Indonesian

Enhancing conceptual understanding and critical thinking in elementary science requires meaningful learning experiences supported by appropriate instructional media. Examining the effects of integrating Deep Learning approaches and audiovisual media on students’ conceptual understanding and critical thinking was the primary aim of this study. A quantitative approach with a quasi-experimental matching-only design involved 30 fifth-grade students, comprising 15 students in the experimental group and 15 in the control group. Data were collected using conceptual understanding and critical thinking tests, with reliability coefficients of 0.84 and 0.86, respectively. Data analysis employed ANCOVA and MANCOVA. Results showed that the experimental group obtained higher posttest means in conceptual understanding (91.47) and critical thinking (89.72) than the control group (72.47 and 68.47). ANCOVA indicated significant effects on conceptual understanding, F(1,56) = 86.57, p < 0.01, η²p = 0.59, and critical thinking, F(1,56) = 72.43, p < 0.01, η²p = 0.56. MANCOVA also revealed a significant simultaneous effect, Pillai’s Trace = 0.68, F(2,56) = 58.72, p < 0.01, η²p = 0.68. Overall, integrating Deep Learning approaches with audiovisual media substantially improved both outcomes within the studied context.

Struggling readers are a persistent concern in Philippine elementary education, yet research has largely examined student reading outcomes rather than the professional, emotional, and instructional experiences of the teachers who support these learners in resource-constrained, multilingual classrooms. This study investigated the lived experiences of elementary English teachers in identifying and supporting struggling readers, and how they adapt their pedagogy and negotiate contextual barriers. Transcendental phenomenological design was employed. Fifteen proficient public elementary English teachers in Baguio City, Philippines, were selected through criterion purposive sampling and interviewed using semi-structured, face-to-face interviews. Transcripts were analyzed using Braun and Clarke’s six-phase thematic analysis, and trustworthiness was supported through member checking. Four themes emerged: (a) diagnostic triage through standardized literacy assessments, (b) pedagogical flexibility and differentiated scaffolded instruction, (c) ecosystemic collaboration via remedial and peer networks, and (d) socio-contextual barriers, including parental illiteracy and resource constraints. The findings suggest that Vygotskian scaffolding must be extended to account for ecological and linguistic barriers in post-colonial multilingual classrooms, because its effectiveness is bounded by the educational and socioeconomic capital of the home. Implications for teacher professional development, curriculum localization, language-in-education policy, and parental partnership are discussed.

Social capital represents a relational resource developed through trust, professional networks, collaboration, peer support, and knowledge exchange. In the context of Social Studies Education, social capital can support teachers in accessing information, experiences, and professional resources relevant to professional development and instructional planning. This study aims to analyze the conceptualization of teachers’ social capital, identify its dimensions in relation to teacher professionalism, and examine its relevance to Social Studies teaching practices and instructional planning. The study employs a Systematic Literature Review (SLR) approach guided by the PRISMA 2020 framework. The literature analyzed consists of scholarly publications published between 2023 and 2026 in Indonesian and English that met the established inclusion criteria. The data were analyzed through thematic synthesis based on conceptual dimensions, forms of professional relationships, and their contributions to teaching practices. The synthesis indicates that social capital facilitates teachers’ access to information, experiences, feedback, and professional support through networks and collaborative relationships. These resources can strengthen professional learning and pedagogical decision-making relevant to Social Studies instructional planning. However, empirical evidence directly linking teachers’ social capital to the quality of Social Studies instructional planning remains limited. These findings highlight the need for further research on how social capital can be translated into improvements in the quality of Social Studies instructional planning components.

ABSTRACT This study examined differences in sixth-grade students’ conceptual understanding and critical thinking between Problem-Based Learning (PBL) supported by an Augmented Reality (AR)-Based Book and conventional instruction in Solar System learning. A quantitative quasi-experimental study employing a nonequivalent pretest–posttest control group design involved 35 students from two elementary schools in Blora, Indonesia, comprising 17 experimental and 18 control participants. The intervention was implemented across three instructional sessions. Data were collected using validated essay-based assessments and analyzed through analysis of covariance (ANCOVA) and multivariate analysis of covariance (MANCOVA), controlling for pretest performance. The experimental group achieved higher posttest means in conceptual understanding (86.71 vs. 72.67) and critical thinking (85.82 vs. 70.17). ANCOVA revealed significant adjusted between-group differences in conceptual understanding (mean difference = 13.87, 95% CI [11.45, 16.29], p < .001) and critical thinking (mean difference = 15.38, 95% CI [12.19, 18.57], p < .001). MANCOVA confirmed a significant multivariate difference (Pillai’s Trace = .862, F(2, 30) = 95.34, p < .001). These findings suggest that integrating AR-supported visualization within structured problem-based inquiry may support conceptual learning and evidence-based reasoning. Nevertheless, the small sample, nonrandom allocation, and school- and teacher-level confounding preclude definitive causal conclusions. Larger multisite and factorial studies are recommended.

ABSTRACT The structural complexity of Arabic verbs (fi'il) frequently presents a distinct challenge for Indonesian middle school learners, primarily due to the absence of inflectional markers for person, tense, and case in their native language. This article offers an in-depth review to unpack the typology of such verbal construction deviations, trace their underlying triggers, and formulate pedagogical remediation directions for the classroom. Employing a qualitative literature review approach, the analytical procedure adapts an error analysis framework supported by theoretical corpora and contemporary research documents. Conceptual findings successfully map eight primary categories of grammatical anomalies—ranging from tense selection, conjugation, agreement, to i'rāb morphosyntax—triggered by accumulated first-language interference, rule overgeneralization, incomplete rule application, and learners' psychological pressures. The final synthesis asserts that instructional remediation should not rely solely on mechanical correction, but rather necessitates the design of category-based diagnostic assessments and feedback strategies that foster autonomous learner awareness. ABSTRAK Kompleksitas struktural fi'il dalam tata bahasa Arab sering kali menghadirkan tantangan tersendiri bagi pembelajar tingkat menengah penutur bahasa Indonesia, terutama karena ketiadaan infleksi persona, waktu, dan kasus pada bahasa ibu mereka. Artikel ini menawarkan tinjauan mendalam guna membedah tipologi penyimpangan konstruksi verba tersebut, menelusuri akar pemicunya, serta merumuskan arah pembenahan pedagogis di kelas. Menggunakan pendekatan kualitatif berbasis kajian literatur, alur penelaahan mengadaptasi kerangka kerja analisis kesalahan yang didukung oleh penelusuran korpus teoretis serta dokumen riset mutakhir. Temuan konseptual berhasil memetakan delapan kategori utama anomali gramatikal mulai dari pilihan waktu, konjugasi, kesesuaian, hingga tata bentuk i'rāb yang dipicu oleh akumulasi interferensi bahasa pertama, generalisasi aturan, kelemahan penerapan kaidah, hingga tekanan psikologis pembelajar. Sintesis akhir menegaskan bahwa perbaikan pengajaran tidak boleh bertumpu pada koreksi mekanis semata, melainkan menuntut perancangan asesmen diagnostik berbasis kategori serta strategi umpan balik yang membangun kesadaran mandiri.

Religious education is often expected to promote tolerance, but respect for religious difference does not necessarily ensure accurate understanding of religious others. This study examines how religious education policies in Indonesia and England emphasize different forms of cognitive tolerance. Using qualitative document analysis and comparative policy analysis, the study analyzes selected legal, curricular, and pedagogical documents through four components: Knowledge of Religious Others, Recognition of Internal Diversity, Critical Reflection, and Understanding Commonalities and Differences. Indonesian policy gives greater relative emphasis to understanding commonalities and differences within religion-specific formation, social harmony, and responsible citizenship. English policy gives greater emphasis to critical reflection and knowledge of religious and non-religious worldviews through shared enquiry. Recognition of Internal Diversity appears in similar proportions in both datasets, but it serves different curricular functions. The findings show differently configured pathways toward cognitive tolerance, combining the same cognitive components with different relative emphases and curricular purposes.

Academic writing development in open and distance learning (ODL) environments remains challenging because students must independently regulate complex writing processes while receiving limited opportunities for continuous interaction and feedback. Existing digital learning platforms often emphasize assignment submission rather than supporting writing development as an iterative process involving planning, feedback utilization, reflection, and revision. This study aimed to develop and evaluate SIM-Aril as an online portfolio-based self-regulated feedback platform for supporting academic writing development in an ODL context. This study employed a Research and Development (R&D) design involving needs analysis, platform development, validation, implementation, and evaluation. Data were collected from 122 students and 38 tutors through self-regulated writing questionnaires, tutor competency questionnaires, expert evaluation, and qualitative responses. Quantitative data were analyzed using descriptive statistics, reliability analysis, correlation analysis, regression analysis, and exploratory factor analysis, while qualitative data were analyzed thematically. The findings demonstrate that SIM-Aril supported academic writing development through the integration of digital portfolio assessment, tutor scaffolding, and student self-regulated writing processes. Students demonstrated strong engagement in revision, feedback utilization, metacognitive monitoring, and other writing regulation activities. Tutor evaluation indicated that academic writing supervision represented an important component supporting SIM-Aril implementation. The integrated findings show that SIM-Aril functions not merely as a digital submission platform but as a self-regulated feedback ecosystem that connects learner autonomy, instructional support, and formative feedback. This study contributes theoretically by extending digital assessment research through a model that integrates individual self-regulation, socially shared regulation, and feedback literacy within technology-supported academic writing environments. Practically, the findings suggest that effective digital assessment in ODL should be designed to support learning processes rather than only evaluate final outcomes.

Achieving Sustainable Development Goal 4 (SDG 4) requires elementary science instruction that develops not only conceptual understanding but also students’ learning independence. However, previous studies have predominantly examined Outdoor Study and Problem-Based Learning as separate instructional approaches, leaving limited empirical evidence on their integrated application in elementary science education. This study aimed to examine the effectiveness of integrating Outdoor Study with Problem-Based Learning in supporting conceptual understanding and learning independence. A quasi-experimental pretest–posttest control group design was conducted at SD Negeri 3 Nglengkir (n = 19) and SD Negeri 2 Nglengkir (n = 17), Blora Regency, Indonesia. Data were collected using a conceptual understanding test and a learning independence questionnaire, analyzed using paired-samples t-tests, independent-samples t-tests, and MANOVA. The experimental group demonstrated significantly higher conceptual understanding and learning independence scores than the control group (p < .001). MANOVA also revealed a significant simultaneous difference between groups, Wilks' Λ = .241, F(2; 33) = 52.061, p < .001, partial η² = .759. These findings indicate that the integration of Outdoor Study and Problem-Based Learning offers a promising approach for strengthening science learning outcomes and learner autonomy. The study contributes empirical evidence for competency-oriented elementary science instruction aligned with SDG 4.

Character education is an important foundation for preparing preservice teachers. However, the internalization of moral values does not necessarily entail the ability to make ethical decisions in professional practice. This article aims to synthesize the conceptual relationships among character education, moral development, professional identity, and professional ethics among preservice teachers and formulate a framework for strengthening teacher education. The study employed an integrative literature review involving targeted searches for major theoretical works and scholarly articles on character education, moral reasoning, teachers’ professional ethics, and preservice teacher education. The literature was analyzed thematically by comparing theoretical foundations, research contexts, findings, and pedagogical implications. The synthesis indicates that the transition from personal character to professional ethics is a nonlinear process integrating five mechanisms: recognition of values and moral sensitivity, role modeling, reasoning through ethical dilemmas, guided reflection during field placements, and an institutional culture consistent with ethical values. The synthesis also identifies a gap between ethical knowledge and the ability to apply moral concepts explicitly when considering conflicts between values. These findings underscore the need for ethics education that connects an understanding of norms with reasoning practice and reflection on professional experiences. This article proposes a Character–Professional Ethics Transition Model linking value internalization, moral reasoning, professional identity formation, and accountable ethical action. In practical terms, the framework may guide the integration of learning based on ethical dilemmas, reflection on field placements, and the strengthening of institutional culture into preservice teacher education. The proposed model requires empirical testing, particularly through longitudinal research in Indonesian teacher education contexts.

This study aimed to develop and evaluate a Problem-Based Wordwall Edugame instructional package for sixth-grade Science and Social Studies (IPAS) and examine its association with students’ critical-thinking performance. Using a research-and-development approach guided by the ADDIE model, the study incorporated a quasi-experimental pretest–posttest comparison involving all 30 sixth-grade students at SDN 3 Sendangrejo, Indonesia, assigned by pretest scores to experimental (n = 15) and control (n = 15) groups. Data were collected through expert-validation sheets, classroom observations, teacher and student response questionnaires, and critical-thinking tests, and analyzed using descriptive statistics, assumption tests, paired- and independent-samples t-tests, and normalized gains. Expert validation yielded 87% for content, 89% for media, and 88% for learning devices; implementation reached 92.76%, and teacher and student responses each reached 93%. Mean critical-thinking scores increased from 56.80 to 89.87 in the experimental group and from 53.73 to 68.87 in the control group; normalized gains were 0.77 and 0.33, respectively. The posttest group difference was significant, t(28) = 12.73, p < .001. These findings are consistent with constructivist and problem-based learning research and suggest that pedagogically integrated gamification can support critical-thinking development. However, the single-school sample, nonrandom group allocation, and combined intervention limit causal inference and generalizability; larger controlled studies should test individual components and longer-term effects.

Student engagement positively influences academic achievement, yet instruments suited to the Indonesian cultural context remain limited. This study aimed to develop a valid, reliable, and user-friendly student engagement scale for high school students. Using a quantitative descriptive design, the study involved 295 male and female students aged 15–18 years recruited through convenience sampling. The scale comprised three dimensions: behavioral, emotional, and cognitive engagement. The results showed that the scale demonstrated a good model fit based on the goodness-of-fit indices (χ2/df = 1.60; CFI = 0.966; TLI = 0.962; SRMR = 0.074; RMSEA = 0.045) and good reliability, with Cronbach’s alpha values of 0.844 for emotional engagement, 0.753 for behavioral engagement, and 0.782 for cognitive engagement. The developed scale can be used by teachers, counselors, and educational researchers to identify students’ levels of engagement and inform the development of programs to improve student engagement.

Social media use among young people has been associated with body dissatisfaction due to exposure to hegemonic beauty standards. This study examined the effect of hegemonic beauty content on body dissatisfaction among Indonesian adults. A true experiment with a pretest-posttest control group design involved 40 participants (20 females and 20 males) aged 18–25 years. Repeated-measures ANOVA showed no significant difference in body dissatisfaction between the experimental and control groups (p = .335). The control group had a higher mean score (44.770) than the experimental group (31.681), although the difference was not statistically significant. These findings indicate that brief exposure to body diversity content did not significantly affect body dissatisfaction. This result may reflect limited exposure duration and participants’ prior experiences with beauty standards. Future research should examine longer exposure periods using naturalistic longitudinal designs that account for individual differences and cultural context in social media use and body image.

