توجه

Educational psychology plays a critical role in preparing future Science, Technology, Engineering, and Mathematics (STEM) teachers by supporting evidence-based instructional practices and the development of transversal competencies. This study evaluates the effectiveness of Educational Psychology in a STEM Fields module developed within the Erasmus+ academy for STEM teachers project for preservice science teachers. A quantitative single-group pre-test–post-test quasi-experimental design is employed with 54 participants. The blended 4-week module integrates face-to-face and online learning activities focusing on educational psychology, teacher proactivity, time management, and collaborative work. The results indicate a statistically significant improvement in participants’ transversal STEM competencies following the intervention, with no significant gender differences observed. Descriptive findings further show notable improvements in inclusive instructional design, educational psychology-based decision-making, and collaborative learning. Participants also report high levels of self-perceived thematic competence and overall satisfaction with the module. Overall, the findings suggest that integrating educational psychology into STEM teacher education can effectively enhance pre-service teachers’ pedagogical competencies, foster essential transversal skills, and support more inclusive and evidence-informed STEM teaching.

روان‌شناسی تربیتی نقش حیاتی در آماده‌سازی معلمان آینده علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM) ایفا می‌کند، از طریق حمایت از شیوه‌های آموزشی مبتنی بر شواهد و توسعه شایستگی‌های عرضی. این پژوهش اثربخشی روان‌شناسی تربیتی در یک ماژول حوزه‌های STEM را که در چارچوب پروژه آکادمی Erasmus+ برای معلمان STEM برای معلمان پیش‌خدمت علوم توسعه یافته است، ارزیابی می‌کند. طرح پژوهش شبه‌آزمایشی تک‌گروهی با پیش‌آزمون و پس‌آزمون به صورت کمی با ۵۴ شرکت‌کننده اجرا شده است. این ماژول ترکیبی چهار هفته‌ای، فعالیت‌های یادگیری حضوری و آنلاین را با تمرکز بر روان‌شناسی تربیتی، پیش‌فعالی معلم، مدیریت زمان و کار گروهی تلفیق می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که پس از مداخله، بهبود معنادار آماری در شایستگی‌های عرضی STEM شرکت‌کنندگان مشاهده شده است و تفاوت معناداری از نظر جنسیت وجود ندارد. یافته‌های توصیفی همچنین بهبود قابل توجهی را در طراحی آموزشی فراگیر، تصمیم‌گیری مبتنی بر روان‌شناسی تربیتی و یادگیری مشارکتی نشان می‌دهد. شرکت‌کنندگان همچنین سطوح بالایی از شایستگی موضوعی ادراک‌شده و رضایت کلی از ماژول را گزارش کردند. در مجموع، یافته‌ها حاکی از آن است که ادغام روان‌شناسی تربیتی در آموزش معلمان STEM می‌تواند به طور مؤثری شایستگی‌های آموزشی معلمان پیش‌خدمت را ارتقا دهد، مهارت‌های عرضی اساسی را تقویت کند و از آموزش STEM فراگیرتر و مبتنی بر شواهد حمایت نماید.

Angle is a fundamental concept that students need to learn correctly, as it is one of the building blocks of geometry and is embedded in many geometry topics. This study aimed to determine seventh-grade middle school students’ concept definitions and concept images of angle, as well as the ways in which they associated their concept definitions with their concept images. Adopting a qualitative research method, a form consisting of 23 open-ended questions was prepared by taking into account most of the angle-related learning outcomes up to the seventh grade. The form was administered to 168 seventh-grade students attending two state middle schools; after the written data were analysed, clinical interviews were conducted using the same form with 9 participants selected through criterion sampling. The data were analysed using qualitative data analysis and interpreted within Tall and Vinner’s concept image-concept definition framework. The findings showed that the participants held incorrect or incomplete images of angle and largely produced their personal concept definitions from their concept images. The participants could not define angle formally, confused angle with angle measure, and mostly emphasised the measure-related aspect of angle. They also had difficulty using the concept of angle in problem situations. The results point to the importance of learning environments in which the dynamic and static aspects of angle are associated and in which everyday-life contexts and dynamic geometry tools are used.

زاویه یکی از مفاهیم بنیادی است که دانش‌آموزان باید به‌درستی آن را بیاموزند، چرا که یکی از اجزای سازنده هندسه بوده و در بسیاری از مباحث هندسی جای گرفته است. هدف این پژوهش تعیین تعاریف مفهومی و تصاویر مفهومی دانش‌آموزان پایه هفتم متوسطه دربارهٔ زاویه و همچنین بررسی نحوه ارتباط تعاریف مفهومی آنان با تصاویر مفهومی‌شان بود. این پژوهش با اتخاذ روش کیفی انجام شد و فرمی شامل ۲۳ پرسش بازپاسخ با توجه به اکثر اهداف یادگیری مرتبط با زاویه تا پایه هفتم تهیه گردید. این فرم برای ۱۶۸ دانش‌آموز پایه هفتم که در دو مدرسه دولتی متوسطه تحصیل می‌کردند اجرا شد؛ پس از تحلیل داده‌های مکتوب، مصاحبه‌های بالینی با استفاده از همان فرم با ۹ نفر از شرکت‌کنندگان که به روش نمونه‌گیری مبتنی بر معیار انتخاب شده بودند، انجام گرفت. داده‌ها با استفاده از تحلیل داده‌های کیفی و در چارچوب تصویر مفهومی-تعریف مفهومی Tall و Vinner تفسیر شدند. یافته‌ها نشان داد که شرکت‌کنندگان تصاویر نادرست یا ناقصی از زاویه داشتند و عمدتاً تعاریف مفهومی شخصی خود را از تصاویر مفهومی‌شان استخراج می‌کردند. شرکت‌کنندگان قادر به تعریف رسمی زاویه نبودند، زاویه را با اندازه زاویه اشتباه می‌گرفتند و عمدتاً بر جنبه مرتبط با اندازه زاویه تأکید داشتند. همچنین در به‌کارگیری مفهوم زاویه در موقعیت‌های مسئله‌محور با دشواری مواجه بودند. نتایج بر اهمیت محیط‌های یادگیری که در آن‌ها جنبه‌های پویا و ایستای زاویه با یکدیگر مرتبط می‌شوند و از زمینه‌های زندگی روزمره و ابزارهای هندسه پویا استفاده می‌شود، تأکید دارد.

