Digital literacy

In the rapidly changing global environment, universities must equip graduates with both disciplinary knowledge and essential 21st-century skills. This study explores recent graduates’ perceptions of curriculum skills alignment in the departments of Sociology, Psychology, and Education at public sector universities in Pakistan. Using a quantitative survey design, data were collected from 150 graduates through simple random sampling using the Curriculum–Skills Alignment Perception Scale (CSAPS), comprising 20 items across five competencies: critical thinking, communication, digital literacy, teamwork, and problem-solving. The findings reveal a moderate level of alignment between undergraduate curricula and workplace skill requirements. Communication skills were rated highest, indicating stronger curriculum support, whereas digital literacy and problem-solving showed comparatively weaker alignment. The study highlights the need for curriculum reforms that incorporate practical learning, digital competencies, critical thinking, and problem-solving activities. These findings offer valuable insights for curriculum developers, university administrators, policymakers, and the Higher Education Commission of Pakistan to enhance graduate employability and modernize higher education. Keywords: curriculum alignment, 21st-century skills, graduate perceptions, higher education, public universities, social sciences, digital literacy, critical thinking, communication skills, Pakistan.

در محیط جهانی به سرعت در حال تغییر، دانشگاه‌ها باید فارغ‌التحصیلان را هم به دانش تخصصی رشته‌ای و هم به مهارت‌های ضروری قرن بیست‌ویکم مجهز کنند. این پژوهش به بررسی ادراک فارغ‌التحصیلان اخیر از هم‌راستایی مهارت‌های برنامهٔ درسی در گروه‌های جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه‌های دولتی پاکستان می‌پردازد. با استفاده از طرح پژوهش کمی و روش پیمایش، داده‌ها از ۱۵۰ فارغ‌التحصیل به شیوهٔ نمونه‌گیری تصادفی ساده و با بهره‌گیری از مقیاس ادراک هم‌راستایی برنامهٔ درسی و مهارت‌ها (CSAPS) که شامل ۲۰ گویه در پنج شایستگی تفکر انتقادی، ارتباط، سواد دیجیتال، کار تیمی و حل مسئله است، گردآوری شد. یافته‌ها نشان‌دهندهٔ سطح متوسطی از هم‌راستایی میان برنامه‌های درسی کارشناسی و الزامات مهارتی بازار کار هستند. مهارت‌های ارتباطی بالاترین امتیاز را کسب کردند که نشان‌دهندهٔ حمایت قوی‌تر برنامهٔ درسی از این مهارت است، در حالی که سواد دیجیتال و حل مسئله هم‌راستایی ضعیف‌تری را نشان دادند. این پژوهش بر ضرورت اصلاحات برنامهٔ درسی با تأکید بر یادگیری عملی، شایستگی‌های دیجیتال، تفکر انتقادی و فعالیت‌های حل مسئله تأکید دارد. یافته‌های حاضر بینش‌های ارزشمندی برای تدوین‌کنندگان برنامهٔ درسی، مدیران دانشگاهی، سیاست‌گذاران و کمیسیون آموزش عالی پاکستان به منظور ارتقای اشتغال‌پذیری فارغ‌التحصیلان و نوسازی آموزش عالی ارائه می‌دهد.

In the rapidly changing global environment, universities must equip graduates with both disciplinary knowledge and essential 21st-century skills. This study explores recent graduates’ perceptions of curriculum skills alignment in the departments of Sociology, Psychology, and Education at public sector universities in Pakistan. Using a quantitative survey design, data were collected from 150 graduates through simple random sampling using the Curriculum–Skills Alignment Perception Scale (CSAPS), comprising 20 items across five competencies: critical thinking, communication, digital literacy, teamwork, and problem-solving. The findings reveal a moderate level of alignment between undergraduate curricula and workplace skill requirements. Communication skills were rated highest, indicating stronger curriculum support, whereas digital literacy and problem-solving showed comparatively weaker alignment. The study highlights the need for curriculum reforms that incorporate practical learning, digital competencies, critical thinking, and problem-solving activities. These findings offer valuable insights for curriculum developers, university administrators, policymakers, and the Higher Education Commission of Pakistan to enhance graduate employability and modernize higher education. Keywords: curriculum alignment, 21st-century skills, graduate perceptions, higher education, public universities, social sciences, digital literacy, critical thinking, communication skills, Pakistan.

در محیط جهانی به سرعت در حال تغییر، دانشگاه‌ها باید فارغ‌التحصیلان را هم به دانش تخصصی رشته‌ای و هم به مهارت‌های ضروری قرن بیست‌ویکم مجهز کنند. این پژوهش به بررسی ادراک فارغ‌التحصیلان اخیر از هم‌راستایی مهارت‌های برنامهٔ درسی در گروه‌های جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه‌های دولتی پاکستان می‌پردازد. با استفاده از طرح پژوهش کمی و روش پیمایش، داده‌ها از ۱۵۰ فارغ‌التحصیل به شیوهٔ نمونه‌گیری تصادفی ساده و با بهره‌گیری از مقیاس ادراک هم‌راستایی برنامهٔ درسی و مهارت‌ها (CSAPS) که شامل ۲۰ گویه در پنج شایستگی تفکر انتقادی، ارتباط، سواد دیجیتال، کار تیمی و حل مسئله است، گردآوری شد. یافته‌ها نشان‌دهندهٔ سطح متوسطی از هم‌راستایی میان برنامه‌های درسی کارشناسی و الزامات مهارتی بازار کار هستند. مهارت‌های ارتباطی بالاترین امتیاز را کسب کردند که نشان‌دهندهٔ حمایت قوی‌تر برنامهٔ درسی از این مهارت است، در حالی که سواد دیجیتال و حل مسئله هم‌راستایی ضعیف‌تری را نشان دادند. این پژوهش بر ضرورت اصلاحات برنامهٔ درسی با تأکید بر یادگیری عملی، شایستگی‌های دیجیتال، تفکر انتقادی و فعالیت‌های حل مسئله تأکید دارد. یافته‌های حاضر بینش‌های ارزشمندی برای تدوین‌کنندگان برنامهٔ درسی، مدیران دانشگاهی، سیاست‌گذاران و کمیسیون آموزش عالی پاکستان به منظور ارتقای اشتغال‌پذیری فارغ‌التحصیلان و نوسازی آموزش عالی ارائه می‌دهد.

Purpose: This study aimed to identify the factors affecting a curriculum based on citizenship legal literacy education in order to improve the quality of civic education in Iran’s educational system. Methods and Materials: This applied and developmental study was conducted using an exploratory sequential mixed-methods design. In the qualitative phase, the statistical population included experts in education, curriculum planning, social sciences, and citizenship rights. Participants were selected through purposive and snowball sampling. Data were collected through 15 semi-structured interviews, which continued until theoretical saturation was achieved. The qualitative data were analyzed using MaxQDA software through open, axial, and selective coding. The extracted themes were then organized to develop a conceptual structure for a curriculum based on citizenship legal literacy education. Findings: The inferential findings supported a multidimensional structure for citizenship legal literacy education. The analysis indicated that five key components formed the core of the proposed curriculum model: citizenship rights education, values and beliefs, practical empowerment, development of social interaction, and media and digital literacy education. These components represented interrelated knowledge-based, attitudinal, behavioral, and social indicators. The findings showed that emphasis on citizens’ rights and responsibilities, justice-oriented attitudes, dialogue skills, social participation, legal awareness, responsible media use, and digital literacy plays a decisive role in designing an effective curriculum for educating law-abiding and participatory citizens. Conclusion: The results suggest that citizenship legal literacy education in Iran requires a shift from the mere transmission of theoretical concepts toward a competency-based, participatory, and practice-oriented curriculum. Such a curriculum can contribute to strengthening civic awareness, promoting legal responsibility, enhancing social participation, supporting educational justice, and preparing students for active and responsible citizenship in contemporary society.

هدف: این پژوهش با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر برنامهٔ درسی مبتنی بر آموزش سواد حقوقی شهروندی به منظور ارتقاء کیفیت آموزش شهروندی در نظام آموزشی ایران انجام شده‌است. روش‌ها و مواد: این مطالعهٔ کاربردی و توسعه‌ای با استفاده از طرح آمیختهٔ اکتشافی-توالی انجام شد. در مرحلهٔ کیفی، جامعهٔ آماری شامل خبرگان حوزه‌های آموزش، برنامه‌ریزی درسی، علوم اجتماعی و حقوق شهروندی بود. مشارکت‌کنندگان به روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی انتخاب شدند. داده‌ها از طریق ۱۵ مصاحبهٔ نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد که تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌های کیفی با استفاده از نرم‌افزار MaxQDA و از طریق کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل گردید. مضامین استخراج‌شده برای تدوین ساختار مفهومی برنامهٔ درسی مبتنی بر آموزش سواد حقوقی شهروندی سازمان‌دهی شدند. یافته‌ها: یافته‌های استنباطی، ساختاری چندبعدی برای آموزش سواد حقوقی شهروندی را تأیید کردند. تحلیل‌ها نشان داد که پنج مؤلفهٔ کلیدی هستهٔ مدل پیشنهادی برنامهٔ درسی را تشکیل می‌دهند: آموزش حقوق شهروندی، ارزش‌ها و باورها، توانمندسازی عملی، توسعهٔ تعاملات اجتماعی و آموزش سواد رسانه‌ای و دیجیتال. این مؤلفه‌ها نمایانگر شاخص‌های دانشی، نگرشی، رفتاری و اجتماعی مرتبط با یکدیگر هستند. یافته‌ها نشان داد که تأکید بر حقوق و مسئولیت‌های شهروندان، نگرش عدالت‌محور، مهارت‌های گفت‌وگو، مشارکت اجتماعی، آگاهی حقوقی، استفادهٔ مسئولانه از رسانه و سواد دیجیتال نقش تعیین‌کننده‌ای در طراحی برنامهٔ درسی مؤثر برای تربیت شهروندان قانون‌مدار و مشارکت‌جو ایفا می‌کند. نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از آن است که آموزش سواد حقوقی شهروندی در ایران نیازمند گذار از انتقال صرف مفاهیم نظری به سوی برنامهٔ درسی مبتنی بر شایستگی، مشارکتی و عمل‌محور است. چنین برنامه‌ای می‌تواند به تقویت آگاهی شهروندی، ارتقاء مسئولیت‌پذیری حقوقی، افزایش مشارکت اجتماعی، حمایت از عدالت آموزشی و آماده‌سازی دانش‌آموزان برای شهروندی فعال و مسئولانه در جامعهٔ معاصر کمک کند.

The professional reintegration of veterans is a major challenge for Ukraine’s post-war recovery and requires vocational education aligned with labour market needs. The tourism and hospitality industry offers employment opportunities, but transition to civilian work requires sector-specific knowledge, digital competence, communication, teamwork, decision-making and adaptability. The study aims to develop and theoretically substantiate a conceptual model for integrating interactive digital learning technologies into veterans’ vocational education for employment in the tourism and hospitality industry. The methodology combines secondary analysis of a sociological survey conducted by the Ukrainian Veterans Fund and the Rating Sociological Group in December 2025 among 240 respondents, competency mapping and a systematic literature review. The analysis identified transferable military competencies, including discipline, teamwork under pressure, logistical planning and decision-making in dynamic situations. It also revealed gaps in customer orientation, digital literacy and personalised service. The proposed model links veterans’ competencies and educational needs with labour market requirements through interactive technologies, including problem-based, case-based, simulation-based and scenario-based learning, microlearning, the flipped classroom, Learning Management Systems, Virtual Reality, Augmented Reality and Geographic Information Systems. The model provides a framework for translating military experience into civilian professional competencies and supports vocational programmes for veterans seeking employment in the tourism and hospitality industry. Its application may strengthen employability, facilitate social reintegration and contribute to Ukraine’s post-war recovery. Further research should validate the model through implementation and evaluation.

The landscape of foreign language education, particularly Arabic language instruction, is currently undergoing a fundamental transformation driven by the emergence of Generative Artificial Intelligence (GenAI) and Large Language Models (LLMs). This Systematic Literature Review evaluates recent developments in the integration of GenAI into the Arabic language learning ecosystem, encompassing trends in the evolution of language models, pedagogical effectiveness, the utilization of automated assessment systems, as well as the linguistic and cultural challenges involved. Through a thematic synthesis of empirical and theoretical literature published between 2019 and 2026, this review confirms that GenAI significantly enhances learner engagement, instructional personalization, and language skill acquisition, particularly in vocabulary mastery and reading comprehension. These improvements are driven by the adoption of general-purpose models such as ChatGPT, as well as leading Arabic-centric models such as JAIS and ALLaM. Nevertheless, this innovative integration encounters the inherent structural complexity of the Arabic language. Generative models frequently experience technical limitations in handling syntactic rules (nahwu), morphology (shorof), diacritic disambiguation, and regional dialect variations, as evidenced by performance gaps in linguistic benchmarks such as AraLingBench and AlGhafa. Furthermore, this review discusses rapid advances in trait-based Automated Essay Scoring (AES) supported by precise prompt engineering. Based on these findings, the study concludes that although GenAI has significant potential to bring positive disruption, its successful implementation depends heavily on pedagogical readiness, digital literacy, the application of Human-in-the-Loop (HITL) collaboration, and the development of ethical frameworks aligned with the epistemology of Islamic higher education.

Islamic civilization is one of the major civilizations that has significantly contributed to the development of science and education worldwide. During its golden age, it established educational institutions, fostered scholarly traditions, and produced influential scholars whose ideas continue to shape modern knowledge in the digital era. This article examines the relevance of Islamic civilizational values to the development of modern education through qualitative library research using thematic content analysis. The findings show that Islamic education was distinguished by four interrelated values, namely a strong culture of literacy, the integration of religious and general knowledge, an emphasis on moral formation (akhlak), and openness to knowledge from other civilizations, which together enabled scholars to advance science while upholding ethical and social responsibility. These values are highly relevant to addressing contemporary educational challenges, including declining critical literacy, uncritical dependence on digital technology and artificial intelligence, and the ongoing crisis of learners’ character. These values can inform the development of a modern educational system that integrates critical thinking, digital literacy, character education, and lifelong learning while maintaining moral and social responsibility.

The transition from secondary school to higher education is a critical period that shapes students' academic engagement, social integration, and persistence. Despite increased access to higher education in South Africa, many first-year students enter university with expectations that differ substantially from their subsequent experiences, creating adjustment challenges. Guided by Tinto's Theory of Student Integration and Educational Transition Theory, this study explored first-year students' expectations. It examined how students perceived and experienced mismatches between these expectations and the realities of university life. The study adopted an interpretivist qualitative research paradigm and an exploratory descriptive design. Data were collected through three focus group discussions with 21 purposively selected first-year students at a comprehensive university in KwaZulu-Natal, South Africa. They were analysed using reflexive thematic analysis. The findings revealed an expectation–reality mismatch in three areas: social integration and peer relationships, course selection and academic guidance, and academic workload alongside self-directed learning demands. Participants who identified as first-generation students described experiencing additional transition difficulties, which they associated with limited social and cultural capital, inadequate career guidance, and low digital literacy. Participants also associated persistent socioeconomic inequality with these difficulties. The study concludes that expectation–reality mismatch is a psychologically meaningful mechanism through which structural inequality translates into experiences of uncertainty, diminished belonging, and academic disengagement during the first year. Strengthened orientation, mentoring, academic advising, and digital literacy support are recommended to improve student adjustment, engagement, and retention.

The advancement of digital technology and the evolving demands of the professional landscape require vocational high school (SMK) students to possess a level of work readiness that aligns with the needs of the business and industrial sectors. However, preliminary research involving students in the Office Management and Business Services (MPLB) program at SMKN 2 Tuban indicates that their work readiness is not yet optimal; this is evidenced by limitations in seeking and utilizing information, as well as a mismatch between the competencies they possess and the requirements of the workplace. This situation underscores the importance of this study, which aims to identify the factors influencing the work readiness of MPLB students at SMKN 2 Tuban. Specifically, this research analyzes the impact of digital literacy, independent learning, and the use of information technology on the work readiness of these students, both individually and collectively. The study employs a quantitative approach with an explanatory research design. The population consists of MPLB students at SMKN 2 Tuban, with a sample of 207 respondents selected via simple random sampling. Data were collected using a Likert-scale questionnaire and analyzed through multiple linear regression, t-tests, F-tests, and the coefficient of determination. The findings reveal that digital literacy, independent learning, and the use of information technology each have a positive and significant impact on work readiness. Furthermore, these three factors, digital literacy, independent learning, and the use of information technology collectively exert a positive and significant influence on work readiness. Among these, independent learning emerges as the most dominant variable, highlighting that a student's ability to manage their own learning process is a crucial aspect of fostering work readiness. An adjusted R-squared value of 0.624 indicates that the three independent variables account for 62.4% of the variation in work readiness, while the remaining 37.6% is attributed to factors outside the scope of this study. In conclusion, digital literacy, independent learning, and the use of information technology collectively have a positive and significant effect on the work readiness of MPLB students at SMKN 2 Tuban. ABSTRAK Perkembangan teknologi digital dan perubahan tuntutan dunia kerja menuntut siswa sekolah menengah kejuruan (SMK) memiliki kesiapan kerja yang sesuai dengan kebutuhan dunia usaha dan dunia industri. Namun, hasil pra penelitian pada siswa MPLB SMKN 2 Tuban menunjukkan bahwa kesiapan kerja belum optimal, yang ditandai dengan keterbatasan dalam mencari dan memanfaatkan informasi serta ketidaksesuaian antara kompetensi yang dimiliki dengan kebutuhan dunia kerja. Kondisi tersebut menjadi alasan penelitian ini penting dilakukan untuk mengetahui faktor-faktor yang mempengaruhi kesiapan kerja siswa MPLB SMKN 2 Tuban. Penelitian ini bertujuan untuk menganalisis pengaruh Literasi digital, kemandirian belajar, dan penggunaan teknologi informasi terhadap kesiapan kerja siswa MPLB SMKN 2 Tuban baik secara parsial maupun simultan. Penelitian ini menggunakan pendekatan kuantitatif dengan desain explanatory research. Populasi penelitian adalah siswa MPLB SMKN 2 Tuban dengan jumlah sampel sebanyak 207 responden yang dipilih menggunakan teknik simple random sampling. Pengumpulan data dilakukan melalui kuesioner dengan skala Likert. Analisis data menggunakan regresi linier berganda, uji t, uji F, dan koefisien determinasi. Hasil penelitian menunjukkan bahwa literasi digital berpengaruh positif dan signifikan terhadap kesiapan kerja, kemandirian belajar berpengaruh positif dan signifikan terhadap kesiapan kerja, penggunaan teknologi informasi berpengaruh positif dan signifikan terhadap kesiapan kerja. Literasi digital, kemandirian belajar, dan penggunaan teknologi informasi secara simultan berpengaruh positif dan signifikan terhadap kesiapan kerja. Kemandirian belajar merupakan variabel yang paling dominan dalam mempengaruhi kesiapan kerja. Hal ini menunjukkan bahwa kemampuan siswa mengelola proses belajar secara mandiri menjadi aspek penting dalam mendukung kesiapan kerja. Nilai Adjusted R sebesar 0,624 menunjukkan bahwa ketiga variabel independen mampu menjelaskan 62,4% variasi kesiapan kerja, sedangkan 37,6% dijelaskan oleh faktor lain diluar penelitian. Hasil penelitian menunjukkan bahwa Literasi digital, kemandirian belajar, dan penggunaan teknologi informasi secara simultan berpengaruh positif dan signifikan terhadap kesiapan kerja siswa MPLB SMKN 2 Tuban.

The digital revolution has fundamentally transformed childhood experience across the globe. In Ghana, rapid mobile internet penetration, the proliferation of low-cost smartphones, and COVID-19-induced remote learning have dramatically intensified basic school children's exposure to digital screens. Emerging evidence links digital screen addiction (DSA) to significant impairments in children's psychological well-being encompassing emotional, cognitive, social, and behavioural dimensions. Yet, school management responses in Ghanaian basic schools remain underdeveloped and largely uncoordinated. This narrative literature review synthesizes global and sub-Saharan African evidence on digital screen addiction and its psychological well-being consequences among basic school children (ages 5–15), critically examines existing school management frameworks, and proposes a School-Based Digital Wellness Management Framework (SBDWMF) for Ghanaian basic schools. A narrative synthesis approach was employed. Literature was sourced from PubMed, Google Scholar, Scopus, PsycINFO, African Journals Online (AJOL), and grey literature from the WHO, UNESCO, UNICEF, Ghana Education Service (GES), Ghana Health Service (GHS), and the Ministry of Education. Peer-reviewed empirical studies, systematic reviews, meta-analyses, and policy documents published from 2010 to 2024 were included, with a total of 72 sources forming the evidence base. DSA is prevalent among basic school-age children globally, with pooled prevalence estimates ranging from 19% to 38% depending on measurement tools and contexts. Excessive screen exposure is consistently associated with psychological distress, anxiety, depression, attentional difficulties, emotional dysregulation, impaired self-esteem, peer-relationship deficits, and poor academic well-being. In Ghana, contextual risk amplifiers, including parental digital literacy gaps, absent school mental health services, post-COVID normalization of extended screen use, and fragmented policy, compound the psychological burden. School management frameworks in Ghanaian basic schools are largely inadequate to address DSA, with critical deficits in policy, counselling capacity, teacher training, and parental engagement. DSA poses a mounting psychological well-being challenge for Ghanaian basic school children, demanding an urgent, evidence-informed school management response. The proposed six-pillar SBDWMF offers a practical governance architecture for Ghanaian basic school heads, district education officers, and national policymakers to address DSA comprehensively within the school setting.