The ability to understand concepts is one of the important aspects in social studies learning because students are not only required to remember information, but also to be able to explain and apply concepts in various situations. However, the learning process that is still teacher-centered causes student involvement and motivation to learn is not optimal. This study aims to analyze the influence of the Teams Games Tournament (TGT) learning model assisted by Quizizz Paper Mode (Q-Card) on learning motivation and students' ability to understand concepts in food chain materials. This study uses a quantitative approach with a pre-experimental design method through a one-group pretest-posttest design. The research sample consisted of 30 students in class V of SDN Cisiram who were selected using saturated sampling techniques. Data were collected through concept comprehension tests, learning motivation questionnaires, and documentation, then analyzed using Wilcoxon, N-Gain, and effect size tests. The results showed an increase in concept comprehension ability with an average score increasing from 39.73 to 87.70, an N-Gain value of 0.78 with a high category, and an effect size of 0.617 which showed a strong influence. The application of TGT assisted by Q-Card was also able to increase students' involvement and learning motivation. Thus, the Quizizz Paper Mode (Q-Card)-assisted TGT model is effectively used as an alternative to IPAS learning to improve students' understanding of concepts and learning motivation.

In the modern world, students should be equipped with critical thinking, problem-solving, and autonomous learning skills. Problem-Based Learning (PBL) is designed to foster these competencies by shifting the focus from teacher-centered instruction to student-centered learning. However, many instructors struggle with this transition and tend to take control of the classroom instead of encouraging students to take charge of their own learning. This study investigates how teachers implement PBL and what factors contribute to teacher dominance in a student-centered approach. We employed a mixed-methods design, incorporating classroom observations and semi-structured interviews with 20 teachers from two universities in East Java, Indonesia. Findings revealed that teachers correctly implemented only 37.50% of PBL phases, while in 62.50% of cases, the instructors misapplied or didn’t complete the PBL phase. Teacher-centered activities dominated 64.17% of classroom interactions, limiting opportunities for learner autonomy. Interview results highlighted that many teachers misunderstood problem presentation, while some believed PBL was only effective for high-achieving students. These findings highlight a need for targeted professional development programs to help teachers become facilitators rather than content deliverers. Without proper training, PBL risks becoming a modified version of traditional teaching. Future research should explore long-term changes in teacher autonomy and incorporate students’ perspectives in order to better understand the impact of PBL implementation.

Background: Fresh graduates face an increasingly difficult school-to-work transition, while artificial intelligence (AI) has become a routine study and job-search companion; yet how the intention to use AI translates into employability, and through which mechanisms, remains unclear. Objective: Grounded in Social Cognitive Theory, this study tests whether behavioral intention to use AI is associated with self-perceived graduate employability directly and indirectly through career adaptability and job search self-efficacy, and whether AI self-efficacy and AI trust moderate these paths. Methods: A cross-sectional online survey of 612 Indonesian fresh graduates who use AI for career preparation was analyzed with partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM). Results: AI use intention positively predicted career adaptability (β = 0.305) and job search self-efficacy (β = 0.249), and both resources predicted self-perceived employability. The indirect paths through both resources were significant, and a direct effect of AI use intention on employability remained, indicating partial mediation. AI self-efficacy and AI trust showed significant main effects on their resources, while the interaction-related indirect effects were not significant. Conclusion: AI use intention is associated with self-perceived employability through career adaptability and job search self-efficacy. The cross-sectional findings do not establish causality. Educational institutions and career-service units may use these findings to inform structured AI-supported occupational exploration, skills-gap analysis, résumé refinement, and interview rehearsal, while encouraging critical verification of AI outputs.

ABSTRACT Short story writing instruction among eighth-grade students at SMP NW Aikmual faces several challenges, including generating ideas, developing thoughts, selecting appropriate words, accessing reading references, and maintaining concentration. This study aims to describe the teacher’s role in supporting the development of students’ short story writing skills and to identify the supporting and inhibiting factors in the learning process. The study employed a descriptive qualitative approach involving seven informants selected through purposive sampling, comprising one Indonesian language teacher and six eighth-grade students directly involved in short story writing activities. Data were collected through semi-structured interviews, observations, and documentation, then analyzed through data reduction, data presentation, and conclusion drawing. The findings indicate that the teacher acts as a facilitator by providing learning materials and short story examples, a motivator through encouragement and appreciation, a mentor by guiding students in generating ideas and developing stories, and an evaluator by providing corrections and feedback. Supporting factors include teacher guidance, student motivation, and the availability of learning resources, while inhibiting factors include difficulties in developing ideas, limited vocabulary and reading references, and concentration problems. These findings indicate that targeted and continuous teacher support helps facilitate the short story writing process according to students’ needs. ABSTRAK Pembelajaran menulis cerpen pada siswa kelas VIII SMP NW Aikmual masih menghadapi kendala dalam menemukan ide, mengembangkan gagasan, merangkai kata, memperoleh referensi bacaan, dan mempertahankan konsentrasi. Penelitian ini bertujuan mendeskripsikan peran guru dalam mendukung proses pengembangan kemampuan menulis cerpen serta mengidentifikasi faktor pendukung dan penghambat pembelajaran. Penelitian menggunakan pendekatan deskriptif kualitatif dengan tujuh informan yang dipilih secara purposive sampling, terdiri atas satu guru Bahasa Indonesia dan enam siswa kelas VIII yang terlibat langsung dalam pembelajaran menulis cerpen. Data dikumpulkan melalui wawancara semi-terstruktur, observasi, dan dokumentasi, kemudian dianalisis melalui reduksi data, penyajian data, dan penarikan kesimpulan. Hasil penelitian menunjukkan bahwa guru berperan sebagai fasilitator melalui penyediaan materi dan contoh cerpen, motivator melalui dorongan dan apresiasi, pembimbing melalui pendampingan dalam menentukan ide dan mengembangkan cerita, serta evaluator melalui koreksi dan umpan balik. Faktor pendukung meliputi bimbingan guru, motivasi siswa, dan ketersediaan sumber belajar, sedangkan faktor penghambat mencakup kesulitan mengembangkan gagasan, keterbatasan kosakata dan referensi, serta masalah konsentrasi. Temuan ini menunjukkan bahwa dukungan guru yang terarah dan berkelanjutan berperan dalam memfasilitasi proses menulis sesuai kebutuhan siswa.

This study aims to explore and analyze effective learning strategies for gifted and talented students in elementary schools. Using a systematic literature review, it identifies the distinctive needs of gifted students and examines appropriate strategies, including curriculum enrichment, curriculum compacting, and acceleration. The findings indicate that gifted students need more challenging and targeted approaches to help them reach their full potential. Dynamic and relevant curriculum development, together with professional teacher training, is essential to creating a supportive and inspiring learning environment. Educational policies should therefore be more responsive to the needs of gifted students.

The integration of Islamic Religious Education (PAI) and Science represents a crucial approach to developing students' scientific competence while simultaneously strengthening Islamic values ​​and character. This study aims to identify the general and specific characteristics of integrated PAI and Science instruction, serving as an empirical foundation for developing an integrated learning model at MI Muhammadiyah Sains Qur'an (MIM SAINSQU) Balong. A qualitative descriptive approach was employed, with data collected through interviews with the principal, curriculum coordinator, PAI teachers, and classroom or Science teachers; classroom observations; and an analysis of relevant school and instructional documents. The findings indicate that this integration is realized through Quran-oriented contextualization, scientific inquiry, environment-based learning, active student participation, teacher facilitation, and the development of cognitive and affective competencies. However, implementation varies depending on the learning topic, teacher readiness, and the availability of integrated learning resources and assessment frameworks. The study concludes that MIM SAINSQU Balong possesses a strong institutional and pedagogical foundation for integrated PAI and Science instruction but requires a systematic model that coherently links scientific concepts, Quranic values, learning activities, resources, the roles of teachers and students, and assessment.

This study aimed to develop and examine the validity, practicality, and preliminary effectiveness of the Outcome-Based Authentic Learning Model (OBALM) for strengthening the professional competence of prospective vocational educators. This Research and Development (R&D) study employed the ADDIE model and involved 54 third-semester students of the Vocational Makeup Education Study Program at the Indonesian Institute of the Arts Padangpanjang. Data were collected through expert validation, implementation observations, student responses, and a professional performance rubric, and were analyzed using Aiken’s V, percentage scores, N-gain, and inferential statistics. OBALM comprises six stages: Authentic Problem Orientation, Problem Analysis, Strategy Design, Implementation, Feedback, and Reflection. Expert validation yielded an Aiken’s V of 0.89, indicating high content validity, while the overall practicality score was 85.0%. Students’ mean professional competence score increased from 62.18 to 82.94, with an N-gain of 0.55. The pretest–posttest difference was statistically significant, t(53) = 13.44, p < .001, with a very large effect size (Cohen’s dz = 1.83). Improvements were observed across the seven targeted professional competence dimensions. These findings provide initial empirical support for OBALM as a structured learning approach that integrates outcome-based learning, authentic problems, practical performance, feedback, and reflection in vocational higher education. Keywords: outcome-based education, authentic learning, professional competence, vocational education, instructional model.

Differences in translation strategies can be seen in the rendering of āyāt al-ifk in the 2019 Qur’anic translation published by the Indonesian Ministry of Religious Affairs (Kemenag RI) and the 2020 translation published by the Islamic University of Indonesia (UII). Although both translations convey the main messages of Q.S. An-Nūr [24]: 11–20, they differ in word choice, sentence structure, and contextual explanations. This study aims to analyze the similarities and differences between the two translations and identify their respective strengths and limitations. It employs a qualitative descriptive-comparative method with a library-based approach. The data are drawn from both Indonesian translations and analyzed using the concepts of tarjamah ḥarfiyyah and tarjamah tafsīriyyah, supported by linguistic, semantic, and Qur’anic interpretive analysis. The analysis focuses on key expressions related to false accusations and how each translation conveys the social and ethical messages of the verses. The findings show that the Kementerian Agama RI 2019 translation tends to provide more contextual explanations, making implied meanings and the social implications of the verses clearer. However, some added explanations may limit the meanings of certain Arabic expressions. In contrast, the UII 2020 translation generally uses shorter and more direct expressions that remain close to the Arabic text, although its limited contextual explanations may leave some aspects of meaning less clear. These findings indicate that the two translations adopt different strategies to balance fidelity to the source text, contextual accuracy, and readability. Neither is translation superior in every respect; rather, each has its own strengths and limitations in conveying the meanings of āyāt al-ifk.

Gross motor development is an important aspect of early childhood development that requires stimulation through various play activities. The availability of outdoor play facilities can provide children with opportunities to engage in a variety of movements appropriate to their developmental stages. This study aims to examine the potential role of outdoor play facilities in stimulating the gross motor development of young children, using the facilities available at TK Wijaya Kusumah as a contextual reference. This study employs a library research method with content analysis. The sources reviewed include relevant national and international journal articles and reference books. Unstructured observations and documentation of the outdoor play facilities at TK Wijaya Kusumah were used to provide contextual information about the facilities discussed. The findings indicate that various types of equipment, including tire stepping paths, swings, slides, spinning bowls, wobbly bridges, monkey bars, seesaws, and balance beams, offer different types of movement activities and have the potential to stimulate muscle strength, balance, movement coordination, agility, and postural control. The use of these facilities should consider children's developmental stages, equipment safety, and teacher supervision. This review provides an overview of the potential of various outdoor play facilities to stimulate gross motor development and may serve as a reference for teachers and early childhood education providers in designing play environments. Since this study is based on a literature review and does not directly assess children's motor abilities, the findings cannot establish a causal relationship between the completeness of outdoor play facilities and children's gross motor development.

Parenting practices may shape young children's opportunities to develop English-speaking skills in bilingual family environments. This study aimed to explore parenting styles and parental communication practices in relation to children's English-speaking ability in four bilingual families in Indonesia. Using a descriptive qualitative approach, data were collected through online semi-structured interviews with parents, naturalistic observations of parent-child interactions, and children's English-speaking activities, including storytelling and picture description. The findings indicated that three families demonstrated characteristics of authoritative parenting, including emotional warmth, regular language activities, and active parental involvement. These practices were accompanied by children's reported willingness and confidence to speak English. In contrast, one family demonstrated a more permissive approach, with less structured language exposure and less active parental involvement. The findings also highlighted the role of responsive communication, shared educational media activities, and consistent opportunities to use English in everyday interactions. Given the small sample and qualitative design, the findings provide contextual insights rather than evidence of causal effects. This study highlights the potential importance of supportive parenting practices in creating opportunities for young children to use English in bilingual family settings.

This study evaluates the effectiveness of a participatory greening program in implementing a Green Campus and achieving SDG 12 among Biology students. A quantitative pre-experimental, one-group pre-test post-test design was employed with 80 undergraduate student selected by purposive sampling. Instruments included expert-validated knowledge tests, environmental questionnaires, and observation checklist (instrumental validity score of 100%). The four-month program involved activities such as planting, watering, weeding, fertilizing, and monitoring, specially designed to promote sustainable consumption and production practice-including organic fertilization efficient water usage, composting, and responsible resources management. Student participation averaged 84.15%. Statistical analysis using the Wilcoxon signed-rank test indicated a significant increase in environmental knowledge (Z = -7.786, p < 0.001) with a high N-gain score of 0.83. Additionally, students’ environmental care attitude improved significantly, with the mean score rising from 51.37 to 91.81, categorized as “very positive”. These findings demonstrate that the greening program is empirically effective in improving ecological literacy and foresting proenvironmental attitude while reinforcing sustainable production principles. Therefore, this program can be adopted as a scalable and sustainable model for Green Campus initiative in higher education.

Students' conceptual understanding of force is challenged by persistent difficulties in interpreting interactions, resultant forces, and changes in motion. This study examined the classroom implementation of a five-phase Experiential-Based Deep Learning (EBDL) instructional model designed to connect firsthand observation with reflection, evidence-based explanation, and transfer. A quasi-experimental nonequivalent pretest–posttest design involved 40 eighth-grade students at one Indonesian junior secondary school, with 20 students receiving EBDL and 20 receiving Direct Instruction. Conceptual understanding was assessed using five essay items on force; expert content ratings yielded an overall Aiken's V of 0.870 after recalculation. Available group-level posttest results favored the EBDL group (M = 85.85, SD = 5.51) over the control group (M = 81.30, SD = 7.00). The reported Mann–Whitney test indicated a between-group difference (U = 124.00, Z = −2.06, p = 0.039, r = 0.326). The model's distinctive instructional contribution is its explicit progression from discrepant experiences through reflective meaning-making and force-based reasoning to contextual application and transfer. However, aggregate posttest results do not establish which cognitive process benefited most, whether individual misconceptions were corrected, or the magnitude of pretest-to-posttest change. These findings support further testing of EBDL as a structured, context-sensitive alternative for junior secondary force instruction, with stronger item-level and implementation evidence required before wider causal or generalizable claims are made.

