflict, and children’s social initiative; children completed an emotion understanding task; and peer acceptance was assessed using peer nominations. Structural equation models controlled for baseline levels of emotion understanding, social initiative, peer acceptance, and relevant covariates. Results Results showed that T1 teacher closeness positively predicted, whereas teacher conflict negatively predicted, T2 peer acceptance. Emotion understanding and social initiative each served as significant indirect pathways linking teacher–child relationship quality with later peer acceptance. In addition, a theory-informed serial indirect pathway from T1 teacher–child relationship quality to T2 peer acceptance via T2 emotion understanding and T2 social initiative was statistically significant. Discussion However, because the study was observational and because the mediators and outcome were all assessed at T2, the findings should be interpreted as prospective associations consistent with the proposed theoretical model rather than as evidence of causal or strictly temporal mechanisms. These findings suggest that supportive teacher–child relationships may be linked to peer acceptance through children’s socioemotional understanding and proactive peer engagement.

مقدمه: پذیرش همسالان در دوره پیش‌دبستانی شاخصی محوری از بهزیستی اجتماعی-هیجانی و سازگاری آینده است. اگرچه کیفیت رابطه معلم-کودک به عنوان یکی از همبسته‌های شناخته‌شده وضعیت همسالان کودکان مطرح است، اما سازوکارهای پیونددهنده این رابطه عمودی با روابط افقی همسالان همچنان به‌طور کافی شناخته نشده‌اند. روش‌ها: این مطالعه طولی دو موجی بررسی کرد که آیا فهم هیجانی و ابتکار اجتماعی با پیوند آینده‌نگر بین کیفیت رابطه معلم-کودک و پذیرش بعدی همسالان مرتبط هستند یا خیر. داده‌ها از ۳۱۹ کودک پیش‌دبستانی چینی در یک بازه زمانی ۱۲ ماهه گردآوری شد. معلمان نزدیکی و تعارض معلم-کودک و ابتکار اجتماعی کودکان را گزارش کردند؛ کودکان یک تکلیف فهم هیجانی را انجام دادند؛ و پذیرش همسالان با استفاده از نام‌بردن همسالان ارزیابی شد. مدل‌های معادلات ساختاری سطوح پایه فهم هیجانی، ابتکار اجتماعی، پذیرش همسالان و متغیرهای همبسته مرتبط را کنترل کردند. نتایج: نتایج نشان داد که نزدیکی معلم در زمان T1 به طور مثبت و تعارض معلم به طور منفی پذیرش همسالان در زمان T2 را پیش‌بینی کرد. فهم هیجانی و ابتکار اجتماعی هر یک به عنوان مسیرهای غیرمستقیم معنادار، کیفیت رابطه معلم-کودک را به پذیرش بعدی همسالان پیوند دادند. علاوه بر این، یک مسیر غیرمستقیم سریالی مبتنی بر نظریه از کیفیت رابطه معلم-کودک در T1 به پذیرش همسالان در T2 از طریق فهم هیجانی و ابتکار اجتماعی در T2 از لحاظ آماری معنادار بود. بحث: با این حال، با توجه به اینکه مطالعه مشاهده‌ای بود و میانجی‌ها و پیامد همگی در T2 ارزیابی شدند، یافته‌ها باید به عنوان ارتباطات آینده‌نگر منطبق با مدل نظری پیشنهادی تفسیر شوند و نه به عنوان شواهدی از سازوکارهای علّی یا کاملاً زمانی. این یافته‌ها نشان می‌دهد که روابط حمایتی معلم-کودک ممکن است از طریق فهم اجتماعی-هیجانی کودکان و مشارکت فعال آن‌ها با همسالان به پذیرش همسالان مرتبط باشد.

This study examined the associations between inhibitory control, working memory, inductive reasoning, awareness, and children’s narrative retelling abilities in early childhood. A total of 212 children aged 4–7 years participated in the study. Executive functions were assessed through measures of verbal and visuospatial working memory and inhibitory control, inductive reasoning was assessed using a Raven-like matrix task, and awareness was assessed through perceptual and inferential awareness tasks. Narrative retelling was evaluated using a story retelling task that captured multiple aspects of narrative performance. Correlational analyses indicated moderate associations between inhibitory control, working memory, and several narrative retelling indicators. Narrative retelling performance also increased significantly with age, indicating clear developmental gains from the preschool to the early school years. Structural equation modeling further showed that inhibitory control and verbal working memory were significant predictors of the latent narrative retelling construct, whereas visuospatial working memory and inductive reasoning were not significantly associated with narrative retelling. Awareness showed small but significant associations with certain narrative retelling indicators.