Science education seeks not only to expand learners' knowledge but also to develop scientific ways of explaining natural phenomena. This requires more than transmitting disciplinary information. Learners must recognise why scientific concepts become necessary, how they extend or revise existing explanations, and under what conditions they provide meaningful accounts of the physical world. The educational challenge therefore concerns not only which concepts should be taught, but also the instructional reasoning surrounding their introduction.Science education research has generated substantial knowledge through conceptual change, inquiry-based learning, model-based instruction, learning progressions, productive preparation, and related traditions. These approaches have shown the importance of engaging prior ideas, recognising explanatory limitations, refining representations, and applying knowledge across contexts. Yet one decision connecting many of these processes often remains implicit: the introduction of formal scientific concepts (Duit and Treagust, 2012;Méheut and Psillos, 2004;Steenhof et al., 2020;Minner et al., 2010;Campbell et al., 2015).In this article, formal concept entry refers to the point at which a scientific construct is presented in an explicit disciplinary form, for example as a named concept or definition, symbolic or mathematical representation, law, model, or related formal structure. Such constructs frequently enter instruction through curricular sequence, textbook organisation, or teaching convention. These arrangements may be appropriate, but the educational justification for formal concept entry is seldom examined directly: not whether the construct belongs in the curriculum, but whether its formal presentation is coordinated with the explanatory work Commented [S[1]: 'U' was missing in '.edu'. Now that is included learners are expected to perform. This issue has renewed practical importance as learners increasingly encounter completed definitions, derivations, simulations, and explanations through digital platforms and generative artificial intelligence before instruction has established their explanatory significance. Greater access to formal scientific information does not itself establish when a construct becomes meaningful within learners' developing understanding (Kumar et al., 2026). This Opinion therefore argues that formal concept entry deserves explicit consideration as an instructional decision. The central question is not whether formal scientific concepts should be introduced early or late, but whether their introduction is instructionally justified by the explanatory work learners are expected to perform.To support reflection on this question, I propose the Concept Genesis Framework (CGF). CGF is an instructor-facing conceptual architecture for examining how formal scientific concepts are prepared, introduced, interpreted, and integrated within learning. It neither replaces established educational theories nor prescribes a universal teaching sequence. Its contribution is to provide a coherent language for considering the instructional justification of formal concept entry.CGF does not arise from a single theory of learning. Its design draws on several established traditions that converge on a common instructional concern: learners interpret new scientific ideas through prior understanding, may need to recognise limitations in existing explanations, and require representational and explanatory support to integrate new disciplinary constructs.Conceptual-change scholarship provides one foundation through its attention to existing conceptions, explanatory inadequacy, and the restructuring of understanding (Strike and Posner, 1982;Duit and Treagust, 2012). Nersessian (1989) adds a representational perspective by emphasising that scientific understanding involves the construction and coordination of conceptual and mathematical representations rather than the reception of completed definitions alone. Inquiry and teaching-learning sequence research further situate such conceptual development within deliberately organised instructional activity (Sandoval and Reiser, 2004;Méheut and Psillos, 2004).CGF does not depend on a single philosophical doctrine. Its orientation is epistemic and instructional: scientific concepts are treated as disciplinary resources for explanation, representation, and prediction rather than as isolated verbal or symbolic entities. ThisReviewer comment 1 has been addressed Paragraph beginning -Concepts, equations------and ending (Kumar et al., 2026), has been replaced with the new paragraph-starting -In this article---------and ending (Kumar et al., 2026).orientation is compatible with constructivist perspectives insofar as it recognises prior understanding and active meaning-making. CGF is not, however, proposed as a constructivist theory of learning, nor does it assume that learners independently rediscover disciplinary knowledge. Its narrower concern is whether the instructional conditions surrounding formal concept entry allow a scientific construct to perform meaningful explanatory work within a learning situation.The ten elements of CGF are consequently described as instructional functions rather than whether it can be used across related contexts (Disciplinary Transfer); and how it supports subsequent learning (Forward Linkage). The framework does not claim that these ten functions are empirically invariant or that all must occur in a fixed order. Depending on the concept, discipline, learners, and instructional purpose, they may overlap, recur, be compressed, or be unnecessary.Scientific concepts are not merely definitions, symbols, or equations. They are intellectual tools developed to explain, organise, and predict phenomena. Although learners often encounter them in completed disciplinary form, instruction must determine how they can become meaningful explanatory resources rather than isolated information.CGF organises ten instructional functions around this problem. The number ten reflects this analytical differentiation of instructional work surrounding formal concept entry rather than an assumed set of invariant cognitive stages. These functions describe a flexible educational logic, not fixed learner stages or a mandatory sequence. Depending on the concept, discipline, learners, and instructional purpose, they may overlap, recur, be compressed, or be unnecessary. (Sandoval and Reiser, 2004;Rea-Ramirez et al., 2009). Its educational value lies in orienting learners towards a meaningful explanatory objective.As learners attempt to address the question, they may recognise that their current explanations or reasoning strategies are insufficient. CGF describes this recognition as Cognitive Tension.It is neither required nor sufficient for conceptual change, but it can help learners recognise the limits of their existing explanatory resources (Strike and Posner, 1982;Rea-Ramirez et al., 2009).: correction of the wording in Figure 1 from "comprises of ten instructional functions" to "comprises ten instructional functions." Minor typographical errors identified within the figure have also been corrected.Recognition of these limitations may generate Epistemic Need: an appreciation that an additional scientific construct is required to explain, organise, or predict observations more adequately. Epistemic need differs from curiosity alone because it concerns the perceived explanatory necessity of a new concept. It may emerge spontaneously or through instructional guidance (Lee et al., 2021).Instruction may then examine the boundaries, assumptions, or inadequacies of existing explanations. A model may fail under new conditions, conflict with evidence, or prove too limited for a broader domain (Rea-Ramirez et al., 2009;Sommeillier et al., 2021).Identifying such limitations does not require rejecting earlier explanations entirely. Scientific understanding often develops through extension, refinement, and specification rather than complete replacement.Historical reconstruction can show why concepts emerged, but it is only one route to explanatory necessity. The need for a concept may also become visible through experimental anomalies, engineering constraints, mathematical inconsistency, model comparison, simulation, or unresolved disciplinary questions (Matthews, 1992). The objective is not to reproduce scientific history, but to clarify the explanatory conditions that justify introducing a formal scientific concept.Concept Genesis denotes the instructional point at which the formal scientific construct is explicitly introduced, stabilised, or recognised as an appropriate response to the identified explanatory problem. It does not imply that learners independently reinvent disciplinary knowledge or experience a single moment of discovery. Terminology or representations may appear earlier, but Concept Genesis marks the point at which they acquire coherent disciplinary meaning (Stamovlasis et al., 2005;Cook, 2006).Concepts gain precision through equations, symbols, graphs, diagrams, models, or other disciplinary representations. CGF defines formalisation broadly because representationalPeriod is included, which was missing practices differ across scientific fields. Concept Genesis and Formalisation are analytically distinct but educationally interconnected and may develop recursively.Correctly manipulating a representation does not necessarily indicate understanding (Stamovlasis et al., 2005). Scientific Interpretation connects formal constructs with their explanatory meaning, assumptions, domains of applicability, predictive capacity, and disciplinary significance. It therefore links procedural use with conceptual understanding.Understanding becomes educationally valuable when learners can extend it beyond the immediate instructional setting. Disciplinary Transfer involves applying a concept across related problems, conditions, contexts, or scales. Transfer should not be assumed from success on familiar tasks but treated as an outcome requiring instructional design and observation (Lobato and Hohensee, 2021).Through Forward Linkage, a newly acquired concept becomes a resource for subsequent models, explanations, and disciplinary learning. Formal concept entry is therefore not only about introducing an individual construct, but also about supporting the progressive organisation of scientific understanding across a curriculum.Taken together, these functions enable educators to examine how formal scientific concepts are prepared, introduced, interpreted, extended, and connected. CGF does not prescribe a universal route to learning. It provides a structured language for considering whether formal concept entry is instructionally justified within a particular educational context.CGF is a conceptual lens for instructional planning and reflection, not a new theory of learning, a validated instructional model, or a prescriptive teaching method. It does not replace inquirybased learning, conceptual change, model-based instruction, productive preparation, learning cycles, teaching-learning sequences, or related evidence-informed approaches (Méheut and Psillos, 2004;Minner et al., 2010;Duit and Treagust, 2012;Campbell et al., 2015).Instead, it organises instructional functions recognised across these traditions around the specific question of formal concept entry.The framework does not require all ten functions to appear, nor does it prescribe their order. Scientific disciplines differ in conceptual structure, mathematical demands, representational practices, and curricular constraints. Learners also differ in prior knowledge, educational goals, cognitive resources, and learning contexts. The functions may therefore overlap, recur, or be omitted.CGF also does not advocate delayed instruction. Early introduction of terminology, diagrams, notation, or simplified models may sometimes provide necessary scaffolding (Cook, 2006). In other situations, learners may benefit from first recognising an explanatory limitation. The relevant judgement concerns not timing in isolation, but whether a formal scientific concept can support the explanatory work required within the learning situation.The framework may be especially useful for concepts that are abstract, counterintuitive, mathematically constituted, foundational for later learning, or commonly presented only in completed formal form. It may be unnecessary for straightforward factual knowledge, routine procedural skills, directly observable phenomena, or situations in which immediate explicit instruction is clearly appropriate.Its educational value remains an empirical question. CGF should therefore be treated as a conceptual proposition that invites evaluation across disciplines, educational levels, and instructional settings.Learners may reproduce definitions, derivations, or equations while remaining uncertain about why a construct became necessary, what problem it addresses, or where it applies. Procedural competence remains educationally important, but it does not always develop together with explanatory understanding (Stamovlasis et al., 2005). Formal concept entry should therefore be judged not only by what learners can perform, but also by the understanding that the construct is intended to support.Concept introduction is also rarely a single event. Terminology, qualitative descriptions, diagrams, equations, computational procedures, and canonical explanations need not enter instruction simultaneously. Each may serve a different role. Formal concept entry is therefore better understood as a distributed instructional process whose components can be introduced according to their explanatory function.This perspective also refines the idea of learner readiness. Readiness is not simply the completion of prerequisite activities. It concerns the relationship between the explanatory demands of a learning situation and learners' capacity to integrate a new construct meaningfully. Prior knowledge, representational support, cognitive demands, recognition of limitations, and instructional guidance all shape this capacity (Cook, 2006;Steenhof et al., 2020).Learner difficulty alone does not justify introducing a formal scientific concept. Productive struggle is not an educational goal in itself, and immediate explanation does not necessarily prevent understanding. Effective teaching requires judgement about when exploration, representation, explanation, and direct guidance are most educationally useful (Steenhof et al., 2020).Because these judgements vary across thermodynamics, quantum chemistry, biology, engineering, and other disciplines, CGF remains deliberately flexible. Its purpose is not to standardise concept introduction, but to make the reasoning behind it more visible.The principal contribution of CGF is to make explicit an instructional decision often embedded within broader pedagogy: why a formal scientific concept is introduced at a particular point in learning. This perspective complements existing educational research rather than competing with it. Diverse traditions may organise teaching differently, yet many confront the transition from provisional or intuitive explanations to formal scientific concepts. Treating that transition as an object of reflection may create a useful point of dialogue across approaches.The framework also has implications for curriculum design and educational research. Curricula typically specify what should be taught but provide less guidance about the reasoning supporting the introduction of particular concepts, representations, or mathematical formulations (Méheut and Psillos, 2004). Attention to formal concept entry may help educators align curricular expectations, learner preparedness, explanatory demands, and instructional support. In research, it may offer an additional dimension for describing interventions and interpreting differences across learning environments.Its relevance is heightened by contemporary digital learning. Learners may now encounter formal scientific language and representations before an instructional context has established their explanatory significance (Kumar et al., 2026). The educator's role therefore extends beyond providing information towards helping learners understand when and why formal constructs become useful.Several limitations remain. CGF has not undergone systematic empirical validation and does not claim that explicit attention to concept entry will necessarily improve understanding or transfer. Its functions may not operate uniformly across disciplines, learner populations, or educational levels. Instructional decisions also remain shaped by curriculum, assessment, institutional constraints, teacher expertise, available time, and learner diversity.Future studies may investigate how educators currently justify formal concept entry, how such judgements vary across disciplines, and whether making them explicit influences conceptual understanding, transfer, curriculum design, teacher education, or research reporting. These studies would not seek a universal rule for early or delayed instruction. They would examine whether greater transparency regarding the reasoning behind concept entry contributes meaningfully to science education.In conclusion, the educational significance of a formal scientific concept lies not only in its disciplinary content, but also in the instructional judgement governing when it becomes meaningful within learners' developing explanations of the natural world. CGF offers a conceptual architecture for examining that judgement. Recognising formal concept entry as an explicit instructional decision may help clarify how scientific knowledge becomes meaningful during learning.