Humanistic–religious education integrates spiritual values, social relationships, and character development in primary education. However, its conceptual dimensions, implementation mechanisms, and outcome evidence remain inconsistently documented, particularly in Satuan Pendidikan Kerjasama (SPK) schools. This study presents a systematic review protocol with preliminary synthesis to examine conceptualisation, implementation practices, potential best practices, and contextual conditions. The planned review covers publications from 2014 to 2026 across Scopus, Web of Science, ERIC, DOAJ, Google Scholar, and Indonesian academic sources. The preliminary corpus comprises ten studies identified through targeted searches, including qualitative case studies, quantitative and mixed-methods research, and conceptual analysis. Formal database searching, PRISMA screening, and critical appraisal remain incomplete. Preliminary patterns indicate that vertical–spiritual and horizontal–social dimensions predominate, while habituation and school culture feature prominently in implementation. Explicit curriculum mapping and family–community engagement are less consistently documented, and comparable pupil-outcome evidence remains limited. Evidence concerning SPK schools is particularly sparse, precluding definitive best-practice claims. A proposed four-layer framework may guide further synthesis of conceptual dimensions, implementation mechanisms, outcomes, and contextual conditions. These preliminary observations require verification through completion of the systematic review before supporting evidence-based recommendations.

The Merdeka Curriculum is Indonesia's most significant curricular reform in a decade, granting schools and teachers wider autonomy over learning design, assessment, and the use of digital resources. Its success, however, depends on whether teachers are prepared to exercise that autonomy and whether technological support is available to sustain it. This article reviews 24 studies published between 2023 and 2026 to examine how teacher readiness and technological support have been addressed in research on the curriculum's implementation. A qualitative systematic review was conducted following PRISMA 2020 reporting principles. Records were drawn from two bibliographic exports and supplementary searches, screened against explicit criteria, and analysed through thematic synthesis. Five themes emerged: conceptual understanding of curriculum components, professional development and training, pedagogical and assessment adaptation, institutional and management support, and technological competence and infrastructure. The synthesis shows that readiness is uneven across regions, school types, and subjects, and that the Merdeka Mengajar Platform has become a central support tool whose benefits depend on teachers' digital competence, time, and school-level facilitation. The article proposes a Readiness-Technology Alignment perspective, arguing that readiness and technological support should be planned together rather than treated as separate policy tracks. Implications for training, leadership, and policy are discussed.

Curriculum changes in Indonesia place assessment as a key supporting factor in the learning process, as it provides authentic information on student competency development and helps teachers design more effective and targeted learning. This study aims to describe the English language assessment process in the Merdeka curriculum, which includes diagnostic, formative, and summative assessments. The approach used included a literature review, gathering information through exploration of various sources. Content analysis was used to analyze the data. The research findings revealed that in addition to the form of English assessment, there were also changes in assessment: non-cognitive diagnostic assessment and cognitive assessment were removed at the beginning of the 2021 Merdeka curriculum implementation in the second year, 2022. Formative and summative assessments were then continued in the first year of the Merdeka curriculum implementation in 2021 until 2025 using an in-depth learning approach. Formative assessments are conducted during the learning process, while summative assessments are conducted after a certain learning period. Teachers must conduct diagnostic, formative, and summative assessments to understand the strengths and weaknesses of student learning throughout the learning process and adapt teaching to each student's abilities and characteristics. The research results can be used as a reference for implementing assessment in the Merdeka curriculum

Digital technology can make mathematics more visual, interactive, and exploratory, yet it does not necessarily lead to richer mathematical activity. This study explores how Indonesian mathematics teachers experience digital technology and make sense of its potential for deeper mathematical learning. Guided by Moustakas’s transcendental phenomenology, the study included 67 mathematics teachers, with 24 purposively selected for in-depth interviews and analysis of digital learning artefacts. The study analyzed data phenomenologically and compared sources, using NVivo 12 Pro to organize the data. The findings show that teachers valued technology for explaining concepts, visualizing abstract ideas, and engaging students, while facing challenges related to digital skills, student readiness, and classroom conditions. Teachers made sense of technology through five overlapping purposes: presentation, explanation, visualization, interaction, and exploration. However, analysis of 67 artefacts showed that presentation-oriented uses were more common than simulation-based activities. This tension defines the Digital Paradox: the possibilities teachers recognize do not always match the mathematical learning opportunities represented in their instructional designs. The findings highlight the importance of understanding not only how teachers experience and interpret technology, but also how its possibilities are reflected in the learning activities they design.

Social and emotional learning (SEL) is increasingly recognized as an important component of elementary education, supporting students’ social-emotional development, engagement, well-being, and academic learning. However, the relationships among teacher social-emotional competence, learning climate, implementation quality, and student outcomes remain insufficiently integrated, particularly in the Indonesian context. This study aims to synthesize literature on these relationships and examine their implications for SEL implementation in Indonesian elementary schools. A narrative literature review was conducted using an existing source corpus supplemented by relevant peer-reviewed literature. The synthesis examined major themes concerning teacher competence, classroom practices, learning climate, student outcomes, implementation conditions, and contextual adaptation. The findings suggest that teacher competence is associated with the quality of SEL enactment, while a supportive learning climate provides a context for student participation and social-emotional learning. Implementation quality and cultural context also shape how SEL is adapted and sustained. These relationships should not be interpreted as a universally established causal pathway. The review highlights the need for context-responsive teacher development, school-level support, and rigorous evaluation of SEL practices. Future empirical research in Indonesian elementary schools should investigate these relationships using longitudinal and mixed-methods approaches.

Riverbank sanitation is a socioscientific issue that students in Indonesian river cities encounter first-hand, yet validated instruments for assessing how students perceive it are scarce. This study examined a 22-item instrument and how two dimensions, perceived sanitation conditions (KS; 8 items) and perceived government policy (KP; 14 items), constitute students' overall perception (PM) of sanitation on the Kuin River, Banjarmasin. Seven experts reviewed the items before administration. After screening 300 returned questionnaires and removing 49 duplicated records, 251 responses from students at three universities adjoining the Kuin riverbank were analysed. PM was specified as a reflective–formative higher-order construct and estimated with PLS-SEM (5,000 bootstrap resamples). Internal consistency was acceptable (Cronbach's α = 0.715 for KS, 0.831 for KP and 0.866 for PM; composite reliability = 0.800 and 0.865) and discriminant validity was supported (HTMT = 0.791), but average variance extracted was below 0.50 (0.33 and 0.32). Both dimensions contributed significantly to overall perception: perceived policy (β = 0.725, 95% CI [0.677, 0.774], p < .001) and perceived sanitation conditions (β = 0.374, 95% CI [0.327, 0.420], p < .001). When the two dimensions were given equal numbers of items, however, their weights converged (0.59 vs. 0.54), indicating that much of the apparent dominance of policy reflects its larger item set. Students' overall appraisal of riverbank sanitation therefore draws on both institutional and physical appraisals, with a modest edge for perceived policy. The instrument offers a starting point for diagnosing such perceptions in place-based science education, pending further validation.

Empathy toward animals plays an important role in developing children’s positive attitudes toward animals. However, validated educational modules and culturally appropriate assessment tools for Indonesian elementary school students are still limited. This research comprised two sequential studies. Study 1 focused on developing and validating the Empathy for Animals Module and adapting the Animal Attitude Scale-10 (AAS-10) for Indonesian upper elementary students. Study 2 examined the module’s preliminary effectiveness in improving students’ attitudes toward animals. Study 1 included expert content validation, readability testing, cross-cultural adaptation of the AAS-10, confirmatory factor analysis, and reliability testing. Study 2 used a quasi-experimental pre-test–post-test control group design with 46 fourth-grade students assigned to experimental and control groups. In Study 1, the module showed strong content validity, with Aiken’s V values ranging from 0.82 to 0.92, and excellent readability, with an FVI of 0.90. The adapted AAS-10 maintained a one-factor structure and demonstrated good internal consistency, with Cronbach’s α = 0.870. In Study 2, the experimental group’s mean attitude score increased from 33.42 to 37.42, while the control group showed no significant improvement. Gain score analysis indicated a significant difference between the groups (p = 0.032), suggesting that the module was effective in enhancing students’ attitudes toward animals. The Empathy for Animals Module and the adapted Animal Attitude Scale-10 (AAS-10) showed satisfactory psychometric properties and are appropriate for Indonesian upper elementary school students. The module also demonstrated preliminary effectiveness in improving students’ attitudes toward animals.

Personal development is an essential component of counselor education because professional competence is closely associated with personal readiness and intrapersonal capacities. Self-compassion, psychological well-being, and spiritual well-being represent important dimensions of personal development among prospective counselors. However, studies integrating these three constructs within a personal development model in the Indonesian counselor education context remain limited. This study aimed to examine the structural relationships between personal development and self-compassion, psychological well-being, and spiritual well-being among prospective counselors in Indonesia. A quantitative cross-sectional design was employed, and data were analyzed using Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM). The measurement model was assessed through outer loadings, composite reliability, Average Variance Extracted (AVE), and discriminant validity, while the structural model was evaluated using path coefficients, bootstrapping, R², and f². The results demonstrated positive and significant relationships between personal development and psychological well-being (β = 0.266, p = 0.017), self-compassion (β = 0.367, p < 0.001), and spiritual well-being (β = 0.321, p < 0.001). The strongest relationship was observed between personal development and self-compassion. However, the R² values indicated relatively low explanatory power, with personal development explaining 7.1% of psychological well-being, 13.5% of self-compassion, and 10.3% of spiritual well-being. These findings highlight the relevance of personal development in counselor education while indicating that these outcomes are influenced by additional factors beyond the proposed model.

This study analyzes the role of Islamic Religious Education (IRE) teachers' exemplary behavior in shaping students' discipline and compliance with school rules. Previous studies show that teacher modeling supports discipline, but their findings remain scattered across school levels and research designs, and few explain how exemplary behavior works as a mechanism of observational learning that links discipline and rule compliance. This study uses a qualitative literature study in the form of an integrative review. Thirteen empirical studies published between 2019 and 2026, consisting of journal articles and undergraduate theses on IRE teachers and student discipline in Indonesian schools and madrasahs, were selected through explicit inclusion criteria and analyzed thematically through data condensation, data display, and conclusion drawing. The synthesis identifies four forms of exemplary behavior: punctuality, compliance with rules and neat appearance, religious practice, and courteous interaction. Teachers reinforce these forms through habituation, persuasive advice, educative reinforcement, and collaboration with parents and other school staff. School policy, consistent rule enforcement, and parental involvement support exemplary behavior, while weak supervision, peer influence, and diverse family backgrounds hinder it. Read through Bandura's social learning theory, exemplary behavior operates through direct modeling, value internalization through consistency, and classroom social norms. The study concludes that teacher exemplary behavior is a central but not sole factor in student discipline and works best when the whole school applies rules consistently.

این مطالعه نقش رفتار الگویی معلمان آموزش دینی اسلامی (IRE) را در شکل‌دهی به انضباط و تبعیت دانش‌آموزان از قوانین مدرسه تحلیل می‌کند. پژوهش‌های پیشین نشان می‌دهند که الگوگیری از معلم از انضباط حمایت می‌کند، اما یافته‌های آن‌ها در سطوح مختلف مدرسه و طرح‌های پژوهشی پراکنده است و معدودی توضیح می‌دهند که رفتار الگویی چگونه به عنوان سازوکاری از یادگیری مشاهده‌ای، پیونددهنده انضباط و تبعیت از قوانین عمل می‌کند. این مطالعه با استفاده از روش مطالعه کیفی ادبیات به صورت مرور تلفیقی انجام شده است. سیزده مطالعه تجربی منتشرشده بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۶، شامل مقالات علمی و پایان‌نامه‌های کارشناسی درباره معلمان IRE و انضباط دانش‌آموزان در مدارس و مدارس دینی اندونزی، از طریق معیارهای ورود صریح انتخاب و به صورت تماتیک از طریق تلخیص داده‌ها، نمایش داده‌ها و نتیجه‌گیری تحلیل شدند. سنتز انجام‌شده چهار شکل از رفتار الگویی را شناسایی می‌کند: وقت‌شناسی، تبعیت از قوانین و ظاهر آراسته، عمل به مناسک دینی و تعامل مودبانه. معلمان این اشکال را از طریق عادت‌دهی، توصیه‌های ترغیبی، تقویت آموزشی و همکاری با والدین و سایر کارکنان مدرسه تقویت می‌کنند. سیاست مدرسه، اجرای منسجم قوانین و مشارکت والدین از رفتار الگویی حمایت می‌کند، در حالی که نظارت ضعیف، تأثیر همسالان و پیشینه‌های خانوادگی متنوع مانع آن می‌شود. با خوانش نظریه یادگیری اجتماعی بندورا، رفتار الگویی از طریق الگوگیری مستقیم، درونی‌سازی ارزش‌ها از طریق تداوم و هنجارهای اجتماعی کلاس عمل می‌کند. مطالعه نتیجه می‌گیرد که رفتار الگویی معلم عامل مرکزی اما نه یگانه در انضباط دانش‌آموزان است و زمانی بهترین کارکرد را دارد که کل مدرسه قوانین را به طور منسجم اجرا کند.

Background. Indonesian language instruction at the high school (SMA), vocational high school (SMK), and Islamic high school (MAN) levels still tends to be focused on mastering course content, resulting in students' in-depth understanding not yet being optimal. Aims. This study aims to describe the implementation of the deep learning approach in Indonesian language instruction at high schools, vocational high schools, and Islamic high schools in Cirebon City, examining aspects of planning, implementation, language use, instructional structure, as well as challenges and their solutions. Methods. The study employed a qualitative approach using descriptive methods; data were collected through observation, interviews, and documentation, then analyzed using the Miles and Huberman interactive model. Result. The results indicate that all three schools have applied the principles of meaningful learning, mindful learning, and joyful learning to varying degrees, with one school demonstrating the most optimal implementation due to consistency across all aspects of instruction. Challenges still faced include time constraints, variations in student abilities, and less-than-ideal classroom conditions, which teachers address through adaptive strategies such as the use of engaging learning media and adjustments to teaching methods. Conclusion. This study concludes that the successful implementation of deep learning depends not only on the planning and execution of instruction but also on strengthening teacher competencies and support from the learning environment.