The advancement of digital technology has led to increased use of the internet and social media, particularly among adolescents. However, this development has also contributed to various challenges, one of which is cyberbullying. A low level of digital literacy knowledge may influence how students communicate and behave in digital environments. This study aimed to analyze the relationship between the level of digital literacy knowledge and cyberbullying behavior among high school students. This study employed a quantitative approach with a cross-sectional design. A total of 99 students were selected as research participants using a total sampling technique. Data were collected using a questionnaire, while the relationship between the variables was analyzed using the Chi-Square test. The results showed that the majority of respondents had a high level of digital literacy knowledge (59.6%), while the majority demonstrated a low level of cyberbullying behavior (57.6%). Statistical analysis revealed a significant relationship between the level of digital literacy knowledge and cyberbullying behavior (p-value = 0.001). Thus, the better the students' level of digital literacy knowledge, the lower their tendency to engage in cyberbullying behavior. Therefore, strengthening education and understanding of digital literacy should be enhanced as a preventive strategy to reduce the occurrence of cyberbullying in school environments.

The digitization of hadith texts has become an important issue in Islamic boarding school education because it changes access to, learning of, and transmission of religious knowledge traditionally grounded in teacher guidance and the sanad tradition. This study aims to analyze the opportunities, challenges, and impacts of hadith text digitization on traditional scholarly authority in pesantren across Indonesia and dayah in Aceh. The study employs a library research method involving the analysis of 14 scholarly journal articles relevant to hadith text digitization, pesantren learning, knowledge transmission, and religious authority. The articles were prioritized from publications between 2021 and 2026 based on topical relevance and source credibility. Data were analyzed qualitatively through content analysis and thematic synthesis. The findings indicate that digitization broadens access to hadith literature, facilitates hadith searching and takhrij, and supports students’ independent learning. The identified challenges include digital source validity, superficial understanding of hadith, changes in knowledge transmission, and the emergence of new religious authorities. Digitization does not eliminate teachers’ roles but encourages the development of hybrid scholarly authority. Therefore, technology integration needs to be accompanied by stronger digital literacy, source verification, hadith methodology, and guidance from teachers and teungku. ABSTRAK Digitalisasi kitab hadis menjadi isu penting dalam pendidikan pesantren karena mengubah pola akses, pembelajaran, dan transmisi pengetahuan keagamaan yang selama ini bertumpu pada bimbingan guru dan tradisi sanad. Penelitian ini bertujuan menganalisis peluang, tantangan, serta dampak digitalisasi kitab hadis terhadap otoritas keilmuan tradisional pada pesantren di Indonesia dan dayah di Aceh. Penelitian menggunakan metode kepustakaan (library research) dengan menganalisis 14 artikel jurnal ilmiah yang relevan dengan digitalisasi kitab hadis, pembelajaran pesantren, transmisi pengetahuan, dan otoritas keagamaan. Artikel diprioritaskan dari publikasi tahun 2021–2026 dengan mempertimbangkan relevansi topik dan kredibilitas sumber. Data dianalisis secara kualitatif melalui analisis isi (content analysis) dan sintesis tematik. Hasil analisis menunjukkan bahwa digitalisasi memperluas akses terhadap literatur hadis, mempercepat penelusuran dan takhrij, serta mendukung kemandirian belajar santri. Tantangan yang ditemukan meliputi validitas sumber digital, risiko pemahaman hadis yang dangkal, perubahan pola transmisi ilmu, dan munculnya otoritas keagamaan baru. Digitalisasi tidak menghilangkan peran guru, tetapi mendorong terbentuknya otoritas keilmuan hibrida. Oleh karena itu, pemanfaatan teknologi perlu disertai penguatan literasi digital, verifikasi sumber, metodologi hadis, dan bimbingan guru serta teungku.

This study examined the associations of self-regulation, self-esteem, and digital literacy with students' perceived learning achievement at Ariya Metta Vocational High School, Tangerang. The quantitative ex post facto study included 154 students drawn from a population of 250 through proportional stratified random sampling. Online questionnaire responses were analysed using multiple linear regression in SPSS version 27. Self-regulation (B = 1.349; β = 0.494; t = 6.739; p < .001) and self-esteem (B = 0.624; β = 0.345; t = 4.113; p < .001) were positively associated with perceived achievement after adjustment for the other predictors. Digital literacy showed no significant unique association (B = 0.040; β = 0.019; t = 0.248; p = .804). The model accounted for 63.0% of the observed variation (R² = .630; adjusted R² = .622). Although digital literacy was significant in a simple regression, the association did not persist in the full model, indicating overlapping explanatory information among predictors. The findings support attention to learning management and students' evaluations of themselves while encouraging academically purposeful uses of digital resources. Because achievement was self-reported and the design was observational, the results do not establish causality.

Digital media has evolved from passive screen viewing into an algorithmically curated ecosystem of social platforms, short form video, games, generative artificial intelligence (AI), conversational agents, connected toys and educational technologies. These systems can support learning, creativity, communication, disability access and healthcare; however, engagement optimized design, commercial surveillance and synthetic content create risks that are not adequately captured by screen-time measures alone. This narrative review examines the effects of contemporary digital ecosystems on child and adolescent health and outlines implications for pediatric practice. PubMed/MEDLINE, Google Scholar and guidance from the World Health Organization, United Nations Children's Fund, UNESCO and the American Academy of Pediatrics were reviewed, with emphasis on evidence published from 2019 to June 2026. Associations have been reported between problematic digital media use and sleep disruption, reduced physical activity, visual and musculoskeletal symptoms, obesity related behaviours, anxiety, depressive symptoms, cyberbullying, disordered eating and impaired attention. Causal interpretation remains difficult because effects are heterogeneous, often small, bidirectional and strongly modified by age, content, context, displacement, family relationships and pre-existing vulnerability. AI adds distinct concerns: persuasive personalization, inaccurate health information, anthropomorphic dependency, deepfakes, sexual exploitation, biased outputs, privacy loss and erosion of learning through uncritical outsourcing. Benefits are also substantial when technologies are developmentally appropriate, evidence-based, inclusive and used with adult support. Pediatric counselling should shift from counting hours alone toward assessing the child's digital ecosystem, sleep, function, content, compulsivity, safety and relationships. Effective protection requires shared family practices, school digital literacy, safety by design, age-appropriate assurance, transparent algorithms, data minimization and independent research. The goal is not a screen free childhood but a child centred digital environment that supports health, agency and development.

Pre-adolescence 9-12 years is a critical developmental period characterized by rapid biological, emotional, cognitive, and social changes that influence future mental health and well-being. Indian pre-adolescents increasingly encounter academic pressure, changing family dynamics, peer challenges, and extensive digital exposure, creating potential risks to emotional adjustment. Resilience, defined as the ability to adapt positively to adversity and recover from challenging experiences, is an important protective factor during this formative stage. This article aims to examine the determinants and dimensions of resilience among Indian pre-adolescents and to propose a culturally relevant, integrated framework for promoting resilience across biological, psychological, social, and digital domains. This article highlights key factors that strengthen resilience, including emotional regulation, self-esteem, self-compassion, problem-solving skills, supportive parenting, positive school environments, healthy peer relationships, and community connectedness. Digital resilience is also emphasized, encompassing safe technology use, digital literacy, responsible online behavior, and adaptive coping with cyberbullying, online risks, and excessive screen exposure. Based on existing evidence and contextual insights, the integrated pre-adolescent resilience model (IPARM) is proposed, integrating biological, psychological, social, and digital dimensions. Resilience promotion strategies are discussed at individual, family, school, community, and healthcare levels, with nurses and other health professionals playing an important role in early identification of vulnerable children, mental health promotion, and implementation of resilience-building interventions. Strengthening resilience during pre-adolescence represents a valuable preventive mental health strategy. A holistic and culturally responsive approach can foster emotional competence, psychological well-being, adaptability, and healthy development, enabling Indian children to navigate contemporary challenges and develop into confident and resilient individuals.

This article aims to analyze the problems faced by Islamic Religious Education (PAI) in shaping students’ morals amid the development of social media. This research employs a qualitative method with a library research approach by examining scholarly journals on digital morality, Islamic education, social media etiquette, teacher role modelling, and digital literacy. The literature synthesis indicates that social media has become an environment that can influence students’ values and behavior. The issues discussed include exposure to content that contradicts Islamic values, impolite communication, cyberbullying, dependence on peer approval, and the gap between students’ understanding of Islamic values and their application in digital behavior. Nevertheless, social media also has the potential to serve as a medium for moral education when used appropriately. This study emphasizes the importance of teacher role modelling, digital literacy, habituation of Islamic values, contextual learning, and collaboration among schools, families, and communities. The fundamental issue to consider is how to connect students’ religious understanding acquired through classroom learning with the application of moral values in everyday life, including their use of social media. Therefore, PAI learning should focus not only on religious knowledge but also on developing students’ ability to apply Islamic ethics critically, wisely, and consistently in digital spaces.

The increasing demand for digital competencies in the current labor market has intensified concerns regarding the employability of unemployed graduates, particularly in developing economies. This study examined the impact of a short online digital skills training program on the employability readiness of unemployed graduates in Cebu City, Philippines. A quasi-experimental one-group pre-test and post-test design was employed to assess changes in participants' employability readiness following a structured, self-paced online training intervention. The program focused on productivity software, digital communication platforms, and online job-search strategies. Employability readiness was measured using a validated, researcher-developed questionnaire assessing digital literacy, job-application preparedness, digital communication skills, and job-search confidence. The instrument demonstrated satisfactory internal consistency, with an overall Cronbach's alpha coefficient of 0.88. Results indicated a statistically significant improvement in participants' employability readiness after completing the intervention (t = 9.87, p < 0.001). Improvements were observed across all measured dimensions, with the greatest increase found in job-search confidence. While the findings suggest that participation in the online training program was associated with improved employability readiness, the absence of a control group limits causal interpretation. Nevertheless, the study highlights the potential of short-duration online digital skills training as a practical and scalable strategy for supporting workforce preparedness among unemployed graduates in developing-country contexts. Future studies employing more rigorous experimental designs are recommended to validate these findings further.

This article examines the relevance of the objectives of Islamic education as derived from the Qur’an and Hadith to the demands of modern education. Using a qualitative library research approach, the study analyzes primary Islamic sources, selected interpretations, and recent Indonesian scholarly literature on Islamic education, character formation, curriculum development, and digital-era learning. The analysis indicates that the objectives of Islamic education are holistic: developing faith and worship, noble character, intellectual capacity, social responsibility, and the human role as khalifah on earth. These objectives remain relevant to modern education because contemporary learning increasingly requires not only cognitive competence but also ethical judgment, collaboration, responsibility, critical thinking, digital literacy, and balanced personal development. The relevance is not achieved by reproducing classical educational forms unchanged, but by translating enduring Islamic values into contextual learning objectives, curriculum, pedagogy, assessment, and school culture. The study concludes that Qur’anic and Prophetic educational objectives can function as an ethical and spiritual foundation for modern education when integrated with contemporary knowledge, technology, and learner-centered approaches.

این مقاله به بررسی ارتباط اهداف آموزش اسلامی برگرفته از قرآن و حدیث با الزامات آموزش مدرن می‌پردازد. با استفاده از رویکرد پژوهش کتابخانه‌ای کیفی، این مطالعه منابع اولیه اسلامی، تفسیرهای منتخب و ادبیات علمی معاصر اندونزیایی در حوزه آموزش اسلامی، شکل‌گیری شخصیت، توسعه برنامه درسی و یادگیری در عصر دیجیتال را تحلیل می‌کند. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که اهداف آموزش اسلامی جامع هستند: پرورش ایمان و عبادت، اخلاق نیکو، ظرفیت فکری، مسئولیت اجتماعی و نقش انسان به عنوان خلیفه در زمین. این اهداف همچنان برای آموزش مدرن مرتبط باقی می‌مانند، زیرا یادگیری معاصر نه تنها به شایستگی شناختی بلکه به قضاوت اخلاقی، همکاری، مسئولیت‌پذیری، تفکر انتقادی، سواد دیجیتال و رشد متعادل فردی نیاز دارد. این ارتباط از طریق بازتولید بدون تغییر اشکال آموزشی کلاسیک حاصل نمی‌شود، بلکه با ترجمه ارزش‌های پایدار اسلامی به اهداف یادگیری، برنامه درسی، روش تدریس، ارزشیابی و فرهنگ مدرسه متناسب با زمینه معاصر به دست می‌آید. مطالعه نتیجه می‌گیرد که اهداف آموزشی قرآنی و نبوی می‌توانند به عنوان بنیانی اخلاقی و معنوی برای آموزش مدرن عمل کنند، زمانی که با دانش معاصر، فناوری و رویکردهای یادگیرنده‌محور تلفیق شوند.

The rapid development of digital technology has transformed how elementary school children learn, communicate, and interact, presenting both opportunities and challenges for their education and moral development. From the perspective of Islamic education, children's technology use requires appropriate parental guidance to ensure that digital activities align with Islamic values. This study aims to explore parental mediation strategies, identify challenges in supervising children's digital activities, and examine the integration of Islamic educational values into digital parenting practices at SDN 01 Pontianak Utara. The novelty of this study lies in its examination of digital parenting through the integration of parental mediation, technology-assisted supervision, and Islamic educational values within the elementary school context. This study employed a descriptive qualitative approach with a field research design. Data were collected through participatory observation, in-depth interviews with parents and Islamic Education teachers, and documentation. Data analysis followed the Miles and Huberman interactive model, consisting of data reduction, data display, and conclusion drawing, while source triangulation was applied to ensure data credibility. The findings identified three major challenges: limited parental digital literacy, inadequate supervision of children's digital activities, and the need for technology-assisted parental mediation through applications such as Google Family Link. Furthermore, the findings indicate that effective digital parenting requires more than technological restrictions, emphasizing collaboration between parents and schools alongside the integration of Islamic moral values. This study contributes to the development of Islamic digital parenting practices by highlighting the importance of combining technological supervision, parental guidance, and Islamic educational values to create a safer and more responsible digital environment for elementary school children.

توسعه سریع فناوری دیجیتال شیوه‌های یادگیری، ارتباط و تعامل کودکان دبستانی را دگرگون کرده است و فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای آموزش و رشد اخلاقی آنان به همراه آورده است. از منظر آموزش اسلامی، استفاده کودکان از فناوری نیازمند راهنمایی مناسب والدین است تا فعالیت‌های دیجیتال آنان با ارزش‌های اسلامی همسو باشد. هدف این پژوهش، بررسی راهبردهای میانجی‌گری والدین، شناسایی چالش‌های نظارت بر فعالیت‌های دیجیتال کودکان و بررسی ادغام ارزش‌های تربیت اسلامی در شیوه‌های فرزندپروری دیجیتال در دبستان SDN 01 Pontianak Utara است. نوآوری این پژوهش در بررسی فرزندپروری دیجیتال از طریق ادغام میانجی‌گری والدین، نظارت مبتنی بر فناوری و ارزش‌های تربیت اسلامی در بستر دبستان نهفته است. این پژوهش با رویکرد کیفی توصیفی و طرح پژوهش میدانی انجام شده است. داده‌ها از طریق مشاهده مشارکتی، مصاحبه عمیق با والدین و معلمان آموزش اسلامی و اسناد گردآوری شد. تحلیل داده‌ها بر اساس مدل تعاملی Miles و Huberman شامل کاهش داده، نمایش داده و نتیجه‌گیری انجام شد و برای اطمینان از اعتبار داده‌ها از مثلث‌سازی منابع استفاده گردید. یافته‌ها سه چالش عمده را شناسایی کرد: سواد دیجیتال محدود والدین، نظارت ناکافی بر فعالیت‌های دیجیتال کودکان و نیاز به میانجی‌گری والدین با کمک فناوری از طریق برنامه‌هایی مانند Google Family Link. همچنین یافته‌ها نشان می‌دهد که فرزندپروری دیجیتال مؤثر فراتر از محدودیت‌های فناورانه است و بر همکاری والدین و مدرسه در کنار ادغام ارزش‌های اخلاقی اسلامی تأکید دارد. این پژوهش با برجسته‌سازی اهمیت ترکیب نظارت فناورانه، راهنمایی والدین و ارزش‌های تربیت اسلامی، به توسعه شیوه‌های فرزندپروری دیجیتال اسلامی برای ایجاد محیط دیجیتال ایمن‌تر و مسئولانه‌تر برای کودکان دبستانی کمک می‌کند.

This study examined how governance modalities shape institutional performance at The Polytechnic of Ibadan, Nigeria, amid governance deficiency and stakeholder disaffection in post-colonial technical education. Grounded in Fiedler's Contingency Theory, it addressed the empirical gap on decision-making effectiveness within this specific institutional context. A descriptive survey design was adopted as an institutional case study. The population comprised 305 administrative and academic staff stratified into top-level administrators (n = 25), middle-level managers (n = 68), and operational-level staff (n = 212). A sample of 173 respondents was selected via stratified random sampling using Yamane's formula. Data were collected through a researcher-designed questionnaire measuring participatory, consultative, directive, and digital-enabled decision-making alongside administrative effectiveness dimensions. The instrument demonstrated strong reliability (α = 0.87 and 0.84). Descriptive statistics, Pearson correlation, multiple regression, and one-way ANOVA were applied using SPSS v.26 at p ≤ 0.05. Findings revealed strong positive associations between participatory and consultative modalities (r = 0.72, p < 0.01), inverse relationships for directive structures (r = −0.34 to −0.28, p < 0.01–0.05), and moderate technological alignment (r = 0.58–0.61, p < 0.01). Regression confirmed participatory (β = 0.298), consultative (β = 0.251), and digital (β = 0.187) mechanisms as positive predictors, with directive governance (β = −0.142) as a negative predictor, explaining 55% of the variance (R² = 0.55, F = 24.87, p < 0.001). It recommends digital literacy training for administrators, formal feedback loops, evidence-based benchmarking, integrated change management with technology deployment, and participatory governance reforms to redress hierarchical asymmetries.

این پژوهش به بررسی چگونگی تأثیر شیوه‌های حکمرانی بر عملکرد نهادی در پلی‌تکنیک ایبادان، نیجریه، در شرایط کمبود حکمرانی و نارضایتی ذینفعان در آموزش فنی پس از استعمار می‌پردازد. این مطالعه مبتنی بر نظریه اقتضایی فیدلر بوده و به خلأ تجربی در زمینه اثربخشی تصمیم‌گیری در این بستر نهادی خاص می‌پردازد. طرح پژوهش توصیفی-پیمایشی به عنوان مطالعه موردی نهادی اتخاذ شد. جامعه آماری شامل ۳۰۵ نفر از کارکنان اداری و آموزشی بود که به سه طبقه مدیران عالی‌رتبه (n = 25)، مدیران میان‌رده (n = 68) و کارکنان عملیاتی (n = 212) تقسیم شدند. نمونه‌ای متشکل از ۱۷۳ نفر با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای و فرمول یامانه انتخاب شد. داده‌ها از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته که شیوه‌های تصمیم‌گیری مشارکتی، مشورتی، دستوری و مبتنی بر فناوری دیجیتال را در کنار ابعاد اثربخشی اداری اندازه‌گیری می‌کرد، گردآوری شد. ابزار پژوهش از پایایی بالایی برخوردار بود (α = 0.87 و 0.84). برای تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی، همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و تحلیل واریانس یک‌طرفه با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ در سطح معناداری p ≤ 0.05 استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که بین شیوه‌های مشارکتی و مشورتی ارتباط مثبت قوی وجود دارد (r = 0.72, p < 0.01)، ساختارهای دستوری رابطه معکوس دارند (r = −0.34 تا −0.28, p < 0.01–0.05) و همسویی فناورانه در حد متوسط است (r = 0.58–0.61, p < 0.01). نتایج رگرسیون نشان داد که سازوکارهای مشارکتی (β = 0.298)، مشورتی (β = 0.251) و دیجیتال (β = 0.187) پیش‌بین‌های مثبت و حکمرانی دستوری (β = −0.142) پیش‌بین منفی عملکرد نهادی هستند و ۵۵٪ از واریانس را تبیین می‌کنند (R² = 0.55, F = 24.87, p < 0.001). بر اساس نتایج، آموزش سواد دیجیتال برای مدیران، ایجاد حلقه‌های بازخورد رسمی، الگوبرداری مبتنی بر شواهد، مدیریت تغییر یکپارچه با استقرار فناوری و اصلاحات حکمرانی مشارکتی برای رفع عدم تقارن سلسله‌مراتبی توصیه می‌شود.

This study explored the lived experiences of pre-service teachers during practice teaching using technology-based pedagogy and interactive digital tools. A qualitative phenomenological research design was employed to understand how pre-service teachers experienced, adapted to, and coped with technology integration in real classroom settings. The participants were five selected graduates of Sultan Kudarat State University–Lutayan Campus who completed their practice teaching during the Academic Year 2024–2025. Data were collected using a validated semi-structured interview guide and analyzed through thematic analysis. Findings revealed that pre-service teachers experienced professional growth as they integrated technology into their teaching. The use of interactive digital tools, including Quizizz and Kahoot!, supported more engaging, interactive, and student-centered classroom experiences. However, participants encountered challenges such as limited technological infrastructure, unstable internet connections, equipment malfunctions, and varying levels of student digital literacy. To address these challenges, pre-service teachers relied on mentorship, peer collaboration, online resources, backup plans, and alternative teaching strategies. These experiences strengthened their adaptability, problem-solving skills, resilience, and professional competence. The study concludes that technology-based pedagogy and interactive digital tools offer valuable opportunities for pre-service teachers to develop their instructional practices and professional competence, but effective implementation requires adequate technological resources, institutional support, and ongoing training.