آموزش علوم نه تنها به گسترش دانش فراگیران می‌پردازد، بلکه هدف آن توسعه شیوه‌های علمی تبیین پدیده‌های طبیعی نیز هست. این امر فراتر از انتقال صرف اطلاعات تخصصی است. فراگیران باید دریابند چرا مفاهیم علمی ضرورت می‌یابند، چگونه این مفاهیم تبیین‌های موجود را گسترش داده یا اصلاح می‌کنند و تحت چه شرایطی می‌توانند تبیین‌های معناداری از جهان فیزیکی ارائه دهند. بنابراین، چالش آموزشی صرفاً به این محدود نمی‌شود که کدام مفاهیم باید آموزش داده شوند، بلکه استدلال آموزشی پیرامون معرفی آن‌ها نیز اهمیت دارد. پژوهش‌های آموزش علوم از طریق تغییر مفهومی، یادگیری مبتنی بر پژوهش، آموزش مبتنی بر مدل، پیشرفت‌های یادگیری، آمادگی مولد و سنت‌های مرتبط، دانش قابل توجهی تولید کرده‌اند. این رویکردها اهمیت درگیر کردن ایده‌های پیشین، شناسایی محدودیت‌های تبیینی، اصلاح بازنمایی‌ها و به‌کارگیری دانش در زمینه‌های مختلف را نشان داده‌اند. با این حال، تصمیمی که بسیاری از این فرایندها را به هم پیوند می‌دهد، اغلب ضمنی باقی می‌ماند: ورود مفاهیم علمی رسمی (Duit و Treagust، ۲۰۱۲؛ Méheut و Psillos، ۲۰۰۴؛ Steenhof و همکاران، ۲۰۲۰؛ Minner و همکاران، ۲۰۱۰؛ Campbell و همکاران، ۲۰۱۵). در این مقاله، ورود رسمی مفهوم به نقطه‌ای اشاره دارد که یک سازه علمی به صورت صریح و تخصصی، مانند یک مفهوم یا تعریف نام‌گذاری‌شده، بازنمایی نمادین یا ریاضی، قانون، مدل یا ساختار رسمی مرتبط ارائه می‌شود. این سازه‌ها اغلب از طریق توالی برنامه درسی، سازماندهی کتاب درسی یا عرف تدریس وارد آموزش می‌شوند. این ترتیبات ممکن است مناسب باشند، اما توجیه آموزشی برای ورود رسمی مفهوم به ندرت به طور مستقیم بررسی می‌شود: نه اینکه آیا سازه باید در برنامه درسی باشد، بلکه آیا ارائه رسمی آن با کار تبیینی که از فراگیران انتظار می‌رود هماهنگ است. این مسئله با توجه به اینکه فراگیران بیش از پیش با تعاریف کامل، استنتاج‌ها، شبیه‌سازی‌ها و تبیین‌ها از طریق بسترهای دیجیتال و هوش مصنوعی مولد پیش از آنکه اهمیت تبیینی آن‌ها در آموزش تثبیت شده باشد مواجه می‌شوند، اهمیت عملی تازه‌ای یافته است. دسترسی بیشتر به اطلاعات علمی رسمی به خودی خود تعیین نمی‌کند که چه زمانی یک سازه درک معناداری در فهم در حال رشد فراگیران پیدا می‌کند (Kumar و همکاران، ۲۰۲۶). بنابراین، این مقاله بر این باور است که ورود رسمی مفهوم شایسته توجه صریح به عنوان یک تصمیم آموزشی است. پرسش اصلی این نیست که آیا مفاهیم علمی رسمی باید زود یا دیر معرفی شوند، بلکه این است که آیا معرفی آن‌ها با کار تبیینی که از فراگیران انتظار می‌رود، توجیه آموزشی دارد یا خیر. برای حمایت از تأمل در این پرسش، چارچوب تکوین مفهوم (CGF) پیشنهاد می‌شود. CGF معماری مفهومی برای مدرسان است تا بررسی کنند که چگونه مفاهیم علمی رسمی آماده، معرفی، تفسیر و در یادگیری ادغام می‌شوند. این چارچوب جایگزین نظریه‌های آموزشی موجود نیست و توالی تدریس جهان‌شمولی را تجویز نمی‌کند. سهم آن ارائه زبانی منسجم برای تأمل درباره توجیه آموزشی ورود رسمی مفهوم است. CGF از یک نظریه واحد یادگیری نشأت نمی‌گیرد. طراحی آن مبتنی بر چند سنت تثبیت‌شده است که بر یک دغدغه مشترک آموزشی تمرکز دارند: فراگیران ایده‌های علمی جدید را از طریق فهم پیشین تفسیر می‌کنند، ممکن است لازم باشد محدودیت‌های تبیین‌های موجود را شناسایی کنند و برای ادغام سازه‌های تخصصی جدید به حمایت بازنمایی و تبیینی نیاز دارند. پژوهش‌های تغییر مفهومی با توجه به تصورات موجود، ناکافی بودن تبیین‌ها و بازسازی فهم، یکی از بنیان‌ها را فراهم می‌کنند (Strike و Posner، ۱۹۸۲؛ Duit و Treagust، ۲۰۱۲). Nersessian (۱۹۸۹) با تأکید بر اینکه فهم علمی مستلزم ساخت و هماهنگی بازنمایی‌های مفهومی و ریاضی است و نه صرفاً دریافت تعاریف کامل، دیدگاه بازنمایی را می‌افزاید. پژوهش‌های یادگیری مبتنی بر پژوهش و توالی تدریس-یادگیری نیز این تحول مفهومی را در فعالیت آموزشی سازمان‌یافته قرار می‌دهند (Sandoval و Reiser، ۲۰۰۴؛ Méheut و Psillos، ۲۰۰۴). CGF به یک مکتب فلسفی خاص وابسته نیست. رویکرد آن معرفت‌شناختی و آموزشی است: مفاهیم علمی به عنوان منابع تخصصی برای تبیین، بازنمایی و پیش‌بینی تلقی می‌شوند، نه صرفاً موجودیت‌های لفظی یا نمادین منفرد. این رویکرد با دیدگاه‌های سازنده‌گرایانه تا جایی سازگار است که فهم پیشین و ساخت فعال معنا را به رسمیت می‌شناسد. با این حال، CGF به عنوان نظریه سازنده‌گرای یادگیری پیشنهاد نمی‌شود و فرض نمی‌کند که فراگیران به طور مستقل دانش تخصصی را بازکشف می‌کنند. دغدغه محدودتر آن این است که آیا شرایط آموزشی پیرامون ورود رسمی مفهوم اجازه می‌دهد یک سازه علمی در یک موقعیت یادگیری کارکرد تبیینی معنادار ایفا کند یا خیر. به همین دلیل، ده عنصر CGF به عنوان کارکردهای آموزشی توصیف می‌شوند، نه اینکه آیا می‌توان آن را در زمینه‌های مرتبط به کار برد (انتقال تخصصی) و چگونه از یادگیری بعدی حمایت می‌کند (پیوند رو به جلو). این چارچوب ادعا نمی‌کند که این ده کارکرد به طور تجربی ثابت یا همه باید به ترتیب مشخصی رخ دهند. بسته به مفهوم، رشته، فراگیران و هدف آموزشی، ممکن است این کارکردها همپوشانی، تکرار، فشرده یا غیرضروری باشند. مفاهیم علمی صرفاً تعاریف، نمادها یا معادلات نیستند. آن‌ها ابزارهای فکری هستند که برای تبیین، سازماندهی و پیش‌بینی پدیده‌ها توسعه یافته‌اند. اگرچه فراگیران اغلب آن‌ها را به صورت کامل و تخصصی دریافت می‌کنند، آموزش باید تعیین کند که چگونه می‌توانند به منابع تبیینی معنادار تبدیل شوند، نه اطلاعات منفرد. CGF ده عنصر را سازمان می‌دهد.

In recent years, psychological strain among young people has increased worldwide due to numerous social crises. School and classroom performance requirements are primary sources of stress for students. Classroom stress emerges when the demands of a teaching situation surpass personal resources, such as self-efficacy beliefs (SEB). Scientific inquiry-based activities, including experiments or modeling, pose a significant challenge in science lessons because students have limited resources in this area, even by the end of lower secondary school. Consequently, an elevated stress level is anticipated in such situations. This exploratory study examined secondary school students’ heart rate variability (n = 86 valid data sets), an indicator of physiological stress, during inquiry-based and non-inquiry-based (communication) situations in science lessons. Moreover, a hierarchical cluster analysis was conducted to investigate whether stress levels differed as a function of individual dispositions that encompassed both stress levels and scientific SEBs. Overall, no significantly elevated stress level was observed during inquiry-based situations. Nevertheless, three types of students with different physiological stress responses were identified, suggesting that individual dispositions are pivotal in guiding personalized stress prevention in science lessons.

در سال‌های اخیر، فشار روانی در میان جوانان در سراسر جهان به دلیل بحران‌های اجتماعی متعدد افزایش یافته است. الزامات عملکردی مدرسه و کلاس درس از منابع اصلی استرس برای دانش‌آموزان به‌شمار می‌روند. استرس کلاسی زمانی بروز می‌کند که الزامات یک موقعیت آموزشی از منابع فردی، مانند باورهای خودکارآمدی (SEB)، فراتر رود. فعالیت‌های علمی مبتنی بر پژوهش، از جمله آزمایش یا مدل‌سازی، در درس علوم چالشی قابل توجه محسوب می‌شوند، زیرا دانش‌آموزان حتی تا پایان دوره متوسطه اول نیز منابع محدودی در این زمینه دارند. بنابراین، انتظار می‌رود که در چنین موقعیت‌هایی سطح استرس افزایش یابد. این مطالعه اکتشافی، تغییرپذیری ضربان قلب دانش‌آموزان دوره متوسطه (n = 86 مجموعه داده معتبر) را به عنوان شاخصی از استرس فیزیولوژیک، در موقعیت‌های مبتنی بر پژوهش و غیرمبتنی بر پژوهش (ارتباطی) در کلاس‌های علوم مورد بررسی قرار داد. علاوه بر این، یک تحلیل خوشه‌ای سلسله‌مراتبی به منظور بررسی تفاوت سطوح استرس بر اساس ویژگی‌های فردی که هم سطوح استرس و هم SEB علمی را در بر می‌گرفت، انجام شد. به طور کلی، در موقعیت‌های مبتنی بر پژوهش، افزایش معناداری در سطح استرس مشاهده نشد. با این حال، سه نوع دانش‌آموز با پاسخ‌های متفاوت استرس فیزیولوژیک شناسایی شدند که نشان می‌دهد ویژگی‌های فردی در هدایت پیشگیری شخصی‌سازی‌شده از استرس در کلاس‌های علوم نقش محوری دارند.

Large-group lectures (150 students and upwards) remain a central component of healthcare professions education despite longstanding concerns about passivity, limited interaction, and difficulties in providing formative feedback at scale. These concerns have acquired renewed relevance as educators face digitally connected student cohorts, ubiquitous smartphones, and growing concerns about digital distraction. Student response systems (SRS), initially introduced through dedicated “clickers” and now commonly accessed through students’ own digital devices, offer one approach to transforming the large lecture from a predominantly transmission-oriented format into an interactive learning environment. Meta-analytic evidence indicates positive effects of SRS on cognitive and non-cognitive learning outcomes, while research across psychology, nursing, medicine, dentistry, and other higher education settings suggests that their educational value depends less on the technology itself than on the pedagogical processes it enables. In this Perspective , we argue for a shift from viewing SRS primarily as engagement technology towards understanding it as pedagogical infrastructure for retrieval, formative assessment, peer discussion, feedback, self-monitoring, and metacognitive calibration in large lectures. Drawing on nearly two decades of research and educational experience with response technology, we propose an evolution from SRS 1.0 , centred on response and participation, through SRS 2.0 , centred on formative feedback and dialogue, towards SRS 3.0 , where artificial intelligence may enable adaptive questioning, misconception detection, personalised feedback, and instructor decision support. This development creates new opportunities for healthcare professions education, but also requires renewed attention to pedagogy, digital competence, privacy, cognitive offloading, and the role of the educator.