This study aims to determine the implementation of the use of the Daily Journal Book 7 Habits of Great Indonesian Children, the formation of Islamic character of grade 5B students of SD Quran Terpadu Nurul Islam Karawang, as well as supporting and inhibiting factors in its implementation. The study used a qualitative approach with a descriptive method. Data collection techniques were carried out through observation, semi-structured interviews, and documentation, with research subjects consisting of the principal, homeroom teacher 5B, and grade 5B students. Data analysis was carried out through data reduction, data presentation, and drawing conclusions, while the validity of the data was tested using triangulation. The results of the study indicate that the implementation of the Daily Journal Book 7 Habits of Great Indonesian Children is carried out through habits that are integrated with school culture and students' daily activities. This program contributes to the formation of Islamic character in the form of piety, responsibility, trustworthiness, ukhuwah, istiqomah, and patience. Based on the analysis of Bloom's Taxonomy of the affective domain, student character development takes place through the stages of accepting, responding, appreciating, organizing values, and making values part of personality. Supporting factors for the program include school support, teacher involvement, parental involvement, a conducive environment, and student motivation. While inhibiting factors include lack of student consistency, boredom, limited parental guidance, the influence of technology, and differences in student character. Therefore, the use of the 7 Habits of Great Indonesian Children Daily Journal effectively supports the formation of Islamic character in students through a continuous process of habituation.

این پژوهش با هدف تعیین نحوه اجرای استفاده از دفترچه روزانه هفت عادت کودکان بزرگ اندونزیایی، شکل‌گیری شخصیت اسلامی دانش‌آموزان پایه ۵B دبستان قرآن‌محور نورالاسلام کاراوانگ و همچنین عوامل حمایت‌کننده و بازدارنده در اجرای آن انجام شده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش توصیفی انجام شده است. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و مستندسازی گردآوری شده‌اند و شرکت‌کنندگان پژوهش شامل مدیر مدرسه، معلم راهنمای کلاس ۵B و دانش‌آموزان پایه ۵B بوده‌اند. تحلیل داده‌ها از طریق کاهش داده، ارائه داده و نتیجه‌گیری صورت گرفته و روایی داده‌ها با استفاده از مثلث‌سازی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که اجرای دفترچه روزانه هفت عادت کودکان بزرگ اندونزیایی از طریق عادت‌هایی که با فرهنگ مدرسه و فعالیت‌های روزانه دانش‌آموزان ادغام شده‌اند، انجام می‌شود. این برنامه در شکل‌گیری شخصیت اسلامی به صورت تقوا، مسئولیت‌پذیری، امانت‌داری، اخوت، استقامت و صبر نقش دارد. بر اساس تحلیل طبقه‌بندی بلوم در حوزه عاطفی، رشد شخصیت دانش‌آموزان از مراحل پذیرش، پاسخ‌دهی، ارزش‌گذاری، سازماندهی ارزش‌ها و درونی‌سازی ارزش‌ها در شخصیت فردی عبور می‌کند. عوامل حمایت‌کننده برنامه شامل حمایت مدرسه، مشارکت معلمان، مشارکت والدین، محیط مناسب و انگیزه دانش‌آموزان است. عوامل بازدارنده نیز شامل عدم ثبات دانش‌آموزان، احساس کسالت، محدودیت راهنمایی والدین، تأثیر فناوری و تفاوت‌های شخصیتی دانش‌آموزان می‌باشد. بنابراین، استفاده از دفترچه روزانه هفت عادت کودکان بزرگ اندونزیایی به طور مؤثری از طریق فرایند مستمر عادت‌سازی به شکل‌گیری شخصیت اسلامی دانش‌آموزان کمک می‌کند.

This article examines the relevance of the objectives of Islamic education as derived from the Qur’an and Hadith to the demands of modern education. Using a qualitative library research approach, the study analyzes primary Islamic sources, selected interpretations, and recent Indonesian scholarly literature on Islamic education, character formation, curriculum development, and digital-era learning. The analysis indicates that the objectives of Islamic education are holistic: developing faith and worship, noble character, intellectual capacity, social responsibility, and the human role as khalifah on earth. These objectives remain relevant to modern education because contemporary learning increasingly requires not only cognitive competence but also ethical judgment, collaboration, responsibility, critical thinking, digital literacy, and balanced personal development. The relevance is not achieved by reproducing classical educational forms unchanged, but by translating enduring Islamic values into contextual learning objectives, curriculum, pedagogy, assessment, and school culture. The study concludes that Qur’anic and Prophetic educational objectives can function as an ethical and spiritual foundation for modern education when integrated with contemporary knowledge, technology, and learner-centered approaches.

این مقاله به بررسی ارتباط اهداف آموزش اسلامی برگرفته از قرآن و حدیث با الزامات آموزش مدرن می‌پردازد. با استفاده از رویکرد پژوهش کتابخانه‌ای کیفی، این مطالعه منابع اولیه اسلامی، تفسیرهای منتخب و ادبیات علمی معاصر اندونزیایی در حوزه آموزش اسلامی، شکل‌گیری شخصیت، توسعه برنامه درسی و یادگیری در عصر دیجیتال را تحلیل می‌کند. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که اهداف آموزش اسلامی جامع هستند: پرورش ایمان و عبادت، اخلاق نیکو، ظرفیت فکری، مسئولیت اجتماعی و نقش انسان به عنوان خلیفه در زمین. این اهداف همچنان برای آموزش مدرن مرتبط باقی می‌مانند، زیرا یادگیری معاصر نه تنها به شایستگی شناختی بلکه به قضاوت اخلاقی، همکاری، مسئولیت‌پذیری، تفکر انتقادی، سواد دیجیتال و رشد متعادل فردی نیاز دارد. این ارتباط از طریق بازتولید بدون تغییر اشکال آموزشی کلاسیک حاصل نمی‌شود، بلکه با ترجمه ارزش‌های پایدار اسلامی به اهداف یادگیری، برنامه درسی، روش تدریس، ارزشیابی و فرهنگ مدرسه متناسب با زمینه معاصر به دست می‌آید. مطالعه نتیجه می‌گیرد که اهداف آموزشی قرآنی و نبوی می‌توانند به عنوان بنیانی اخلاقی و معنوی برای آموزش مدرن عمل کنند، زمانی که با دانش معاصر، فناوری و رویکردهای یادگیرنده‌محور تلفیق شوند.

Arabic vocabulary learning for early childhood is an important effort to introduce a foreign language through enjoyable learning activities that are appropriate to children's developmental characteristics. However, conventional learning methods often make children less enthusiastic, resulting in limited Arabic vocabulary mastery. This study aims to describe the use of the Picture Magic Lamp learning media in improving the Arabic vocabulary of children aged 5-6 years at TK Adz-Dzakia Pangkalpinang. This study employed a qualitative approach with a descriptive research design. The participants were children aged 5-6 years at TK Adz-Dzakia Pangkalpinang. Data were collected through observation, interviews, and documentation and were analyzed using the stages of data reduction, data presentation, and conclusion drawing. The picture magic lamp media was implemented by asking children to identify the displayed colors and mention their names in both Indonesian and Arabic. The findings revealed that the use of the picture magic lamp media increased children's learning interest, active participation, and ability to recognize and pronounce Arabic color vocabulary. Therefore, the Magic Lamp media can be used as an effective and engaging learning medium to improve Arabic vocabulary mastery among early childhood learners.

یادگیری واژگان عربی در دوران کودکی تلاشی مهم برای معرفی زبان خارجی از طریق فعالیت‌های یادگیری لذت‌بخش و متناسب با ویژگی‌های رشدی کودکان است. با این حال، روش‌های یادگیری سنتی اغلب باعث کاهش اشتیاق کودکان می‌شود و در نتیجه تسلط محدودی بر واژگان عربی ایجاد می‌کند. هدف این پژوهش توصیف استفاده از رسانه آموزشی چراغ جادوی تصویری در بهبود واژگان عربی کودکان ۵ تا ۶ ساله در مهد کودک Adz-Dzakia Pangkalpinang است. این پژوهش با رویکرد کیفی و طرح پژوهش توصیفی انجام شد. شرکت‌کنندگان کودکان ۵ تا ۶ ساله مهد کودک Adz-Dzakia Pangkalpinang بودند. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه و مستندسازی جمع‌آوری و با استفاده از مراحل کاهش داده، ارائه داده و نتیجه‌گیری تحلیل شدند. رسانه چراغ جادوی تصویری با درخواست از کودکان برای شناسایی رنگ‌های نمایش داده‌شده و بیان نام آن‌ها به زبان اندونزیایی و عربی اجرا شد. یافته‌ها نشان داد که استفاده از رسانه چراغ جادوی تصویری باعث افزایش علاقه‌مندی به یادگیری، مشارکت فعال و توانایی شناسایی و تلفظ واژگان رنگ به زبان عربی در کودکان شد. بنابراین، رسانه چراغ جادو می‌تواند به عنوان یک رسانه آموزشی مؤثر و جذاب برای بهبود تسلط بر واژگان عربی در میان کودکان پیش‌دبستانی مورد استفاده قرار گیرد.

This study examines how poetry listening instruction using YouTube-based audio media provides opportunities for empathetic engagement among 40 Indonesian Language Education students. Using a descriptive qualitative design, data were collected through classroom observation, written reflections, and interviews with eight students. The data were qualitatively analyzed by identifying and comparing students’ responses across four analytical dimensions: comprehension, cognitive empathy, affective empathy, and reflective empathy. The findings indicated a response pattern moving from understanding the emotional situations represented in the poem toward perspective-taking, emotional engagement, and, for some students, personal reflection. Affective-empathy-related responses were evident when students oriented their emotional reactions toward the experiences of the figures in the poem, whereas reflective empathy varied in depth across students. Intonation, pauses, tempo, and vocal expression supported students’ recognition of emotional nuances; however, emotional engagement alone was not treated as evidence of empathy. Rather than demonstrating that audio media directly internalized empathy, the findings suggest that expressive poetry listening, when combined with interpretation and reflection, can provide opportunities for perspective-taking and empathy-related reflection. The study highlights a pedagogical pathway linking literary comprehension, auditory experience, emotional engagement, perspective-taking, and reflection.

این پژوهش به بررسی چگونگی فراهم شدن فرصت‌های درگیر شدن همدلانه از طریق آموزش شنیدن شعر با استفاده از رسانه صوتی مبتنی بر YouTube در میان ۴۰ دانشجوی آموزش زبان اندونزیایی می‌پردازد. با استفاده از طرح کیفی توصیفی، داده‌ها از طریق مشاهده کلاسی، تأملات مکتوب و مصاحبه با هشت دانشجو گردآوری شد. داده‌ها به صورت کیفی و با شناسایی و مقایسه پاسخ‌های دانشجویان در چهار بُعد تحلیلی شامل درک، همدلی شناختی، همدلی عاطفی و همدلی تأملی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان دادند که الگوی پاسخ‌دهی دانشجویان از فهم موقعیت‌های عاطفی بازنمایی‌شده در شعر به سوی اتخاذ دیدگاه، درگیری عاطفی و برای برخی دانشجویان، تأمل شخصی حرکت می‌کند. پاسخ‌های مرتبط با همدلی عاطفی زمانی آشکار شد که دانشجویان واکنش‌های عاطفی خود را به سوی تجربه‌های شخصیت‌های شعر جهت دادند، در حالی که عمق همدلی تأملی در میان دانشجویان متفاوت بود. لحن، مکث‌ها، سرعت و بیان صوتی به شناسایی ظرافت‌های عاطفی توسط دانشجویان کمک کرد؛ با این حال، صرفاً درگیری عاطفی به عنوان شواهدی از همدلی تلقی نشد. یافته‌ها به جای آنکه نشان دهند رسانه صوتی به طور مستقیم همدلی را درونی می‌کند، حاکی از آن است که شنیدن شعر به شیوه‌ای بیانی، زمانی که با تفسیر و تأمل همراه شود، می‌تواند فرصت‌هایی برای اتخاذ دیدگاه و تأمل مرتبط با همدلی فراهم آورد. این مطالعه مسیر آموزشی‌ای را برجسته می‌کند که فهم ادبی، تجربه شنیداری، درگیری عاطفی، اتخاذ دیدگاه و تأمل را به یکدیگر پیوند می‌دهد.

The ability of fifth-grade students at SDN Kalibening to write direct and indirect sentences was still low because instruction was teacher-centered and lacked concrete media. This classroom action research aimed to describe the implementation of Problem Based Learning (PBL) supported by Transformation Cards and Transformation Shirts, to determine the improvement in students' ability to write direct and indirect sentences, and to describe the obstacles encountered. The study followed the Kemmis and McTaggart model in two cycles in September 2026 with nine students. Cycle I used Transformation Cards in groups, while Cycle II used Transformation Shirts and a Help Post individually. Data were collected through written tests and observation and analyzed descriptively. The class mean score increased from 56.67 in Cycle I to 77.78 in Cycle II, and classical mastery increased from 44.44% to 77.78%, exceeding the 75% success indicator. The scores of all nine students increased, although two students remained below the minimum mastery criterion. The obstacles were the dominance of certain students in group work and the low basic reading and writing skills of two students. PBL supported by these media can be an alternative for teaching direct and indirect sentence writing in elementary schools.

توانایی دانش‌آموزان پایه پنجم دبستان SDN Kalibening در نوشتن جملات مستقیم و غیرمستقیم همچنان پایین بود، زیرا آموزش به صورت معلم‌محور و بدون استفاده از رسانه‌های عینی انجام می‌شد. این پژوهش اقدام پژوهی کلاسی با هدف توصیف اجرای یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) با حمایت کارت‌های تبدیل و پیراهن‌های تبدیل، تعیین میزان بهبود توانایی دانش‌آموزان در نوشتن جملات مستقیم و غیرمستقیم، و توصیف موانع موجود انجام شد. این مطالعه بر اساس مدل Kemmis و McTaggart در دو چرخه در سپتامبر ۲۰۲۶ با حضور ۹ دانش‌آموز اجرا شد. در چرخه اول، کارت‌های تبدیل به صورت گروهی و در چرخه دوم، پیراهن‌های تبدیل و ایستگاه کمک به صورت فردی مورد استفاده قرار گرفت. داده‌ها از طریق آزمون کتبی و مشاهده جمع‌آوری و به صورت توصیفی تحلیل شدند. میانگین نمره کلاس از ۵۶٫۶۷ در چرخه اول به ۷۷٫۷۸ در چرخه دوم افزایش یافت و تسلط کلاسیک از ۴۴٫۴۴٪ به ۷۷٫۷۸٪ رسید که از شاخص موفقیت ۷۵٪ فراتر رفت. نمرات هر ۹ دانش‌آموز افزایش یافت، اگرچه دو دانش‌آموز همچنان زیر معیار حداقل تسلط باقی ماندند. موانع موجود شامل سلطه برخی دانش‌آموزان در کار گروهی و پایین بودن مهارت‌های پایه خواندن و نوشتن دو دانش‌آموز بود. یادگیری مبتنی بر مسئله با حمایت این رسانه‌ها می‌تواند جایگزینی برای آموزش نوشتن جملات مستقیم و غیرمستقیم در مدارس ابتدایی باشد.