این پژوهش به بررسی تجربه‌های زیسته‌ی دانشجومعلمان در طول تدریس عملی با استفاده از روش‌های تدریس مبتنی بر فناوری و ابزارهای دیجیتال تعاملی می‌پردازد. طرح پژوهش کیفی با رویکرد پدیدارشناسی به‌کار گرفته شد تا درک عمیقی از نحوه‌ی تجربه، سازگاری و مقابله‌ی دانشجومعلمان با ادغام فناوری در محیط‌های واقعی کلاس درس حاصل شود. مشارکت‌کنندگان شامل پنج نفر از فارغ‌التحصیلان منتخب دانشگاه دولتی سلطان کودارات–پردیس لوتایان بودند که دوره‌ی تدریس عملی خود را در سال تحصیلی ۲۰۲۴–۲۰۲۵ به پایان رساندند. داده‌ها با استفاده از راهنمای مصاحبه‌ی نیمه‌ساختاریافته‌ی اعتبارسنجی‌شده گردآوری و از طریق تحلیل تماتیک مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که دانشجومعلمان با ادغام فناوری در تدریس خود، رشد حرفه‌ای را تجربه کردند. استفاده از ابزارهای دیجیتال تعاملی از جمله Quizizz و Kahoot! موجب ایجاد تجربه‌های کلاسی جذاب‌تر، تعاملی‌تر و دانش‌آموزمحور شد. با این حال، مشارکت‌کنندگان با چالش‌هایی مانند زیرساخت فناورانه‌ی محدود، اتصال ناپایدار اینترنت، خرابی تجهیزات و سطوح مختلف سواد دیجیتال دانش‌آموزان مواجه شدند. برای مقابله با این چالش‌ها، دانشجومعلمان از راهنمایی اساتید، همکاری با همتایان، منابع آنلاین، برنامه‌های جایگزین و راهبردهای تدریس جایگزین بهره گرفتند. این تجربه‌ها موجب تقویت سازگاری، مهارت‌های حل مسئله، تاب‌آوری و شایستگی حرفه‌ای آنان شد. نتیجه‌گیری پژوهش نشان می‌دهد که روش‌های تدریس مبتنی بر فناوری و ابزارهای دیجیتال تعاملی فرصت‌های ارزشمندی برای توسعه‌ی شیوه‌های آموزشی و شایستگی حرفه‌ای دانشجومعلمان فراهم می‌کند، اما اجرای مؤثر آن مستلزم منابع فناورانه‌ی کافی، حمایت نهادی و آموزش مستمر است.

Digital transformation has increased children's access to information and learning while exposing them to misinformation, privacy violations, inappropriate content, and cyberbullying. These challenges underscore the need for digital literacy education integrating technological competencies with Islamic ethical values. This community engagement program aims to strengthen students' digital literacy and online safety awareness through the Gerakan Anak Cerdas Digital (Smart Digital Children Movement) at SDN 02 Padangjaya. Employing a participatory educational approach, the program delivers a 60-minute training session integrating digital safety principles with Islamic values, including tabayyun (information verification), amanah (trustworthiness), adab (ethical communication), and ukhuwah (solidarity). Learning activities comprise interactive instruction, contextual discussions, question-and-answer sessions, and educational quizzes. Evaluation involves comprehension assessments and observations of student participation. The program is expected to enhance students' understanding of digital risks, responsible internet use, personal data protection, and ethical online interactions. Conceptually, this initiative introduces an integrative framework connecting digital literacy with Islamic character education in primary schools. Practically, it offers a contextual model for promoting safe and responsible digital behavior through collaborative engagement among schools, families, and communities, contributing to the development of ethically grounded digital citizenship among young learners.

تحول دیجیتال، دسترسی کودکان به اطلاعات و یادگیری را افزایش داده است، در حالی که آن‌ها را در معرض اطلاعات نادرست، نقض حریم خصوصی، محتوای نامناسب و زورگویی سایبری قرار می‌دهد. این چالش‌ها، ضرورت آموزش سواد دیجیتال را که شایستگی‌های فناورانه را با ارزش‌های اخلاقی اسلامی تلفیق می‌کند، برجسته می‌سازد. این برنامه مشارکتی با هدف تقویت سواد دیجیتال و آگاهی از ایمنی آنلاین دانش‌آموزان از طریق جنبش «کودکان هوشمند دیجیتال» (Gerakan Anak Cerdas Digital) در دبستان SDN 02 Padangjaya اجرا می‌شود. با بهره‌گیری از رویکرد آموزشی مشارکتی، این برنامه یک جلسه آموزشی ۶۰ دقیقه‌ای را ارائه می‌دهد که اصول ایمنی دیجیتال را با ارزش‌های اسلامی از جمله «تبیین» (راستی‌آزمایی اطلاعات)، «امانت‌داری»، «ادب» (ارتباط اخلاقی) و «اخوت» (همبستگی) ادغام می‌کند. فعالیت‌های یادگیری شامل آموزش تعاملی، بحث‌های زمینه‌ای، جلسات پرسش و پاسخ و آزمون‌های آموزشی است. ارزیابی از طریق سنجش میزان درک و مشاهده مشارکت دانش‌آموزان انجام می‌شود. انتظار می‌رود این برنامه موجب ارتقای درک دانش‌آموزان از خطرات دیجیتال، استفاده مسئولانه از اینترنت، حفاظت از داده‌های شخصی و تعاملات اخلاقی آنلاین شود. از منظر مفهومی، این ابتکار یک چارچوب تلفیقی را معرفی می‌کند که سواد دیجیتال را با تربیت شخصیتی اسلامی در مدارس ابتدایی پیوند می‌دهد. از منظر عملی، این برنامه یک الگوی زمینه‌محور برای ترویج رفتار دیجیتال ایمن و مسئولانه از طریق مشارکت مدارس، خانواده‌ها و جوامع ارائه می‌دهد و به توسعه شهروندی دیجیتال مبتنی بر اخلاق در میان یادگیرندگان جوان کمک می‌کند.

The rapid transformation of higher education through digital technologies has changed how students acquire, evaluate, interpret, and construct knowledge. In philological education, where linguistic evidence and textual interpretation are central, epistemic competence is increasingly essential. This article analyzes theoretical and pedagogical approaches to enhancing philology students’ epistemic competence in digital learning environments. Using conceptual analysis and a critical synthesis of scholarship on epistemic cognition, digital literacy, and technology-enhanced education, the study develops a five-dimensional framework encompassing cognitive-epistemic understanding, critical analysis, metacognitive reflection, digital research, and ethical communication. It discusses problem-based inquiry, corpus-based analysis, collaborative interpretation, reflective portfolios, and critical verification of AI-generated materials as instructional strategies. These approaches are presented as pedagogical propositions rather than experimentally validated outcomes. The article argues that digital tools can support responsible academic judgment when they are accompanied by explicit instruction in evidence evaluation, awareness of uncertainty, and academic integrity. The framework provides a basis for curriculum design and future empirical research in university philology programs.

تحول سریع آموزش عالی از طریق فناوری‌های دیجیتال، نحوه کسب، ارزیابی، تفسیر و ساخت دانش توسط دانشجویان را دگرگون کرده است. در آموزش زبان‌شناسی، که شواهد زبانی و تفسیر متون در آن نقش محوری دارد، شایستگی معرفتی اهمیت فزاینده‌ای یافته است. این مقاله رویکردهای نظری و آموزشی برای ارتقای شایستگی معرفتی دانشجویان زبان‌شناسی در محیط‌های یادگیری دیجیتال را تحلیل می‌کند. با بهره‌گیری از تحلیل مفهومی و ترکیب انتقادی پژوهش‌ها در حوزه‌های شناخت معرفتی، سواد دیجیتال و آموزش مبتنی بر فناوری، این مطالعه چارچوبی پنج‌بعدی شامل فهم شناختی-معرفتی، تحلیل انتقادی، بازتاب فراشناختی، پژوهش دیجیتال و ارتباطات اخلاقی ارائه می‌دهد. در این مقاله، راهبردهای آموزشی همچون پژوهش مبتنی بر مسئله، تحلیل مبتنی بر پیکره، تفسیر مشارکتی، پرتفوی‌های بازتابی و راستی‌آزمایی انتقادی مواد تولیدشده توسط هوش مصنوعی مورد بحث قرار می‌گیرد. این رویکردها به عنوان پیشنهادهای آموزشی و نه نتایج تجربی اعتبارسنجی‌شده ارائه شده‌اند. مقاله استدلال می‌کند که ابزارهای دیجیتال می‌توانند از قضاوت علمی مسئولانه حمایت کنند، مشروط بر آنکه با آموزش صریح در ارزیابی شواهد، آگاهی از عدم قطعیت و رعایت صداقت علمی همراه باشند. این چارچوب مبنایی برای طراحی برنامه درسی و پژوهش‌های تجربی آتی در برنامه‌های دانشگاهی زبان‌شناسی فراهم می‌کند.

This study aims to provide an in depth description of the utilization of Learning Management Systems (LMS), such as Google Classroom, in post-pandemic Early Childhood Education (PAUD) learning, and to examine the functions, negotiations, and challenges encountered in the field. Employing a qualitative approach with a case study design at RA Al Muttaqien, data were collected through semi-structured interviews with the school principal, who also serves as an educator, and were supplemented by observation and institutional document analysis. Data analysis was conducted using an interactive model consisting of data reduction, data display, and conclusion drawing. The main findings indicate that the use of Google Classroom operates in a selective and adaptive manner, primarily functioning as a digital archive for evidence of home-based practical activities to address device memory limitations. In contrast, daily communication and assessment continue to rely on WhatsApp and the Digital Madrasah Report (Raport Digital Madrasah/RDM). This pattern emerged through fluid negotiation processes in navigating constraints related to limited storage quotas and varying levels of parents’ digital literacy readiness, which ranged from 60 to 90 percent. This research contributes to expanding theoretical understanding of the integration of the TPACK framework and school-family partnerships at the early childhood education level. The findings imply the need for sustainable institutional policies in managing digital infrastructure and more contextual guidelines for documenting learning processes. Further research is recommended to involve a broader range of subjects or to compare inclusive and non-inclusive institutions.

این پژوهش با هدف ارائهٔ توصیفی عمیق از بهره‌برداری از سامانه‌های مدیریت یادگیری (LMS) مانند Google Classroom در آموزش پیش‌دبستانی (PAUD) پس از همه‌گیری و بررسی کارکردها، مذاکرات و چالش‌های موجود در این زمینه انجام شده‌است. این مطالعه با رویکرد کیفی و طراحی مطالعه موردی در RA Al Muttaqien صورت گرفته و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با مدیر مدرسه که همزمان نقش آموزگار را نیز ایفا می‌کند، جمع‌آوری و با مشاهده و تحلیل اسناد نهادی تکمیل شده‌است. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل تعاملی شامل کاهش داده، نمایش داده و نتیجه‌گیری انجام شده‌است. یافته‌های اصلی نشان می‌دهد که استفاده از Google Classroom به‌صورت گزینشی و انطباقی انجام می‌شود و عمدتاً به‌عنوان آرشیو دیجیتال برای مستندسازی شواهد فعالیت‌های عملی مبتنی بر خانه جهت رفع محدودیت حافظه دستگاه‌ها به کار می‌رود. در مقابل، ارتباطات روزانه و ارزیابی‌ها همچنان بر WhatsApp و گزارش دیجیتال مدرسه (Raport Digital Madrasah/RDM) متکی است. این الگو از طریق فرآیندهای مذاکره سیال در مواجهه با محدودیت‌های مربوط به سهمیه ذخیره‌سازی و سطوح مختلف آمادگی سواد دیجیتال والدین که بین ۶۰ تا ۹۰ درصد متغیر بود، شکل گرفته‌است. این پژوهش به گسترش فهم نظری از ادغام چارچوب TPACK و مشارکت مدرسه و خانواده در سطح آموزش پیش‌دبستانی کمک می‌کند. یافته‌ها بر ضرورت سیاست‌های نهادی پایدار در مدیریت زیرساخت دیجیتال و دستورالعمل‌های زمینه‌ای‌تر برای مستندسازی فرآیندهای یادگیری دلالت دارد. انجام پژوهش‌های بیشتر با مشارکت دامنه وسیع‌تری از آزمودنی‌ها یا مقایسه مؤسسات فراگیر و غیر فراگیر توصیه می‌شود.

Educational transformation in the digital era requires a shift in the learning paradigm that emphasizes not only mastery of subject matter but also the development of students' creativity, critical thinking, digital literacy, and other essential competencies. The implementation of the Merdeka Curriculum provides greater flexibility for educational institutions and teachers to design learning activities according to students' needs while utilizing technological developments. Within this context, the integration of digital technology and Artificial Intelligence (AI) has the potential to accelerate the transformation of learning practices. This study aims to analyze the transformation of the Merdeka Curriculum through the integration of technology and Artificial Intelligence in learning, while identifying its impacts, opportunities, challenges, and implications for the roles of teachers and students' learning experiences. This research employs a qualitative approach using a literature review method. Data were obtained through the examination of books, scholarly journal articles, educational policy documents, and academic publications relevant to the Merdeka Curriculum, educational technology, and Artificial Intelligence in education. The data were analyzed using a descriptive-analytical approach by identifying, classifying, comparing, and synthesizing relevant findings from the literature. The results indicate that the integration of technology and AI can broaden access to learning resources, support more personalized and adaptive learning, assist teachers in developing instructional materials and assessments, and facilitate project-based learning and the development of twenty-first-century skills. Nevertheless, this transformation also presents several challenges, including unequal access to technology, disparities in teachers' digital competencies, the reliability of AI-generated information, data privacy concerns, potential student dependency on technology, and ethical issues related to academic integrity. Therefore, the integration of technology and AI within the Merdeka Curriculum should be positioned as a pedagogical instrument that supports educational objectives rather than as a replacement for teachers. Sustainable curriculum transformation requires strengthening teachers' digital and pedagogical competencies, establishing clear policies for the responsible use of AI, developing students' AI literacy, and implementing technology in ways that remain oriented toward human development and educational needs.

تحول آموزشی در عصر دیجیتال مستلزم تغییر در پارادایم یادگیری است که نه تنها بر تسلط بر محتوای درسی تأکید دارد، بلکه بر توسعهٔ خلاقیت، تفکر انتقادی، سواد دیجیتال و سایر شایستگی‌های اساسی دانش‌آموزان نیز تمرکز می‌کند. اجرای برنامهٔ درسی مردکا انعطاف‌پذیری بیشتری را برای مؤسسات آموزشی و معلمان فراهم می‌کند تا فعالیت‌های یادگیری را متناسب با نیازهای دانش‌آموزان و با بهره‌گیری از پیشرفت‌های فناوری طراحی کنند. در این زمینه، ادغام فناوری دیجیتال و هوش مصنوعی (AI) پتانسیل تسریع تحول در شیوه‌های یادگیری را دارد. هدف این پژوهش، تحلیل تحول برنامهٔ درسی مردکا از طریق ادغام فناوری و هوش مصنوعی در آموزش و شناسایی تأثیرات، فرصت‌ها، چالش‌ها و پیامدهای آن برای نقش معلمان و تجارب یادگیری دانش‌آموزان است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش مرور ادبیات انجام شده است. داده‌ها از طریق بررسی کتاب‌ها، مقالات علمی-پژوهشی، اسناد سیاست‌گذاری آموزشی و انتشارات دانشگاهی مرتبط با برنامهٔ درسی مردکا، فناوری آموزشی و هوش مصنوعی در آموزش گردآوری شده‌اند. داده‌ها با رویکرد توصیفی-تحلیلی و از طریق شناسایی، طبقه‌بندی، مقایسه و تلفیق یافته‌های مرتبط از منابع مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان می‌دهد که ادغام فناوری و هوش مصنوعی می‌تواند دسترسی به منابع یادگیری را گسترش دهد، از یادگیری شخصی‌سازی‌شده و تطبیقی حمایت کند، به معلمان در توسعهٔ مواد آموزشی و ارزشیابی‌ها یاری رساند و یادگیری مبتنی بر پروژه و توسعهٔ مهارت‌های قرن بیست‌ویکم را تسهیل کند. با این حال، این تحول با چالش‌هایی نیز همراه است؛ از جمله دسترسی نابرابر به فناوری، تفاوت در شایستگی‌های دیجیتال معلمان، پایایی اطلاعات تولیدشده توسط هوش مصنوعی، نگرانی‌های مربوط به حریم خصوصی داده‌ها، احتمال وابستگی دانش‌آموزان به فناوری و مسائل اخلاقی مرتبط با صداقت علمی. بنابراین، ادغام فناوری و هوش مصنوعی در برنامهٔ درسی مردکا باید به عنوان ابزاری آموزشی در خدمت اهداف تربیتی و نه جایگزین معلم تلقی شود. تحول پایدار برنامهٔ درسی مستلزم تقویت شایستگی‌های دیجیتال و آموزشی معلمان، تدوین سیاست‌های شفاف برای استفادهٔ مسئولانه از هوش مصنوعی، توسعهٔ سواد هوش مصنوعی در دانش‌آموزان و به‌کارگیری فناوری به گونه‌ای است که همچنان بر رشد انسانی و نیازهای آموزشی متمرکز باشد.

The transformation of higher education, marked by curriculum changes, digitalization of learning, and demands for quality improvement, places lecturers as strategic actors in realizing superior higher education institutions. However, the development of lecturer competencies still faces various challenges, such as high administrative burdens, a low research culture, limited ongoing training, suboptimal digital literacy, and the lack of internalization of Islamic Religious Education values ​​in the development of lecturer professionalism. This study aims to analyze the actual condition of lecturer competencies, formulate a conceptual model for optimizing lecturer competencies based on Islamic Religious Education, and identify strategies that can support the improvement of higher education quality. The study used a library research method with a descriptive qualitative approach. Data were collected through documentation of various relevant literature, including scientific journals, books, proceedings, regulations, and previous research results, then analyzed using content analysis and thematic analysis. The results show that pedagogical, professional, social, personality competencies, as well as research and community service competencies have a significant influence on the quality of learning, student academic achievement, research productivity, and the quality of higher education institutions. Optimization of lecturer competency can be done through continuous training, mentoring systems, quality-based performance evaluation, utilization of digital technology, and internalization of Islamic Religious Education values ​​such as tauhid, amanah, ihsan, istiqamah, and adab. This research produces a conceptual model that integrates the development of academic competency with the strengthening of Islamic character as a strategy to improve the quality of higher education.

تحول آموزش عالی که با تغییرات برنامه درسی، دیجیتالی‌شدن فرایند یادگیری و الزامات ارتقای کیفیت همراه است، اعضای هیئت علمی را به عنوان بازیگران راهبردی در تحقق دانشگاه‌های برتر مطرح می‌کند. با این حال، توسعه شایستگی‌های اعضای هیئت علمی همچنان با چالش‌هایی نظیر بار بالای امور اداری، ضعف فرهنگ پژوهش، محدودیت آموزش‌های مستمر، سواد دیجیتال کمتر از حد مطلوب و فقدان درونی‌سازی ارزش‌های آموزش معارف اسلامی در توسعه حرفه‌ای اعضای هیئت علمی مواجه است. هدف این پژوهش تحلیل وضعیت واقعی شایستگی‌های اعضای هیئت علمی، تدوین مدل مفهومی بهینه‌سازی شایستگی‌های اعضای هیئت علمی مبتنی بر آموزش معارف اسلامی و شناسایی راهبردهایی است که می‌تواند به ارتقای کیفیت آموزش عالی کمک کند. این پژوهش با روش کتابخانه‌ای و رویکرد کیفی توصیفی انجام شده است. داده‌ها از طریق مستندسازی منابع مختلف مرتبط، از جمله مجلات علمی، کتاب‌ها، مجموعه مقالات، مقررات و نتایج پژوهش‌های پیشین گردآوری و با استفاده از تحلیل محتوا و تحلیل تماتیک بررسی شدند. نتایج نشان می‌دهد که شایستگی‌های آموزشی، حرفه‌ای، اجتماعی، شخصیتی و همچنین شایستگی‌های پژوهشی و خدمات اجتماعی تأثیر معناداری بر کیفیت یادگیری، موفقیت تحصیلی دانشجویان، بهره‌وری پژوهشی و کیفیت دانشگاه‌ها دارند. بهینه‌سازی شایستگی اعضای هیئت علمی می‌تواند از طریق آموزش‌های مستمر، نظام‌های مشاوره‌ای، ارزیابی عملکرد مبتنی بر کیفیت، بهره‌گیری از فناوری دیجیتال و درونی‌سازی ارزش‌های آموزش معارف اسلامی مانند توحید، امانت، احسان، استقامت و ادب صورت گیرد. این پژوهش مدل مفهومی‌ای ارائه می‌دهد که توسعه شایستگی‌های علمی را با تقویت منش اسلامی به عنوان راهبردی برای ارتقای کیفیت آموزش عالی تلفیق می‌کند.

Background: The digital era presents unprecedented opportunities and challenges for establishing learning societies that support lifelong learning, digital literacy, and sustainable human capital development. Educational and community leaders play pivotal roles in this transformation, yet their integrated contributions remain underexplored in emerging regional contexts. Objective: This study aims to develop an integrated understanding of how educational and community leaders contribute to the creation of a learning society in the digital era, with specific focus on lifelong learning mechanisms, digital literacy initiatives, and human capital development pathways. Method: A qualitative descriptive multi-stakeholder inquiry was conducted with 28 participants including school principals, university leaders, community organization leaders, government representatives, and NGO officials from Banten Province, Indonesia. Data were collected through semi-structured interviews (n=18), focus group discussions (n=3), document analysis, and observation protocols. Thematic analysis with source, method, and theory triangulation was employed. Findings: Educational and community leaders jointly establish learning societies through five interconnected mechanisms: institutional learning infrastructure development, digital literacy ecosystems, collaborative knowledge-sharing platforms, civic engagement frameworks, and capability development initiatives. Leaders emphasized the necessity of integrating formal and informal learning, bridging digital divides, and fostering social capital through community engagement. An Integrated Learning Society Development Framework emerged, highlighting the synergistic relationship between educational institutions, community organizations, and government agencies in facilitating sustainable human capital growth. Novelty: This research uniquely positions learning society development as an educational-community collaborative endeavor within the digital era context of emerging regional economies, departing from institution-centric approaches that dominate current literature. Implications: Findings provide strategic guidance for policymakers and institutional leaders in designing integrated learning society frameworks that harness digital technologies while maintaining social cohesion and equitable access to learning opportunities.