این پژوهش به بررسی ارتباط بین کنترل مهاری، حافظه کاری، استدلال استقرایی، آگاهی و توانایی‌های بازگویی روایت در کودکان اوایل کودکی پرداخت. در مجموع ۲۱۲ کودک ۴ تا ۷ ساله در این مطالعه شرکت کردند. عملکردهای اجرایی از طریق سنجش‌های حافظه کاری کلامی و دیداری-فضایی و کنترل مهاری ارزیابی شد؛ استدلال استقرایی با استفاده از یک آزمون ماتریسی مشابه Raven سنجیده شد و آگاهی از طریق وظایف آگاهی ادراکی و استنباطی مورد ارزیابی قرار گرفت. بازگویی روایت با استفاده از یک وظیفه بازگویی داستان که جنبه‌های مختلف عملکرد روایی را در بر می‌گرفت، ارزیابی شد. تحلیل‌های همبستگی نشان داد که بین کنترل مهاری، حافظه کاری و چندین شاخص بازگویی روایت، ارتباطات متوسطی وجود دارد. عملکرد بازگویی روایت همچنین با افزایش سن به طور معناداری افزایش یافت که نشان‌دهنده پیشرفت‌های رشدی آشکار از دوره پیش‌دبستانی تا سال‌های ابتدایی مدرسه است. مدل‌سازی معادلات ساختاری نشان داد که کنترل مهاری و حافظه کاری کلامی پیش‌بینی‌کننده‌های معنادار سازه نهفته بازگویی روایت هستند، در حالی که حافظه کاری دیداری-فضایی و استدلال استقرایی ارتباط معناداری با بازگویی روایت نداشتند. آگاهی نیز ارتباطات کوچک اما معناداری با برخی شاخص‌های بازگویی روایت نشان داد.

This article examines the socio-pedagogical and psychological significance of developing core competencies in preschool children aged 6–7. It analyzes the issues of ensuring continuity between preschool and primary education, implementing a learner-centered approach, and consistently developing communicative, social, cognitive, and personal competencies in children. Furthermore, the paper discusses the necessity of creating comprehensive pedagogical conditions for a child's successful adaptation to the school environment, their transition to a new social status, and the enhancement of their cognitive activity.

این مقاله به بررسی اهمیت اجتماعی-تربیتی و روان‌شناختی توسعه شایستگی‌های پایه در کودکان پیش‌دبستانی ۶ تا ۷ ساله می‌پردازد. در این پژوهش، مسائل مربوط به تضمین تداوم بین آموزش پیش‌دبستانی و ابتدایی، اجرای رویکرد یادگیرنده‌محور و توسعه مستمر شایستگی‌های ارتباطی، اجتماعی، شناختی و فردی در کودکان تحلیل می‌شود. همچنین، ضرورت ایجاد شرایط جامع تربیتی برای سازگاری موفق کودک با محیط مدرسه، گذار او به وضعیت اجتماعی جدید و ارتقای فعالیت شناختی وی مورد بحث قرار گرفته است.

This study aimed to determine the effect of parenting styles on the social-emotional development of children aged 5–6 years at TK Mutiara Balige. The research hypothesis stated that there was an effect of parenting styles on the social-emotional development of children aged 5–6 years. This study employed a quantitative method with a sample of 70 children, consisting of 35 children in the experimental class and 35 children in the control class. The research instruments consisted of observation sheets on parenting styles and children's social-emotional development. The data were analyzed using the N-Gain Score and Independent Samples Test. The results of the N-Gain Score calculation showed that the average improvement in social-emotional development in the experimental class was 0.2374, while the control class was 0.2258, with both falling into the medium category. The hypothesis test results showed that the calculated t-value was 0.377 > the t-table value of 1.995, with a significance value of 0.000 < 0.05. Thus, H₀ was rejected and H₁ was accepted, indicating that parenting styles had a positive andsignificant effect on the social-emotional development of children aged 5–6 years at TK Mutiara Balige.