The transformation of 21st-century education demands the strengthening of higher-order thinking skills, known as the 4Cs (critical thinking, creativity, communication, and collaboration), along with the need for technology integration in the learning and assessment process. In the context of Sekolah Penggerak (Moving Schools), Indonesian language teachers have a strategic role in designing assessments that are oriented not only toward cognitive achievement but also toward developing students' competencies and character. This study aims to examine the implementation of the Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) approach in assessing 4C skills, formulate an effective TPACK-based 4C skills assessment model, and construct an applicable assessment concept for Indonesian language teachers at Sekolah Penggerak (Moving Schools) in Bali Province. This study used a mixed methods approach with an exploratory design. Qualitative data were obtained through observation, document study, in-depth interviews, and focus group discussions (FGDs), while quantitative data were collected through questionnaires that had been tested for validity and reliability. The study subjects included Indonesian language teachers, school principals, and educational stakeholders at Sekolah Penggerak (Moving Schools) in Bali Province. Qualitative data were analyzed using thematic analysis, while quantitative data were analyzed using descriptive statistics. The research results show that Indonesian language teachers have positive perceptions of the implementation of the TPACK-based 4C skills assessment. The integration of technology into the assessment is considered capable of increasing student engagement, encouraging reflection on learning, and strengthening student-centered learning. The developed assessment model emphasizes the integration of learning objectives, pedagogical strategies, Indonesian language content, and the contextual use of digital technology. The resulting assessment concept is flexible, adaptive, and relevant to the characteristics of the Driving Schools and the implementation of the Independent Curriculum.

تحول آموزش قرن بیست و یکم مستلزم تقویت مهارت‌های تفکر سطح بالاتر، که به عنوان مهارت‌های 4C (تفکر انتقادی، خلاقیت، ارتباط و همکاری) شناخته می‌شوند، همراه با نیاز به ادغام فناوری در فرایند یاددهی و ارزیابی است. در زمینه مدارس پیشرو (Sekolah Penggerak)، معلمان زبان اندونزیایی نقش راهبردی در طراحی ارزیابی‌هایی دارند که نه تنها بر دستاوردهای شناختی بلکه بر توسعه شایستگی‌ها و شخصیت دانش‌آموزان نیز متمرکز است. هدف این پژوهش بررسی اجرای رویکرد دانش محتوایی-آموزشی-فناورانه (TPACK) در ارزیابی مهارت‌های 4C، تدوین یک مدل ارزیابی مؤثر مبتنی بر TPACK برای مهارت‌های 4C و ساخت یک مفهوم ارزیابی قابل اجرا برای معلمان زبان اندونزیایی در مدارس پیشرو استان بالی است. این پژوهش با رویکرد روش ترکیبی و طرح اکتشافی انجام شد. داده‌های کیفی از طریق مشاهده، مطالعه اسناد، مصاحبه‌های عمیق و بحث‌های گروهی متمرکز (FGD) گردآوری شد و داده‌های کمی از طریق پرسشنامه‌هایی که روایی و پایایی آن‌ها آزمون شده بود، جمع‌آوری گردید. شرکت‌کنندگان پژوهش شامل معلمان زبان اندونزیایی، مدیران مدارس و ذینفعان آموزشی مدارس پیشرو استان بالی بودند. داده‌های کیفی با استفاده از تحلیل تماتیک و داده‌های کمی با آمار توصیفی تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان داد که معلمان زبان اندونزیایی نگرش مثبتی نسبت به اجرای ارزیابی مهارت‌های 4C مبتنی بر TPACK دارند. ادغام فناوری در ارزیابی، موجب افزایش مشارکت دانش‌آموزان، تشویق به بازتاب یادگیری و تقویت یادگیری دانش‌آموزمحور می‌شود. مدل ارزیابی توسعه‌یافته بر ادغام اهداف یادگیری، راهبردهای آموزشی، محتوای زبان اندونزیایی و استفاده زمینه‌ای از فناوری دیجیتال تأکید دارد. مفهوم ارزیابی حاصل، انعطاف‌پذیر، سازگار و متناسب با ویژگی‌های مدارس پیشرو و اجرای برنامه درسی مستقل است.

Composing an anecdote text requires students to think critically about social phenomena, arrange a structured narrative (abstract, orientation, crisis, reaction, and coda), and deliver criticism humorously. Initial observation in class X-9 of SMA Negeri 21 Surabaya showed difficulties in generating ideas, outlining, and presenting humor, while instruction did not accommodate diverse learning styles. This classroom action research aimed to describe the implementation of the CINTA method (Idea Brainstorming, Narration, and Analytical Laughter) and to describe students’ anecdote-writing results in two cycles. Using the Kemmis and McTaggart model with 36 students, data were obtained from students’ works collected as digital files: an anecdote text scored with a five-aspect rubric in Cycle I and the final infographic or comic product scored with a five-aspect product rubric in Cycle II, analyzed descriptively. In Cycle I, 36 of 36 works could be assessed, with a mean score of 76.86 and 71.4% of works reaching the minimum mastery criterion of 75. The humor-and-criticism and language aspects were the lowest. The provisional Cycle II product mean was 88.06, with all 36 products. The two cycles used different instruments, so the results are reported separately and cannot be compared directly.

نگارش متن طنز کوتاه مستلزم آن است که دانش‌آموزان به‌طور انتقادی درباره پدیده‌های اجتماعی بیندیشند، روایت ساختارمندی (چکیده، مقدمه، بحران، واکنش و نتیجه) ترتیب دهند و انتقاد را به‌صورت طنزآمیز بیان کنند. مشاهده اولیه در کلاس دهم-۹ دبیرستان دولتی ۲۱ سورابایا نشان داد که دانش‌آموزان در تولید ایده، تهیه طرح اولیه و ارائه طنز با دشواری مواجه هستند، در حالی که آموزش ارائه‌شده سبک‌های یادگیری متنوع را در نظر نمی‌گیرد. این پژوهش اقدام پژوهی کلاسی با هدف توصیف اجرای روش CINTA (بارش فکری ایده، روایت‌پردازی و خنده تحلیلی) و توصیف نتایج نگارش طنز کوتاه دانش‌آموزان در دو چرخه انجام شد. با استفاده از مدل Kemmis و McTaggart و با حضور ۳۶ دانش‌آموز، داده‌ها از آثار دانش‌آموزان که به‌صورت فایل دیجیتال جمع‌آوری شد، به‌دست آمد: متن طنز کوتاه با استفاده از یک روبریک پنج‌بعدی در چرخه اول و محصول نهایی اینفوگرافیک یا کمیک با روبریک پنج‌بعدی محصول در چرخه دوم ارزیابی شد و به‌صورت توصیفی تحلیل گردید. در چرخه اول، ۳۶ اثر از ۳۶ دانش‌آموز قابل ارزیابی بود و میانگین نمره ۷۶٫۸۶ و ۷۱٫۴٪ آثار به حداقل معیار تسلط ۷۵ رسیدند. جنبه‌های طنز و انتقاد و زبان پایین‌ترین امتیاز را داشتند. میانگین موقت محصول چرخه دوم ۸۸٫۰۶ بود و هر ۳۶ محصول ارزیابی شد. در دو چرخه ابزارهای متفاوتی به‌کار رفت، بنابراین نتایج به‌صورت جداگانه گزارش شده و قابل مقایسه مستقیم نیستند.

This study aims to describe spelling errors found in news texts written by seventh-grade students at SMP Negeri 1 Lengayang, particularly in the use of capital letters and punctuation marks (periods, commas, hyphens, and colons). This research used a qualitative approach with a descriptive method. The data source consisted of 40 news texts written by seventh-grade students, selected through purposive sampling technique. Data were collected through documentation as well as reading and note-taking techniques, then analyzed by identifying, classifying, and describing the errors based on the Enhanced Spelling of Indonesian Language Fifth Edition (EYD V). The results show that capitalization errors occurred in six aspects, namely the first letter at the beginning of a sentence, personal names, geographical names, names of days and months, titles, and improper capitalization in the middle of a sentence. Punctuation errors were found in the use of periods, commas, hyphens, and colons. These findings indicate that although students were able to convey factual information in the form of news texts, their application of spelling rules remains inconsistent. This study recommends that the teaching of news text writing should also emphasize the editing stage so that students can identify and correct spelling errors before the text is considered complete.

هدف این پژوهش توصیف خطاهای املایی مشاهده‌شده در متون خبری نوشته‌شده توسط دانش‌آموزان پایه هفتم دبیرستان دولتی شماره ۱ لنگایان، به‌ویژه در کاربرد حروف بزرگ و علائم نگارشی (نقطه، ویرگول، خط تیره و دونقطه) است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش توصیفی انجام شده است. منبع داده‌ها شامل ۴۰ متن خبری نوشته‌شده توسط دانش‌آموزان پایه هفتم بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مستندسازی و همچنین فنون خواندن و یادداشت‌برداری گردآوری شده و سپس با شناسایی، طبقه‌بندی و توصیف خطاها بر اساس ویرایش پنجم دستور خط زبان اندونزیایی (EYD V) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که خطاهای مربوط به حروف بزرگ در شش جنبه رخ داده است: حرف اول ابتدای جمله، اسامی اشخاص، اسامی جغرافیایی، اسامی روزها و ماه‌ها، عناوین و استفاده نادرست از حروف بزرگ در وسط جمله. خطاهای علائم نگارشی نیز در کاربرد نقطه، ویرگول، خط تیره و دونقطه مشاهده شد. این یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه دانش‌آموزان توانسته‌اند اطلاعات واقعی را در قالب متون خبری منتقل کنند، اما کاربرد قواعد املایی توسط آن‌ها همچنان ناسازگار است. این پژوهش توصیه می‌کند که آموزش نگارش متن خبری باید بر مرحله ویرایش نیز تأکید کند تا دانش‌آموزان بتوانند پیش از نهایی‌شدن متن، خطاهای املایی را شناسایی و اصلاح کنند.

Indonesia is a country with a high level of disaster vulnerability, encompassing both natural and non-natural disasters, which necessitates the involvement of all elements of society in disaster management efforts. As the state ideology, Pancasila possesses values that are highly relevant to shaping societal attitudes and actions in facing disasters, particularly the values of humanity, unity, and mutual cooperation (gotong royong). This study aims to analyze the implementation of Pancasila values in disaster management in Indonesia, as well as to examine the manifestation of mutual cooperation and humanity within community life. This research employs a literature study method by reviewing various scholarly journals, books, and official sources relevant to Pancasila values and disaster management. The findings indicate that the implementation of Pancasila values can be manifested through care and concern for disaster victims, collaboration during evacuation and recovery processes, fair distribution of aid, and community participation in disaster mitigation efforts. The value of mutual cooperation encourages people to help one another regardless of background, while the value of humanity fosters compassion, empathy, and respect for the rights and safety of every individual. Thus, the application of Pancasila values in disaster management not only supports the disaster response process, but also strengthens social solidarity, unity, and the resilience of Indonesian society in facing various disaster threats.

اندونزی کشوری با سطح بالایی از آسیب‌پذیری در برابر بلایا است که شامل بلایای طبیعی و غیرطبیعی می‌شود و این امر مستلزم مشارکت همه عناصر جامعه در تلاش‌های مدیریت بلایا است. پنج‌اصل به عنوان ایدئولوژی کشور، دارای ارزش‌هایی است که ارتباط زیادی با شکل‌دهی نگرش‌ها و رفتارهای جامعه در مواجهه با بلایا، به ویژه ارزش‌های انسانیت، وحدت و همکاری جمعی (گوتونگ رویونگ) دارد. هدف این پژوهش تحلیل اجرای ارزش‌های پنج‌اصل در مدیریت بلایا در اندونزی و همچنین بررسی تجلی همکاری جمعی و انسانیت در زندگی اجتماعی است. این پژوهش با روش مطالعه کتابخانه‌ای و مرور منابع علمی، کتاب‌ها و منابع رسمی مرتبط با ارزش‌های پنج‌اصل و مدیریت بلایا انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اجرای ارزش‌های پنج‌اصل می‌تواند از طریق مراقبت و توجه به قربانیان بلایا، همکاری در فرآیندهای تخلیه و بازسازی، توزیع عادلانه کمک‌ها و مشارکت جامعه در اقدامات کاهش بلایا متجلی شود. ارزش همکاری جمعی مردم را به یاری یکدیگر بدون توجه به پیشینه تشویق می‌کند و ارزش انسانیت باعث پرورش شفقت، همدلی و احترام به حقوق و ایمنی هر فرد می‌شود. بنابراین، به‌کارگیری ارزش‌های پنج‌اصل در مدیریت بلایا نه تنها از فرآیند مقابله با بلایا حمایت می‌کند، بلکه همبستگی اجتماعی، وحدت و تاب‌آوری جامعه اندونزی را در مواجهه با تهدیدهای مختلف بلایا تقویت می‌کند.

Economics learning at the junior high school level plays a strategic role in building students' economic literacy, yet national and international assessment data indicate a declining trend in the literacy and engagement of Indonesian students. This study aims to describe the actual conditions of economics learning in junior high schools in Jakarta, covering teachers' instructional backgrounds, the characteristics of circulating teaching modules, and student engagement patterns, as an empirical foundation for model development. A descriptive qualitative design was applied. Data were collected through semi-structured interviews with social studies teachers and students, classroom observation, and document analysis of circulating economics teaching modules, then analysed using the interactive model of Miles, Huberman, and Saldana with source and technique triangulation. The findings show that most social studies teachers do not hold an economics education background, that most modules neither scaffold mastery experience gradually nor address the physiological-emotional dimension of learning, and that behavioural, emotional, cognitive, and agentic engagement indicators appear only sporadically. These conditions provide the rational basis for six characteristics of the Student Engagement Project-Based Learning model, namely contextual economic problems, project activity, collaboration, student autonomy, graduated scaffolding, and structured reflection.