زمینه: عصر دیجیتال فرصت‌ها و چالش‌های بی‌سابقه‌ای را برای ایجاد جوامع یادگیرنده که از یادگیری مادام‌العمر، سواد دیجیتال و توسعه پایدار سرمایه انسانی حمایت می‌کنند، فراهم آورده است. رهبران آموزشی و اجتماعی نقش‌های محوری در این تحول ایفا می‌کنند، اما مشارکت‌های یکپارچه آن‌ها در زمینه‌های منطقه‌ای نوظهور کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. هدف: این مطالعه با هدف توسعه درک یکپارچه‌ای از نحوه مشارکت رهبران آموزشی و اجتماعی در ایجاد جامعه یادگیرنده در عصر دیجیتال، با تمرکز ویژه بر سازوکارهای یادگیری مادام‌العمر، ابتکارات سواد دیجیتال و مسیرهای توسعه سرمایه انسانی انجام شده است. روش: یک پژوهش کیفی توصیفی با رویکرد چند ذینفعی با مشارکت ۲۸ نفر شامل مدیران مدارس، رهبران دانشگاهی، رهبران سازمان‌های اجتماعی، نمایندگان دولت و مسئولان سازمان‌های غیردولتی از استان بانتن اندونزی انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته (n=18)، بحث‌های گروهی متمرکز (n=3)، تحلیل اسناد و پروتکل‌های مشاهده گردآوری شد. تحلیل تماتیک با مثلث‌سازی منبع، روش و نظریه به کار گرفته شد. یافته‌ها: رهبران آموزشی و اجتماعی به طور مشترک از طریق پنج سازوکار به هم پیوسته شامل توسعه زیرساخت‌های یادگیری نهادی، اکوسیستم‌های سواد دیجیتال، بسترهای اشتراک دانش مشارکتی، چارچوب‌های مشارکت مدنی و ابتکارات توسعه قابلیت‌ها، جوامع یادگیرنده را ایجاد می‌کنند. رهبران بر ضرورت ادغام یادگیری رسمی و غیررسمی، پر کردن شکاف دیجیتال و تقویت سرمایه اجتماعی از طریق مشارکت اجتماعی تأکید کردند. چارچوب یکپارچه توسعه جامعه یادگیرنده استخراج شد که بر رابطه هم‌افزا میان نهادهای آموزشی، سازمان‌های اجتماعی و نهادهای دولتی در تسهیل رشد پایدار سرمایه انسانی تأکید دارد. نوآوری: این پژوهش توسعه جامعه یادگیرنده را به عنوان یک تلاش مشترک آموزشی-اجتماعی در زمینه عصر دیجیتال اقتصادهای منطقه‌ای نوظهور مطرح می‌کند و از رویکردهای نهاد-محور غالب در ادبیات فعلی فاصله می‌گیرد. پیامدها: یافته‌ها راهنمایی راهبردی برای سیاست‌گذاران و رهبران نهادی در طراحی چارچوب‌های یکپارچه جامعه یادگیرنده که از فناوری‌های دیجیتال بهره می‌گیرند و در عین حال انسجام اجتماعی و دسترسی عادلانه به فرصت‌های یادگیری را حفظ می‌کنند، ارائه می‌دهد.

Digital transformation is both a challenge and an opportunity for Islamic educational institutions in facing the dynamics of the Industrial Revolution 4.0 and Society 5.0. This study aims to analyze the digital transformation management strategies implemented by Islamic educational institutions in improving the effectiveness of governance and learning quality. The research method used is a qualitative approach with the library research method, which is by examining various literature and the latest research results that are relevant to the topic of digital transformation and Islamic education management. The results of the study show that the success of digital transformation is determined by three main aspects, namely visionary leadership based on Islamic values, strengthening the digital literacy of educators and education personnel, and integrating information technology systems in the management of educational institutions. In addition, it was found that Islamic educational institutions that are able to adapt strategically to technological changes have higher competitiveness in creating an effective, innovative, and characterful learning ecosystem. The conclusion of this study emphasizes the importance of synergy between spiritual values and technological innovation in realizing globally competitive Islamic education in the digital era.

تحول دیجیتال هم‌زمان یک چالش و فرصتی برای مؤسسات آموزشی اسلامی در مواجهه با پویایی‌های انقلاب صنعتی ۴.۰ و جامعه ۵.۰ به‌شمار می‌رود. هدف این پژوهش، تحلیل راهبردهای مدیریت تحول دیجیتال اجراشده توسط مؤسسات آموزشی اسلامی به‌منظور ارتقای اثربخشی حکمرانی و کیفیت یادگیری است. روش پژوهش به‌کاررفته رویکرد کیفی با روش پژوهش کتابخانه‌ای است که از طریق بررسی منابع مختلف و نتایج پژوهش‌های جدید مرتبط با موضوع تحول دیجیتال و مدیریت آموزش اسلامی انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که موفقیت تحول دیجیتال توسط سه جنبه اصلی تعیین می‌شود: رهبری آینده‌نگر مبتنی بر ارزش‌های اسلامی، تقویت سواد دیجیتال معلمان و کارکنان آموزشی، و یکپارچه‌سازی سامانه‌های فناوری اطلاعات در مدیریت مؤسسات آموزشی. افزون بر این، مشخص شد مؤسسات آموزشی اسلامی که قادر به سازگاری راهبردی با تغییرات فناورانه هستند، رقابت‌پذیری بالاتری در ایجاد اکوسیستم یادگیری اثربخش، نوآورانه و مبتنی بر شخصیت دارند. نتیجه‌گیری این پژوهش بر اهمیت هم‌افزایی میان ارزش‌های معنوی و نوآوری فناورانه در تحقق آموزش اسلامی رقابت‌پذیر در سطح جهانی در عصر دیجیتال تأکید می‌کند.

The rapid development of digital technology has significantly affected the character formation of students, as the unfiltered flow of information risks eroding the moral values of the younger generation, while Indonesia's high internet penetration rate has not been matched by adequate digital empowerment readiness. This study aims to analyze and map the concept of digital literacy from an Islamic education perspective and its relevance to character formation of students in the digital era. The research employs a descriptive qualitative approach with a library research design, drawing on nationally and internationally indexed journal articles and relevant institutional reports as data sources, analyzed through content analysis and source triangulation. The findings reveal that digital literacy from an Islamic education perspective is multidimensional, encompassing technical-cognitive, ethical-spiritual, and institutional-pedagogical dimensions, in which Islamic values such as honesty, trustworthiness (amanah), and verification of information (tabayyun) serve as a relevant foundation for strengthening digital media ethics. Islamic Religious Education holds a strategic role as a value counterbalance amid extensive digital content exposure, although a gap remains between the ideal values pursued and the readiness of their implementation in practice. This study recommends developing digital literacy teaching materials that explicitly integrate Islamic values and strengthening educators' capacity to respond to the contemporary digital landscape, while also opening avenues for further empirical research to measure the effectiveness of such integrative models.

رشد سریع فناوری دیجیتال تأثیر قابل توجهی بر شکل‌گیری شخصیت دانش‌آموزان داشته است؛ چرا که جریان بی‌فیلتر اطلاعات، خطر فرسایش ارزش‌های اخلاقی نسل جوان را به همراه دارد، در حالی که نرخ بالای نفوذ اینترنت در اندونزی با آمادگی کافی برای توانمندسازی دیجیتال همراه نبوده است. هدف این پژوهش تحلیل و ترسیم مفهوم سواد دیجیتال از منظر آموزش اسلامی و ارتباط آن با شکل‌گیری شخصیت دانش‌آموزان در عصر دیجیتال است. این پژوهش با رویکرد کیفی توصیفی و با طرح پژوهش کتابخانه‌ای انجام شده است و از مقالات مجلات نمایه‌شده ملی و بین‌المللی و گزارش‌های نهادی مرتبط به عنوان منابع داده بهره گرفته و داده‌ها از طریق تحلیل محتوا و مثلث‌سازی منابع تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که سواد دیجیتال از منظر آموزش اسلامی چندبعدی است و ابعاد فنی-شناختی، اخلاقی-معنوی و نهادی-تربیتی را دربرمی‌گیرد، به طوری که ارزش‌های اسلامی همچون صداقت، امانت‌داری (امانه) و راستی‌آزمایی اطلاعات (تبیین) به عنوان بنیانی مرتبط برای تقویت اخلاق رسانه‌های دیجیتال عمل می‌کنند. آموزش دینی اسلامی نقش راهبردی به عنوان موازنه ارزشی در مواجهه با حجم گسترده محتوای دیجیتال ایفا می‌کند، هرچند همچنان فاصله‌ای میان ارزش‌های ایده‌آل مورد نظر و آمادگی برای اجرای عملی آن‌ها وجود دارد. این پژوهش توصیه می‌کند که مواد آموزشی سواد دیجیتال با ادغام صریح ارزش‌های اسلامی توسعه یابد و ظرفیت معلمان برای پاسخگویی به چشم‌انداز معاصر دیجیتال تقویت شود و همچنین زمینه‌ای برای پژوهش‌های تجربی بیشتر به منظور سنجش اثربخشی چنین الگوهای تلفیقی فراهم گردد.

Demonstrations are a form of public participation in expressing aspirations and opinions in a democratic country. However, demonstrations must be conducted by considering citizens' rights and obligations, as well as applicable laws and regulations. This article aims to examine demonstrations as a form of democratic participation from the perspective of Pancasila and Civic Education, particularly in relation to freedom of expression, human rights, and citizens' responsibilities. This study employs a descriptive qualitative method using a literature review approach. Data were collected through an examination of relevant literature, scientific articles, and legislation. The findings indicate that demonstrations serve as a means for the public to express their aspirations and participate in democratic life. Freedom of expression during demonstrations must be exercised responsibly by respecting the rights of others and complying with applicable laws. In the context of Civic Education, demonstrations can serve as a means of learning about democracy and fostering citizens' awareness of their rights, obligations, and social responsibilities. Furthermore, the development of digital technology influences the dissemination of information and public participation in expressing aspirations. Therefore, understanding democracy, digital literacy, and legal awareness is essential to developing critical, responsible, and democratic citizens.

تظاهرات شکلی از مشارکت عمومی در بیان خواسته‌ها و نظرات در یک کشور دموکراتیک است. با این حال، تظاهرات باید با در نظر گرفتن حقوق و وظایف شهروندان و همچنین قوانین و مقررات جاری انجام شود. هدف این مقاله بررسی تظاهرات به عنوان شکلی از مشارکت دموکراتیک از منظر پانچاسیلا و آموزش شهروندی، به ویژه در ارتباط با آزادی بیان، حقوق بشر و مسئولیت‌های شهروندان است. این پژوهش با استفاده از روش کیفی توصیفی و رویکرد مرور ادبیات انجام شده است. داده‌ها از طریق بررسی منابع مرتبط، مقالات علمی و قوانین جمع‌آوری شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که تظاهرات به عنوان ابزاری برای بیان خواسته‌ها و مشارکت در زندگی دموکراتیک جامعه عمل می‌کند. آزادی بیان در جریان تظاهرات باید به صورت مسئولانه و با احترام به حقوق دیگران و رعایت قوانین جاری اعمال شود. در زمینه آموزش شهروندی، تظاهرات می‌تواند به عنوان ابزاری برای یادگیری دموکراسی و تقویت آگاهی شهروندان نسبت به حقوق، وظایف و مسئولیت‌های اجتماعی آنان عمل کند. علاوه بر این، توسعه فناوری دیجیتال بر انتشار اطلاعات و مشارکت عمومی در بیان خواسته‌ها تأثیر می‌گذارد. بنابراین، درک دموکراسی، سواد دیجیتال و آگاهی حقوقی برای پرورش شهروندانی منتقد، مسئول و دموکراتیک ضروری است.

Youth across societies hold a prominent position and are one of a country's greatest assets. However, many of the youth are idle and unemployed. In Nigeria, NBS reported youth unemployment at 6.5%, and 45.65% in Imo State. This study explored the impact of the cybersecurity skill-up programme on youth unemployment mitigation for community development in Imo State. It was guided by one research objective and one research question. A descriptive survey design was implemented, focusing on a population of 6,700 youth participants in the cybersecurity skill-up capacity-building centers throughout the state. A sample of 469 respondents was chosen using a proportionate sampling method, and the research instrument was a structured questionnaire named “Cybersecurity Skill-up Programme Questionnaire” (CSPQ). For data analysis, the mean and standard deviation were applied to answer the research question. The findings indicate that cybersecurity has enabled youth to work as freelancers and consultants, allowed them to adapt easily to changes in the digital job market, increased their confidence in seeking ICT-related jobs, improved professional networking opportunities for them, equipped them with requisite knowledge to start a technology-based business, and enabled them to support small businesses and organizations in securing their digital systems. The study concludes that cybersecurity skills empowered young individuals to pursue freelance and consulting opportunities and facilitated their adaptability to shifts in the digital job market. It recommends that educational reforms focused on skill development, particularly in digital literacy, computational thinking, and problem-solving, should be introduced even in areas with scarce technological resources.

جوانان در جوامع مختلف جایگاه برجسته‌ای دارند و یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌های هر کشور محسوب می‌شوند. با این حال، بسیاری از جوانان بیکار و بی‌کارکرد هستند. در نیجریه، اداره ملی آمار (NBS) نرخ بیکاری جوانان را ۶.۵٪ و در ایالت ایمو ۴۵.۶۵٪ گزارش کرده است. این پژوهش به بررسی تأثیر برنامه ارتقاء مهارت‌های امنیت سایبری بر کاهش بیکاری جوانان برای توسعه جامعه در ایالت ایمو پرداخته است. پژوهش حاضر دارای یک هدف پژوهشی و یک سؤال پژوهشی است. طرح پژوهش از نوع توصیفی-پیمایشی بوده و جامعه آماری شامل ۶۷۰۰ نفر از جوانان شرکت‌کننده در مراکز توانمندسازی مهارت‌های امنیت سایبری در سراسر ایالت می‌باشد. نمونه‌ای متشکل از ۴۶۹ نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری نسبتی انتخاب شد و ابزار پژوهش پرسشنامه ساختاریافته‌ای با عنوان «پرسشنامه برنامه ارتقاء مهارت‌های امنیت سایبری» (CSPQ) بود. برای تحلیل داده‌ها از میانگین و انحراف معیار جهت پاسخ به سؤال پژوهش استفاده شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که امنیت سایبری به جوانان امکان داده است به عنوان فریلنسر و مشاور فعالیت کنند، به آسانی با تغییرات بازار کار دیجیتال سازگار شوند، اعتماد به نفس بیشتری در جستجوی مشاغل مرتبط با فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) پیدا کنند، فرصت‌های شبکه‌سازی حرفه‌ای برای آنان افزایش یابد، دانش لازم برای راه‌اندازی کسب‌وکار مبتنی بر فناوری را کسب کنند و بتوانند به کسب‌وکارها و سازمان‌های کوچک در تأمین امنیت سامانه‌های دیجیتال‌شان کمک نمایند. نتیجه‌گیری پژوهش حاکی از آن است که مهارت‌های امنیت سایبری جوانان را توانمند ساخته تا فرصت‌های فریلنسری و مشاوره‌ای را دنبال کنند و سازگاری آنان با تحولات بازار کار دیجیتال تسهیل شده است. پژوهش توصیه می‌کند اصلاحات آموزشی با تمرکز بر توسعه مهارت‌ها، به ویژه سواد دیجیتال، تفکر محاسباتی و حل مسئله، حتی در مناطقی با منابع فناورانه محدود، اجرا شود.

The growing use of digital technologies in mathematics education highlights the need to develop students’ digital literacy alongside their mathematical knowledge and problem-solving skills. In Presidential Schools in Uzbekistan, Cambridge International A Level Mathematics courses emphasize mathematical reasoning and the presentation of worked solutions, whereas digital examinations such as the Digital SAT require students to interact effectively with digital testing environments and technological tools. This difference creates an opportunity to integrate digital technologies more systematically into A Level mathematics teaching. This study aims to examine the potential of selected digital learning platforms, including College Board resources, Save My Exams, and Desmos, and to propose a STEAM-based framework for their integration into A Level Mathematics lessons. The comparative analysis focuses on curriculum alignment, opportunities for independent practice, mathematical visualization, feedback, and the development of digital problem-solving skills. The proposed framework seeks to connect conceptual mathematical understanding with purposeful technology use while preserving the emphasis on rigorous mathematical reasoning and worked solutions. The study offers practical recommendations for integrating digital resources into mathematics education and identifies directions for further empirical investigation of their contribution to students’ digital literacy.

افزایش استفاده از فناوری‌های دیجیتال در آموزش ریاضیات، ضرورت توسعه سواد دیجیتال دانش‌آموزان را در کنار دانش ریاضی و مهارت‌های حل مسئله آن‌ها برجسته می‌کند. در مدارس ریاست‌جمهوری ازبکستان، دوره‌های ریاضیات سطح A بین‌المللی کمبریج بر استدلال ریاضی و ارائه راه‌حل‌های حل‌شده تأکید دارند، در حالی که آزمون‌های دیجیتال مانند Digital SAT مستلزم تعامل مؤثر دانش‌آموزان با محیط‌های آزمون دیجیتال و ابزارهای فناورانه است. این تفاوت، فرصتی را برای ادغام نظام‌مندتر فناوری‌های دیجیتال در آموزش ریاضیات سطح A فراهم می‌کند. هدف این مطالعه بررسی ظرفیت پلتفرم‌های منتخب یادگیری دیجیتال، از جمله منابع College Board، Save My Exams و Desmos و ارائه یک چارچوب مبتنی بر STEAM برای ادغام آن‌ها در دروس ریاضیات سطح A است. تحلیل تطبیقی بر هم‌راستایی با برنامه درسی، فرصت‌های تمرین مستقل، تجسم ریاضی، بازخورد و توسعه مهارت‌های حل مسئله دیجیتال متمرکز است. چارچوب پیشنهادی در پی پیوند دادن درک مفهومی ریاضی با استفاده هدفمند از فناوری است، در حالی که تأکید بر استدلال ریاضی دقیق و راه‌حل‌های حل‌شده حفظ می‌شود. این مطالعه توصیه‌های عملی برای ادغام منابع دیجیتال در آموزش ریاضیات ارائه می‌دهد و مسیرهایی را برای تحقیقات تجربی بیشتر درباره نقش آن‌ها در ارتقای سواد دیجیتال دانش‌آموزان شناسایی می‌کند.

The integration of coding and Artificial Intelligence (AI) into vocational education is essential for equipping students with 21st-century digital competencies, yet implementation in remote and island regions like Bangka Belitung archipelago province remains fragmented and unsustainable. This study employs Developmental Evaluation (DE) a real-time, adaptive, and participatory evaluation approach (Patton, 2011) to analyze policy readiness and strengthen the digital ecosystem for coding and AI instruction across vocational schools in the province. Using qualitative methods, including in- depth interviews (n = 26), focus group discussions, classroom observations, and policy document analysis, the research assesses readiness across five core dimensions: (1) policy & governance, (2) human capacity, (3) digital infrastructure, (4) curriculum relevance, and (5) industry–academia partnerships. Findings reveal a critical policy–practice gap: while national frameworks such as the Grand Design for Vocational School Revitalization and Kurikulum Merdeka promote digital literacy, local implementation lacks binding regional regulations, standardized teacher competency pathways, equitable infrastructure distribution, and context-based curricula. Only 24% of ICT teachers had received AI-related training, and AI concepts were rarely taught in practice. Through DE cycles of exploration, collective sense-making, and prototyping, stakeholders co-designed adaptive solutions including a provincial roadmap for digital vocational education, offline AI learning modules via WhatsApp, and micro-innovation grants for teacher-led experimentation. The study demonstrates DE’s effectiveness in fostering adaptive capacity, surfacing systemic barriers, and enabling locally owned, sustainable digital transformation strategies.

ادغام برنامه‌نویسی و هوش مصنوعی (AI) در آموزش فنی‌وحرفه‌ای برای تجهیز دانش‌آموزان به شایستگی‌های دیجیتال قرن بیست‌ویکم ضروری است، اما اجرای آن در مناطق دورافتاده و جزیره‌ای مانند استان مجمع‌الجزایر بانگکا بلیتونگ همچنان پراکنده و ناپایدار باقی مانده‌است. این مطالعه با بهره‌گیری از رویکرد ارزیابی توسعه‌ای (DE) که یک روش ارزیابی بلادرنگ، تطبیقی و مشارکتی است (Patton, 2011)، به تحلیل آمادگی سیاستی و تقویت زیست‌بوم دیجیتال برای آموزش برنامه‌نویسی و هوش مصنوعی در مدارس فنی‌وحرفه‌ای این استان می‌پردازد. با استفاده از روش‌های کیفی، از جمله مصاحبه‌های عمیق (n = 26)، بحث‌های گروهی متمرکز، مشاهده کلاس درس و تحلیل اسناد سیاستی، پژوهش آمادگی را در پنج بُعد اصلی ارزیابی می‌کند: (۱) سیاست و حکمرانی، (۲) ظرفیت انسانی، (۳) زیرساخت دیجیتال، (۴) ارتباط برنامه‌درسی و (۵) مشارکت صنعت و دانشگاه. یافته‌ها شکاف مهمی میان سیاست و عمل را نشان می‌دهد: در حالی که چارچوب‌های ملی مانند طرح کلان نوسازی مدارس فنی‌وحرفه‌ای و «کریکولوم مردکا» سواد دیجیتال را ترویج می‌کنند، اجرای محلی فاقد مقررات منطقه‌ای الزام‌آور، مسیرهای استاندارد شایستگی معلمان، توزیع عادلانه زیرساخت و برنامه‌درسی مبتنی بر زمینه است. تنها ۲۴٪ از معلمان ICT آموزش مرتبط با AI را دریافت کرده‌اند و مفاهیم AI به ندرت در عمل تدریس می‌شود. از طریق چرخه‌های DE شامل اکتشاف، معنا‌بخشی جمعی و نمونه‌سازی، ذینفعان راه‌حل‌های تطبیقی از جمله نقشه‌راه استانی برای آموزش دیجیتال فنی‌وحرفه‌ای، ماژول‌های یادگیری AI آفلاین از طریق WhatsApp و گرنت‌های خرد نوآوری برای آزمایشگری معلمان را به‌طور مشترک طراحی کردند. این مطالعه اثربخشی DE را در تقویت ظرفیت تطبیقی، آشکارسازی موانع نظام‌مند و امکان‌پذیر ساختن راهبردهای تحول دیجیتال بومی و پایدار نشان می‌دهد.