هدف این پژوهش تعیین تأثیر الگوهای فرزندپروری والدین بر رشد اجتماعی‌عاطفی کودکان ۵ تا ۶ ساله در دبستان مروارید بالیگه بود. فرضیه پژوهش بیان می‌کرد که الگوهای فرزندپروری والدین بر رشد اجتماعی‌عاطفی کودکان ۵ تا ۶ ساله تأثیر دارد. این مطالعه با روش کمی و با نمونه‌ای شامل ۷۰ کودک، متشکل از ۳۵ کودک در گروه آزمایش و ۳۵ کودک در گروه کنترل انجام شد. ابزارهای پژوهش شامل برگه‌های مشاهده الگوهای فرزندپروری و رشد اجتماعی‌عاطفی کودکان بود. داده‌ها با استفاده از نمره N-Gain و آزمون مستقل نمونه‌ها تحلیل شدند. نتایج محاسبه نمره N-Gain نشان داد که میانگین بهبود رشد اجتماعی‌عاطفی در گروه آزمایش ۰٫۲۳۷۴ و در گروه کنترل ۰٫۲۲۵۸ بود که هر دو در دسته متوسط قرار گرفتند. نتایج آزمون فرضیه نشان داد که مقدار t محاسبه‌شده ۰٫۳۷۷ بزرگ‌تر از مقدار t جدول ۱٫۹۹۵ و مقدار معناداری ۰٫۰۰۰ کمتر از ۰٫۰۵ بود. بنابراین، H₀ رد و H₁ پذیرفته شد که نشان‌دهنده تأثیر مثبت و معنادار الگوهای فرزندپروری والدین بر رشد اجتماعی‌عاطفی کودکان ۵ تا ۶ ساله در دبستان مروارید بالیگه است.

Abstract The COVID-19 pandemic disrupted family routines, economic security, and caregiving contexts, with potential consequences for children’s mental health. However, less is known about heterogeneity in preschool children’s changes in internalizing and externalizing symptoms from before to during the pandemic and about how pandemic-related family disruptions predicted these transitions. This study examined symptom transitions among 2,601 preschool children from the Singapore Longitudinal Early Development Study, using pre-pandemic data from 2018–2019 and during-pandemic data from 2021 ( M age = 4.92 years, SD = 1.18; 50.17% girls). Latent profile analysis identified three groups at both waves: low, mild, and severe symptoms. Random intercept latent transition analysis revealed four transition patterns: stable low symptoms (63.40%), worsening symptoms (22.30%), stable mild symptoms (6.23%), and improved symptoms (7.73%). Compared with the stable low symptoms group, older children and those from families negatively impacted by the pandemic in work and family function were more likely to experience stable mild or worsening symptoms. Ethnic differences were also observed, and pandemic-related financial stress was associated with both worsening and improved symptom patterns. These findings highlight heterogeneous symptom transitions among preschool children and underscore the importance of considering demographic characteristics and family-level disruptions when supporting children’s mental health following large-scale crises.