یادگیری اقتصاد در سطح مدارس متوسطه اول نقش راهبردی در ارتقای سواد اقتصادی دانش‌آموزان ایفا می‌کند، با این حال داده‌های ارزیابی‌های ملی و بین‌المللی نشان‌دهنده روند کاهشی در سواد و درگیری دانش‌آموزان اندونزیایی است. هدف این پژوهش توصیف شرایط واقعی یادگیری اقتصاد در مدارس متوسطه اول شهر جاکارتا، شامل پیشینه آموزشی معلمان، ویژگی‌های ماژول‌های آموزشی رایج و الگوهای درگیری دانش‌آموزان، به‌عنوان بنیان تجربی برای توسعه مدل است. این پژوهش با رویکرد کیفی توصیفی انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با معلمان مطالعات اجتماعی و دانش‌آموزان، مشاهده کلاسی و تحلیل اسناد ماژول‌های آموزش اقتصاد جمع‌آوری و با استفاده از مدل تعاملی Miles، Huberman و Saldana و از طریق مثلث‌سازی منبع و روش تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که اکثر معلمان مطالعات اجتماعی دارای پیشینه تحصیلی در آموزش اقتصاد نیستند، اغلب ماژول‌ها تجربه تسلط تدریجی را پشتیبانی نمی‌کنند و به بعد فیزیولوژیک-هیجانی یادگیری نمی‌پردازند و شاخص‌های درگیری رفتاری، هیجانی، شناختی و عاملیت دانش‌آموزان تنها به‌صورت پراکنده مشاهده می‌شود. این شرایط مبنای منطقی برای شش ویژگی مدل یادگیری مبتنی بر پروژه با محوریت درگیری دانش‌آموز را فراهم می‌کند که عبارت‌اند از: مسائل اقتصادی زمینه‌ای، فعالیت پروژه‌ای، همکاری، خودمختاری دانش‌آموز، پله‌پله بودن حمایت آموزشی و بازتاب ساختاریافته.

Background—Teacher professional care in this study is defined as the integration of functional responsibility (e.g., preparation, punctuality, and completion of assigned duties) with relational and ethical responsiveness to pupils and colleagues. Although principal leadership is widely associated with teacher performance and school climate, less is known about how connected leadership processes cultivate this broader form of care across primary-school contexts. Objectives—This study examined how principals plan, enact, evaluate, and refine leadership strategies intended to strengthen teachers’ professional care. Methods—A qualitative multiple-case study was conducted from May to August 2026 in five public primary schools in Muaro Jambi, Indonesia. Ten participants—five principals and five teachers—were purposively selected. Data were generated through semi-structured interviews, non-participant observations, and school documents and analysed through a mixed deductive–inductive thematic procedure combining within-case analysis and cross-case comparison. Informant bias was mitigated by seeking concrete incident-based accounts, comparing principal and teacher perspectives, checking interview summaries with participants, and requiring major interpretations to be supported by more than one source or method. Results—Across cases, professional care was strongest where principals combined clear expectations with credible modelling, developmental supervision, psychologically safe two-way communication, continuous professional learning, and distributed participation. Evaluation functioned not merely as control but as reflective follow-up that linked observed practice to differentiated support. Conclusion—The findings suggest that leadership enables professional care through a recursive organisational process in which accountability, relational trust, professional learning, and shared responsibility reinforce one another.

زمینه—در این مطالعه، مراقبت حرفه‌ای معلمان به‌عنوان ادغام مسئولیت عملکردی (مانند آمادگی، وقت‌شناسی و انجام وظایف محوله) با پاسخگویی رابطه‌ای و اخلاقی نسبت به دانش‌آموزان و همکاران تعریف می‌شود. اگرچه رهبری مدیران به‌طور گسترده‌ای با عملکرد معلمان و جو مدرسه مرتبط دانسته می‌شود، اما دانش اندکی درباره چگونگی پرورش این شکل گسترده‌تر مراقبت از طریق فرایندهای رهبری مرتبط در زمینه‌های مدارس ابتدایی وجود دارد. اهداف—این مطالعه بررسی کرد که مدیران چگونه راهبردهای رهبری را برای تقویت مراقبت حرفه‌ای معلمان برنامه‌ریزی، اجرا، ارزیابی و اصلاح می‌کنند. روش‌ها—یک مطالعه کیفی چندموردی از ماه مه تا اوت ۲۰۲۶ در پنج مدرسه ابتدایی دولتی در موآرو جامبی اندونزی انجام شد. ده شرکت‌کننده—پنج مدیر و پنج معلم—به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، مشاهده‌های غیرمشارکتی و اسناد مدرسه گردآوری و با استفاده از روش تماتیک ترکیبی قیاسی–استقرایی شامل تحلیل درون‌موردی و مقایسه بین‌موردی تحلیل شدند. سوگیری مطلعان با درخواست روایت‌های مبتنی بر رویدادهای عینی، مقایسه دیدگاه‌های مدیران و معلمان، بررسی خلاصه مصاحبه‌ها با شرکت‌کنندگان و الزام پشتیبانی تفسیرهای اصلی توسط بیش از یک منبع یا روش کاهش یافت. یافته‌ها—در میان موارد، مراقبت حرفه‌ای در جایی قوی‌تر بود که مدیران انتظارات روشن را با الگو بودن معتبر، نظارت توسعه‌ای، ارتباط دوسویه روان‌شناختی ایمن، یادگیری حرفه‌ای مستمر و مشارکت توزیع‌شده ترکیب می‌کردند. ارزیابی نه صرفاً به‌عنوان کنترل، بلکه به‌عنوان پیگیری بازتابی که عمل مشاهده‌شده را به حمایت تفکیک‌شده پیوند می‌داد، عمل می‌کرد. نتیجه‌گیری—یافته‌ها نشان می‌دهد که رهبری از طریق یک فرایند سازمانی بازگشتی که در آن پاسخگویی، اعتماد رابطه‌ای، یادگیری حرفه‌ای و مسئولیت‌پذیری مشترک یکدیگر را تقویت می‌کنند، مراقبت حرفه‌ای را امکان‌پذیر می‌سازد.

Background: The digital era presents unprecedented opportunities and challenges for establishing learning societies that support lifelong learning, digital literacy, and sustainable human capital development. Educational and community leaders play pivotal roles in this transformation, yet their integrated contributions remain underexplored in emerging regional contexts. Objective: This study aims to develop an integrated understanding of how educational and community leaders contribute to the creation of a learning society in the digital era, with specific focus on lifelong learning mechanisms, digital literacy initiatives, and human capital development pathways. Method: A qualitative descriptive multi-stakeholder inquiry was conducted with 28 participants including school principals, university leaders, community organization leaders, government representatives, and NGO officials from Banten Province, Indonesia. Data were collected through semi-structured interviews (n=18), focus group discussions (n=3), document analysis, and observation protocols. Thematic analysis with source, method, and theory triangulation was employed. Findings: Educational and community leaders jointly establish learning societies through five interconnected mechanisms: institutional learning infrastructure development, digital literacy ecosystems, collaborative knowledge-sharing platforms, civic engagement frameworks, and capability development initiatives. Leaders emphasized the necessity of integrating formal and informal learning, bridging digital divides, and fostering social capital through community engagement. An Integrated Learning Society Development Framework emerged, highlighting the synergistic relationship between educational institutions, community organizations, and government agencies in facilitating sustainable human capital growth. Novelty: This research uniquely positions learning society development as an educational-community collaborative endeavor within the digital era context of emerging regional economies, departing from institution-centric approaches that dominate current literature. Implications: Findings provide strategic guidance for policymakers and institutional leaders in designing integrated learning society frameworks that harness digital technologies while maintaining social cohesion and equitable access to learning opportunities.

زمینه: عصر دیجیتال فرصت‌ها و چالش‌های بی‌سابقه‌ای را برای ایجاد جوامع یادگیرنده که از یادگیری مادام‌العمر، سواد دیجیتال و توسعه پایدار سرمایه انسانی حمایت می‌کنند، فراهم آورده است. رهبران آموزشی و اجتماعی نقش‌های محوری در این تحول ایفا می‌کنند، اما مشارکت‌های یکپارچه آن‌ها در زمینه‌های منطقه‌ای نوظهور کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. هدف: این مطالعه با هدف توسعه درک یکپارچه‌ای از نحوه مشارکت رهبران آموزشی و اجتماعی در ایجاد جامعه یادگیرنده در عصر دیجیتال، با تمرکز ویژه بر سازوکارهای یادگیری مادام‌العمر، ابتکارات سواد دیجیتال و مسیرهای توسعه سرمایه انسانی انجام شده است. روش: یک پژوهش کیفی توصیفی با رویکرد چند ذینفعی با مشارکت ۲۸ نفر شامل مدیران مدارس، رهبران دانشگاهی، رهبران سازمان‌های اجتماعی، نمایندگان دولت و مسئولان سازمان‌های غیردولتی از استان بانتن اندونزی انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته (n=18)، بحث‌های گروهی متمرکز (n=3)، تحلیل اسناد و پروتکل‌های مشاهده گردآوری شد. تحلیل تماتیک با مثلث‌سازی منبع، روش و نظریه به کار گرفته شد. یافته‌ها: رهبران آموزشی و اجتماعی به طور مشترک از طریق پنج سازوکار به هم پیوسته شامل توسعه زیرساخت‌های یادگیری نهادی، اکوسیستم‌های سواد دیجیتال، بسترهای اشتراک دانش مشارکتی، چارچوب‌های مشارکت مدنی و ابتکارات توسعه قابلیت‌ها، جوامع یادگیرنده را ایجاد می‌کنند. رهبران بر ضرورت ادغام یادگیری رسمی و غیررسمی، پر کردن شکاف دیجیتال و تقویت سرمایه اجتماعی از طریق مشارکت اجتماعی تأکید کردند. چارچوب یکپارچه توسعه جامعه یادگیرنده استخراج شد که بر رابطه هم‌افزا میان نهادهای آموزشی، سازمان‌های اجتماعی و نهادهای دولتی در تسهیل رشد پایدار سرمایه انسانی تأکید دارد. نوآوری: این پژوهش توسعه جامعه یادگیرنده را به عنوان یک تلاش مشترک آموزشی-اجتماعی در زمینه عصر دیجیتال اقتصادهای منطقه‌ای نوظهور مطرح می‌کند و از رویکردهای نهاد-محور غالب در ادبیات فعلی فاصله می‌گیرد. پیامدها: یافته‌ها راهنمایی راهبردی برای سیاست‌گذاران و رهبران نهادی در طراحی چارچوب‌های یکپارچه جامعه یادگیرنده که از فناوری‌های دیجیتال بهره می‌گیرند و در عین حال انسجام اجتماعی و دسترسی عادلانه به فرصت‌های یادگیری را حفظ می‌کنند، ارائه می‌دهد.

The purpose of this study was to determine the effect of the Ice Breaking method on students' learning interest in Indonesian language in grade IV of SD Negeri 03 Probur. This study was also conducted to determine what types of Ice Breaking are suitable for Indonesian language lessons.The results of this study were collected using data collection techniques: observation, and questionnaires. The population and sample in this study were fourth-grade students of SD Negeri 03 Probur. From the results of data collection, the results of the material validation analysis obtained a value of 90.5% with the category of "very feasible". Then in the data analysis technique before the Ice Breaking method, a value of 54.48 was obtained, and after using the Ice Breaking method, the type of song and body movement increased to 85.06. The results of the Normality Test showed a significance value of Sig. 0.001 <0.05. The results of this study indicate that there is a significant interest in learning students by using Ice Breaking types of songs and body movements towards the learning interest of fourth-grade students in the Indonesian Language subject. Based on the data above, the researcher concluded that H0 was rejected and H1 was accepted, indicating that the Ice Breaking method, consisting of songs and exercise, had an effect on the learning interest of fourth-grade students at the UPTD of SD Negeri 03 Probur.

هدف این پژوهش تعیین تأثیر روش یخ‌شکنی بر علاقه‌مندی به یادگیری دانش‌آموزان در درس زبان اندونزیایی پایه چهارم مدرسه SD Negeri 03 Probur بود. این پژوهش همچنین به منظور تعیین انواع مناسب یخ‌شکنی برای درس زبان اندونزیایی انجام شد. داده‌های این پژوهش با استفاده از تکنیک‌های گردآوری داده شامل مشاهده و پرسشنامه جمع‌آوری شد. جامعه آماری و نمونه پژوهش دانش‌آموزان پایه چهارم SD Negeri 03 Probur بودند. بر اساس نتایج گردآوری داده‌ها، تحلیل اعتبارسنجی محتوا مقدار ۹۰٫۵٪ را با دسته‌بندی «بسیار مناسب» نشان داد. همچنین در تکنیک تحلیل داده‌ها، پیش از اجرای روش یخ‌شکنی مقدار ۵۴٫۴۸ به دست آمد و پس از استفاده از روش یخ‌شکنی با نوع آهنگ و حرکات بدنی این مقدار به ۸۵٫۰۶ افزایش یافت. نتایج آزمون نرمالیتی مقدار معناداری Sig. 0.001 < 0.05 را نشان داد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که علاقه‌مندی به یادگیری دانش‌آموزان با استفاده از انواع یخ‌شکنی شامل آهنگ و حرکات بدنی به طور معناداری افزایش می‌یابد. بر اساس داده‌های فوق، پژوهشگر نتیجه گرفت که H0 رد و H1 پذیرفته شد که نشان‌دهنده تأثیر روش یخ‌شکنی شامل آهنگ و تمرین بر علاقه‌مندی به یادگیری دانش‌آموزان پایه چهارم در UPTD SD Negeri 03 Probur است.

The improvement of literacy and numeracy quality is a major challenge in primary education in Indonesia, including in madrasah ibtidaiyah. Various international reports such as the Programme for International Student Assessment (PISA) and the National Assessment (AN) show the low achievement of Indonesian students in reading, mathematics, and science. This condition is worsened by the dense madrasah curriculum, limited facilities and infrastructure, and the dominance of traditional teacher-centered learning methods. This study aims to analyze innovative learning strategies relevant to improving literacy and numeracy skills among madrasah ibtidaiyah students while maintaining Islamic identity. The method used is library research with a descriptive-analytical approach through a review of academic literature, educational policies, and student achievement data. The study results indicate that strategies such as Project-Based Learning, digital technology integration, and context-based approaches linked to everyday life and religious values are effective in developing students' critical, creative, collaborative, and communicative thinking skills. The implementation of these strategies not only increases learning motivation but also makes literacy and numeracy more applicable and meaningful as life skills aligned with the teachings of the Qur'an and Hadith. Thus, innovative learning strategies have the potential to become an important instrument in improving the quality of Islamic primary education in Indonesia while shaping a generation that is intelligent, critical, creative, and of noble character."