سخنرانی‌های گروهی بزرگ (۱۵۰ دانشجو و بیشتر) همچنان بخش مرکزی آموزش حرفه‌های سلامت را تشکیل می‌دهند، با وجود نگرانی‌های دیرینه درباره انفعالی بودن، تعامل محدود و دشواری در ارائه بازخورد تکوینی در مقیاس وسیع. این نگرانی‌ها با مواجهه مربیان با نسل‌های دانشجویی متصل به فضای دیجیتال، تلفن‌های هوشمند فراگیر و نگرانی‌های فزاینده درباره حواس‌پرتی دیجیتال، اهمیت تازه‌ای یافته‌اند. سامانه‌های پاسخ‌دهی دانشجویی (SRS)، که ابتدا از طریق «کلیکر»های اختصاصی معرفی شدند و اکنون معمولاً از طریق دستگاه‌های دیجیتال شخصی دانشجویان قابل دسترسی هستند، رویکردی برای تبدیل سخنرانی‌های بزرگ از قالب عمدتاً انتقال‌محور به محیط یادگیری تعاملی ارائه می‌کنند. شواهد فراتحلیلی نشان‌دهنده تأثیرات مثبت SRS بر پیامدهای یادگیری شناختی و غیرشناختی است، در حالی که پژوهش‌ها در حوزه‌های روان‌شناسی، پرستاری، پزشکی، دندان‌پزشکی و سایر محیط‌های آموزش عالی حاکی از آن است که ارزش آموزشی این سامانه‌ها بیش از آنکه به خود فناوری وابسته باشد، به فرایندهای آموزشی که امکان‌پذیر می‌سازند بستگی دارد. در این مقاله دیدگاه، ما بر لزوم تغییر نگرش از SRS به‌عنوان فناوری تعامل به‌سوی درک آن به‌عنوان زیرساخت آموزشی برای بازیابی، ارزشیابی تکوینی، بحث همتایان، بازخورد، خودپایشگری و کالیبراسیون فراشناختی در سخنرانی‌های بزرگ تأکید می‌کنیم. با اتکا به نزدیک به دو دهه پژوهش و تجربه آموزشی با فناوری پاسخ‌دهی، سیر تحول از SRS 1.0 با محوریت پاسخ‌دهی و مشارکت، به SRS 2.0 با محوریت بازخورد تکوینی و گفت‌وگو، و نهایتاً به SRS 3.0 که در آن هوش مصنوعی می‌تواند امکان پرسش‌گری تطبیقی، شناسایی سوءبرداشت‌ها، بازخورد شخصی‌سازی‌شده و پشتیبانی تصمیم‌گیری برای مدرس را فراهم کند، پیشنهاد می‌کنیم. این تحول فرصت‌های جدیدی برای آموزش حرفه‌های سلامت ایجاد می‌کند، اما مستلزم توجه مجدد به آموزش، شایستگی دیجیتال، حریم خصوصی، برون‌سپاری شناختی و نقش مدرس نیز هست.

Large class sizes pose significant challenges to the quality of teaching and learning, although previous studies have examined the effects of large class sizes on teaching and learning outcomes, relatively few studies have been given to the pedagogical strategies that can mitigate these challenges and enhance educational quality. This study therefore investigated the effects of large class sizes on the quality of teaching and learning and explored pedagogical strategies that can be employed to improve instructional effectiveness in such contexts. Two research questions were formulated to guide the study:(1) What are the challenges faced by teachers in handling large class sizes and their effects? (2) What pedagogies could be employed to improve the quality of teaching and learning in large classes? A qualitative research method was employed, and a purposive sampling approach was used to arrive at 38 respondents. Primary data were gathered through focus group discussions and personal interviews. The findings highlighted significant issues faced by teachers, such as difficulties in providing individualised attention, proper assessments, several assignments, timely feedback, and good classroom control and management. These challenges hinder academic progress and contribute to poor student performance. To address these issues and enhance the quality of teaching and learning, the findings further revealed several strategies, including peer teaching and marking, group studies, collaborative teaching, field trips, and the use of projectors. The study also emphasises the importance of professional development training programs for in-service teachers to improve their teaching methodologies and confidence in managing large classes. The study concludes that these methods reduce teacher workload and improve the overall learning experience. The study recommends that the Ghana Education Service should encourage teachers to employ these teaching strategies in large classes to improve the quality of teaching and learning.

کلاس‌های پرجمعیت چالش‌های قابل توجهی برای کیفیت آموزش و یادگیری ایجاد می‌کنند. اگرچه پژوهش‌های پیشین به بررسی اثرات کلاس‌های پرجمعیت بر پیامدهای آموزش و یادگیری پرداخته‌اند، اما مطالعات نسبتاً اندکی به راهبردهای آموزشی که می‌توانند این چالش‌ها را کاهش داده و کیفیت آموزشی را ارتقا دهند، اختصاص یافته است. بنابراین، این پژوهش به بررسی اثرات کلاس‌های پرجمعیت بر کیفیت آموزش و یادگیری پرداخته و راهبردهای آموزشی قابل استفاده برای بهبود اثربخشی تدریس در چنین زمینه‌هایی را مورد بررسی قرار داده است. دو سؤال پژوهشی برای هدایت مطالعه تدوین شد: (۱) چالش‌هایی که معلمان در مدیریت کلاس‌های پرجمعیت با آن مواجه هستند و اثرات آن‌ها چیست؟ (۲) چه روش‌های آموزشی می‌توانند برای بهبود کیفیت آموزش و یادگیری در کلاس‌های پرجمعیت به کار گرفته شوند؟ این پژوهش از روش کیفی بهره برد و با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند، ۳۸ نفر به عنوان پاسخ‌دهنده انتخاب شدند. داده‌های اولیه از طریق بحث‌های گروهی متمرکز و مصاحبه‌های فردی گردآوری شد. یافته‌ها مسائل مهمی را که معلمان با آن مواجه هستند، از جمله دشواری در ارائه توجه فردی، ارزیابی مناسب، تکالیف متعدد، بازخورد به موقع و کنترل و مدیریت مطلوب کلاس را برجسته ساخت. این چالش‌ها پیشرفت تحصیلی را مختل کرده و به عملکرد ضعیف دانش‌آموزان منجر می‌شوند. برای رفع این مسائل و ارتقای کیفیت آموزش و یادگیری، یافته‌ها راهبردهای متعددی از جمله آموزش و تصحیح همتایان، مطالعات گروهی، تدریس مشارکتی، بازدیدهای میدانی و استفاده از پروژکتور را نشان دادند. همچنین پژوهش بر اهمیت برنامه‌های آموزش حرفه‌ای برای معلمان شاغل جهت بهبود روش‌های تدریس و افزایش اعتماد به نفس در مدیریت کلاس‌های پرجمعیت تأکید می‌کند. نتیجه‌گیری پژوهش آن است که این روش‌ها بار کاری معلمان را کاهش داده و تجربه کلی یادگیری را بهبود می‌بخشند. پژوهش توصیه می‌کند که سرویس آموزش غنا معلمان را به استفاده از این راهبردهای تدریس در کلاس‌های پرجمعیت برای ارتقای کیفیت آموزش و یادگیری تشویق کند.

Abstract This paper examines Fahmīdah Riyāẓ’s collection of Urdu poems titled Tum Kabīr as a (meta-)archive that maps the affective, semiotic, and mnemonic landscapes of her dialogic poetic imagination. Through a sustained exploration of the implications of dialogism, it analyzes the interplay among different voices, texts, languages, and competing parts of the self that animate Riyāẓ’s poetic practice, using subjectivity and linguistic innovation as analytical lenses. In doing so, while remaining attentive to intersectional, transversal, and diffractive feminist frameworks, the paper situates her contributions to feminist thought within contemporary feminist engagements with the Bakhtinian idea of the dialogic imagination, particularly its ethical engagement with otherness.

این مقاله مجموعه اشعار اردو فهیمده ریاض با عنوان «تم کبیر» را به‌عنوان یک (فرا)آرشیو که مناظر عاطفی، نشانه‌ای و حافظه‌ای تخیل دیالوژیک او را ترسیم می‌کند، مورد بررسی قرار می‌دهد. از طریق واکاوی مستمر پیامدهای دیالوژیسم، به تحلیل تعامل میان صداها، متون، زبان‌ها و بخش‌های متعارض خود که به عمل شعری ریاض جان می‌بخشند، با استفاده از سوژگی و نوآوری زبانی به‌عنوان عدسی‌های تحلیلی، می‌پردازد. در این راستا، ضمن توجه به چارچوب‌های فمینیستی تقاطعی، عرضی و انکساری، مقاله سهم او در اندیشه فمینیستی را در بستر مواجهه‌های معاصر فمینیستی با ایده تخیل دیالوژیک باختین، به‌ویژه درگیرشدگی اخلاقی آن با دیگری، جای می‌دهد.

Therapeutic writing offers significant benefits for well-being; however, for family caregivers, conventional fixed or user-initiated schedules often fail to align with their dynamic, high-stress reality. We conducted a three-week field study with 47 caregivers using a chatbot that delivered daily reflective writing cues and captured temporal, spatial, and social contexts. Our analysis identified a writing spectrum anchored by two distinct reflective modes. Under psychologically proximal conditions, participants produced detailed, emotion-rich, and care-recipient-focused narratives that supported emotional release. Under distal conditions, they generated calmer, self-focused, and analytic accounts that enabled objective reflection and cognitive reappraisal. Participants described trade-offs: proximity preserved vivid detail but limited objectivity, while distance enabled analysis but risked memory loss. This work contributes empirical evidence of how psychological distances shape reflective writing and proposes design implications for distance-aware Just-in-Time Adaptive Interventions for family caregivers' mental health support.

نوشتار درمانی مزایای قابل توجهی برای بهزیستی دارد؛ با این حال، برای مراقبان خانوادگی، برنامه‌های ثابت یا زمان‌بندی‌های آغازشده توسط کاربر اغلب با واقعیت پویای پرتنش آن‌ها هم‌راستا نمی‌شود. ما یک مطالعه میدانی سه‌هفته‌ای با ۴۷ مراقب خانوادگی انجام دادیم که در آن از یک چت‌بات استفاده شد که روزانه نشانه‌های نوشتار بازتابی را ارائه می‌داد و زمینه‌های زمانی، مکانی و اجتماعی را ثبت می‌کرد. تحلیل ما طیفی از نوشتار را شناسایی کرد که توسط دو شیوه بازتابی متمایز پایه‌گذاری شده بود. در شرایط روان‌شناختی نزدیک، شرکت‌کنندگان روایت‌هایی با جزئیات فراوان، غنی از احساسات و متمرکز بر دریافت‌کننده مراقبت تولید کردند که به رهایی هیجانی کمک می‌کرد. در شرایط دور، آن‌ها روایت‌هایی آرام‌تر، خودمحور و تحلیلی ارائه دادند که بازتاب عینی و ارزیابی شناختی را ممکن می‌ساخت. شرکت‌کنندگان به مبادلاتی اشاره کردند: نزدیکی، جزئیات زنده را حفظ می‌کرد اما عینیت را محدود می‌ساخت، در حالی که فاصله، تحلیل را ممکن می‌کرد اما خطر فراموشی را به همراه داشت. این پژوهش شواهد تجربی درباره چگونگی تأثیر فاصله‌های روان‌شناختی بر نوشتار بازتابی ارائه می‌دهد و پیامدهای طراحی برای مداخلات تطبیقی آگاه از فاصله و به‌موقع در حمایت از سلامت روان مراقبان خانوادگی را پیشنهاد می‌کند.