This study aims to critically analyze Islamic educational leadership models in response to the challenges of the digital era and globalization. Employing a library research approach, this article examines 22 relevant sources to identify the leadership principles, strategies, and transformations required in the era of Industrial Revolutions 4.0 and 5.0. The findings indicate that effective Islamic educational leadership must be transformative, adaptive, and spiritually grounded, while also capable of wisely integrating Islamic values ​​with digital technology. Furthermore, communicative, democratic, and collaborative leadership styles are deemed more relevant for fostering an educational ecosystem that is responsive to change. Curriculum reform, the enhancement of educators' digital literacy, and collaboration among institutions, communities, and the industry constitute vital components of contemporary leadership strategies. The study concludes that Islamic educational leadership models must adopt an integrative approach that not only addresses the challenges of the times but also reinforces Islamic identity as a moral and spiritual foundation. This article contributes to formulating a strategic and contextual leadership framework to guide policymaking within Islamic educational institutions.

این مطالعه با هدف تحلیل انتقادی مدل‌های رهبری آموزشی اسلامی در پاسخ به چالش‌های عصر دیجیتال و جهانی‌شدن انجام شده است. با بهره‌گیری از رویکرد پژوهش کتابخانه‌ای، این مقاله ۲۲ منبع مرتبط را مورد بررسی قرار می‌دهد تا اصول، راهبردها و تحولات مورد نیاز رهبری در دوران انقلاب‌های صنعتی ۴.۰ و ۵.۰ را شناسایی کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که رهبری آموزشی اسلامی اثربخش باید تحول‌آفرین، سازگارپذیر و مبتنی بر معنویت باشد و همچنین توانایی ادغام هوشمندانه ارزش‌های اسلامی با فناوری دیجیتال را داشته باشد. افزون بر این، سبک‌های رهبری ارتباطی، دموکراتیک و مشارکتی برای ایجاد اکوسیستم آموزشی پاسخگو به تغییر، مرتبط‌تر تلقی می‌شوند. اصلاح برنامهٔ درسی، ارتقای سواد دیجیتال معلمان و همکاری میان نهادها، جوامع و صنعت از اجزای حیاتی راهبردهای رهبری معاصر به‌شمار می‌روند. نتیجه‌گیری پژوهش حاکی از آن است که مدل‌های رهبری آموزشی اسلامی باید رویکردی تلفیقی اتخاذ کنند که نه‌تنها به چالش‌های زمانه پاسخ دهد، بلکه هویت اسلامی را به‌عنوان بنیان اخلاقی و معنوی تقویت نماید. این مقاله به تدوین چارچوبی راهبردی و زمینه‌مند برای هدایت سیاست‌گذاری در نهادهای آموزشی اسلامی کمک می‌کند.

The rapid expansion of digital technologies has changed the learning environment in which preschool children grow and develop. However, digital literacy in early childhood should not be reduced to the ability to operate a smartphone or tablet. It includes age-appropriate knowledge, practical skills, attitudes and safe patterns of interaction with digital information and tools. This article develops a methodological framework for forming preschool children's digital literacy through purposeful use of digital learning tools in activity centers. The study uses theoretical analysis, comparative analysis of international guidance, pedagogical modeling and methodological generalization. The proposed framework integrates digital tools into language, mathematics, science, construction, art, role-play and music-oriented activity centers while preserving hands-on, social and movement-based learning. A four-stage model—motivation and orientation, guided exploration, creative production, and reflection and transfer—is proposed. The article also identifies methodological principles, teacher roles, criteria for selecting digital content, indicators for monitoring children's progress, and safeguards related to screen balance, privacy, accessibility and adult co-engagement. The proposed approach positions technology as a pedagogical means rather than an independent learning goal and can be adapted to preschool institutions with different levels of technological provision.

گسترش سریع فناوری‌های دیجیتال محیط یادگیری‌ای را که کودکان پیش‌دبستانی در آن رشد می‌کنند، دگرگون ساخته است. با این حال، سواد دیجیتال در اوایل کودکی نباید صرفاً به توانایی کار با تلفن هوشمند یا تبلت تقلیل یابد. این مفهوم شامل دانش متناسب با سن، مهارت‌های عملی، نگرش‌ها و الگوهای ایمن تعامل با اطلاعات و ابزارهای دیجیتال است. این مقاله چارچوبی روش‌شناختی برای شکل‌دهی سواد دیجیتال کودکان پیش‌دبستانی از طریق استفاده هدفمند از ابزارهای یادگیری دیجیتال در مراکز فعالیت ارائه می‌دهد. این پژوهش از تحلیل نظری، تحلیل تطبیقی رهنمودهای بین‌المللی، مدل‌سازی آموزشی و تعمیم روش‌شناختی بهره می‌گیرد. چارچوب پیشنهادی، ابزارهای دیجیتال را در مراکز فعالیت با محوریت زبان، ریاضیات، علوم، ساخت‌وساز، هنر، بازی نقش‌آفرینی و موسیقی ادغام می‌کند و در عین حال یادگیری عملی، اجتماعی و مبتنی بر حرکت را حفظ می‌نماید. یک مدل چهار مرحله‌ای—انگیزش و جهت‌دهی، اکتشاف هدایت‌شده، تولید خلاقانه و بازتاب و انتقال—پیشنهاد شده است. همچنین، مقاله اصول روش‌شناختی، نقش‌های معلم، معیارهای انتخاب محتوای دیجیتال، شاخص‌های پایش پیشرفت کودکان و تدابیر حفاظتی مرتبط با تعادل صفحه‌نمایش، حریم خصوصی، دسترس‌پذیری و مشارکت بزرگسالان را شناسایی می‌کند. رویکرد پیشنهادی، فناوری را به عنوان ابزاری آموزشی و نه هدف یادگیری مستقل تلقی می‌کند و قابلیت انطباق با مؤسسات پیش‌دبستانی با سطوح مختلف تأمین فناوری را دارد.

Plant awareness is an essential component of biology and sustainability education, yet it remains relatively underdeveloped because plants are often overlooked in both formal learning contexts and everyday life. This study aimed to examine the relationships among science literacy, digital literacy, self-regulated learning, and plant awareness among 513 active biology students from higher education institutions in Eastern Indonesia. A quantitative cross-sectional survey design was employed. Data were collected through an online questionnaire administered via Google Forms and distributed through WhatsApp, and were analyzed using Partial Least Squares Structural Equation Modeling. The findings showed that science literacy and digital literacy were positively associated with self-regulated learning and plant awareness. Self-regulated learning was also positively associated with plant awareness and served as a partial mediator in the relationships between both forms of literacy and plant awareness. The mediation model provided a stronger conceptual explanation of how literacy resources are translated into plant awareness, although the direct-effects model showed slightly better predictive accuracy. These findings imply that efforts to strengthen plant awareness should not rely only on biology content delivery, but should also integrate science literacy, digital literacy, and self-regulated learning into contextual learning activities, campus-based plant conservation programs, and higher education policies that support digital, reflective, and sustainability-oriented biology learning.

آگاهی گیاهی یکی از اجزای اساسی آموزش زیست‌شناسی و پایداری است، اما به دلیل نادیده گرفته‌شدن گیاهان در زمینه‌های یادگیری رسمی و زندگی روزمره، نسبتاً کمتر توسعه یافته است. این مطالعه با هدف بررسی روابط میان سواد علمی، سواد دیجیتال، یادگیری خودتنظیمی و آگاهی گیاهی در میان ۵۱۳ دانشجوی فعال زیست‌شناسی از مؤسسات آموزش عالی در شرق اندونزی انجام شد. طرح پژوهش کمی مقطعی مورد استفاده قرار گرفت. داده‌ها از طریق پرسشنامه آنلاین که با استفاده از Google Forms تهیه و از طریق WhatsApp توزیع شد، گردآوری و با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی تحلیل گردید. یافته‌ها نشان داد که سواد علمی و سواد دیجیتال با یادگیری خودتنظیمی و آگاهی گیاهی ارتباط مثبت دارند. یادگیری خودتنظیمی نیز با آگاهی گیاهی ارتباط مثبت داشته و به عنوان یک میانجی جزئی در روابط میان هر دو نوع سواد و آگاهی گیاهی عمل می‌کند. مدل میانجی‌گری توضیح مفهومی قوی‌تری از نحوه تبدیل منابع سواد به آگاهی گیاهی ارائه داد، اگرچه مدل اثرات مستقیم دقت پیش‌بینی کمی بهتری نشان داد. این یافته‌ها نشان می‌دهد که تلاش‌ها برای تقویت آگاهی گیاهی نباید صرفاً به ارائه محتوای زیست‌شناسی محدود شود، بلکه باید سواد علمی، سواد دیجیتال و یادگیری خودتنظیمی را در فعالیت‌های یادگیری زمینه‌محور، برنامه‌های حفاظت از گیاهان مبتنی بر دانشگاه و سیاست‌های آموزش عالی که از یادگیری زیست‌شناسی دیجیتال، تأملی و مبتنی بر پایداری حمایت می‌کنند، ادغام نماید.

This article examines interdisciplinary integration as a means of developing future teachers’ didactic competence within English language teacher education at pedagogical universities in Uzbekistan. Didactic competence is understood as the ability to transform subject knowledge into coherent instruction through informed planning, classroom interaction, assessment, and adaptation to learners’ needs. The article adopts a conceptual and analytical approach to explore connections among linguistics, language teaching methodology, educational psychology, pedagogy, and digital literacy. It considers how these disciplines can contribute to shared instructional problems while retaining their distinct perspectives. The analysis proposes a framework centred on interdisciplinary learning objectives, problem-based lesson design, collaborative microteaching, guided analysis of teaching practice, and reflective assessment. Particular attention is given to tasks that require prospective English teachers to explain language features, anticipate learning difficulties, select appropriate instructional strategies, and interpret evidence of learner understanding. Multilingual classroom contexts and cooperation between university educators and school mentors inform the framework’s intended application. The article argues that interdisciplinary integration can create opportunities for students to connect disciplinary understanding with professional judgement when assignments, feedback, and teaching experiences are coherently organized. The proposed relationships remain theoretical rather than empirically demonstrated.

این مقاله به بررسی ادغام میان‌رشته‌ای به‌عنوان ابزاری برای توسعه شایستگی تدریسی معلمان آینده در آموزش معلمان زبان انگلیسی در دانشگاه‌های تربیت معلم ازبکستان می‌پردازد. شایستگی تدریسی به‌عنوان توانایی تبدیل دانش موضوعی به آموزش منسجم از طریق برنامه‌ریزی آگاهانه، تعامل کلاسی، ارزشیابی و سازگاری با نیازهای یادگیرندگان تعریف می‌شود. مقاله با رویکردی مفهومی و تحلیلی به بررسی ارتباط میان زبان‌شناسی، روش‌شناسی آموزش زبان، روان‌شناسی تربیتی، علوم تربیتی و سواد دیجیتال می‌پردازد. همچنین بررسی می‌کند که چگونه این رشته‌ها می‌توانند به مسائل مشترک آموزشی کمک کنند، در حالی که دیدگاه‌های متمایز خود را حفظ می‌کنند. تحلیل ارائه‌شده چارچوبی مبتنی بر اهداف یادگیری میان‌رشته‌ای، طراحی درس مبتنی بر مسئله، آموزش خرد مشارکتی، تحلیل هدایت‌شده عملکرد تدریس و ارزشیابی تأملی پیشنهاد می‌کند. توجه ویژه‌ای به وظایفی شده است که از معلمان آینده زبان انگلیسی می‌خواهد ویژگی‌های زبان را توضیح دهند، دشواری‌های یادگیری را پیش‌بینی کنند، راهبردهای آموزشی مناسب را انتخاب نمایند و شواهد درک یادگیرندگان را تفسیر کنند. زمینه‌های کلاسی چندزبانه و همکاری میان اساتید دانشگاه و راهنمایان مدارس، کاربرد مورد نظر این چارچوب را شکل می‌دهد. مقاله استدلال می‌کند که ادغام میان‌رشته‌ای می‌تواند فرصت‌هایی برای دانشجویان فراهم آورد تا درک رشته‌ای را با قضاوت حرفه‌ای پیوند دهند، مشروط بر آنکه تکالیف، بازخورد و تجربیات تدریس به‌صورت منسجم سازمان‌دهی شوند. روابط پیشنهادی در این مقاله نظری باقی مانده و به‌طور تجربی اثبات نشده‌اند.

This institutional alumni tracer study examined employability, work transition, competency preparation, and institutional contribution among graduates of a participating local college in the Philippines. A descriptive, cross-sectional design was used. Available responses were consolidated, deduplicated, and analyzed as a single institutional tracer dataset comprising 1,264 unique alumni records from eligible cohorts prior to 2026. Participation was voluntary, and valid responses varied across analytical modules. Of 1,258 respondents with classifiable work status, 538 were employed, 81 were self-employed or business owners, and 21 reported both, yielding a combined share of working or enterprise status of 50.9%. This figure should not be interpreted as a conventional employment or unemployment rate. Employment outcomes varied across programs and graduation cohorts, but these differences cannot be attributed to elapsed time since graduation because the design was cross-sectional. Among employed respondents with valid job-relatedness data, 72.9% reported work directly or somewhat related to their degree, while 73.7% of graduates with applicable first-job timing data obtained employment before graduation or within six months afterward. Internship or on-the-job training emerged as the leading reported job source and the highest-rated college component. Common barriers included lack of experience, transportation or location constraints, limited vacancies, low offered pay, skills mismatch, and licensing or certification requirements. A paired analysis of 16 competency items among 300 respondents identified small Holm-adjusted differences in digital literacy and responsible technology or AI use, discipline-specific and licensure readiness, and critical thinking. Findings support strengthening integrated career-development and alumni-monitoring systems and triangulating competency results with employer and course-level evidence for future institutional planning.

این مطالعه ردیابی فارغ‌التحصیلان نهادی به بررسی اشتغال‌پذیری، گذار شغلی، آمادگی شایستگی و نقش مؤسسه در میان فارغ‌التحصیلان یک کالج محلی شرکت‌کننده در فیلیپین پرداخت. طرح پژوهش توصیفی و مقطعی بود. پاسخ‌های در دسترس تجمیع، حذف موارد تکراری و به‌صورت یک مجموعه داده ردیابی نهادی شامل ۱٬۲۶۴ رکورد منحصر به فرد فارغ‌التحصیلان از گروه‌های واجد شرایط پیش از سال ۲۰۲۶ تحلیل شد. مشارکت داوطلبانه بود و پاسخ‌های معتبر در ماژول‌های تحلیلی مختلف متفاوت بود. از میان ۱٬۲۵۸ پاسخ‌دهنده با وضعیت شغلی قابل طبقه‌بندی، ۵۳۸ نفر شاغل، ۸۱ نفر خوداشتغال یا صاحب کسب‌وکار و ۲۱ نفر هر دو را گزارش کردند که سهم ترکیبی وضعیت شغلی یا کارآفرینی را به ۵۰٫۹٪ رساند. این رقم نباید به‌عنوان نرخ متعارف اشتغال یا بیکاری تفسیر شود. پیامدهای اشتغال در میان برنامه‌ها و گروه‌های فارغ‌التحصیلی متفاوت بود، اما این تفاوت‌ها را نمی‌توان به مدت زمان سپری‌شده از زمان فارغ‌التحصیلی نسبت داد، زیرا طرح پژوهش مقطعی بود. در میان پاسخ‌دهندگان شاغل با داده‌های معتبر مرتبط بودن شغل، ۷۲٫۹٪ شغلی مستقیم یا تا حدی مرتبط با مدرک خود گزارش کردند و ۷۳٫۷٪ از فارغ‌التحصیلان با داده‌های زمان اولین شغل، پیش از فارغ‌التحصیلی یا ظرف شش ماه پس از آن شاغل شدند. کارآموزی یا آموزش حین کار به‌عنوان منبع اصلی شغل و بالاترین مؤلفه ارزیابی‌شده کالج مطرح شد. موانع رایج شامل کمبود تجربه، محدودیت‌های حمل‌ونقل یا مکانی، کمبود فرصت‌های شغلی، پایین بودن دستمزد پیشنهادی، عدم تطابق مهارت‌ها و الزامات مجوز یا گواهینامه بود. تحلیل زوجی ۱۶ مؤلفه شایستگی در میان ۳۰۰ پاسخ‌دهنده تفاوت‌های کوچک تعدیل‌شده با روش Holm را در سواد دیجیتال و استفاده مسئولانه از فناوری یا هوش مصنوعی، آمادگی تخصصی و اخذ مجوز و تفکر انتقادی نشان داد. یافته‌ها بر تقویت نظام‌های یکپارچه توسعه شغلی و پایش فارغ‌التحصیلان و مثلث‌بندی نتایج شایستگی با شواهد کارفرمایان و سطح درسی برای برنامه‌ریزی نهادی آینده تأکید می‌کند.

Background The pervasive use of social media and recreational internet platforms among students has become increasingly evident. The proper use of devices for students is critical; excessive use leads to a negative impact on students in many areas of their lives. This study aimed to explore the challenges parents face when their children engage in excessive use of electronic digital screens. Additionally, it sought to capture parents, teachers, and student’s,’ recommendations for the best use of digital devices among students. Methods An exploratory qualitative study design was employed to understand parental experience in regulating screen use and strategies adopted to manage its duration and quality. Data was collected between January and April 2024. Students aged between 12 and 14 who attend class six to ten English and Bangla medium schools in Dhaka, and their parents and teachers, were the participants in this study. Data were collected through focus group discussions and in-depth interviews, which were conducted with parents, teachers, and students to capture the perspectives of each stakeholder group. A thematic analysis was conducted in which themes were initially identified inductively from the data and subsequently organized and interpreted using the socio-ecological model as an analytical framework. Results We included 25 students who attended classes six and ten, of whom 56% were male. The key parental challenges identified in this study, including monitoring children’s screen viewing, supervising age appropriate online content, balancing educational and recreational device use, promoting alternative offline activities and lack of digital literacy among parents. Participants’ recommendations included school-based awareness. interventions, national-level guidelines regarding the use of digital devices, development of self-regulatory behavior in students, provision of secure recreational infrastructures, creating scope for outdoor recreational activities among students, enhancing the parent-child bond, and offering interesting options to divert the students from screens. Conclusions The study findings provide a better understanding of the parental challenges of the overuse of devices and recommendations among the population. Effective guidelines for managing students’ screen use require participation from schools, parents, legislators, and students themselves. Further research is required to determine the most effective interventions.

زمینه: استفاده فراگیر از شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های اینترنتی تفریحی در میان دانش‌آموزان به‌طور فزاینده‌ای مشهود شده‌است. استفاده صحیح از دستگاه‌ها برای دانش‌آموزان اهمیت حیاتی دارد؛ استفاده بیش از حد منجر به تأثیرات منفی در بسیاری از جنبه‌های زندگی دانش‌آموزان می‌شود. هدف این مطالعه، بررسی چالش‌هایی بود که والدین هنگام مواجهه با استفاده بیش از حد فرزندانشان از صفحه‌نمایش‌های دیجیتال با آن روبه‌رو هستند. همچنین، این مطالعه تلاش کرد تا توصیه‌های والدین، معلمان و دانش‌آموزان را برای بهترین شیوه استفاده از دستگاه‌های دیجیتال در میان دانش‌آموزان جمع‌آوری کند. روش‌ها: این مطالعه کیفی اکتشافی به‌منظور درک تجربه والدین در تنظیم استفاده از صفحه‌نمایش و راهبردهای اتخاذشده برای مدیریت مدت و کیفیت آن انجام شد. داده‌ها بین ژانویه تا آوریل ۲۰۲۴ گردآوری شد. شرکت‌کنندگان این مطالعه شامل دانش‌آموزان ۱۲ تا ۱۴ ساله که در کلاس‌های شش تا ده مدارس انگلیسی و بنگلا زبان داکا تحصیل می‌کردند و والدین و معلمان آن‌ها بودند. داده‌ها از طریق بحث‌های گروهی متمرکز و مصاحبه‌های عمیق با والدین، معلمان و دانش‌آموزان به‌منظور دریافت دیدگاه هر گروه ذینفع جمع‌آوری شد. تحلیل تماتیک انجام شد که در آن، تم‌ها ابتدا به‌صورت استقرایی از داده‌ها استخراج و سپس با استفاده از مدل اجتماعی-بوم‌شناختی به‌عنوان چارچوب تحلیلی سازمان‌دهی و تفسیر شدند. یافته‌ها: ۲۵ دانش‌آموز که در کلاس‌های شش تا ده حضور داشتند وارد مطالعه شدند که ۵۶٪ آن‌ها پسر بودند. چالش‌های اصلی والدین شناسایی‌شده در این مطالعه شامل نظارت بر مشاهده صفحه‌نمایش توسط کودکان، نظارت بر محتوای آنلاین متناسب با سن، ایجاد تعادل بین استفاده آموزشی و تفریحی از دستگاه‌ها، ترویج فعالیت‌های جایگزین آفلاین و کمبود سواد دیجیتال در میان والدین بود. توصیه‌های شرکت‌کنندگان شامل مداخلات آگاهی‌بخشی مبتنی بر مدرسه، دستورالعمل‌های سطح ملی در خصوص استفاده از دستگاه‌های دیجیتال، توسعه رفتار خودتنظیمی در دانش‌آموزان، فراهم‌سازی زیرساخت‌های تفریحی ایمن، ایجاد فرصت برای فعالیت‌های تفریحی بیرونی در میان دانش‌آموزان، تقویت پیوند والد-فرزند و ارائه گزینه‌های جذاب برای منحرف کردن دانش‌آموزان از صفحه‌نمایش بود. نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه درک بهتری از چالش‌های والدین در خصوص استفاده بیش از حد از دستگاه‌ها و توصیه‌های مرتبط در این جمعیت ارائه می‌دهد. تدوین دستورالعمل‌های مؤثر برای مدیریت استفاده از صفحه‌نمایش دانش‌آموزان نیازمند مشارکت مدارس، والدین، قانون‌گذاران و خود دانش‌آموزان است. پژوهش‌های بیشتری برای تعیین مؤثرترین مداخلات مورد نیاز است.