ارتقای کیفیت سواد خواندن و مهارت‌های عددی یکی از چالش‌های اساسی آموزش ابتدایی در اندونزی، از جمله در مدارس ابتدایی اسلامی (مدرسه ابتدایی/مدرسه ابتدایی اسلامی)، به‌شمار می‌رود. گزارش‌های بین‌المللی مختلفی مانند برنامه ارزیابی بین‌المللی دانش‌آموزان (PISA) و ارزیابی ملی (AN) نشان‌دهنده دستاورد پایین دانش‌آموزان اندونزیایی در حوزه‌های خواندن، ریاضیات و علوم است. این وضعیت با تراکم برنامه درسی مدارس ابتدایی اسلامی، محدودیت امکانات و زیرساخت‌ها و غلبه روش‌های سنتی آموزش معلم‌محور تشدید می‌شود. هدف این پژوهش، تحلیل راهبردهای نوآورانه یادگیری مرتبط با ارتقای مهارت‌های سواد خواندن و عددی در میان دانش‌آموزان مدارس ابتدایی اسلامی با حفظ هویت اسلامی است. روش مورد استفاده، پژوهش کتابخانه‌ای با رویکرد توصیفی-تحلیلی از طریق مرور ادبیات علمی، سیاست‌های آموزشی و داده‌های عملکرد دانش‌آموزان است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که راهبردهایی مانند یادگیری مبتنی بر پروژه، ادغام فناوری دیجیتال و رویکردهای مبتنی بر زمینه که با زندگی روزمره و ارزش‌های دینی پیوند خورده‌اند، در توسعه مهارت‌های تفکر انتقادی، خلاقانه، مشارکتی و ارتباطی دانش‌آموزان مؤثر هستند. اجرای این راهبردها نه‌تنها انگیزه یادگیری را افزایش می‌دهد، بلکه سواد خواندن و مهارت‌های عددی را به‌عنوان مهارت‌های زندگی کاربردی‌تر و معنادارتر و همسو با آموزه‌های قرآن و حدیث می‌سازد. بنابراین، راهبردهای نوآورانه یادگیری می‌توانند به‌عنوان ابزاری مهم در ارتقای کیفیت آموزش ابتدایی اسلامی در اندونزی و تربیت نسلی هوشمند، انتقادی، خلاق و با اخلاق نیکو ایفای نقش کنند.

Background: Balancing employment and academic responsibilities has become a growing challenge for university students in Cambodia, yet empirical evidence on the determinants of work–study balance remains limited. Objective: This study develops an integrated model unifying time management, self-regulation, goal orientation, and peer support to examine their effects on work–study balance and its influence on academic performance. Method: A quantitative correlational design was employed with 300 working university students from BELTEI International University. Data were analyzed using SPSS and SmartPLS. Results: The structural model demonstrated moderate explanatory power, explaining 49.0% of the variance in work–study balance and 61.5% of the variance in academic performance. Goal orientation was the strongest predictor of work–study balance, followed by time management and peer support, while self-regulation showed no significant effect. Academic performance was significantly predicted by self-regulation, goal orientation, peer support, and work–study balance, whereas time management did not show a significant effect. Conclusion: These findings emphasize the importance of personal and social factors in promoting students' academic success and provide practical implications for policymakers and universities, while future research should validate the proposed model across diverse educational and cultural contexts. Contribution: These findings contribute empirical evidence from the Cambodian higher education context by addressing the determinants of work–study balance and academic performance within an integrated framework.

زمینه: ایجاد تعادل میان اشتغال و مسئولیت‌های تحصیلی به چالشی فزاینده برای دانشجویان دانشگاه‌های کامبوج تبدیل شده است، با این حال شواهد تجربی درباره تعیین‌کننده‌های تعادل کار و تحصیل همچنان محدود است. هدف: این پژوهش با توسعه یک مدل یکپارچه که مدیریت زمان، خودتنظیمی، جهت‌گیری هدف و حمایت همسالان را دربرمی‌گیرد، به بررسی تأثیر این عوامل بر تعادل کار و تحصیل و تأثیر آن بر عملکرد تحصیلی می‌پردازد. روش: طرح همبستگی کمی با مشارکت ۳۰۰ دانشجوی شاغل دانشگاه BELTEI International University اجرا شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و SmartPLS تحلیل شدند. یافته‌ها: مدل ساختاری قدرت تبیین متوسطی را نشان داد؛ به‌طوری‌که ۴۹٫۰٪ از واریانس تعادل کار و تحصیل و ۶۱٫۵٪ از واریانس عملکرد تحصیلی را تبیین کرد. جهت‌گیری هدف قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده تعادل کار و تحصیل بود و پس از آن مدیریت زمان و حمایت همسالان قرار داشتند، در حالی که خودتنظیمی اثر معناداری نشان نداد. عملکرد تحصیلی به‌طور معناداری توسط خودتنظیمی، جهت‌گیری هدف، حمایت همسالان و تعادل کار و تحصیل پیش‌بینی شد، در حالی که مدیریت زمان اثر معناداری نداشت. نتیجه‌گیری: این یافته‌ها بر اهمیت عوامل فردی و اجتماعی در ارتقای موفقیت تحصیلی دانشجویان تأکید دارد و پیامدهای عملی برای سیاست‌گذاران و دانشگاه‌ها ارائه می‌دهد؛ همچنین پژوهش‌های آتی باید مدل پیشنهادی را در زمینه‌های آموزشی و فرهنگی متنوع اعتبارسنجی کنند. نوآوری: این یافته‌ها با پرداختن به تعیین‌کننده‌های تعادل کار و تحصیل و عملکرد تحصیلی در قالب یک چارچوب یکپارچه، شواهد تجربی جدیدی از بستر آموزش عالی کامبوج ارائه می‌دهد.

This study aims to describe the implementation strategy of the Indonesian National Work Competency Standards (SKKNI) through the Plan-Do-Check-Act (PDCA) cycle and its contribution to enhancing the hard skills, soft skills, and employability of graduates at LPK Kanira. Using a qualitative approach with a descriptive single case study, data were collected through in-depth interviews, participatory observation, and documentation studies, then analyzed using the Miles and Huberman model and validated through triangulation. The results indicate that the internalization of SKKNI based on PDCA effectively aligns competencies through procedural discipline and remedial programs, and significantly increases employability by reducing the job-waiting period to less than three months, thanks to BNSP certification serving as a credibility signal for the industry. This research formulates adaptive best practices for small-scale vocational training centers in rural areas to overcome skill mismatches and strengthen the competitiveness of the digital vocational workforce. Keywords: SKKNI, PDCA, Employability, LPK Kanira, Digital Vocational Abstrak: Penelitian ini bertujuan mendeskripsikan strategi implementasi Standar Kompetensi Kerja Nasional Indonesia (SKKNI) melalui siklus Plan-Do-Check-Act (PDCA) serta kontribusinya terhadap peningkatan hard skill, soft skill, dan employability lulusan di lembaga LPK Karina. Menggunakan pendekatan kualitatif dengan studi kasus tunggal deskriptif, data diperoleh melalui wawancara mendalam, observasi partisipatif, dan studi dokumentasi, kemudian dianalisis dengan model Miles dan Huberman serta divalidasi melalui triangulasi. Hasil menunjukkan bahwa internalisasi SKKNI berbasis PDCA efektif menyelaraskan kompetensi melalui disiplin prosedur dan program remedial, serta meningkatkan employability secara signifikan dengan memangkas waktu tunggu kerja menjadi kurang dari tiga bulan berkat sertifikasi BNSP sebagai sinyal kredibilitas bagi industri. Penelitian ini merumuskan praktik terbaik adaptif bagi LPK skala kecil di wilayah pedesaan guna mengatasi skill mismatch dan memperkuat daya saing tenaga kerja vokasi digital. Kata Kunci: SKKNI, PDCA, Employability, LPK Kanira, Vokasi Digital

هدف این پژوهش توصیف راهبرد اجرای استاندارد صلاحیت شغلی ملی اندونزی (SKKNI) از طریق چرخه برنامه‌ریزی-اجرا-بازبینی-اقدام (PDCA) و نقش آن در ارتقاء مهارت‌های فنی، مهارت‌های نرم و قابلیت اشتغال فارغ‌التحصیلان در LPK Kanira است. این مطالعه با رویکرد کیفی و با استفاده از مطالعه موردی تک‌موردی توصیفی انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق، مشاهده مشارکتی و مطالعات اسنادی گردآوری و با مدل Miles و Huberman تحلیل و از طریق مثلث‌سازی اعتبارسنجی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که درونی‌سازی SKKNI مبتنی بر PDCA به طور مؤثری موجب همسویی صلاحیت‌ها از طریق انضباط رویه‌ای و برنامه‌های جبرانی می‌شود و به طور معناداری قابلیت اشتغال را با کاهش مدت انتظار برای اشتغال به کمتر از سه ماه افزایش می‌دهد؛ این امر به دلیل نقش گواهینامه BNSP به عنوان سیگنال اعتبار برای صنعت است. این پژوهش، شیوه‌های برتر تطبیقی برای مراکز آموزش فنی‌وحرفه‌ای کوچک‌مقیاس در مناطق روستایی به منظور رفع ناهماهنگی مهارتی و تقویت رقابت‌پذیری نیروی کار فنی‌وحرفه‌ای دیجیتال ارائه می‌دهد.

Until now on, women are still constructed as weak creatures and behind men. This is because the developing culture in our society has a very strong patriarchal side, where restricting the women’s movements in expressing themselves. In addition, existing religious doctrines also lead to the discourse that women who are outside the home deviate from Islamic law. This restriction of women's actions is often based on embedding the identity of women’s piety (salihah). One of them is done by Yufid.TV in his interpretation of QS. An-Nisa: 34 that a salihah is a woman who obeys her husband and stays at home. This paper is a netnographic study of women's piety discourse on Indonesian social media. So the transcendent focus in this study is to unravel how the discourse of women's piety is shaped by Yufid.TV through its interpretation of QS. An-Nisa': 34. Next, contextualize the verse by reviewing its relevance to the issues brought to the contemporary context. Using descriptive-critical analysis, this study shows that the discourse of piety is formed through its understanding of QS. An-Nisa': 34 comes to the meaning that women are responsible for obeying and serving their husbands, so they must be in the house. The construction is believed to be a form of textual understanding of the Qur’an. So that, this piety discourse reflects on the patriarchal mindset, they are an attempt to make the existence of women in the domestic sector only.

تا کنون، زنان همچنان به‌عنوان موجوداتی ضعیف و در مرتبه‌ای پایین‌تر از مردان ساخته و پرداخته می‌شوند. این امر ناشی از فرهنگی است که در جامعه ما رشد یافته و جنبه‌ای بسیار قوی از پدرسالاری دارد، به‌گونه‌ای که حرکت‌های زنان در ابراز وجود خود را محدود می‌کند. علاوه بر این، آموزه‌های دینی موجود نیز به گفتمانی منتهی می‌شود که زنان خارج از خانه را منحرف از شریعت اسلامی می‌داند. این محدودیت در رفتار زنان اغلب بر پایه القای هویت زن صالحه بنا می‌شود. یکی از نمونه‌های آن، تفسیر Yufid.TV از آیه ۳۴ سوره نساء است که زن صالحه را زنی معرفی می‌کند که مطیع شوهر خود بوده و در خانه می‌ماند. این مقاله مطالعه‌ای نتنوگرافیک درباره گفتمان صلاحیت زنان در رسانه‌های اجتماعی اندونزی است. بنابراین، تمرکز متعالی این پژوهش بر آن است که چگونه گفتمان صلاحیت زنان توسط Yufid.TV از طریق تفسیر آیه ۳۴ سوره نساء شکل می‌گیرد. سپس، این آیه با بررسی ارتباط آن با مسائل معاصر، زمینه‌ای می‌شود. با استفاده از تحلیل توصیفی‌ـ‌انتقادی، این پژوهش نشان می‌دهد که گفتمان صلاحیت از طریق فهم آیه ۳۴ سوره نساء به این معنا می‌رسد که زنان مسئول اطاعت و خدمت به شوهران خود هستند و باید در خانه بمانند. این ساختاردهی به‌عنوان نوعی فهم متنی از قرآن تلقی می‌شود. بنابراین، این گفتمان صلاحیت بازتاب‌دهنده ذهنیت پدرسالارانه است و تلاشی برای محدود کردن حضور زنان به حوزه خانگی به‌شمار می‌آید.

Background: Marital dissatisfaction is associated with family dysfunction and divorce risk, while Indonesian wives tend to report lower marital satisfaction than husbands.Purpose: This cross-sectional study examined the association between relationship maintenance and wives’ marital satisfaction, with marital commitment as a mediator.Method: Participants were 414 wives married for 1–10 years and living with their husbands, recruited online through convenience and snowball sampling. Participants completed the Marital Satisfaction Scale, Relational Maintenance Behavior Measure, and Marital Commitment Scale. Data were analyzed using confirmatory factor analysis (CFA) and mediation analysis.Findings: Relationship maintenance was significantly associated with marital commitment and marital satisfaction. Marital commitment partially mediated the association, accounting for 18.4% of the total effect (indirect effect, b = .0996, 95% CI [0.070, 0.131], p < .001), while the direct effect remained significant (b = .4412). However, the Marital Commitment Scale showed poor CFA fit (CFI = .724, RMSEA = .147), warranting caution in interpreting the mediation results.Implication: Relationship maintenance had a stronger direct association with marital satisfaction than its indirect contribution through marital commitment. Family programs may therefore prioritize relationship maintenance skills while addressing marital commitment.

زمینه: نارضایتی زناشویی با اختلال عملکرد خانواده و خطر طلاق مرتبط است، در حالی که زنان اندونزیایی تمایل دارند رضایت زناشویی کمتری نسبت به شوهران گزارش دهند. هدف: این مطالعه مقطعی به بررسی ارتباط بین نگه‌داری رابطه و رضایت زناشویی زنان، با تعهد زناشویی به عنوان میانجی، پرداخت. روش: شرکت‌کنندگان شامل ۴۱۴ زن بودند که بین ۱ تا ۱۰ سال ازدواج کرده و با همسران خود زندگی می‌کردند و از طریق نمونه‌گیری در دسترس و گلوله‌برفی به صورت آنلاین جذب شدند. شرکت‌کنندگان مقیاس رضایت زناشویی، ابزار رفتار نگه‌داری رابطه و مقیاس تعهد زناشویی را تکمیل کردند. داده‌ها با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی (CFA) و تحلیل میانجی‌گری مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها: نگه‌داری رابطه با تعهد زناشویی و رضایت زناشویی ارتباط معناداری داشت. تعهد زناشویی به طور جزئی میانجی ارتباط مذکور بود و ۱۸/۴٪ از اثر کل را تبیین کرد (اثر غیرمستقیم، b = ۰٫۰۹۹۶، ۹۵٪ CI [۰٫۰۷۰، ۰٫۱۳۱]، p < ۰٫۰۰۱)، در حالی که اثر مستقیم همچنان معنادار باقی ماند (b = ۰٫۴۴۱۲). با این حال، مقیاس تعهد زناشویی برازش ضعیفی در CFA نشان داد (CFI = ۰٫۷۲۴، RMSEA = ۰٫۱۴۷) که احتیاط در تفسیر نتایج میانجی‌گری را ایجاب می‌کند. نتیجه‌گیری: نگه‌داری رابطه ارتباط مستقیم قوی‌تری با رضایت زناشویی نسبت به سهم غیرمستقیم آن از طریق تعهد زناشویی داشت. بنابراین، برنامه‌های خانواده می‌توانند مهارت‌های نگه‌داری رابطه را در اولویت قرار دهند و در عین حال به تعهد زناشویی نیز بپردازند.