Aim: The aim of this study was to analyze the scientific literature on maternal health among immigrant women published between 2000 and 2025 using bibliometric methods and to identify global publication trends, the most productive authors, institutions, journals, and countries, international collaboration networks, and thematic developments.Methods: Data were obtained from the Web of Science Core Collection (WoSCC) database on February 25, 2026, and analyzed using VOSviewer 1.6.20 software. Only research articles published in English were included. Co-authorship, coword, co-citation, bibliographic coupling, and citation analyses were performed.Results: A total of 1,965 publications were analyzed. Publications increased substantially after 2019, peaking in 2020 and 2024. The most productive countries were the USA, Australia, England, Canada, and Sweden. Publications were concentrated in Public Health, Obstetrics and Gynecology, and Nursing, with Obstetrics & Gynecology and Healthcare Policy as dominant thematic areas. The most productive institutions were Karolinska Institutet, University of Toronto, and University of California System. Leading journals included the Journal of Immigrant and Minority Health, BMC Pregnancy and Childbirth, and Midwifery.Conclusion: This bibliometric study maps research trends in maternal health among immigrant women. High-income Western countries dominate the field, while low- and middleincome country contributions remain limited. Strengthening international collaboration and increasing nursing-focused intervention research are recommended.

هدف: هدف این مطالعه تحلیل ادبیات علمی مرتبط با سلامت مادران در میان زنان مهاجر منتشرشده بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ با استفاده از روش‌های کتاب‌سنجی و شناسایی روندهای جهانی انتشار، پربارترین نویسندگان، مؤسسات، نشریات و کشورها، شبکه‌های همکاری بین‌المللی و تحولات موضوعی بود. روش‌ها: داده‌ها در تاریخ ۲۵ فوریه ۲۰۲۶ از پایگاه داده Web of Science Core Collection (WoSCC) استخراج و با نرم‌افزار VOSviewer نسخه ۱.۶.۲۰ تحلیل شدند. تنها مقالات پژوهشی منتشرشده به زبان انگلیسی وارد مطالعه شدند. تحلیل هم‌نویسندگی، هم‌واژگی، هم‌استنادی، جفت‌سازی کتاب‌سنجی و استناد انجام شد. یافته‌ها: در مجموع ۱۹۶۵ انتشارات تحلیل شد. انتشارات پس از سال ۲۰۱۹ به طور قابل توجهی افزایش یافت و در سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۴ به اوج رسید. پربارترین کشورها ایالات متحده آمریکا، استرالیا، انگلستان، کانادا و سوئد بودند. انتشارات عمدتاً در حوزه‌های بهداشت عمومی، زنان و زایمان و پرستاری متمرکز بود و زنان و زایمان و سیاست‌گذاری سلامت به عنوان حوزه‌های موضوعی غالب شناخته شدند. پربارترین مؤسسات شامل Karolinska Institutet، University of Toronto و University of California System بودند. نشریات پیشرو شامل Journal of Immigrant and Minority Health، BMC Pregnancy and Childbirth و Midwifery بودند. نتیجه‌گیری: این مطالعه کتاب‌سنجی روندهای پژوهشی در سلامت مادران در میان زنان مهاجر را ترسیم می‌کند. کشورهای غربی با درآمد بالا بر این حوزه غالب هستند، در حالی که مشارکت کشورهای با درآمد پایین و متوسط همچنان محدود است. تقویت همکاری‌های بین‌المللی و افزایش پژوهش‌های مداخله‌ای با تمرکز بر پرستاری توصیه می‌شود.

Background: This study examined the association between cohabitation status and masticatory discomfort among older adults in Korea.Methods: This cross-sectional study analyzed 8 years of data from the Korea National Health and Nutrition Examination Survey (KNHANES), from 2016 to 2023.This study included 13,416 adults aged 65 years or older.The independent variable was cohabitation status with a spouse or partner, categorized as yes or no, and the dependent variable was self-reported masticatory discomfort.Complex-samples frequency analysis and cross-tabulation analyses were performed, followed by complex-samples logistic regression analysis to evaluate the association between cohabitation status with a spouse or partner and masticatory discomfort.Sampling weights were applied to account for the complex-sampling design of KNHANES.Results: Overall, 36.2% of the older adults experienced masticatory discomfort.The prevalence of masticatory discomfort was significantly higher among older adults who did not cohabit with a spouse or partner than among those cohabiting with a spouse or partner (43.0% vs. 33.0%,p＜0.001).In the unadjusted model, the odds of masticatory discomfort were higher among older adults who did not cohabit with a spouse or partner than among those who did (odds ratio [OR]=1.532,95% confidence interval [CI]=1.403∼1.674,p＜0.001).After adjusting for age, sociodemographic characteristics, health behaviors, systemic disease, perceived stress, and activity limitations, the association remained statistically significant (OR=1.171,95% CI=1.038∼1.320,p=0.010).Conclusion: Cohabitation with a spouse or partner was independently associated with masticatory discomfort in older adults in Korea.These findings suggest that the spouse/partner cohabitation status should be considered alongside clinical and health-related factors when identifying older adults who are vulnerable to oral function deterioration.Community-based oral health programs may benefit from incorporating the spouse/partner cohabitation status into screening and preventive oral health strategies for older adults.

زمینه: این مطالعه به بررسی ارتباط وضعیت هم‌زیستی با همسر یا شریک زندگی و ناراحتی جویدنی در بزرگسالان سالمند در کره پرداخت. روش‌ها: این مطالعه مقطعی داده‌های هشت ساله حاصل از پیمایش ملی سلامت و تغذیه کره (KNHANES) از سال 2016 تا 2023 را تحلیل کرد. در این مطالعه، ۱۳٬۴۱۶ فرد بزرگسال با سن ۶۵ سال یا بیشتر وارد شدند. متغیر مستقل، وضعیت هم‌زیستی با همسر یا شریک زندگی بود که به صورت بله یا خیر دسته‌بندی شد و متغیر وابسته، ناراحتی جویدنی خودگزارش‌شده بود. تحلیل فراوانی نمونه‌های پیچیده و تحلیل جداول توافقی انجام شد و سپس تحلیل رگرسیون لجستیک نمونه‌های پیچیده برای ارزیابی ارتباط بین وضعیت هم‌زیستی با همسر یا شریک زندگی و ناراحتی جویدنی به کار رفت. وزن‌دهی نمونه‌ها برای در نظر گرفتن طرح نمونه‌گیری پیچیده KNHANES اعمال شد. نتایج: به طور کلی، ۳۶/۲٪ از سالمندان ناراحتی جویدنی را تجربه کردند. شیوع ناراحتی جویدنی در میان سالمندانی که با همسر یا شریک زندگی خود هم‌زیست نبودند به طور معناداری بیشتر از افرادی بود که با همسر یا شریک زندگی خود هم‌زیست بودند (۴۳/۰٪ در مقابل ۳۳/۰٪، p<۰/۰۰۱). در مدل بدون تعدیل، شانس ناراحتی جویدنی در سالمندانی که با همسر یا شریک زندگی خود هم‌زیست نبودند بیشتر از افرادی بود که هم‌زیست بودند (نسبت شانس [OR]=۱/۵۳۲، فاصله اطمینان ۹۵٪ [CI]=۱/۴۰۳ تا ۱/۶۷۴، p<۰/۰۰۱). پس از تعدیل برای سن، ویژگی‌های اجتماعی-جمعیتی، رفتارهای سلامت، بیماری سیستمیک، استرس ادراک‌شده و محدودیت‌های فعالیت، این ارتباط همچنان از نظر آماری معنادار باقی ماند (OR=۱/۱۷۱، CI ۹۵٪=۱/۰۳۸ تا ۱/۳۲۰، p=۰/۰۱۰). نتیجه‌گیری: هم‌زیستی با همسر یا شریک زندگی به طور مستقل با ناراحتی جویدنی در سالمندان کره‌ای مرتبط بود. این یافته‌ها نشان می‌دهد که وضعیت هم‌زیستی با همسر یا شریک زندگی باید در کنار عوامل بالینی و مرتبط با سلامت هنگام شناسایی سالمندانی که در معرض خطر افت عملکرد دهانی هستند، مورد توجه قرار گیرد. برنامه‌های سلامت دهان مبتنی بر جامعه می‌توانند از گنجاندن وضعیت هم‌زیستی با همسر یا شریک زندگی در راهبردهای غربالگری و پیشگیری سلامت دهان برای سالمندان بهره‌مند شوند.

The rapid adoption of generative artificial intelligence (AI) tools such as ChatGPT in second language (L2) writing instruction has produced a fast-growing body of research on AI-generated written corrective feedback. Two recent scoping reviews have mapped this literature broadly, focusing on feedback quality, learner uptake and pedagogical integration. However, neither review specifically examined how this literature treats grammatical and lexical development as distinct, measurable constructs, nor how it addresses the moderating role of learner proficiency over time. This scoping review synthesizes 30 empirical and methodological sources, identified through a targeted, PRISMA-ScR-informed search of Google Scholar, Scopus-indexed journal content and ERIC, together with citation networks, to map the state of longitudinal research on generative-AI-mediated feedback and grammatical-lexical development in L2/EFL writing. The review finds that most intervention studies remain limited to a single semester or shorter, that grammatical accuracy and lexical development are rarely measured as separate, co-tracked outcomes and that only a small number of very recent studies (2025-2026) have applied longitudinal growth-modelling techniques, none of which disentangle grammar from vocabulary or systematically test proficiency level as a moderator of developmental trajectories. No such study appears to have been conducted in the Vietnamese EFL context, based on the sources identified in this review. The review proposes a research agenda for longitudinal, multi-proficiency-level, construct-differentiated research on generative-AI-mediated feedback and outlines implications for instructional design and future primary research.