چکیده: همه‌گیری کووید-۱۹ منجر به اختلال در روال‌های خانوادگی، امنیت اقتصادی و زمینه‌های مراقبتی شد که می‌تواند پیامدهایی برای سلامت روان کودکان داشته باشد. با این حال، اطلاعات کمتری درباره ناهمگونی تغییرات نشانه‌های درونی‌سازی و برونی‌سازی در کودکان پیش‌دبستانی از پیش از همه‌گیری تا دوران همه‌گیری و همچنین درباره چگونگی پیش‌بینی این تغییرات توسط اختلالات خانوادگی مرتبط با همه‌گیری وجود دارد. این مطالعه به بررسی تغییرات نشانه‌ها در میان ۲۶۰۱ کودک پیش‌دبستانی از مطالعه طولی رشد اولیه سنگاپور پرداخت و از داده‌های پیش از همه‌گیری (۲۰۱۸–۲۰۱۹) و داده‌های دوران همه‌گیری (۲۰۲۱) استفاده کرد (میانگین سن = ۴٫۹۲ سال، انحراف معیار = ۱٫۱۸؛ ۵۰٫۱۷٪ دختر). تحلیل نمایه پنهان سه گروه را در هر دو موج شناسایی کرد: نشانه‌های پایین، خفیف و شدید. تحلیل گذار پنهان با رهگیر تصادفی چهار الگوی گذار را نشان داد: نشانه‌های پایین پایدار (۶۳٫۴۰٪)، بدتر شدن نشانه‌ها (۲۲٫۳۰٪)، نشانه‌های خفیف پایدار (۶٫۲۳٪) و بهبود نشانه‌ها (۷٫۷۳٪). در مقایسه با گروه نشانه‌های پایین پایدار، کودکان بزرگ‌تر و آن‌هایی که خانواده‌هایشان از نظر شغلی و عملکرد خانوادگی تحت تأثیر منفی همه‌گیری قرار گرفته بودند، بیشتر احتمال داشت نشانه‌های خفیف پایدار یا بدتر شدن نشانه‌ها را تجربه کنند. تفاوت‌های قومی نیز مشاهده شد و استرس مالی مرتبط با همه‌گیری هم با الگوهای بدتر شدن و هم بهبود نشانه‌ها مرتبط بود. این یافته‌ها بر ناهمگونی تغییرات نشانه‌ها در کودکان پیش‌دبستانی تأکید می‌کند و اهمیت توجه به ویژگی‌های جمعیت‌شناختی و اختلالات سطح خانواده را در حمایت از سلامت روان کودکان پس از بحران‌های گسترده نشان می‌دهد.

Children with autism spectrum disorder may experience developmental difficulties in the areas of social communication and interaction. This study aims to investigate the effect of child-centered play therapy on the development of social communication skills in children with autism spectrum disorder. The study group consists of children aged 3-6 years with autism spectrum disorder. A quasi-experimental design was employed for the study. In the experimental group, child-centered play therapy was applied to 5 children with autism spectrum disorder for 15 weeks, 3 sessions per week, for a total of 45 sessions. ‘Social Communication Checklist-Revised for Children with Autism Spectrum Disorder’ and the “Denver-II Developmental Screening Test” were used as instruments for data collection. According to the findings of the study, the Mann–Whitney U test conducted on the post-test scores of the experimental and control groups revealed statistically significant differences in all sub-dimensions of the Social Communication Checklist. Significant differences were found between the groups in social participation (Z = −2.627, p < .05, r = .83), expressive language (Z = −2.617, p ≤ .05, r = .83), receptive language (Z = −2.739, p < .05, r = .87), and imitative play (Z = −2.643, p < .05, r = .84). Regarding the Denver II Developmental Screening Test, a statistically significant difference was also found between the groups in the personal-social subscale (Z = −2.730, p < .05, r = .86). However, no statistically significant difference was observed in the language development subscale (Z = −1.586, p > .05). The results revealed that child-centered play therapy has a significant effect on the development of social communication skills in children with autism spectrum disorder. Research findings show that child-centred play therapy brings about significant improvements in the social communication skills of children with autism spectrum disorder. The progress observed in the experimental group supports the idea that play-based approaches can be an effective tool in early intervention programmes.

کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم ممکن است در زمینه‌های ارتباط و تعامل اجتماعی با مشکلات رشدی مواجه شوند. هدف این پژوهش بررسی تأثیر درمان بازی‌محور کودک‌محور بر رشد مهارت‌های ارتباط اجتماعی در کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم است. گروه مورد مطالعه شامل کودکان ۳ تا ۶ ساله مبتلا به اختلال طیف اوتیسم بود. این پژوهش با طرح شبه‌آزمایشی انجام شد. در گروه آزمایش، درمان بازی‌محور کودک‌محور به مدت ۱۵ هفته، هر هفته ۳ جلسه و در مجموع ۴۵ جلسه برای ۵ کودک مبتلا به اختلال طیف اوتیسم اجرا شد. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل «چک‌لیست ارتباط اجتماعی-ویرایش بازنگری‌شده برای کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم» و «آزمون غربالگری رشدی Denver-II» بود. بر اساس یافته‌های پژوهش، آزمون Mann–Whitney U که بر نمرات پس‌آزمون گروه‌های آزمایش و کنترل انجام شد، تفاوت معناداری را در تمامی زیرمقیاس‌های چک‌لیست ارتباط اجتماعی نشان داد. بین گروه‌ها در مشارکت اجتماعی (Z = −2.627, p < .05, r = .83)، زبان بیانی (Z = −2.617, p ≤ .05, r = .83)، زبان دریافتی (Z = −2.739, p < .05, r = .87) و بازی تقلیدی (Z = −2.643, p < .05, r = .84) تفاوت معناداری مشاهده شد. همچنین در آزمون غربالگری رشدی Denver-II، در زیرمقیاس فردی-اجتماعی تفاوت معنادار آماری بین گروه‌ها وجود داشت (Z = −2.730, p < .05, r = .86)، اما در زیرمقیاس رشد زبانی تفاوت معناداری مشاهده نشد (Z = −1.586, p > .05). نتایج نشان داد که درمان بازی‌محور کودک‌محور تأثیر معناداری بر رشد مهارت‌های ارتباط اجتماعی در کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم دارد. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که درمان بازی‌محور کودک‌محور موجب بهبود معنادار مهارت‌های ارتباط اجتماعی در کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم می‌شود. پیشرفت مشاهده‌شده در گروه آزمایش از این ایده حمایت می‌کند که رویکردهای مبتنی بر بازی می‌توانند ابزار مؤثری در برنامه‌های مداخله زودهنگام باشند.