Background: Chatbots are increasingly used to deliver cognitive behavioural therapy (CBT) via mobile and web applications. Many mental health systems cannot meet demand with face-to-face care alone. CBT chatbots have therefore been introduced in app form, but data on outcomes, dropout, and unequal uptake remain limited. Objective: This review evaluates whether CBT chatbots reduce anxiety and depression symptoms, which user- and design-related factors are linked to engagement and dropout, and which structural barriers limit who can practically use these tools. Methodology: Peer-reviewed studies from 2018 to 2026 were identified through searches in PubMed/MEDLINE and Google Scholar. Included studies examined automated CBT chatbots (e.g., Woebot, Wysa, Youper, Limbic Care) and reported clinical outcomes, engagement or dropout, and/or access-related findings. Twenty-four publications were synthesised thematically. Results: Short-term trials and observational studies reported reductions in anxiety and depression symptoms, with small-to-moderate effects1. Generative conversational designs were linked to higher engagement than static digital programmes in at least one RCT, which reported roughly 2.4 times the use frequency of a generative CBT app relative to workbook controls3. Attrition remained notable; one meta-analysis estimated intervention-arm dropout at 21.84%5. Unequal access persisted because of connectivity, device availability, and digital literacy, despite the privacy and round-the-clock availability of app-based care23. Conclusion: CBT chatbots may serve as useful low-intensity interventions, but their public health value depends on improved retention and fairer access. Implementation should address digital literacy, culturally appropriate design, and governance that does not restrict validated tools to already advantaged users.

زمینه: چت‌بات‌ها به طور فزاینده‌ای برای ارائه درمان شناختی-رفتاری (CBT) از طریق برنامه‌های موبایل و وب مورد استفاده قرار می‌گیرند. بسیاری از نظام‌های سلامت روان تنها با مراقبت حضوری قادر به پاسخگویی به تقاضا نیستند. بنابراین، چت‌بات‌های CBT به صورت اپلیکیشن معرفی شده‌اند، اما داده‌ها درباره پیامدها، ریزش و استفاده نابرابر همچنان محدود است. هدف: این مرور بررسی می‌کند که آیا چت‌بات‌های CBT علائم اضطراب و افسردگی را کاهش می‌دهند، کدام عوامل مرتبط با کاربر و طراحی با مشارکت و ریزش ارتباط دارند و چه موانع ساختاری استفاده عملی از این ابزارها را محدود می‌کند. روش‌شناسی: مطالعات داوری‌شده از سال ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۶ از طریق جستجو در PubMed/MEDLINE و Google Scholar شناسایی شدند. مطالعات واردشده، چت‌بات‌های خودکار CBT (مانند Woebot، Wysa، Youper، Limbic Care) را بررسی کرده و پیامدهای بالینی، مشارکت یا ریزش و/یا یافته‌های مرتبط با دسترسی را گزارش کرده‌اند. بیست‌وچهار مقاله به صورت موضوعی سنتز شدند. یافته‌ها: کارآزمایی‌های کوتاه‌مدت و مطالعات مشاهده‌ای کاهش علائم اضطراب و افسردگی را با اثرات کوچک تا متوسط گزارش کردند۱. طراحی‌های مکالمه‌ای مولد با مشارکت بالاتر نسبت به برنامه‌های دیجیتال ایستا در دست‌کم یک کارآزمایی تصادفی‌سازی‌شده مرتبط بودند که حدوداً ۲.۴ برابر فراوانی استفاده از اپلیکیشن CBT مولد نسبت به کنترل‌های مبتنی بر دفترچه کار را گزارش کرد۳. ریزش همچنان قابل توجه بود؛ یک فراتحلیل نرخ ریزش در بازوی مداخله را ۲۱.۸۴٪ برآورد کرد۵. دسترسی نابرابر به دلیل اتصال، در دسترس بودن دستگاه و سواد دیجیتال، علی‌رغم حفظ حریم خصوصی و دسترسی شبانه‌روزی مراقبت مبتنی بر اپلیکیشن، ادامه داشت۲۳. نتیجه‌گیری: چت‌بات‌های CBT می‌توانند به عنوان مداخلات کم‌شدت مفید باشند، اما ارزش سلامت عمومی آن‌ها به بهبود نگهداشت و دسترسی عادلانه‌تر وابسته است. پیاده‌سازی باید به سواد دیجیتال، طراحی متناسب با فرهنگ و حکمرانی‌ای که ابزارهای اعتبارسنجی‌شده را به کاربران برخوردار محدود نمی‌کند، توجه کند.

Learning transformation in the digital era requires educational units to optimize the use of technology, especially since the implementation of the Kurikulum Merdeka (Independent Curriculum), which emphasizes flexibility, differentiation, and student-centered learning. In this context, digital media plays an increasingly significant role in supporting the instructional process. This study aims to examine the utilization of digital media in the implementation of the Kurikulum Merdeka through a Systematic Literature Review (SLR) method. Ten SINTA-indexed articles published between 2023 and 2025 were analyzed based on topic relevance, publication quality, and the Indonesian educational context. The results indicate that digital media can enhance student motivation, participation, and learning outcomes through the use of various interactive applications such as Wordwall, Kahoot, Quizizz, educational videos, Learning Management Systems (LMS), and digital project development platforms like Thunkable. Furthermore, digital media strengthens the application of differentiated learning and formative assessment, which are core characteristics of the Kurikulum Merdeka. Nevertheless, implementation still faces challenges such as limited technological infrastructure, digital literacy, and teacher readiness. Overall, digital media is proven to be a vital element in supporting 21st-century learning transformation and realizing the principles of the Kurikulum Merdeka more effectively.

تحول یادگیری در عصر دیجیتال مستلزم آن است که واحدهای آموزشی بهینه‌سازی استفاده از فناوری را مد نظر قرار دهند، به‌ویژه از زمان اجرای برنامه درسی مستقل که بر انعطاف‌پذیری، تمایز و یادگیری دانش‌آموز محور تأکید دارد. در این زمینه، رسانه‌های دیجیتال نقش فزاینده‌ای در حمایت از فرایند آموزشی ایفا می‌کنند. هدف این پژوهش بررسی بهره‌برداری از رسانه‌های دیجیتال در اجرای برنامه درسی مستقل از طریق روش مرور نظام‌مند ادبیات (SLR) است. ده مقاله نمایه‌شده در SINTA که بین سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ منتشر شده‌اند، بر اساس ارتباط موضوعی، کیفیت انتشار و زمینه آموزشی اندونزی تحلیل شدند. نتایج نشان می‌دهد که رسانه‌های دیجیتال می‌توانند انگیزه، مشارکت و نتایج یادگیری دانش‌آموزان را از طریق استفاده از برنامه‌های تعاملی مختلف مانند Wordwall، Kahoot، Quizizz، ویدئوهای آموزشی، سامانه‌های مدیریت یادگیری (LMS) و بسترهای توسعه پروژه دیجیتال مانند Thunkable ارتقاء دهند. افزون بر این، رسانه‌های دیجیتال به تقویت اجرای یادگیری تمایزیافته و ارزشیابی تکوینی که از ویژگی‌های اصلی برنامه درسی مستقل هستند، کمک می‌کنند. با این حال، اجرا همچنان با چالش‌هایی مانند محدودیت زیرساخت‌های فناوری، سواد دیجیتال و آمادگی معلمان مواجه است. در مجموع، رسانه‌های دیجیتال به عنوان عنصری حیاتی در حمایت از تحول یادگیری در قرن بیست‌ویکم و تحقق اصول برنامه درسی مستقل به شکلی مؤثرتر اثبات شده‌اند.

This study examined how critical thinking and digital literacy contribute to civic engagement among pre-service primary school teachers in a Civic Education course using Project-Based Civic Learning (PjBCL) at an Indonesian university. Using a quantitative correlational design, data from 126 students were analysed with partial least squares structural equation modelling. Pre-post gains were large for critical thinking (d = 1.116), digital literacy (d = 1.418) and civic engagement (d = 1.726). The two competencies operated through different mechanisms. Critical thinking partially mediated the effect of PjBCL on civic engagement (indirect effect = 0.038; 95% CI [0.012, 0.072]), whereas digital literacy did not. Although digital literacy was the strongest direct predictor of civic engagement (β = 0.350; f² = 0.124), its link with PjBCL was negligible (β = 0.004; Q² = 0.001), suggesting students develop it mainly through informal online engagement rather than the curriculum. Building on dual-process theory, the study proposes Digitally Scaffolded Civic Learning (DSCL), which embeds digital literacy in each stage of project-based civic instruction, offering implications for curriculum planners in Indonesian civic education.

این مطالعه به بررسی نقش تفکر انتقادی و سواد دیجیتال در مشارکت مدنی دانشجویان معلم ابتدایی در درس آموزش مدنی با استفاده از یادگیری مدنی مبتنی بر پروژه (PjBCL) در یک دانشگاه اندونزیایی پرداخت. با استفاده از طرح همبستگی کمی، داده‌های ۱۲۶ دانشجو با مدل‌یابی معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی تحلیل شد. افزایش پیش‌آزمون تا پس‌آزمون برای تفکر انتقادی (d = ۱.۱۱۶)، سواد دیجیتال (d = ۱.۴۱۸) و مشارکت مدنی (d = ۱.۷۲۶) قابل توجه بود. این دو شایستگی از طریق سازوکارهای متفاوتی عمل کردند. تفکر انتقادی به طور جزئی اثر PjBCL بر مشارکت مدنی را میانجی‌گری کرد (اثر غیرمستقیم = ۰.۰۳۸؛ ۹۵٪ CI [۰.۰۱۲، ۰.۰۷۲])، در حالی که سواد دیجیتال چنین نقشی نداشت. اگرچه سواد دیجیتال قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده مستقیم مشارکت مدنی بود (β = ۰.۳۵۰؛ f² = ۰.۱۲۴)، ارتباط آن با PjBCL ناچیز بود (β = ۰.۰۰۴؛ Q² = ۰.۰۰۱)، که نشان می‌دهد دانشجویان عمدتاً آن را از طریق مشارکت غیررسمی آنلاین و نه از طریق برنامه درسی توسعه می‌دهند. با تکیه بر نظریه فرایند دوگانه، این پژوهش یادگیری مدنی مبتنی بر حمایت دیجیتال (DSCL) را پیشنهاد می‌کند که سواد دیجیتال را در هر مرحله از آموزش مدنی مبتنی بر پروژه ادغام می‌کند و پیامدهایی برای برنامه‌ریزان درسی آموزش مدنی اندونزی دارد.

Penelitian ini bertujuan mengembangkan e-booklet yang memenuhi kriteria kelayakan pada materi struktur dan fungsi sel sebagai media pembelajaran untuk meningkatkan literasi digital peserta didik kelas XI SMA. Literasi digital menjadi kompetensi esensial dalam pembelajaran abad ke-21 karena menuntut kemampuan peserta didik dalam mengakses, memahami, serta mengolah informasi secara kritis melalui teknologi digital. Namun demikian, integrasi literasi digital dalam kurikulum masih belum optimal, khususnya pada aspek pencarian informasi di internet, navigasi hiperteks, evaluasi konten, dan penyusunan pengetahuan. Penelitian ini menerapkan model 4D yang terdiri atas tahap define, design, develop, dan disseminate. Instrumen yang digunakan meliputi lembar validasi ahli, angket respon peserta didik, lembar observasi, serta tes literasi digital berupa pre-test dan post-test. Hasil penelitian menunjukkan bahwa e-booklet yang dikembangkan memiliki tingkat validitas sangat tinggi dengan skor 97,5%. Tingkat kepraktisan juga tergolong sangat baik dengan respon peserta didik sebesar 99,5% serta aktivitas belajar mencapai 100%. Selain itu, terjadi peningkatan kemampuan literasi digital dengan kategori tinggi pada seluruh indikator, ditunjukkan oleh rata-rata N-Gain sebesar 0,84. Oleh karena itu, e-booklet ini layak digunakan sebagai media pembelajaran biologi untuk mendukung literasi digital di tingkat sekolah menengah. Kata Kunci: Literasi Digital, E-booklet, Struktur dan Fungsi Sel This research is intended to develop a viable e-booklet focusing on Cell Structure and Function as an instructional medium to improve the digital literacy competencies of eleventh-grade high school students. Digital literacy constitutes a fundamental skill in 21st-century education, as it enables learners to access, analyze, and critically interpret information through digital platforms. Nevertheless, the integration of digital literacy skills into the curriculum remains limited, particularly in areas such as online information retrieval, hypertext navigation, content evaluation, and knowledge construction. This study applied the 4D development model, encompassing the stages of define, design, develop, and disseminate. The instruments utilized included expert validation sheets, student response questionnaires, observation forms, and digital literacy assessments in the form of pre-tests and post-tests aligned with learning objectives and literacy indicators. The findings revealed that the developed e-booklet attained a highly valid classification with a validation score of 97.5%. Its practicality was evidenced by positive student responses (99.5%) and optimal student engagement (100%). Furthermore, the comparison of pre-test and post-test results demonstrated a significant enhancement in digital literacy skills, with a high improvement level across all indicators and an average N-Gain score of 0.84. Thus, the e-booklet is deemed appropriate as a biology learning resource to foster students’ digital literacy within the framework of 21st-century education. Keywords: Digital Literacy, E-booklet, Cell structure and function

این پژوهش با هدف توسعه ای‌بوکلت که دارای معیارهای شایستگی لازم در موضوع ساختار و عملکرد سلول به عنوان رسانه آموزشی برای ارتقاء سواد دیجیتال دانش‌آموزان پایه یازدهم دبیرستان است، انجام شده‌است. سواد دیجیتال به عنوان یکی از شایستگی‌های اساسی در آموزش قرن بیست‌ویکم مطرح می‌شود، چرا که مستلزم توانایی دانش‌آموزان در دسترسی، درک و پردازش انتقادی اطلاعات از طریق فناوری‌های دیجیتال است. با این حال، ادغام سواد دیجیتال در برنامه درسی هنوز به طور مطلوب صورت نگرفته‌است، به ویژه در زمینه‌هایی مانند جستجوی اطلاعات در اینترنت، ناوبری ابرمتن، ارزیابی محتوا و ساخت دانش. این پژوهش از مدل توسعه 4D شامل مراحل تعریف، طراحی، توسعه و اشاعه استفاده کرده‌است. ابزارهای مورد استفاده شامل برگه‌های اعتبارسنجی خبرگان، پرسشنامه‌های پاسخ‌دهی دانش‌آموزان، فرم‌های مشاهده و آزمون‌های سواد دیجیتال به صورت پیش‌آزمون و پس‌آزمون بوده‌است. نتایج پژوهش نشان داد که ای‌بوکلت توسعه‌یافته دارای سطح اعتبار بسیار بالا با امتیاز ۹۷٫۵٪ است. میزان کاربردپذیری نیز بسیار مطلوب ارزیابی شد، به طوری که پاسخ دانش‌آموزان ۹۹٫۵٪ و میزان مشارکت در فعالیت‌های یادگیری ۱۰۰٪ بود. علاوه بر این، افزایش قابل توجهی در توانایی سواد دیجیتال با دسته‌بندی بالا در تمامی شاخص‌ها مشاهده شد، به طوری که میانگین N-Gain برابر با ۰٫۸۴ بود. بنابراین، این ای‌بوکلت به عنوان رسانه آموزشی زیست‌شناسی برای حمایت از سواد دیجیتال در سطح دبیرستان مناسب ارزیابی می‌شود.

Penelitian ini bertujuan mengetahui efektivitas platform pembelajaran BioDigital Human terhadap peningkatan pemahaman siswa pada materi sistem pencernaan dan mengkaji peran keterlaksanaan aktivitas pembelajaran dan tingkat literasi digital siswa dalam mendukung peningkatan pemahaman tersebut. Penelitian menggunakan desain pre-experimental one-group pretest-posttest, yang melibatkan 36 siswa kelas XI MIPA di SMA Negeri 6 Madiun. Pengumpulan data dilakukan dengan menggunakan instrumen tes, angket respon siswa, dan observasi keterlaksanaan pembelajaran. Analisis data dilakukan menggunakan uji Wilcoxon. Hasil uji Wilcoxon menunjukkan adanya perbedaan yang signifikan antara nilai pretest dan posttest dengan hasil Asymp.Sig.(2-tailed)<0,001 yang mengindikasikan adanya pengaruh platform pembelajaran BioDigital Human terhadap peningkatan pemahaman siswa pada materi sistem pencernaan. Hasil tes pemahaman siswa menunjukkan 81% siswa telah tuntas dan tujuan pembelajaran sebagian besar telah tercapai. Peningkatan pemahaman siswa dipengaruhi faktor keterlaksanaan aktivitas pembelajaran siswa yang mendapatkan kategori baik sampai sangat baik, serta kemampuan literasi digital siswa yang berada pada level L3 yang menunjukkan bahwa siswa telah mampu memanfaatkan keterampilan literasi digital secara mandiri dan terintegrasi dalam menggunakan platform untuk membantu pemahaman konsep. Kata Kunci: BioDigital Human, media pembelajaran tiga dimensi, pemahaman materi, sistem pencernaan This study aims to investigate the effectiveness of the BioDigital Human platform in improving students’ understanding of the digestive system and examine the contribution of learning implementation and students’ digital literacy levels to this improvement. A pre-experimental one-group pretest–posttest design was employed, involving 36 eleventh-grade science students (Grade XI MIPA) from SMA Negeri 6 Madiun. Data were collected through achievement tests, student response questionnaires, and observations of learning implementation. Statistical analysis was conducted using the Wilcoxon signed-rank test. The Wilcoxon test results confirmed a significant difference between pretest and posttest scores with a Asymp.Sig.(2-tailed)<0.001, showing that the effect of BioDigital Human platform for enhancing students’ understanding of the human digestive system. The students’ understanding test showed that 81% of students achieved learning mastery, and most of learning goals were accomplished. The improvement of students’ understanding was influenced by learning implementation activities which were categorized as good to very good, as well as students’ digital literacy skills which were mostly at level L3, indicating that they were able to utilize digital literacy skills independently and in an integrated manner when using the platform to support conceptual understanding. Keywords: BioDigital Human, 3D learning media, student comprehension, digestive system.

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی پلتفرم آموزشی BioDigital Human در ارتقای درک دانش‌آموزان از مبحث دستگاه گوارش و بررسی نقش اجرای فعالیت‌های یادگیری و سطح سواد دیجیتال دانش‌آموزان در حمایت از این ارتقا انجام شده‌است. پژوهش حاضر با استفاده از طرح پیش‌آزمایشی یک‌گروهی با پیش‌آزمون و پس‌آزمون انجام شد و ۳۶ دانش‌آموز پایه یازدهم رشته علوم تجربی (XI MIPA) از دبیرستان دولتی شماره ۶ مادیون را دربر گرفت. داده‌ها با استفاده از آزمون پیشرفت تحصیلی، پرسشنامه پاسخ دانش‌آموزان و مشاهده اجرای یادگیری گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون رتبه‌ای ویلکاکسون انجام گرفت. نتایج آزمون ویلکاکسون تفاوت معناداری را بین نمرات پیش‌آزمون و پس‌آزمون با مقدار Asymp.Sig.(2-tailed)<0.001 نشان داد که بیانگر تأثیر پلتفرم آموزشی BioDigital Human بر ارتقای درک دانش‌آموزان از مبحث دستگاه گوارش است. نتایج آزمون درک دانش‌آموزان نشان داد که ۸۱٪ دانش‌آموزان به حدنصاب یادگیری دست یافته‌اند و بیشتر اهداف آموزشی محقق شده‌اند. ارتقای درک دانش‌آموزان تحت تأثیر اجرای فعالیت‌های یادگیری که در دسته خوب تا بسیار خوب قرار گرفتند و همچنین مهارت‌های سواد دیجیتال دانش‌آموزان که عمدتاً در سطح L3 بودند، قرار داشت؛ به‌گونه‌ای که دانش‌آموزان قادر بودند مهارت‌های سواد دیجیتال را به‌صورت مستقل و یکپارچه در استفاده از پلتفرم جهت کمک به درک مفهومی به‌کار گیرند.