پذیرش سریع ابزارهای هوش مصنوعی مولد مانند ChatGPT در آموزش نگارش زبان دوم (L2) منجر به رشد سریع پژوهش‌ها در زمینه بازخورد اصلاحی نوشتاری تولیدشده توسط هوش مصنوعی شده است. دو مرور محدوده‌ای اخیر این ادبیات را به طور کلی ترسیم کرده‌اند و بر کیفیت بازخورد، جذب یادگیرنده و ادغام آموزشی تمرکز داشته‌اند. با این حال، هیچ‌یک از این مرورها به طور خاص بررسی نکرده‌اند که این ادبیات چگونه توسعه دستوری و واژگانی را به عنوان سازه‌هایی متمایز و قابل سنجش مورد توجه قرار می‌دهد و یا نقش تعدیل‌کننده سطح مهارت یادگیرنده در طول زمان را چگونه بررسی می‌کند. این مرور محدوده‌ای با ترکیب ۳۰ منبع تجربی و روش‌شناختی، که از طریق جستجوی هدفمند مبتنی بر PRISMA-ScR در Google Scholar، محتوای مجلات نمایه‌شده در Scopus و ERIC، همراه با شبکه‌های ارجاعی شناسایی شده‌اند، وضعیت پژوهش‌های طولی درباره بازخورد مبتنی بر هوش مصنوعی مولد و توسعه دستوری-واژگانی در نگارش زبان دوم/انگلیسی به عنوان زبان خارجی (EFL) را ترسیم می‌کند. یافته‌های مرور نشان می‌دهد که اغلب مطالعات مداخله‌ای به یک ترم یا کمتر محدود می‌شوند، دقت دستوری و توسعه واژگانی به ندرت به عنوان پیامدهایی جداگانه و همزمان سنجیده می‌شوند و تنها تعداد اندکی از مطالعات بسیار جدید (۲۰۲۵-۲۰۲۶) از تکنیک‌های مدل‌سازی رشد طولی استفاده کرده‌اند که هیچ‌یک از آن‌ها دستور زبان را از واژگان تفکیک نکرده یا سطح مهارت را به طور نظام‌مند به عنوان تعدیل‌کننده مسیرهای رشد بررسی نکرده‌اند. بر اساس منابع شناسایی‌شده در این مرور، هیچ مطالعه‌ای از این نوع در زمینه آموزش زبان انگلیسی به عنوان زبان خارجی در ویتنام انجام نشده است. این مرور، دستورکار پژوهشی برای مطالعات طولی، چندسطحی از نظر مهارت و متمایز از نظر سازه‌ای درباره بازخورد مبتنی بر هوش مصنوعی مولد ارائه می‌دهد و پیامدهایی برای طراحی آموزشی و پژوهش‌های اولیه آینده ترسیم می‌کند.

Abstract The COVID-19 pandemic disrupted family routines, economic security, and caregiving contexts, with potential consequences for children’s mental health. However, less is known about heterogeneity in preschool children’s changes in internalizing and externalizing symptoms from before to during the pandemic and about how pandemic-related family disruptions predicted these transitions. This study examined symptom transitions among 2,601 preschool children from the Singapore Longitudinal Early Development Study, using pre-pandemic data from 2018–2019 and during-pandemic data from 2021 ( M age = 4.92 years, SD = 1.18; 50.17% girls). Latent profile analysis identified three groups at both waves: low, mild, and severe symptoms. Random intercept latent transition analysis revealed four transition patterns: stable low symptoms (63.40%), worsening symptoms (22.30%), stable mild symptoms (6.23%), and improved symptoms (7.73%). Compared with the stable low symptoms group, older children and those from families negatively impacted by the pandemic in work and family function were more likely to experience stable mild or worsening symptoms. Ethnic differences were also observed, and pandemic-related financial stress was associated with both worsening and improved symptom patterns. These findings highlight heterogeneous symptom transitions among preschool children and underscore the importance of considering demographic characteristics and family-level disruptions when supporting children’s mental health following large-scale crises.

چکیده: همه‌گیری کووید-۱۹ منجر به اختلال در روال‌های خانوادگی، امنیت اقتصادی و زمینه‌های مراقبتی شد که می‌تواند پیامدهایی برای سلامت روان کودکان داشته باشد. با این حال، اطلاعات کمتری درباره ناهمگونی تغییرات نشانه‌های درونی‌سازی و برونی‌سازی در کودکان پیش‌دبستانی از پیش از همه‌گیری تا دوران همه‌گیری و همچنین درباره چگونگی پیش‌بینی این تغییرات توسط اختلالات خانوادگی مرتبط با همه‌گیری وجود دارد. این مطالعه به بررسی تغییرات نشانه‌ها در میان ۲۶۰۱ کودک پیش‌دبستانی از مطالعه طولی رشد اولیه سنگاپور پرداخت و از داده‌های پیش از همه‌گیری (۲۰۱۸–۲۰۱۹) و داده‌های دوران همه‌گیری (۲۰۲۱) استفاده کرد (میانگین سن = ۴٫۹۲ سال، انحراف معیار = ۱٫۱۸؛ ۵۰٫۱۷٪ دختر). تحلیل نمایه پنهان سه گروه را در هر دو موج شناسایی کرد: نشانه‌های پایین، خفیف و شدید. تحلیل گذار پنهان با رهگیر تصادفی چهار الگوی گذار را نشان داد: نشانه‌های پایین پایدار (۶۳٫۴۰٪)، بدتر شدن نشانه‌ها (۲۲٫۳۰٪)، نشانه‌های خفیف پایدار (۶٫۲۳٪) و بهبود نشانه‌ها (۷٫۷۳٪). در مقایسه با گروه نشانه‌های پایین پایدار، کودکان بزرگ‌تر و آن‌هایی که خانواده‌هایشان از نظر شغلی و عملکرد خانوادگی تحت تأثیر منفی همه‌گیری قرار گرفته بودند، بیشتر احتمال داشت نشانه‌های خفیف پایدار یا بدتر شدن نشانه‌ها را تجربه کنند. تفاوت‌های قومی نیز مشاهده شد و استرس مالی مرتبط با همه‌گیری هم با الگوهای بدتر شدن و هم بهبود نشانه‌ها مرتبط بود. این یافته‌ها بر ناهمگونی تغییرات نشانه‌ها در کودکان پیش‌دبستانی تأکید می‌کند و اهمیت توجه به ویژگی‌های جمعیت‌شناختی و اختلالات سطح خانواده را در حمایت از سلامت روان کودکان پس از بحران‌های گسترده نشان می‌دهد.

Defense mechanisms, one of the core constructs of psychodynamically oriented psychotherapy and a concept with broader relevance across psychiatric practice, remain difficult to grasp for many trainees. Given their clinical utility, this article aims to provide postgraduate psychiatry residents with an overview and foundational understanding of the concept, including its historical origins, established classifications, relationship to personality organization and psychopathology, and emerging neurobiological perspectives. A detailed discussion of individual defense and their technical use in psychotherapy is beyond the scope of this manuscript. A suggested reading list is provided for further understanding. Rather than serving as a treatment guide or manual, this article is intended as a sensitizer — an orientation toward understanding how the mind protects itself against conflicts, and why that understanding matters clinically.

مکانیزم‌های دفاعی، که یکی از مفاهیم بنیادی در روان‌درمانی با رویکرد روان‌پویشی و مفهومی با اهمیت گسترده‌تر در سراسر عمل روان‌پزشکی هستند، همچنان برای بسیاری از فراگیران دشوار درک می‌شوند. با توجه به کاربرد بالینی آن‌ها، این مقاله با هدف ارائه مروری کلی و درک پایه‌ای از این مفهوم برای دستیاران تخصصی روان‌پزشکی نگاشته شده است؛ از جمله ریشه‌های تاریخی، طبقه‌بندی‌های تثبیت‌شده، ارتباط با سازمان شخصیت و آسیب‌شناسی روانی، و دیدگاه‌های عصب‌زیستی نوظهور. بحث تفصیلی درباره مکانیزم‌های دفاعی فردی و کاربرد فنی آن‌ها در روان‌درمانی خارج از حیطه این مقاله است. برای درک بیشتر، فهرستی از منابع پیشنهادی ارائه شده است. این مقاله به جای آنکه به عنوان راهنمای درمان یا دستورالعمل عمل کند، به عنوان یک آگاهی‌بخش و جهت‌دهنده برای فهم چگونگی محافظت ذهن از خود در برابر تعارضات و اهمیت بالینی این درک نگاشته شده است.

Background and Objective The Sleep Need Questionnaire (SNQ) is a widely used self-report measure used to detect self-perceived sleep need but has not yet been validated. Validation and reliability analyses were conducted on the SNQ in a sample of college students across multiple universities.Methods Total score and item-level convergent and discriminant validity were assessed utilizing various sleep and psychological measures. Construct validity and the structure of the SNQ were assessed using exploratory factor analysis (EFA) and item response theory via graded response modeling (GRM).Results The SNQ demonstrated moderate internal consistency (Cronbach’s α=0.74). Convergent analyses showed significant moderate to strong convergent correlations with other sleep-related constructs (r=0.46–0.74) and discriminant analyses showed mixed weak correlations with dissimilar constructs (r=0.04–0.10). The accuracy of the SNQ was examined through a receiver operating characteristic analysis with the Epworth Sleepiness Scale (ESS) as the criterion and indicated acceptable discrimination (area under the curve=0.73). EFA revealed a one-factor solution (λ=2.36) with a mixed range of significant inter-item correlations (r=0.165–0.833) and variable factor loadings (0.419–0.985). GRM revealed considerable imbalances in item functioning and potential redundancy.Conclusions Overall, the SNQ demonstrates moderate internal consistency and moderate to strong convergent and discriminant validity. Further analysis is needed to confirm and examine the unidimensional structure of the SNQ, as weak inter-item correlations, mixed factor loadings, and mixed item level behavior indicate structural and construct validity problems with the SNQ.