Abstract Morphological development is a crucial component of early language acquisition. This study examined developmental changes in types and tokens of inflectional morphemes produced among 214 typically developing Kannada-speaking preschool children and their parents. Inflectional use was elicited through a story retelling task and analyzed in child’s and parental speech. Results showed developmental increase in both types and tokens of inflectional morphology production in children, indicating that preschool years constitute an important phase of inflectional systems in Kannada, an agglutinative language. Parental inflectional production remained relatively stable across age groups, while only the variety of parental inflections significantly predicted children’s output, emphasizing the role of input richness over frequency. Children produced high functional load markers (namely dative case, tense, and person–number–gender agreement), more frequently than optional or irregular forms. Overall, findings support usage-based theories with educational and clinical relevance. These findings, however, warrant future validation across other naturalistic tasks.

تحول صرفی یکی از مؤلفه‌های اساسی در فراگیری اولیه زبان است. این پژوهش تغییرات تحولی در انواع و بسامد تکواژهای تصریفی تولیدشده توسط ۲۱۴ کودک پیش‌دبستانی کانادا زبان با رشد طبیعی و والدین آن‌ها را بررسی کرد. استفاده از تصریف‌ها از طریق تکلیف بازگویی داستان برانگیخته شد و در گفتار کودک و والدین تحلیل گردید. نتایج نشان داد که تولید انواع و بسامد تکواژهای تصریفی در کودکان با افزایش سن رشد می‌کند و این امر نشان‌دهنده اهمیت سال‌های پیش‌دبستانی در شکل‌گیری نظام‌های تصریفی در زبان کانادا به‌عنوان یک زبان پیوندی است. تولید تصریف‌های والدین در گروه‌های سنی مختلف نسبتاً ثابت باقی ماند، اما تنها تنوع تصریف‌های والدین به طور معناداری پیش‌بینی‌کننده تولید کودکان بود و این امر بر نقش غنای ورودی نسبت به فراوانی تأکید می‌کند. کودکان نشانگرهای دارای بار کارکردی بالا (مانند حالت مفعولی، زمان و توافق شخص–عدد–جنس) را بیش از شکل‌های اختیاری یا بی‌قاعده تولید کردند. به طور کلی، یافته‌ها نظریه‌های مبتنی بر کاربرد را با اهمیت آموزشی و بالینی تأیید می‌کند. با این حال، این یافته‌ها نیازمند اعتبارسنجی بیشتر در تکالیف طبیعی‌گرایانه دیگر هستند.