Pancasila valueis eiducation in thei seicond gradei of eileimeintary school still reilieis heiavily on conveintional meidia, causing studeints to bei passivei, strugglei to diffeireintiatei thei valueis of thei seicond and fifth principleis, and show undeirdeiveilopeid peirsonal digitality skills. This study aims to deiscribei thei deiveilopmeint proceiss of a Bookwidgeits-baseid Puzzlei meidium, deiteirminei its validity and feiasibility, and analyzei thei improveimeint of peirsonal digitality skills of seicond-gradei studeints at SDI Ma'arif Garum, Blitar Reigeincy, afteir using thei meidium. This study eimployeid thei Reiseiarch and Deiveilopmeint (R&D) meithod with thei ADDIEI modeil (Analysis, Deisign, Deiveilopmeint, Impleimeintation, EIvaluation), involving 23 seicond-gradei studeints as trial subjeicts along with a meidia eixpeirt, a conteint eixpeirt, and a classroom teiacheir as validators. Data weirei colleicteid through obseirvation, inteirvieiws, queistionnaireis, and teists (preiteist-postteist), thein analyzeid using deiscriptivei quantitativei analysis and statistical teists (paireid t-teist and N-Gain). Thei reisults show that thei meidium was cateigorizeid as veiry valid, with validation peirceintageis of 94% from thei meidia eixpeirt, 88% from thei conteint eixpeirt, and 98% from thei teiacheir's reisponsei. Thei Paireid Samplei t-Teist showeid a significancei valuei of 0.000 (<0.05), with thei preiteist aveiragei increiasing from 71.30 to 87.17 in thei postteist, and an N-Gain of 59%, cateigorizeid as eiffeictivei. Thus, thei Bookwidgeits-baseid Puzzlei meidium is feiasiblei and eiffeictivei for improving thei peirsonal digitality skills of seicond-gradei studeints on thei topic of Pancasila valueis.

آموزش ارزش‌های پاندسیلا در پایه دوم دبستان همچنان به شدت به رسانه‌های سنتی متکی است که این امر موجب انفعال دانش‌آموزان، دشواری در تمایز ارزش‌های اصل دوم و پنجم، و بروز مهارت‌های دیجیتالیتۀ شخصی توسعه‌نیافته می‌شود. هدف این پژوهش توصیف فرایند توسعه رسانه معمایی مبتنی بر BookWidgets، تعیین روایی و قابلیت استفاده آن، و تحلیل بهبود مهارت‌های دیجیتالیتۀ شخصی دانش‌آموزان پایه دوم دبستان اسلامی معارف گاروم، شهرستان بلیتر پس از استفاده از این رسانه است. این پژوهش از روش تحقیق و توسعه (R&D) با مدل ADDIE (تحلیل، طراحی، توسعه، اجرا، ارزیابی) بهره برده و ۲۳ دانش‌آموز پایه دوم را به عنوان آزمودنی، به همراه یک متخصص رسانه، یک متخصص محتوا و یک معلم کلاس به عنوان ارزیابان دربر می‌گیرد. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه، پرسشنامه و آزمون (پیش‌آزمون-پس‌آزمون) گردآوری و با استفاده از تحلیل کمی توصیفی و آزمون‌های آماری (t-test زوجی و N-Gain) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که رسانه مذکور از نظر روایی بسیار مطلوب ارزیابی شد، به‌طوری‌که درصد روایی توسط متخصص رسانه ۹۴٪، متخصص محتوا ۸۸٪ و پاسخ معلم ۹۸٪ بود. آزمون t زوجی مقدار معناداری ۰.۰۰۰ (<۰.۰۵) را نشان داد و میانگین پیش‌آزمون از ۷۱.۳۰ به ۸۷.۱۷ در پس‌آزمون افزایش یافت و مقدار N-Gain معادل ۵۹٪ و در دسته‌بندی اثربخش قرار گرفت. بنابراین، رسانه معمایی مبتنی بر BookWidgets برای ارتقای مهارت‌های دیجیتالیتۀ شخصی دانش‌آموزان پایه دوم در موضوع ارزش‌های پاندسیلا، قابل استفاده و اثربخش است.

This study aims to analyze the application of teachers’ digital literacy in the transformation of Islamic Religious Education and Ethics in elementary schools, including planning, implementation, utilization of digital resources and media, evaluation, as well as supporting and inhibiting factors. The research uses a qualitative approach with a multi-case case study design at SD Negeri 3 Labuhan Ratu, SD Negeri 1 Kampung Baru, and SD Negeri 1 Sepang Jaya. Data was obtained through observation, semi-structured interviews, and documentation, then analyzed through case analysis and cross-case analysis. The validity of the data was strengthened through triangulation of sources and techniques. The results of the study showed that the three schools have implemented digital literacy in the planning, implementation, and evaluation of learning. Teachers utilize video, PowerPoint, internet, laptops, projectors, and Smart TVs according to learning objectives and needs. The application of digital literacy also includes digital skills, ethics, security, and culture. The similarities between cases can be seen in the basic pattern of their application, while the differences are in the type of media, the availability of facilities, and the equitable distribution of teachers’ digital competencies. The findings show that the application of digital literacy does not only depend on the availability of technology, but also on the ability of teachers to integrate it with learning needs.

هدف این پژوهش، تحلیل کاربرد سواد دیجیتال معلمان در تحول آموزش دینی اسلامی و اخلاق در مدارس ابتدایی، شامل برنامه‌ریزی، اجرا، بهره‌برداری از منابع و رسانه‌های دیجیتال، ارزشیابی، همچنین عوامل حمایت‌کننده و بازدارنده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با طرح مطالعه موردی چندگانه در دبستان دولتی شماره ۳ لابوهان راتو، دبستان دولتی شماره ۱ کامپونگ بارو و دبستان دولتی شماره ۱ سپانگ جایا انجام شده است. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و اسناد گردآوری و سپس با تحلیل موردی و تحلیل بین‌موردی بررسی شدند. روایی داده‌ها از طریق مثلث‌سازی منابع و فنون تقویت گردید. نتایج پژوهش نشان داد که هر سه مدرسه سواد دیجیتال را در برنامه‌ریزی، اجرا و ارزشیابی یادگیری به کار گرفته‌اند. معلمان بر اساس اهداف و نیازهای آموزشی از ویدئو، پاورپوینت، اینترنت، لپ‌تاپ، پروژکتور و تلویزیون هوشمند استفاده می‌کنند. کاربرد سواد دیجیتال همچنین شامل مهارت‌های دیجیتال، اخلاق، امنیت و فرهنگ می‌شود. شباهت میان موارد در الگوی پایه کاربرد آن‌ها مشاهده می‌شود، در حالی که تفاوت‌ها در نوع رسانه، دسترسی به امکانات و توزیع عادلانه شایستگی‌های دیجیتال معلمان است. یافته‌ها نشان می‌دهد که کاربرد سواد دیجیتال تنها به وجود فناوری بستگی ندارد، بلکه به توانایی معلمان در ادغام آن با نیازهای آموزشی نیز وابسته است.

This research is motivated by the rampant character crisis and erosion of manners in the younger generation due to the rapid digital disruption in the Industrial Revolution Era 4.0. This research aims to analyze the values of Islamic education in Surah Luqman and reformulate its relevance as a conceptual and practical framework in the digital era. This type of research is qualitative library research with maudhu'i (thematic) tafsir methods and content analysis techniques based on contextual hermeneutics. The results of the study show that Surah Luqman offers a systematic pedagogical hierarchy: the cultivation of faith/monotheism is related to value formation, the discipline of prayer is related to self-regulation, and the formation of morals provides ethical guidance in cyberspace. Its methodological excellence lies in a dialogical, persuasive (ya bunayya), and exemplary parenting approach (uswah hasanah), which offers an alternative perspective to authoritarian and permissive parenting patterns. This research connects the normative text of the Qur'an and the sociological reality of the cyber age. In conclusion, the educational values of Surah Luqman are relevant to Islamic education in the digital era, particularly in supporting technological skills (khalifah fil 'ardh) as well as moral-spiritual depth ('abdullah). The implications of this study recommend the practical integration of Surah Luqman values into the Islamic education curriculum and family digital literacy strategies.

این پژوهش با انگیزه بحران گسترده شخصیت و فرسایش آداب و رسوم در نسل جوان به دلیل اختلالات سریع دیجیتال در عصر انقلاب صنعتی ۴.۰ انجام شده‌است. هدف این پژوهش تحلیل ارزش‌های تعلیم و تربیت اسلامی در سوره لقمان و بازفرمول‌بندی ارتباط آن به‌عنوان چارچوب مفهومی و عملی در عصر دیجیتال است. نوع پژوهش حاضر، کیفی و از نوع کتابخانه‌ای با روش تفسیر موضوعی (مأدوعی) و تکنیک تحلیل محتوا مبتنی بر هرمنوتیک زمینه‌ای می‌باشد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که سوره لقمان یک سلسله‌مراتب تربیتی نظام‌مند ارائه می‌دهد: پرورش ایمان/توحید با شکل‌گیری ارزش‌ها مرتبط است، انضباط در نماز با خودتنظیمی ارتباط دارد و شکل‌گیری اخلاق، راهنمایی اخلاقی در فضای مجازی فراهم می‌کند. برتری روش‌شناختی آن در رویکرد تربیتی گفت‌وگومحور، اقناعی (یا بُنَیَّ) و الگویی (اُسوَه حسنه) نهفته است که دیدگاهی جایگزین برای الگوهای تربیتی استبدادی و سهل‌گیرانه ارائه می‌دهد. این پژوهش متن هنجاری قرآن و واقعیت جامعه‌شناختی عصر سایبری را به هم پیوند می‌دهد. در نتیجه، ارزش‌های تربیتی سوره لقمان برای تعلیم و تربیت اسلامی در عصر دیجیتال به‌ویژه در حمایت از مهارت‌های فناورانه (خلیفه فی‌الارض) و عمق اخلاقی-معنوی (عبدالله) مرتبط است. پیامدهای این مطالعه، ادغام عملی ارزش‌های سوره لقمان در برنامه درسی تعلیم و تربیت اسلامی و راهبردهای سواد دیجیتال خانواده را توصیه می‌کند.

This study aims to analyze the bibliographic metadata characteristics of research on cancel culture in the context of Social Studies using a bibliometric approach. The research subjects include scholarly articles indexed in the Scopus database that discuss cancel culture relevant to Social Studies. The research method employed is bibliometric analysis using VOSviewer software to identify publication trends based on the aspects of Documents by Year, Documents by Subject Area, Documents by Country or Territory, and Documents by Funding Sponsor. The theories underlying this article encompass three main approaches: the theory of social construction and communication, the theory of power, and the theory of digital ethics. The findings indicate that publications on cancel culture in the context of Social Studies have increased significantly since 2020, peaking in 2024. The Social Sciences field is the most dominant discipline researching this topic, followed by Psychology as well as Business, Management, and Accounting. Geographically, research is dominated by the United States, Australia, Canada, and the Philippines. Meanwhile, research funding primarily comes from social sciences and humanities institutions, highlighting a greater focus on social and communication aspects rather than direct educational implications. This study recommends further exploration of the impact of cancel culture on Social Studies curricula, academic freedom, and digital ethics in education. Additionally, empirical research is needed to understand how students and educators respond to this phenomenon and to develop educational strategies based on digital literacy.

هدف این پژوهش، تحلیل ویژگی‌های فراداده‌های کتاب‌شناختی پژوهش‌ها درباره فرهنگ حذف در زمینه مطالعات اجتماعی با رویکرد بیبلیومتریک است. جامعه پژوهش شامل مقالات علمی نمایه‌شده در پایگاه داده Scopus است که به بحث درباره فرهنگ حذف مرتبط با مطالعات اجتماعی می‌پردازند. روش پژوهش، تحلیل بیبلیومتریک با استفاده از نرم‌افزار VOSviewer به منظور شناسایی روندهای انتشار بر اساس اسناد بر حسب سال، اسناد بر حسب حوزه موضوعی، اسناد بر حسب کشور یا قلمرو و اسناد بر حسب حامی مالی است. نظریه‌های زیربنایی این مقاله سه رویکرد اصلی را در بر می‌گیرد: نظریه ساخت اجتماعی و ارتباطات، نظریه قدرت و نظریه اخلاق دیجیتال. یافته‌ها نشان می‌دهد که انتشارات درباره فرهنگ حذف در زمینه مطالعات اجتماعی از سال ۲۰۲۰ به طور قابل توجهی افزایش یافته و در سال ۲۰۲۴ به اوج خود رسیده است. حوزه علوم اجتماعی غالب‌ترین رشته در پژوهش این موضوع است و پس از آن روان‌شناسی و همچنین مدیریت، کسب‌وکار و حسابداری قرار دارند. از نظر جغرافیایی، پژوهش‌ها عمدتاً توسط ایالات متحده آمریکا، استرالیا، کانادا و فیلیپین انجام شده است. همچنین، تأمین مالی پژوهش عمدتاً از سوی نهادهای علوم اجتماعی و علوم انسانی صورت می‌گیرد که نشان‌دهنده تمرکز بیشتر بر جنبه‌های اجتماعی و ارتباطی به جای پیامدهای مستقیم آموزشی است. این پژوهش پیشنهاد می‌کند تأثیر فرهنگ حذف بر برنامه‌های درسی مطالعات اجتماعی، آزادی علمی و اخلاق دیجیتال در آموزش بیشتر مورد بررسی قرار گیرد. همچنین، انجام پژوهش‌های تجربی برای درک واکنش دانشجویان و مدرسان به این پدیده و توسعه راهبردهای آموزشی مبتنی بر سواد دیجیتال ضروری است.

This paper presents an exploratory systematic review of artificial intelligence (AI) in physics education and its alignment with Sustainable Development Goal 4 (SDG 4). Following Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses 2020 guidelines (Page et al., 2021), a Web of Science search conducted on January 15, 2025, yielded 105 records; after independent dual-reviewer screening (Cohen’s κ = 0.82 on n = 105 title/abstract decisions), 12 empirical studies published between 2013 and 2025 were included and analyzed. Given the small corpus and emergent nature of the field, findings are explicitly characterized as exploratory evidence mapping rather than consolidated empirical conclusions. The corpus spans educational contexts from secondary school to teacher training and engages AI types including intelligent tutoring systems, machine learning, natural language processing, and generative models. Results indicate that AI is used in four pedagogical roles: tutor, evaluator, assistant, and analyst, with documented benefits in conceptual understanding, formative feedback, personalization, and self-regulated learning. Alignment with SDG-4-relevant sustainability competencies (critical thinking, problem solving, collaboration, and digital literacy) was identified through a secondary interpretive analysis by the review authors against Education for Sustainable Development competency frameworks (Rieckmann, 2011; UNESCO, 2017; 2024); this alignment is inferential and design-based rather than directly measured by the primary studies. Ongoing challenges include technical reliability, teacher preparation and acceptance, and ethical concerns regarding transparency, bias, equity, and data protection. The review contributes an initial, disciplinary-specific evidence map at the intersection of AI, physics education, and SDG 4, and identifies six evidence gaps for future empirical research. No protocol was preregistered prior to conducting this review; this absence is acknowledged as a transparency limitation.

این مقاله به ارائه یک مرور نظام‌مند اکتشافی درباره هوش مصنوعی (AI) در آموزش فیزیک و همسویی آن با هدف توسعه پایدار ۴ (SDG 4) می‌پردازد. با پیروی از دستورالعمل‌های Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses 2020 (Page و همکاران، 2021)، جستجوی Web of Science که در تاریخ ۱۵ ژانویه ۲۰۲۵ انجام شد، ۱۰۵ رکورد را به دست داد؛ پس از غربالگری مستقل توسط دو ارزیاب (ضریب کاپا کوهن κ = 0.82 بر روی n = 105 تصمیم عنوان/چکیده)، ۱۲ مطالعه تجربی منتشرشده بین سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۵ وارد و تحلیل شدند. با توجه به حجم اندک مطالعات و ماهیت نوظهور این حوزه، یافته‌ها به طور صریح به عنوان نگاشت شواهد اکتشافی و نه نتیجه‌گیری‌های تجربی تثبیت‌شده توصیف می‌شوند. بدنه مطالعات زمینه‌های آموزشی از دبیرستان تا آموزش معلمان را دربر می‌گیرد و انواع هوش مصنوعی شامل سامانه‌های آموزش هوشمند، یادگیری ماشین، پردازش زبان طبیعی و مدل‌های مولد را مورد استفاده قرار می‌دهد. نتایج نشان می‌دهد که هوش مصنوعی در چهار نقش آموزشی شامل معلم، ارزیاب، دستیار و تحلیل‌گر به کار می‌رود و مزایایی چون ارتقای درک مفهومی، بازخورد تکوینی، شخصی‌سازی و یادگیری خودتنظیمی را به همراه دارد. همسویی با شایستگی‌های پایداری مرتبط با SDG-4 (تفکر انتقادی، حل مسئله، همکاری و سواد دیجیتال) از طریق تحلیل تفسیری ثانویه توسط نویسندگان مرور و بر اساس چارچوب‌های شایستگی آموزش برای توسعه پایدار (Rieckmann، ۲۰۱۱؛ یونسکو، ۲۰۱۷؛ ۲۰۲۴) شناسایی شد؛ این همسویی استنباطی و مبتنی بر طراحی است و نه مستقیماً توسط مطالعات اولیه اندازه‌گیری شده باشد. چالش‌های جاری شامل پایایی فنی، آمادگی و پذیرش معلمان و نگرانی‌های اخلاقی درباره شفافیت، سوگیری، عدالت و حفاظت از داده‌ها است. این مرور، نگاشت اولیه و اختصاصی شواهد را در تقاطع هوش مصنوعی، آموزش فیزیک و SDG 4 ارائه می‌دهد و شش شکاف شواهدی برای پژوهش‌های تجربی آینده شناسایی می‌کند. هیچ پروتکلی پیش از انجام این مرور ثبت نشده است؛ این فقدان به عنوان یک محدودیت شفافیت مورد اشاره قرار گرفته است.

This study examines how cross-subject integration in STEM education can be embedded within formal curriculum structures through institutional design rather than individual teacher initiative. The research was conducted at a STEM-specialist secondary school in Astana, Kazakhstan, where informatics functions as a coordinating subject across science and humanities disciplines. The study analyses two dimensions of curriculum organisation: (1) the vertical progression of the informatics curriculum across Grades 6–10, from digital literacy and data handling to programming and independent project work; and (2) a horizontal coordination mechanism in which informatics and subject teachers design shared learning tasks and independently assess different dimensions of the same student products. Data include curriculum documents, assessment rubrics, student project work ( n = 36 students, comprising three complete project groups from the chemistry integration cycle), and teacher perspectives collected through informal conversational exchanges. Findings document how co-assessment structures differentiated disciplinary feedback from two independent knowledge positions within a single task, and how teachers perceived this structure as making disciplinary expectations more explicit in student preparation. The study introduces the concept of an interdisciplinary assessment ecology as a distributed evaluation structure in which subject specialists assess distinct dimensions of shared student artefacts. The results suggest that such integration can be implemented through formal planning routines embedded in existing curriculum structures without additional curriculum time for students or external funding, though it does require coordinated teacher time for quarterly cross-departmental planning sessions.

این مطالعه بررسی می‌کند که چگونه ادغام میان‌موضوعی در آموزش STEM می‌تواند از طریق طراحی نهادی و نه صرفاً ابتکار فردی معلمان، در ساختارهای رسمی برنامهٔ درسی جای گیرد. پژوهش در یک دبیرستان تخصصی STEM در آستانه، قزاقستان انجام شده است که در آن، درس انفورماتیک به عنوان یک موضوع هماهنگ‌کننده میان رشته‌های علوم و علوم انسانی ایفای نقش می‌کند. این مطالعه دو بُعد از سازماندهی برنامهٔ درسی را تحلیل می‌کند: (۱) پیشرفت عمودی برنامهٔ درسی انفورماتیک در پایه‌های ششم تا دهم، از سواد دیجیتال و داده‌پردازی تا برنامه‌نویسی و کار پروژه‌ای مستقل؛ و (۲) سازوکار هماهنگی افقی که در آن معلمان انفورماتیک و سایر دروس، وظایف یادگیری مشترک طراحی کرده و به طور مستقل ابعاد مختلف یک محصول دانش‌آموزی را ارزیابی می‌کنند. داده‌ها شامل اسناد برنامهٔ درسی، روبریک‌های ارزیابی، کارهای پروژه‌ای دانش‌آموزان (n = 36 دانش‌آموز، شامل سه گروه کامل پروژه از چرخهٔ ادغام شیمی) و دیدگاه‌های معلمان که از طریق گفتگوهای غیررسمی جمع‌آوری شده‌اند، می‌باشد. یافته‌ها نشان می‌دهد که ساختارهای هم‌ارزیابی، بازخوردهای متمایز رشته‌ای را از دو جایگاه دانشی مستقل در قالب یک وظیفه واحد فراهم می‌کند و معلمان این ساختار را موجب شفاف‌تر شدن انتظارات رشته‌ای در آماده‌سازی دانش‌آموزان می‌دانند. این مطالعه مفهوم «بوم‌شناسی ارزیابی میان‌رشته‌ای» را به عنوان ساختار ارزیابی توزیع‌شده‌ای معرفی می‌کند که در آن متخصصان هر رشته، ابعاد متمایز مصنوعات مشترک دانش‌آموزی را ارزیابی می‌کنند. نتایج نشان می‌دهد چنین ادغامی می‌تواند از طریق روال‌های برنامه‌ریزی رسمی که در ساختارهای موجود برنامهٔ درسی تعبیه شده‌اند، بدون نیاز به زمان اضافی برای دانش‌آموزان یا تأمین مالی خارجی اجرا شود، هرچند نیازمند هماهنگی زمانی معلمان برای جلسات برنامه‌ریزی میان‌بخشی فصلی است.