زمینه و هدف: پرسشنامه نیاز به خواب (SNQ) یک ابزار خودگزارشی پرکاربرد برای سنجش نیاز ادراک‌شده به خواب است، اما تاکنون اعتبارسنجی نشده است. تحلیل‌های روایی و پایایی بر روی SNQ در نمونه‌ای از دانشجویان دانشگاه‌های مختلف انجام شد. روش‌ها: روایی همگرا و واگرا در سطح نمره کل و آیتم با استفاده از ابزارهای مختلف خواب و روان‌شناختی ارزیابی شد. روایی سازه و ساختار SNQ با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی (EFA) و نظریه پاسخ به سؤال از طریق مدل پاسخ درجه‌بندی‌شده (GRM) بررسی شد. یافته‌ها: SNQ پایایی درونی متوسطی را نشان داد (آلفای کرونباخ=0.74). تحلیل‌های همگرایی، همبستگی‌های متوسط تا قوی معناداری را با سایر سازه‌های مرتبط با خواب نشان داد (r=0.46–0.74) و تحلیل‌های واگرایی، همبستگی‌های ضعیف و متغیری را با سازه‌های نامشابه نشان داد (r=0.04–0.10). دقت SNQ از طریق تحلیل منحنی مشخصه عملکرد گیرنده با استفاده از مقیاس خواب‌آلودگی اپورث (ESS) به عنوان ملاک بررسی شد و تمایزپذیری قابل قبولی را نشان داد (مساحت زیر منحنی=0.73). تحلیل عاملی اکتشافی، راه‌حل تک‌عاملی را آشکار کرد (λ=2.36) با دامنه‌ای متغیر از همبستگی‌های معنادار بین آیتمی (r=0.165–0.833) و بارهای عاملی متغیر (0.419–0.985). مدل پاسخ درجه‌بندی‌شده، عدم تعادل قابل توجهی در عملکرد آیتم‌ها و احتمال همپوشانی را نشان داد. نتیجه‌گیری: به طور کلی، SNQ پایایی درونی متوسط و روایی همگرا و واگرای متوسط تا قوی را نشان می‌دهد. تحلیل‌های بیشتر برای تأیید و بررسی ساختار تک‌بعدی SNQ مورد نیاز است، چرا که همبستگی‌های ضعیف بین آیتمی، بارهای عاملی متغیر و رفتار متغیر آیتم‌ها، مشکلاتی را در روایی ساختاری و سازه‌ای SNQ نشان می‌دهد.

Communication disorders in children with genetic abnormalities significantly affect their social interaction, language development, and academic performance. These impairments, often stemming from neurodevelopmental disruptions, necessitate targeted interventions such as Speech and Language Therapy (SLT) to support their communication skills. This systematic review evaluates the effectiveness of speech therapy on verbal communication abilities in children with genetic disorders. A systematic search was conducted across seven databases—PubMed, ProQuest, Garuda, JSTOR, ScienceDirect, CNKI, and Wiley—covering studies published from 2020 to 2025. Eligible studies involved children with genetic disorders receiving speech-language therapy interventions. The PROMPT (Prompts for Restructuring Oral Muscular Phonetic Targets) method was among the approaches assessed. Verbal communication outcomes were measured using tools such as the Peabody Picture Vocabulary Test. Study selection followed PRISMA guidelines, and quality was appraised using the Critical Appraisal Skills Programme (CASP) checklist. The protocol was registered with PROSPERO (CRD420250645279). Seven studies met the inclusion criteria, encompassing 218 participants. Most interventions reported improvements in verbal communication. The PROMPT method, delivered in 30–60-minute sessions over 10 weeks, demonstrated significant effectiveness, especially in randomized controlled trials. Speech-language therapy, particularly using the PROMPT method, is effective in enhancing verbal communication in children with genetic disorders. These findings support the integration of structured, evidence-based speech interventions into early rehabilitation programs to improve communication outcomes.

اختلالات ارتباطی در کودکان دارای ناهنجاری‌های ژنتیکی تأثیر قابل توجهی بر تعاملات اجتماعی، رشد زبانی و عملکرد تحصیلی آن‌ها دارد. این ناتوانی‌ها که اغلب ناشی از اختلالات عصب‌رشدی هستند، نیازمند مداخلات هدفمند مانند گفتاردرمانی و زبان‌درمانی (SLT) به منظور حمایت از مهارت‌های ارتباطی این کودکان است. این مرور نظام‌مند اثربخشی گفتاردرمانی بر توانایی‌های ارتباط کلامی در کودکان مبتلا به اختلالات ژنتیکی را ارزیابی می‌کند. جستجوی نظام‌مند در هفت پایگاه داده—PubMed، ProQuest، Garuda، JSTOR، ScienceDirect، CNKI و Wiley—برای مطالعات منتشرشده از سال 2020 تا 2025 انجام شد. مطالعات واجد شرایط شامل کودکانی با اختلالات ژنتیکی بودند که مداخلات گفتاردرمانی و زبان‌درمانی دریافت کرده‌اند. روش PROMPT (Prompts for Restructuring Oral Muscular Phonetic Targets) از جمله رویکردهای ارزیابی‌شده بود. پیامدهای ارتباط کلامی با استفاده از ابزارهایی مانند آزمون واژگان تصویری Peabody سنجیده شد. انتخاب مطالعات بر اساس دستورالعمل‌های PRISMA صورت گرفت و کیفیت مطالعات با استفاده از چک‌لیست Critical Appraisal Skills Programme (CASP) ارزیابی شد. پروتکل این مطالعه در PROSPERO (CRD420250645279) ثبت گردید. هفت مطالعه معیارهای ورود را داشتند و در مجموع 218 شرکت‌کننده را شامل می‌شدند. اکثر مداخلات بهبودهایی در ارتباط کلامی گزارش کردند. روش PROMPT که در جلسات 30 تا 60 دقیقه‌ای طی 10 هفته ارائه شد، اثربخشی قابل توجهی به‌ویژه در کارآزمایی‌های تصادفی کنترل‌شده نشان داد. گفتاردرمانی و زبان‌درمانی، به‌ویژه با استفاده از روش PROMPT، در بهبود ارتباط کلامی کودکان مبتلا به اختلالات ژنتیکی مؤثر است. این یافته‌ها از ادغام مداخلات ساختاریافته و مبتنی بر شواهد گفتاری در برنامه‌های توانبخشی اولیه برای بهبود پیامدهای ارتباطی حمایت می‌کند.

Background Borderline Personality Disorder (BPD) is characterized by longstanding patterns of difficulty in functioning, and when left untreated, BPD can impose a substantial financial burden on individuals and society, in terms of higher healthcare costs as well as broader societal costs. Aims To conduct a critical review of the direct and indirect costs related to BPD. Additionally, to critically evaluate the economic evidence on interventions for BPD. Methods A comprehensive search strategy was conducted across PsycINFO, PubMed, and SCOPUS. Studies were screened in two phases: an initial title and abstract review, followed by full-text screening against a predefined eligibility criteria. Results Across 23 studies, high direct and indirect costs were consistently reported. Economic evaluations primarily examined established psychological interventions for BPD, such as Dialectical Behavior Therapy (DBT), Cognitive Behavior Therapy (CBT), and Schema-Focused Therapy (SFT), comparing costs and quality-of-life outcomes, with most demonstrating cost savings through reduced inpatient and emergency service use. Conclusions This review highlights the substantial economic burden of BPD, driven by high service use, productivity losses, and unmet needs. While interventions such as DBT, CBT and SFT show potential cost-effectiveness, inconsistent cost definitions and the omission of key components, including informal care and long-term impairment, likely lead to an underestimation of true costs. More comprehensive and standardized economic evaluations are needed.

زمینه: اختلال شخصیت مرزی با الگوهای طولانی‌مدت دشواری در عملکرد مشخص می‌شود و در صورت عدم درمان، این اختلال می‌تواند بار مالی قابل توجهی را بر افراد و جامعه تحمیل کند؛ هم از نظر افزایش هزینه‌های مراقبت سلامت و هم هزینه‌های گسترده‌تر اجتماعی. اهداف: انجام مروری انتقادی بر هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم مرتبط با اختلال شخصیت مرزی. همچنین، ارزیابی انتقادی شواهد اقتصادی مربوط به مداخلات برای اختلال شخصیت مرزی. روش‌ها: راهبرد جستجوی جامعی در پایگاه‌های PsycINFO، PubMed و SCOPUS اجرا شد. مطالعات در دو مرحله غربالگری شدند: ابتدا مرور عنوان و چکیده و سپس غربالگری متن کامل بر اساس معیارهای از پیش تعیین‌شده. یافته‌ها: در میان ۲۳ مطالعه، هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم بالا به طور مکرر گزارش شد. ارزیابی‌های اقتصادی عمدتاً به بررسی مداخلات روان‌شناختی تثبیت‌شده برای اختلال شخصیت مرزی مانند درمان دیالکتیکی-رفتاری (DBT)، درمان شناختی-رفتاری (CBT) و درمان متمرکز بر طرحواره (SFT) پرداختند و هزینه‌ها و پیامدهای کیفیت زندگی را مقایسه کردند که اغلب صرفه‌جویی در هزینه‌ها را از طریق کاهش استفاده از خدمات بستری و اورژانس نشان دادند. نتیجه‌گیری: این مرور بر بار اقتصادی قابل توجه اختلال شخصیت مرزی تأکید دارد که ناشی از استفاده بالای خدمات، کاهش بهره‌وری و نیازهای برآورده‌نشده است. اگرچه مداخلاتی مانند DBT، CBT و SFT پتانسیل اثربخشی هزینه‌ای را نشان می‌دهند، اما تعاریف ناهماهنگ هزینه و حذف اجزای کلیدی از جمله مراقبت غیررسمی و ناتوانی بلندمدت احتمالاً منجر به برآورد کمتر از واقعیت هزینه‌های واقعی می‌شود. ارزیابی‌های اقتصادی جامع‌تر و استانداردشده مورد نیاز است.

Background: This study examined the characteristics and recovery outcomes of acceptance-based interventions for individuals with trauma experience in Korea, using the psychological flexibility model as an analytic framework.Methods: Five Korean databases were searched, yielding 2,156 records; from these, fifteen intervention studies were selected. Intervention content was rated for each of the six processes and summarized using the triflex categories of open, aware, and active.Results: The program composition differed according to lineage. Five of the eight acceptance and commitment therapy-based programs addressed all six processes as distinct sessions, while six of the seven mindfulness-based programs were organized around awareness and did not address cognitive defusion or self as context. Committed action was the process least often identified as a distinct session. Recovery was operationalized mainly as symptom reduction, and acceptance showed the most consistent change, although this was measured less often.Conclusions: When developing acceptance-based interventions, processes that follow awareness training and recovery indicators beyond symptoms reduction warrant greater attention.