Background Children's exposure to electronic screens has risen sharply. This study quantitatively evaluated the association between excessive screen time and childhood attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD) risk through a systematic review and meta-analysis, exploring the moderating roles of age and media type. Methods Following PRISMA guidelines, we systematically searched observational studies assessing children's screen time and ADHD, and finally included 10 observational studies with overall low-to-moderate risk of bias. Risk of bias was evaluated using the ROBINS-I tool. Continuous data were unified using the Chinn conversion rule. A DerSimonian-Laird random-effects model calculated pooled odds ratios (OR) and 95% confidence intervals (CI). Subgroup analyses, leave-one-out sensitivity analyses, and Begg's and Egger's tests were also conducted. Results Excessive screen time was significantly associated with elevated childhood ADHD risk (pooled OR = 1.56, 95% CI: 1.31–1.87, P < 0.001). Substantial between-study heterogeneity was observed (Q = 344.51, I 2 = 97.4%, P < 0.001). Subgroup analyses revealed significant age-related heterogeneity: preschoolers (0–6 years) showed a larger magnitude of association (OR = 2.40, 95% CI: 1.44–3.98), whereas the association in school-age children and adolescents (>6 years) was of smaller magnitude (OR = 1.16, 95% CI: 1.05–1.29). Passive TV/video viewing showed a higher point estimate of ADHD risk (OR = 2.20) than interactive digital media (OR = 1.10), but the between-group difference did not reach statistical significance. Sensitivity analyses confirmed the robustness of these findings. Conclusions Excessive screen exposure is significantly associated with elevated ADHD risk in children, with distinct age-specific and media type-specific patterns. The preschool period appears to be a high-risk window for screen-related neurodevelopmental effects, with a trend toward stronger association for passive screen exposure. Public health and clinical interventions should prioritize restricting early screen exposure, particularly passive, fast-paced videos without substantial interaction.

زمینه و هدف: مواجهه کودکان با صفحه‌نمایش‌های الکترونیکی به طور چشمگیری افزایش یافته است. این مطالعه به طور کمی ارتباط بین زمان بیش از حد استفاده از صفحه‌نمایش و خطر ابتلا به اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی (ADHD) در کودکان را از طریق مرور نظام‌مند و فراتحلیل ارزیابی نموده و نقش تعدیل‌کننده سن و نوع رسانه را بررسی کرده است. روش‌ها: با پیروی از دستورالعمل‌های PRISMA، مطالعات مشاهده‌ای ارزیابی‌کننده زمان استفاده از صفحه‌نمایش و ADHD در کودکان به طور نظام‌مند جست‌وجو شد و در نهایت ۱۰ مطالعه مشاهده‌ای با ریسک سوگیری کلی پایین تا متوسط وارد شدند. ریسک سوگیری با ابزار ROBINS-I ارزیابی شد. داده‌های پیوسته با استفاده از قاعده تبدیل Chinn یکسان‌سازی شدند. مدل اثرات تصادفی DerSimonian-Laird نسبت شانس تجمیعی (OR) و فاصله اطمینان ۹۵٪ (CI) را محاسبه کرد. تحلیل‌های زیرگروهی، تحلیل حساسیت leave-one-out و آزمون‌های Begg و Egger نیز انجام شد. یافته‌ها: زمان بیش از حد استفاده از صفحه‌نمایش به طور معناداری با افزایش خطر ADHD در کودکان مرتبط بود (OR تجمیعی = ۱.۵۶، CI ۹۵٪: ۱.۳۱–۱.۸۷، P < ۰.۰۰۱). ناهمگنی قابل توجهی بین مطالعات مشاهده شد (Q = ۳۴۴.۵۱، I ۲ = ۹۷.۴٪، P < ۰.۰۰۱). تحلیل‌های زیرگروهی ناهمگنی معنادار مرتبط با سن را نشان داد: کودکان پیش‌دبستانی (۰–۶ سال) ارتباط قوی‌تری را نشان دادند (OR = ۲.۴۰، CI ۹۵٪: ۱.۴۴–۳.۹۸)، در حالی که این ارتباط در کودکان سن مدرسه و نوجوانان (>۶ سال) ضعیف‌تر بود (OR = ۱.۱۶، CI ۹۵٪: ۱.۰۵–۱.۲۹). تماشای غیرفعال تلویزیون/ویدئو برآورد نقطه‌ای بالاتری از خطر ADHD (OR = ۲.۲۰) نسبت به رسانه‌های دیجیتال تعاملی (OR = ۱.۱۰) داشت، اما تفاوت بین گروه‌ها از نظر آماری معنادار نبود. تحلیل‌های حساسیت پایداری این یافته‌ها را تأیید کرد. نتیجه‌گیری: مواجهه بیش از حد با صفحه‌نمایش به طور معناداری با افزایش خطر ADHD در کودکان مرتبط است و الگوهای خاص سنی و نوع رسانه را نشان می‌دهد. دوره پیش‌دبستانی به نظر می‌رسد پنجره پرخطر برای اثرات عصبی-رشدی مرتبط با صفحه‌نمایش باشد و روندی به سوی ارتباط قوی‌تر برای مواجهه غیرفعال با صفحه‌نمایش مشاهده می‌شود. مداخلات سلامت عمومی و بالینی باید بر محدودسازی مواجهه زودهنگام با صفحه‌نمایش، به ویژه ویدئوهای غیرفعال و سریع بدون تعامل قابل توجه، اولویت دهند.