This research aimed to: 1) investigate the current conditions, desirable conditions, and priority needs for enhancing the digital leadership of teachers under the Mahasarakham Primary Educational Service Area Office 3; and 2) develop a program for enhancing teachers’ digital leadership. The study employed a research and development (R&D) design consisting of two phases. The sample comprised 278 teachers selected through proportionate stratified random sampling. Five administrators and teachers were purposively selected to provide best-practice information, and five experts were purposively selected to evaluate the program. The instruments were a questionnaire, a semi-structured interview form, and a program appropriateness and feasibility evaluation form. The questionnaire had IOC values of 0.80–1.00 and reliability coefficients of 0.867 and 0.921 for the current and desirable conditions, respectively. Data were collected through questionnaires, interviews, and expert evaluation. Percentage, mean, standard deviation, the Modified Priority Needs Index (PNImodified), and content analysis were used. The findings were: 1) the overall current condition was moderate ( = 2.93), whereas the desirable condition was at the highest level ( = 4.68). Priority needs were digital literacy (0.916), technology for measurement and assessment (0.651), digital technology for teaching and learning (0.473), and digital resource management (0.439); and 2) the program consisted of objectives, principles and structure, four content modules, development methods using training, study visits, and workplace practice based on the 70:20:10 model, and evaluation. Overall program appropriateness and feasibility were rated at a high level.

این پژوهش با اهداف: ۱) بررسی وضعیت موجود، وضعیت مطلوب و نیازهای اولویت‌دار برای ارتقای رهبری دیجیتال معلمان تحت پوشش اداره آموزش و پرورش ابتدایی منطقه ۳ مهاساراکام؛ و ۲) توسعه برنامه‌ای برای ارتقای رهبری دیجیتال معلمان انجام شد. این مطالعه با طرح پژوهش و توسعه (R&D) در دو مرحله صورت گرفت. نمونه شامل ۲۷۸ معلم بود که با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای متناسب انتخاب شدند. پنج نفر از مدیران و معلمان به صورت هدفمند برای ارائه اطلاعات بهترین تجارب و پنج نفر از خبرگان به صورت هدفمند برای ارزیابی برنامه انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه، فرم مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و فرم ارزیابی مناسب بودن و امکان‌پذیری برنامه بود. مقادیر IOC پرسشنامه بین ۰.۸۰ تا ۱.۰۰ و ضرایب پایایی برای وضعیت موجود و وضعیت مطلوب به ترتیب ۰.۸۶۷ و ۰.۹۲۱ بود. داده‌ها از طریق پرسشنامه، مصاحبه و ارزیابی خبرگان گردآوری شد. برای تحلیل داده‌ها از درصد، میانگین، انحراف معیار، شاخص نیازهای اولویت‌دار اصلاح‌شده (PNImodified) و تحلیل محتوا استفاده شد. یافته‌ها نشان داد: ۱) وضعیت موجود به طور کلی در سطح متوسط ( = ۲.۹۳) و وضعیت مطلوب در بالاترین سطح ( = ۴.۶۸) قرار داشت. نیازهای اولویت‌دار شامل سواد دیجیتال (۰.۹۱۶)، فناوری برای سنجش و ارزیابی (۰.۶۵۱)، فناوری دیجیتال برای آموزش و یادگیری (۰.۴۷۳) و مدیریت منابع دیجیتال (۰.۴۳۹) بود؛ و ۲) برنامه شامل اهداف، اصول و ساختار، چهار ماژول محتوایی، روش‌های توسعه با استفاده از آموزش، بازدیدهای مطالعاتی و تمرین در محیط کار بر اساس مدل ۷۰:۲۰:۱۰ و ارزیابی بود. مناسب بودن و امکان‌پذیری کلی برنامه در سطح بالا ارزیابی شد.

AbstractAcademic libraries increasingly serve as strategic components of higher education governance, extending beyond their traditional role as information repositories to support institutional sustainability, digital transformation, policy implementation, and knowledge production. This study reviews 36 sources from library and information science, higher education management, and related management fields to examine the role of academic libraries within institutional strategy and information infrastructure. Using narrative synthesis supported by bibliometric mapping, the study identifies eight recurring themes: green and sustainable libraries, digital transformation and leadership, bibliometric and methodological research, institutional and strategic management, digital information services, digital literacy and instruction, digital leadership, and the broader library and information science research landscape. Scholarly attention increased substantially after 2020, particularly around generative artificial intelligence, digital leadership, and policy-oriented research, while sustainability research has developed since 2008. The findings are interpreted through a conceptual framework linking institutional strategy, sustainability, digital transformation, and higher education policies and programmes. Despite limitations arising from the small corpus and narrative synthesis approach, the study highlights the need for further empirical and comparative research. Overall, academic libraries should be recognised as strategic institutional assets and actively integrated into higher education policy planning, particularly in infrastructure, pedagogy, digital transformation, and governance.

چکیده: کتابخانه‌های دانشگاهی به طور فزاینده‌ای به عنوان اجزای راهبردی در حاکمیت آموزش عالی ایفای نقش می‌کنند و فراتر از نقش سنتی خود به عنوان مخازن اطلاعات، از پایداری نهادی، تحول دیجیتال، اجرای سیاست‌ها و تولید دانش حمایت می‌کنند. این مطالعه با مرور ۳۶ منبع از حوزه‌های علم اطلاعات و دانش‌شناسی، مدیریت آموزش عالی و رشته‌های مرتبط با مدیریت، نقش کتابخانه‌های دانشگاهی را در راهبرد نهادی و زیرساخت اطلاعات بررسی می‌کند. با بهره‌گیری از سنتز روایتی و نگاشت کتاب‌سنجی، مطالعه حاضر هشت مضمون تکرارشونده را شناسایی می‌کند: کتابخانه‌های سبز و پایدار، تحول دیجیتال و رهبری، پژوهش‌های کتاب‌سنجی و روش‌شناختی، مدیریت نهادی و راهبردی، خدمات اطلاعات دیجیتال، سواد دیجیتال و آموزش، رهبری دیجیتال و چشم‌انداز کلی پژوهش‌های علم اطلاعات و دانش‌شناسی. توجه علمی به این حوزه پس از سال ۲۰۲۰ به طور قابل توجهی افزایش یافته است، به ویژه در زمینه هوش مصنوعی مولد، رهبری دیجیتال و پژوهش‌های سیاست‌محور، در حالی که پژوهش‌های پایداری از سال ۲۰۰۸ توسعه یافته‌اند. یافته‌ها از طریق چارچوب مفهومی که راهبرد نهادی، پایداری، تحول دیجیتال و سیاست‌ها و برنامه‌های آموزش عالی را به هم پیوند می‌دهد، تفسیر می‌شوند. با وجود محدودیت‌هایی ناشی از حجم کوچک منابع و رویکرد سنتز روایتی، این مطالعه بر ضرورت پژوهش‌های تجربی و مقایسه‌ای بیشتر تأکید می‌کند. در مجموع، کتابخانه‌های دانشگاهی باید به عنوان دارایی‌های راهبردی نهادی شناخته شده و به طور فعال در برنامه‌ریزی سیاست آموزش عالی، به ویژه در حوزه زیرساخت، آموزش، تحول دیجیتال و حاکمیت، ادغام شوند.

AbstractAcademic libraries increasingly serve as strategic components of higher education governance, extending beyond their traditional role as information repositories to support institutional sustainability, digital transformation, policy implementation, and knowledge production. This study reviews 36 sources from library and information science, higher education management, and related management fields to examine the role of academic libraries within institutional strategy and information infrastructure. Using narrative synthesis supported by bibliometric mapping, the study identifies eight recurring themes: green and sustainable libraries, digital transformation and leadership, bibliometric and methodological research, institutional and strategic management, digital information services, digital literacy and instruction, digital leadership, and the broader library and information science research landscape. Scholarly attention increased substantially after 2020, particularly around generative artificial intelligence, digital leadership, and policy-oriented research, while sustainability research has developed since 2008. The findings are interpreted through a conceptual framework linking institutional strategy, sustainability, digital transformation, and higher education policies and programmes. Despite limitations arising from the small corpus and narrative synthesis approach, the study highlights the need for further empirical and comparative research. Overall, academic libraries should be recognised as strategic institutional assets and actively integrated into higher education policy planning, particularly in infrastructure, pedagogy, digital transformation, and governance.

چکیده: کتابخانه‌های دانشگاهی به طور فزاینده‌ای به عنوان اجزای راهبردی در حاکمیت آموزش عالی ایفای نقش می‌کنند و فراتر از نقش سنتی خود به عنوان مخازن اطلاعات، از پایداری نهادی، تحول دیجیتال، اجرای سیاست‌ها و تولید دانش حمایت می‌کنند. این مطالعه با مرور ۳۶ منبع از حوزه‌های علم اطلاعات و دانش‌شناسی، مدیریت آموزش عالی و رشته‌های مرتبط با مدیریت، نقش کتابخانه‌های دانشگاهی را در راهبرد نهادی و زیرساخت اطلاعات بررسی می‌کند. با بهره‌گیری از سنتز روایتی و نگاشت کتاب‌سنجی، مطالعه حاضر هشت مضمون تکرارشونده را شناسایی می‌کند: کتابخانه‌های سبز و پایدار، تحول دیجیتال و رهبری، پژوهش‌های کتاب‌سنجی و روش‌شناختی، مدیریت نهادی و راهبردی، خدمات اطلاعات دیجیتال، سواد دیجیتال و آموزش، رهبری دیجیتال و چشم‌انداز کلی پژوهش‌های علم اطلاعات و دانش‌شناسی. توجه علمی به این حوزه پس از سال ۲۰۲۰ به طور قابل توجهی افزایش یافته است، به ویژه در زمینه هوش مصنوعی مولد، رهبری دیجیتال و پژوهش‌های سیاست‌محور، در حالی که پژوهش‌های پایداری از سال ۲۰۰۸ توسعه یافته‌اند. یافته‌ها از طریق چارچوب مفهومی که راهبرد نهادی، پایداری، تحول دیجیتال و سیاست‌ها و برنامه‌های آموزش عالی را به هم پیوند می‌دهد، تفسیر می‌شوند. با وجود محدودیت‌هایی ناشی از حجم کوچک منابع و رویکرد سنتز روایتی، این مطالعه بر ضرورت پژوهش‌های تجربی و مقایسه‌ای بیشتر تأکید می‌کند. در مجموع، کتابخانه‌های دانشگاهی باید به عنوان دارایی‌های راهبردی نهادی شناخته شده و به طور فعال در برنامه‌ریزی سیاست آموزش عالی، به ویژه در حوزه زیرساخت، آموزش، تحول دیجیتال و حاکمیت، ادغام شوند.

People living with severe mental illness experience substantial health inequalities and high rates of premature mortality, largely driven by modifiable lifestyle-related risk factors, including poor diet quality. Digital technologies may provide scalable and flexible opportunities to support healthier behaviours; however, few interventions have specifically targeted nutrition-related outcomes as a primary focus in this population. MindBia is a co-designed, web-based digital nutrition intervention consisting of six structured modules developed for individuals residing in high-support mental health hostels. The intervention was informed by prior studies with service users and mental health staff. This pilot study aims to evaluate the feasibility, acceptability, and preliminary effectiveness of the MindBia intervention over eight weeks. A mixed-method pre-post design will be employed. Participants will complete baseline and post-intervention assessments examining dietary behaviours, digital literacy, and general wellbeing. Engagement with the web-based application will be monitored using embedded usage analytics. Semi-structured interviews conducted post-intervention will explore participants’ experiences, perceived impact, and barriers to engagement. Findings from this pilot study will inform refinement of the MindBia web-based application and guide the design of a larger scale trial evaluating its overall effectiveness.

افراد مبتلا به اختلال روانی شدید با نابرابری‌های قابل توجه سلامت و نرخ بالای مرگ‌ومیر زودرس مواجه هستند که عمدتاً ناشی از عوامل خطر مرتبط با سبک زندگی قابل تغییر، از جمله کیفیت پایین رژیم غذایی است. فناوری‌های دیجیتال ممکن است فرصت‌هایی مقیاس‌پذیر و انعطاف‌پذیر برای حمایت از رفتارهای سالم‌تر فراهم کنند؛ با این حال، تعداد کمی از مداخلات به طور خاص پیامدهای مرتبط با تغذیه را به عنوان تمرکز اصلی در این جمعیت هدف قرار داده‌اند. MindBia یک مداخله تغذیه‌ای دیجیتال مبتنی بر وب است که با مشارکت کاربران خدمات و کارکنان سلامت روان، شامل شش ماژول ساختاریافته برای افراد ساکن در خوابگاه‌های سلامت روان با حمایت بالا طراحی شده است. این مطالعه مقدماتی با هدف ارزیابی امکان‌سنجی، مقبولیت و اثربخشی اولیه مداخله MindBia طی هشت هفته انجام می‌شود. از طرح پژوهشی ترکیبی پیش‌آزمون-پس‌آزمون استفاده خواهد شد. شرکت‌کنندگان ارزیابی‌های پایه و پس از مداخله را در زمینه رفتارهای تغذیه‌ای، سواد دیجیتال و سلامت عمومی تکمیل خواهند کرد. میزان مشارکت با برنامه مبتنی بر وب از طریق تحلیل‌های کاربری تعبیه‌شده پایش می‌شود. مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته پس از مداخله به منظور بررسی تجارب شرکت‌کنندگان، تأثیر ادراک‌شده و موانع مشارکت انجام خواهد شد. یافته‌های این مطالعه مقدماتی به اصلاح برنامه مبتنی بر وب MindBia و هدایت طراحی کارآزمایی بزرگ‌مقیاس برای ارزیابی اثربخشی کلی آن کمک خواهد کرد.

This study explored strategies for bridging AI-mediated educational inequalities in Open and Distance eLearning (ODeL) using Zimbabwe Open University as a case study. The study was grounded in the Capability Approach, which emphasises individuals’ ability to access and effectively utilise resources to achieve valued outcomes. A qualitative instrumental case study design was employed to gain an in-depth understanding of the interventions required to promote equitable participation in AI-enabled learning among geographically diverse student populations. Data were generated through semi-structured interviews with seven lecturers and one quality assurance coordinator, as well as focus group discussions with 14 students from diverse geographical and socioeconomic backgrounds. The data were analysed using Braun and Clarke's six-phase thematic analysis approach. The findings revealed four major strategies for bridging AI -mediated educational inequalities: digital infrastructure development, AI and digital literacy capacity building, inclusive institutional policies and support systems, and multi-stakeholder partnership and resource mobilisation. The study found that these strategies have the potential to enhance equitable access to AI-enabled learning resources, strengthen students’ digital capabilities, improve participation in AI-supported learning environments and reduce disparities between urban and rural learners. However, the effectiveness of these strategies may be constrained by limited financial resources, inadequate technological infrastructure, uneven digital literacy levels and policy implementation challenges. The study concludes that bridging AI-mediated educational inequalities requires a holistic approach that combines technological investment, capacity development, institutional commitment, and collaborative partnership. The study contributes to the emerging literature by showing that AI-mediated educational inequality extends beyond conventional digital access to include differences in AI literacy, institutional support, and students’ capabilities to convert AI resources into meaningful learning opportunities. The study recommends that ODeL institutions adopt inclusive AI integration frameworks that prioritise equitable access, digital empowerment, and targeted support for disadvantaged learners to ensure that the benefits of AI are accessible to all students regardless of geographical location.

این مطالعه به بررسی راهبردهایی برای پل زدن بر نابرابری‌های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی در آموزش باز و از راه دور الکترونیکی (ODeL) با استفاده از دانشگاه باز زیمبابوه به عنوان مطالعه موردی پرداخت. این پژوهش بر رویکرد قابلیت استوار بود که بر توانایی افراد در دسترسی و بهره‌برداری مؤثر از منابع برای دستیابی به پیامدهای ارزشمند تأکید دارد. از طرح مطالعه موردی ابزاری کیفی برای درک عمیق مداخلات مورد نیاز جهت ارتقای مشارکت برابر در یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی در میان جمعیت دانشجویی با پراکندگی جغرافیایی مختلف استفاده شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با هفت مدرس و یک هماهنگ‌کننده تضمین کیفیت و همچنین بحث‌های گروهی متمرکز با ۱۴ دانشجو از پیشینه‌های جغرافیایی و اجتماعی-اقتصادی متنوع گردآوری شد. داده‌ها با استفاده از رویکرد تحلیل تماتیک شش‌مرحله‌ای Braun و Clarke تحلیل شدند. یافته‌ها چهار راهبرد اصلی برای پل زدن بر نابرابری‌های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی را آشکار ساخت: توسعه زیرساخت دیجیتال، توانمندسازی سواد دیجیتال و هوش مصنوعی، سیاست‌ها و نظام‌های حمایتی فراگیر در سطح نهادی، و مشارکت چندذینفعی و بسیج منابع. پژوهش نشان داد که این راهبردها می‌توانند دسترسی برابر به منابع یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی را ارتقا دهند، قابلیت‌های دیجیتال دانشجویان را تقویت کنند، مشارکت در محیط‌های یادگیری پشتیبانی‌شده توسط هوش مصنوعی را بهبود بخشند و شکاف میان دانشجویان شهری و روستایی را کاهش دهند. با این حال، اثربخشی این راهبردها ممکن است با محدودیت منابع مالی، زیرساخت فناوری ناکافی، سطوح نابرابر سواد دیجیتال و چالش‌های اجرای سیاستی مواجه شود. این مطالعه نتیجه می‌گیرد که پل زدن بر نابرابری‌های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی نیازمند رویکردی جامع است که سرمایه‌گذاری فناورانه، توسعه ظرفیت، تعهد نهادی و مشارکت همکاری‌جویانه را تلفیق کند. این پژوهش با نشان دادن اینکه نابرابری آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی فراتر از دسترسی صرف به فناوری دیجیتال بوده و تفاوت‌هایی در سواد هوش مصنوعی، حمایت نهادی و قابلیت‌های دانشجویان برای تبدیل منابع هوش مصنوعی به فرصت‌های یادگیری معنادار را نیز در بر می‌گیرد، به ادبیات نوظهور این حوزه کمک می‌کند. مطالعه حاضر توصیه می‌کند که مؤسسات ODeL چارچوب‌های ادغام فراگیر هوش مصنوعی را اتخاذ کنند که دسترسی برابر، توانمندسازی دیجیتال و حمایت هدفمند از دانشجویان محروم را در اولویت قرار دهد تا اطمینان حاصل شود که منافع هوش مصنوعی برای همه دانشجویان صرف‌نظر از موقعیت جغرافیایی در دسترس باشد.

This paper examined the transformative role of digital learning in the Eastern Cape.The advent of digital learning has emerged as a transformative force in higher education institutions, reshaping pedagogical approaches and enhancing student engagement.The paper adopted a qualitative, interpretive stance to capture lived experiences, meanings, and context-specific understandings of digital learning as a transformative force in Eastern Cape higher education institutions.A qualitative stance was aligned with the emphasis on depth of understanding, pedagogical change, and student and staff experiences rather than purely measurable outcomes.A multisite instrumental case study design was appropriate for illuminating how digital learning functions as a transformative force across diverse Eastern Cape higher education institutions.The population for this paper included students, academics, and administrative staff involved with digital learning across selected Eastern Cape higher education institutions.Purposive sampling was used to select participants to capture diverse perspectives on transformation.The sampling strategy was guided by data saturation, with a focus on in-depth semi-structured interviews for students and staff, complemented by document analysis and observations.Thematic analysis was used to identify, analyse, and report patterns across datasets.Findings suggest that while digital learning can enhance accessibility and flexibility, significant disparities in access to technology and digital literacy persist, exacerbating existing inequalities.The findings of the paper were context-specific to Eastern Cape higher education institutions and may not generalise beyond similar settings.The paper concludes with recommendations for improving digital learning infrastructure and strategies for future research.

این مقاله نقش تحول‌آفرین یادگیری دیجیتال در استان Eastern Cape را مورد بررسی قرار داد. ظهور یادگیری دیجیتال به‌عنوان نیرویی تحول‌آفرین در مؤسسات آموزش عالی مطرح شده است که رویکردهای آموزشی را دگرگون ساخته و مشارکت دانشجویان را افزایش داده است. این مقاله با اتخاذ رویکردی کیفی و تفسیری، به منظور درک تجارب زیسته، معانی و فهم‌های مبتنی بر زمینه از یادگیری دیجیتال به‌عنوان نیرویی تحول‌آفرین در مؤسسات آموزش عالی استان Eastern Cape انجام شده است. رویکرد کیفی با تأکید بر عمق فهم، تغییرات آموزشی و تجارب دانشجویان و کارکنان، به جای صرفاً نتایج قابل اندازه‌گیری، همسو بود. طراحی مطالعه موردی ابزاری چندسایتی برای روشن ساختن نحوه عملکرد یادگیری دیجیتال به‌عنوان نیرویی تحول‌آفرین در میان مؤسسات آموزش عالی متنوع استان Eastern Cape مناسب تشخیص داده شد. جامعه آماری این مقاله شامل دانشجویان، اعضای هیئت علمی و کارکنان اداری درگیر با یادگیری دیجیتال در مؤسسات آموزش عالی منتخب استان Eastern Cape بود. نمونه‌گیری هدفمند برای انتخاب مشارکت‌کنندگان به منظور دریافت دیدگاه‌های متنوع درباره تحول به کار گرفته شد. راهبرد نمونه‌گیری بر اساس اشباع داده‌ها هدایت شد و تمرکز بر مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق با دانشجویان و کارکنان، همراه با تحلیل اسناد و مشاهدات بود. تحلیل تماتیک برای شناسایی، تحلیل و گزارش الگوها در سراسر داده‌ها مورد استفاده قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه یادگیری دیجیتال می‌تواند دسترسی و انعطاف‌پذیری را افزایش دهد، اما نابرابری‌های قابل توجهی در دسترسی به فناوری و سواد دیجیتال همچنان وجود دارد که نابرابری‌های موجود را تشدید می‌کند. یافته‌های این مقاله مختص مؤسسات آموزش عالی استان Eastern Cape است و ممکن است به فراتر از محیط‌های مشابه قابل تعمیم نباشد. مقاله با ارائه توصیه‌هایی برای بهبود زیرساخت‌های یادگیری دیجیتال و راهبردهایی برای پژوهش‌های آتی به پایان می‌رسد.