زمینه: این مطالعه ویژگی‌ها و پیامدهای بهبودی مداخلات مبتنی بر پذیرش را برای افراد دارای تجربه تروما در کره، با استفاده از مدل انعطاف‌پذیری روان‌شناختی به عنوان چارچوب تحلیلی، بررسی کرد. روش‌ها: پنج پایگاه داده کره‌ای جست‌وجو شد و ۲٬۱۵۶ رکورد به دست آمد؛ از میان آن‌ها، پانزده مطالعه مداخله‌ای انتخاب گردید. محتوای مداخلات برای هر یک از شش فرایند ارزیابی و با استفاده از دسته‌بندی سه‌گانه open، aware و active خلاصه شد. یافته‌ها: ترکیب برنامه‌ها بر اساس تبار متفاوت بود. پنج مورد از هشت برنامه مبتنی بر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، هر شش فرایند را به عنوان جلسات مجزا پوشش دادند، در حالی که شش مورد از هفت برنامه مبتنی بر ذهن‌آگاهی حول محور آگاهی سازمان یافته بودند و به گسست شناختی یا خود به عنوان زمینه نپرداخته بودند. اقدام متعهدانه کمترین فراوانی را به عنوان جلسه‌ای مجزا داشت. بهبودی عمدتاً به صورت کاهش نشانه‌ها عملیاتی شد و پذیرش بیشترین تغییر پایدار را نشان داد، اگرچه این متغیر کمتر اندازه‌گیری شده بود. نتیجه‌گیری: هنگام توسعه مداخلات مبتنی بر پذیرش، فرایندهایی که پس از آموزش آگاهی قرار می‌گیرند و شاخص‌های بهبودی فراتر از کاهش نشانه‌ها، نیازمند توجه بیشتری هستند.

A foundational assumption in applying Ajzen's Theory of Planned Behavior (TPB) to STEM teacher education is that prospective teachers' perceived behavioural control reflects the actual enabling conditions of their institutional environment. This study tests that assumption empirically in the context of STEM integration in Karachi, Pakistan, one of the most understudied urban teacher education landscapes in South Asia. Using an explanatory sequential mixed-methods design, we surveyed 310 prospective teachers and interviewed 15 teacher educators. Findings reveal that while prospective teachers held strongly positive perceptions of integrated STEM education and available opportunities, teacher educators consistently reported that actual STEM infrastructure, such as laboratories, digital tools, and interdisciplinary planning time, is substantially more limited. Furthermore, knowledge of STEM education emerged as the strongest predictor of positive perceptions, with self-efficacy and behavioural intentions also making significant contributions. Ultimately, the study identifies a systematic opportunity-reality divergence in which prospective teachers overestimate institutional support. This pattern reframes the local policy problem: the barrier to STEM implementation in Pakistan is not insufficient teacher motivation, but the structural absence of the enabling conditions that motivated teachers assume exist.

یکی از فرض‌های بنیادی در به‌کارگیری نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده آجزن (TPB) در آموزش معلمان STEM این است که کنترل رفتاری ادراک‌شده توسط معلمان آینده‌نگر، بازتاب‌دهنده شرایط واقعی تسهیل‌کننده در محیط نهادی آن‌ها است. این پژوهش به‌صورت تجربی این فرض را در زمینه‌ی ادغام STEM در کراچی، پاکستان، که یکی از کمتر مطالعه‌شده‌ترین بسترهای شهری آموزش معلمان در جنوب آسیا است، مورد آزمون قرار می‌دهد. با استفاده از طرح پژوهش ترکیبی تبیینی متوالی، از ۳۱۰ معلم آینده‌نگر پرسش‌نامه به‌عمل آمد و با ۱۵ مدرس معلم مصاحبه شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه معلمان آینده‌نگر نگرش‌های بسیار مثبتی نسبت به آموزش یکپارچه STEM و فرصت‌های موجود داشتند، مدرسان معلم به‌طور مداوم گزارش کردند که زیرساخت واقعی STEM، مانند آزمایشگاه‌ها، ابزارهای دیجیتال و زمان برنامه‌ریزی میان‌رشته‌ای، به‌طور قابل‌توجهی محدودتر است. افزون بر این، دانش آموزش STEM به‌عنوان قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده نگرش‌های مثبت ظاهر شد و خودکارآمدی و نیت‌های رفتاری نیز سهم معناداری داشتند. در نهایت، این پژوهش یک واگرایی نظام‌مند میان فرصت و واقعیت را شناسایی می‌کند که در آن معلمان آینده‌نگر حمایت نهادی را بیش از حد برآورد می‌کنند. این الگو مسئله سیاست‌گذاری محلی را بازتعریف می‌کند: مانع اجرای STEM در پاکستان، کمبود انگیزه معلم نیست، بلکه فقدان ساختاری شرایط تسهیل‌کننده‌ای است که معلمان باانگیزه فرض می‌کنند وجود دارد.

A foundational assumption in applying Ajzen's Theory of Planned Behavior (TPB) to STEM teacher education is that prospective teachers' perceived behavioural control reflects the actual enabling conditions of their institutional environment. This study tests that assumption empirically in the context of STEM integration in Karachi, Pakistan, one of the most understudied urban teacher education landscapes in South Asia. Using an explanatory sequential mixed-methods design, we surveyed 310 prospective teachers and interviewed 15 teacher educators. Findings reveal that while prospective teachers held strongly positive perceptions of integrated STEM education and available opportunities, teacher educators consistently reported that actual STEM infrastructure, such as laboratories, digital tools, and interdisciplinary planning time, is substantially more limited. Furthermore, knowledge of STEM education emerged as the strongest predictor of positive perceptions, with self-efficacy and behavioural intentions also making significant contributions. Ultimately, the study identifies a systematic opportunity-reality divergence in which prospective teachers overestimate institutional support. This pattern reframes the local policy problem: the barrier to STEM implementation in Pakistan is not insufficient teacher motivation, but the structural absence of the enabling conditions that motivated teachers assume exist.

یکی از فرض‌های بنیادی در به‌کارگیری نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده آجزن (TPB) در آموزش معلمان STEM این است که کنترل رفتاری ادراک‌شده توسط معلمان آینده‌نگر، بازتاب‌دهنده شرایط واقعی تسهیل‌کننده در محیط نهادی آن‌ها است. این پژوهش به‌صورت تجربی این فرض را در زمینه‌ی ادغام STEM در کراچی، پاکستان، که یکی از کمتر مطالعه‌شده‌ترین بسترهای شهری آموزش معلمان در جنوب آسیا است، مورد آزمون قرار می‌دهد. با استفاده از طرح پژوهش ترکیبی تبیینی متوالی، از ۳۱۰ معلم آینده‌نگر پرسش‌نامه به‌عمل آمد و با ۱۵ مدرس معلم مصاحبه شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه معلمان آینده‌نگر نگرش‌های بسیار مثبتی نسبت به آموزش یکپارچه STEM و فرصت‌های موجود داشتند، مدرسان معلم به‌طور مداوم گزارش کردند که زیرساخت واقعی STEM، مانند آزمایشگاه‌ها، ابزارهای دیجیتال و زمان برنامه‌ریزی میان‌رشته‌ای، به‌طور قابل‌توجهی محدودتر است. افزون بر این، دانش آموزش STEM به‌عنوان قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده نگرش‌های مثبت ظاهر شد و خودکارآمدی و نیت‌های رفتاری نیز سهم معناداری داشتند. در نهایت، این پژوهش یک واگرایی نظام‌مند میان فرصت و واقعیت را شناسایی می‌کند که در آن معلمان آینده‌نگر حمایت نهادی را بیش از حد برآورد می‌کنند. این الگو مسئله سیاست‌گذاری محلی را بازتعریف می‌کند: مانع اجرای STEM در پاکستان، کمبود انگیزه معلم نیست، بلکه فقدان ساختاری شرایط تسهیل‌کننده‌ای است که معلمان باانگیزه فرض می‌کنند وجود دارد.

Background University students often report notable career decision-making difficulties in competitive employment environments. Research has established a positive link between an individual’s future work self and their career development, while learned helplessness and social loafing relate to greater career decision-making difficulties. This study examines the associations among future work self, learned helplessness, social loafing, and career decision-making difficulties, focusing on the mediating role of learned helplessness and the moderating role of social loafing. Methods 611 university students responded to the Future Work Self Scale, Learned Helplessness Scale, Social Loafing Tendency Questionnaire, and Career Decision-Making Difficulties Scale. The analysis used SmartPLS 4.0 with partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM). Results Future work self was negatively associated with career decision-making difficulties ( β = −0.571). Learned helplessness partially mediated this relationship ( β = −0.055), and social loafing significantly moderated the association between future work self and learned helplessness ( β = 0.290). The model explained 45.3% of the variance in career decision-making difficulties and 48.7% of the variance in learned helplessness. Conclusion The findings indicate that future work self relates to lower levels of learned helplessness and career decision-making difficulties, while higher social loafing corresponds to a weaker association between them.

زمینه: دانشجویان دانشگاه اغلب در محیط‌های رقابتی اشتغال، دشواری‌های قابل توجهی در تصمیم‌گیری شغلی گزارش می‌کنند. پژوهش‌ها ارتباط مثبتی بین آینده شغلی مورد انتظار فرد و رشد شغلی او نشان داده‌اند، در حالی که درماندگی آموخته‌شده و تن‌آسایی اجتماعی با دشواری‌های بیشتر در تصمیم‌گیری شغلی مرتبط هستند. این مطالعه به بررسی ارتباط بین آینده شغلی مورد انتظار، درماندگی آموخته‌شده، تن‌آسایی اجتماعی و دشواری‌های تصمیم‌گیری شغلی می‌پردازد و بر نقش میانجی درماندگی آموخته‌شده و نقش تعدیل‌گر تن‌آسایی اجتماعی تمرکز دارد. روش‌ها: ۶۱۱ دانشجوی دانشگاه به مقیاس آینده شغلی مورد انتظار، مقیاس درماندگی آموخته‌شده، پرسشنامه گرایش به تن‌آسایی اجتماعی و مقیاس دشواری‌های تصمیم‌گیری شغلی پاسخ دادند. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SmartPLS 4.0 و مدل‌یابی معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) انجام شد. یافته‌ها: آینده شغلی مورد انتظار با دشواری‌های تصمیم‌گیری شغلی رابطه منفی داشت (β = −۰.۵۷۱). درماندگی آموخته‌شده این رابطه را به طور جزئی میانجی‌گری کرد (β = −۰.۰۵۵) و تن‌آسایی اجتماعی به طور معناداری رابطه بین آینده شغلی مورد انتظار و درماندگی آموخته‌شده را تعدیل کرد (β = ۰.۲۹۰). مدل پژوهش ۴۵.۳٪ از واریانس دشواری‌های تصمیم‌گیری شغلی و ۴۸.۷٪ از واریانس درماندگی آموخته‌شده را تبیین کرد. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد آینده شغلی مورد انتظار با سطوح پایین‌تر درماندگی آموخته‌شده و دشواری‌های تصمیم‌گیری شغلی مرتبط است، در حالی که تن‌آسایی اجتماعی بالاتر با تضعیف این ارتباط همراه است.