Introduction Emotional and behavioural problems (EBPs) in early childhood have long-term implications, yet little is known about how family caregivers experience family-based primary prevention and how this prevention is conceptualised within Indonesian sociocultural, educational, health-service, and policy settings.Theory The Neuman Systems Model, Family-Centred Care, and the Correlated Constraints Model were used as sensitising theoretical lenses to interpret family experiences without imposing predetermined themes.Method This qualitative phenomenological study involved 34 purposively selected participants in Banjarmasin, Indonesia. Eight family caregivers in individual interviews and 26 health professionals, teachers, and policymakers in three focus group discussions (FGDs). Individual interviews elicited family caregivers’ personal caregiving experiences, whereas FGDs examined collective professional and system-level perspectives. Data were collected in Indonesian or Banjar and analysed using a hybrid inductive-deductive framework and thematic analysis.Results Seven themes were identified: adaptive functioning, perceived difficulties, multilevel stressors, everyday prevention, supportive resources, prevention constraints, and holistic support needs.Discussion Families experienced prevention as everyday, relational, and context-dependent work shaped by emotional caregiving, family routines, access to support, and social and service constraints. Findings support culturally responsive, family-centred public health strategies for strengthening early prevention of EBPs in preschool children.

مقدمه: مشکلات هیجانی و رفتاری (EBPs) در اوایل کودکی پیامدهای بلندمدتی دارند، اما اطلاعات اندکی دربارهٔ تجربه مراقبان خانوادگی از پیشگیری اولیه مبتنی بر خانواده و چگونگی مفهوم‌پردازی این پیشگیری در بسترهای اجتماعی‌فرهنگی، آموزشی، خدمات سلامت و سیاست‌گذاری اندونزی وجود دارد. نظریه: مدل سیستم‌های نیومن، مراقبت خانواده‌محور و مدل محدودیت‌های همبسته به‌عنوان چارچوب‌های نظری حساس‌کننده برای تفسیر تجارب خانواده‌ها بدون تحمیل مضامین از پیش تعیین‌شده به کار گرفته شدند. روش: این مطالعه کیفی پدیدارشناختی با مشارکت ۳۴ نفر از شرکت‌کنندگان منتخب هدفمند در بانجارماسن اندونزی انجام شد. هشت مراقب خانوادگی در مصاحبه‌های فردی و ۲۶ نفر از متخصصان سلامت، معلمان و سیاست‌گذاران در سه جلسه بحث گروهی متمرکز (FGD) شرکت کردند. مصاحبه‌های فردی به استخراج تجارب شخصی مراقبان خانوادگی از مراقبت پرداخت و FGDها دیدگاه‌های جمعی حرفه‌ای و سیستمی را بررسی کردند. داده‌ها به زبان اندونزیایی یا بانجار گردآوری و با استفاده از چارچوب ترکیبی استقرایی-قیاسی و تحلیل تماتیک تحلیل شدند. نتایج: هفت مضمون شناسایی شد: عملکرد انطباقی، دشواری‌های ادراک‌شده، عوامل استرس‌زای چندسطحی، پیشگیری روزمره، منابع حمایتی، محدودیت‌های پیشگیری و نیازهای حمایتی کل‌نگر. بحث: خانواده‌ها پیشگیری را به‌عنوان کاری روزمره، رابطه‌مند و وابسته به زمینه تجربه کردند که تحت تأثیر مراقبت هیجانی، روال‌های خانوادگی، دسترسی به حمایت و محدودیت‌های اجتماعی و خدماتی قرار دارد. یافته‌ها از راهبردهای سلامت عمومی پاسخگو به فرهنگ و خانواده‌محور برای تقویت پیشگیری اولیه از EBPs در کودکان پیش‌دبستانی حمایت می‌کند.