Background Engagement and achievement gaps in higher education remain persistent, especially for students from lower socioeconomic and minority cultural backgrounds in digital learning environments. Objective This study examined whether participation in LMS-based courses implementing a Culturally Responsive Digital Differentiated Learning (CR-DDL) Framework was associated with greater improvements in student engagement and learning outcomes and with narrower observed engagement disparities compared with standard LMS-based instruction. Methods An explanatory sequential mixed-methods design was used with 252 undergraduates in public health and agrotechnology programmes at three Indonesian institutions, comparing CR-DDL courses ( n = 129) with standard LMS-based courses ( n = 123). Quantitative data included pre- and post-intervention Higher Education Student Engagement Scale scores, LMS-derived behavioural indicators, and final course scores. Outcomes were analysed using linear mixed-effects models with a random intercept for course to account for the clustering of students within the six participating course clusters. Eighteen students also participated in semi-structured interviews to provide contextual insight into their learning experiences. Results The CR-DDL group demonstrated a larger increase in total engagement than the comparison group (mean change, +0.52 vs. + 0.13; group × time estimate = 0.31, SE = 0.07, approximate Wald 95% CI 0.17–0.45, p < 0.001). Greater increases were also observed in LMS-based participation. After adjustment for prior-semester GPA and course-level clustering, CR-DDL participation was associated with a 3.41-point higher final course score on the 0–100 reporting scale (SE = 1.12, approximate Wald 95% CI 1.21–5.61, p = 0.003). Lower-SES students in CR-DDL courses showed larger descriptive engagement gains than their counterparts in comparison courses. Because the formal group × time × SES interaction could not be verified from the currently reported summary results, the SES findings are interpreted as exploratory subgroup patterns rather than definitive evidence of effect modification. Documented interview excerpts provided limited contextual insight into students’ experiences but were not treated as independently reproducible qualitative evidence. Conclusion The quantitative findings provide evidence that CR-DDL was associated with improved engagement, LMS participation, and course performance and with a narrowing of observed engagement disparities. The available qualitative material provides limited contextual insight into students’ experiences but should be interpreted cautiously because complete original qualitative records are currently unavailable.

زمینه: مشارکت و شکاف‌های پیشرفت تحصیلی در آموزش عالی همچنان پایدار باقی مانده‌اند، به‌ویژه برای دانشجویان با پیشینه‌های اجتماعی‌اقتصادی پایین‌تر و اقلیت‌های فرهنگی در محیط‌های یادگیری دیجیتال. هدف: این مطالعه بررسی کرد که آیا شرکت در دوره‌های مبتنی بر سامانه مدیریت یادگیری (LMS) که چارچوب یادگیری دیجیتال تفکیک‌شده مبتنی بر پاسخ‌گویی فرهنگی (CR-DDL) را اجرا می‌کنند، با بهبود بیشتر در مشارکت دانشجویان و پیامدهای یادگیری و همچنین کاهش شکاف‌های مشاهده‌شده در مشارکت نسبت به آموزش استاندارد مبتنی بر LMS همراه است یا خیر. روش‌ها: طراحی روش ترکیبی ترتیبی توضیحی با مشارکت ۲۵۲ دانشجوی کارشناسی در برنامه‌های بهداشت عمومی و فناوری کشاورزی در سه مؤسسه اندونزیایی به کار گرفته شد و دوره‌های CR-DDL (n = 129) با دوره‌های استاندارد مبتنی بر LMS (n = 123) مقایسه شدند. داده‌های کمی شامل نمرات مقیاس مشارکت دانشجویان آموزش عالی پیش و پس از مداخله، شاخص‌های رفتاری استخراج‌شده از LMS و نمرات نهایی دوره بود. پیامدها با استفاده از مدل‌های خطی اثرات مختلط با رهگیری تصادفی برای هر دوره به منظور در نظر گرفتن خوشه‌بندی دانشجویان در شش خوشه دوره شرکت‌کننده تحلیل شد. همچنین هجده دانشجو در مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته برای ارائه بینش زمینه‌ای درباره تجربیات یادگیری خود شرکت کردند. نتایج: گروه CR-DDL افزایش بیشتری در مجموع مشارکت نسبت به گروه مقایسه نشان داد (تغییر میانگین، ‎+۰٫۵۲‎ در مقابل ‎+۰٫۱۳‎؛ برآورد گروه × زمان = ‎۰٫۳۱‎، SE = ‎۰٫۰۷‎، حدود Wald ۹۵٪ CI ‎۰٫۱۷–۰٫۴۵‎، ‎p < 0.001‎). افزایش بیشتری نیز در مشارکت مبتنی بر LMS مشاهده شد. پس از تعدیل برای معدل ترم قبل و خوشه‌بندی در سطح دوره، شرکت در CR-DDL با نمره نهایی دوره ‎۳٫۴۱‎ واحد بالاتر در مقیاس گزارش‌دهی ‎۰–۱۰۰‎ مرتبط بود (SE = ‎۱٫۱۲‎، حدود Wald ۹۵٪ CI ‎۱٫۲۱–۵٫۶۱‎، ‎p = 0.003‎). دانشجویان با وضعیت اجتماعی‌اقتصادی پایین‌تر در دوره‌های CR-DDL افزایش توصیفی بیشتری در مشارکت نسبت به همتایان خود در دوره‌های مقایسه‌ای نشان دادند. از آنجا که تعامل رسمی گروه × زمان × SES از نتایج خلاصه‌شده فعلی قابل تأیید نبود، یافته‌های مربوط به SES به عنوان الگوهای اکتشافی زیرگروهی تفسیر می‌شوند و نه شواهد قطعی از اصلاح اثر. گزیده‌های مستند مصاحبه‌ها بینش زمینه‌ای محدودی درباره تجربیات دانشجویان ارائه داد اما به عنوان شواهد کیفی مستقل و قابل بازتولید تلقی نشد. نتیجه‌گیری: یافته‌های کمی شواهدی ارائه می‌دهد که CR-DDL با بهبود مشارکت، مشارکت در LMS و عملکرد دوره و همچنین کاهش شکاف‌های مشاهده‌شده در مشارکت مرتبط است. مواد کیفی موجود بینش زمینه‌ای محدودی درباره تجربیات دانشجویان ارائه می‌دهد اما باید با احتیاط تفسیر شود زیرا سوابق کامل کیفی اصلی در حال حاضر در دسترس نیست.

Purpose of the study: This study aims to examine the effect of STEAM-based learning (Science, Technology, Engineering, Arts, and Mathematics) on elementary school students’ creativity in mathematics through an analysis of relevant scientific literature. Methodology: This study employed a literature review method. Data were obtained from various national and international journals, conference proceedings, and other scientific sources discussing STEAM-based learning and students’ creativity in mathematics education. The data were analyzed descriptively to identify the main findings related to the research topic. Main Findings: The review indicates that STEAM-based learning has a positive effect on the creativity of elementary school students. The integration of science, technology, engineering, arts, and mathematics enhances students’ creative thinking, problem-solving, collaboration, and ability to generate innovative ideas in solving mathematical problems. Project-based and contextual learning emerged as key factors supporting the development of students’ creativity. Novelty/Originality of this study: The novelty of this study lies in synthesizing findings from various studies on the implementation of STEAM-based learning in elementary school mathematics education. This synthesis provides a more comprehensive understanding of the contribution of the STEAM approach to the development of students’ creativity and its implications for mathematics teaching practices in elementary schools.

هدف مطالعه: هدف این پژوهش بررسی تأثیر یادگیری مبتنی بر STEAM (علوم، فناوری، مهندسی، هنر و ریاضیات) بر خلاقیت دانش‌آموزان دبستانی در ریاضیات از طریق تحلیل ادبیات علمی مرتبط است. روش‌شناسی: این پژوهش از روش مرور ادبیات استفاده کرده است. داده‌ها از منابع مختلفی شامل مجلات ملی و بین‌المللی، مجموعه مقالات همایش‌ها و سایر منابع علمی که به یادگیری مبتنی بر STEAM و خلاقیت دانش‌آموزان در آموزش ریاضیات پرداخته‌اند، گردآوری شده‌اند. داده‌ها به صورت توصیفی تحلیل شدند تا یافته‌های اصلی مرتبط با موضوع پژوهش شناسایی شوند. یافته‌های اصلی: مرور انجام‌شده نشان می‌دهد که یادگیری مبتنی بر STEAM تأثیر مثبتی بر خلاقیت دانش‌آموزان دبستانی دارد. ادغام علوم، فناوری، مهندسی، هنر و ریاضیات موجب ارتقای تفکر خلاق، حل مسئله، همکاری و توانایی تولید ایده‌های نوآورانه در حل مسائل ریاضی توسط دانش‌آموزان می‌شود. یادگیری مبتنی بر پروژه و یادگیری زمینه‌محور به عنوان عوامل کلیدی در حمایت از رشد خلاقیت دانش‌آموزان شناسایی شدند. نوآوری/اصالت پژوهش: نوآوری این پژوهش در تلفیق یافته‌های مطالعات مختلف درباره اجرای یادگیری مبتنی بر STEAM در آموزش ریاضیات دبستانی است. این تلفیق، درک جامع‌تری از نقش رویکرد STEAM در توسعه خلاقیت دانش‌آموزان و پیامدهای آن برای شیوه‌های تدریس ریاضیات در مدارس ابتدایی ارائه می‌دهد.

Purpose of the study: This study aims to examine patterns of STEAM integration in the Pancasila Student Profile Strengthening Project (P5) and to identify its benefits, challenges, and implications for project-based learning design within the Merdeka Curriculum. Methodology: A Systematic Literature Review was conducted on relevant articles published between 2020 and 2025. Searches were performed through Google Scholar, Garuda, andSinta using keywords related to P5, STEAM, and the Merdeka Curriculum. Based on the inclusion and exclusion criteria, 12 articles were selected, categorized, and analyzed descriptively and comparatively Main Findings: The review shows that contextual P5 activities support mutual cooperation, independence, creativity, communication, and responsibility, while STEAM supports creativity, critical thinking, problem solving, scientific curiosity, and 4C skills. The clearest direct evidence of integration was found in entrepreneurship and local-wisdom themes, with teacher readiness and balanced representation of STEAM elements emerging as the main challenges Novelty/Originality of this study: This review integrates findings from P5 and STEAM studies to map their points of convergence more systematically. Its novelty lies in identifying theme-based integration patterns, implementation success factors, and limitations in direct empirical evidence, thereby providing a basis for future STEAM-based P5 design and research

هدف مطالعه: این مطالعه با هدف بررسی الگوهای ادغام STEAM در پروژه تقویت پروفایل دانش‌آموز پاندسیلا (P5) و شناسایی مزایا، چالش‌ها و پیامدهای آن برای طراحی یادگیری مبتنی بر پروژه در چارچوب برنامه درسی مردکا انجام شده است. روش‌شناسی: مرور نظام‌مند ادبیات پژوهش بر روی مقالات مرتبط منتشرشده بین سال‌های 2020 تا 2025 صورت گرفت. جستجوها از طریق Google Scholar، Garuda و Sinta با استفاده از کلیدواژه‌های مرتبط با P5، STEAM و برنامه درسی مردکا انجام شد. بر اساس معیارهای ورود و خروج، 12 مقاله انتخاب، دسته‌بندی و به صورت توصیفی و مقایسه‌ای تحلیل شدند. یافته‌های اصلی: مرور انجام‌شده نشان می‌دهد که فعالیت‌های زمینه‌ای P5 از همکاری متقابل، استقلال، خلاقیت، ارتباط و مسئولیت‌پذیری حمایت می‌کنند، در حالی که STEAM از خلاقیت، تفکر انتقادی، حل مسئله، کنجکاوی علمی و مهارت‌های 4C پشتیبانی می‌کند. شواهد مستقیم و روشن ادغام عمدتاً در موضوعات کارآفرینی و حکمت بومی مشاهده شد و آمادگی معلمان و نمایندگی متوازن عناصر STEAM به عنوان چالش‌های اصلی مطرح گردید. نوآوری/اصالت مطالعه: این مرور یافته‌های مطالعات P5 و STEAM را برای ترسیم نقاط همگرایی آن‌ها به صورت نظام‌مند ادغام می‌کند. نوآوری آن در شناسایی الگوهای ادغام مبتنی بر موضوع، عوامل موفقیت اجرا و محدودیت‌های شواهد تجربی مستقیم است و بدین ترتیب مبنایی برای طراحی و پژوهش‌های آتی مبتنی بر P5 و STEAM فراهم می‌آورد.

Purpose of the study: This study aimed to determine the validity of a STEM-based Electronic Student Worksheet for elementary school science learning (IPAS) based on material suitability, language clarity and readability, display and navigation quality, and the integration of Science, Technology, Engineering, and Mathematics components. Methodology: This study employed a research and development approach focusing on the expert validation stage. The STEM-based Electronic Student Worksheet was assessed by two validators using a five-point Likert scale. The validation instrument covered four aspects, namely material, language, display, and STEM integration. The validity data were analyzed quantitatively using Aiken’s V coefficient. Main Findings: The validation results showed Aiken’s V values of 0.875 for material, 0.750 for language, 0.875 for display, and 0.875 for STEM integration. The overall average Aiken’s V score was 0.844 and was categorized as very valid. These results indicate that the developed E- worksheet has fulfilled the validity criteria in terms of content suitability, language, visual display, navigation, and STEM integration, although the language aspect still requires refinement. Novelty/Originality of this study: This study offers a STEM-based E- worksheet validation framework for elementary IPAS learning by integrating assessment of content suitability, language, digital display, navigation, and STEM components. The developed E-LKPD is designed to connect science concepts with technology, engineering activities, and mathematical reasoning in a contextual and interactive learning environment for elementary school students.

هدف مطالعه: هدف این پژوهش تعیین روایی برگه‌کار الکترونیکی دانش‌آموز مبتنی بر STEM برای آموزش علوم دبستانی (IPAS) بر اساس تناسب محتوا، وضوح و خوانایی زبان، کیفیت نمایش و ناوبری، و ادغام مؤلفه‌های علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات بود. روش‌شناسی: این پژوهش با رویکرد تحقیق و توسعه و تمرکز بر مرحله اعتبارسنجی خبرگان انجام شد. برگه‌کار الکترونیکی مبتنی بر STEM توسط دو ارزیاب با استفاده از مقیاس لیکرت پنج‌درجه‌ای مورد ارزیابی قرار گرفت. ابزار اعتبارسنجی چهار جنبه شامل محتوا، زبان، نمایش و ادغام STEM را پوشش می‌داد. داده‌های روایی به‌صورت کمی با استفاده از ضریب V آیکن تحلیل شد. یافته‌های اصلی: نتایج اعتبارسنجی نشان داد که مقادیر V آیکن برای محتوا 0.875، برای زبان 0.750، برای نمایش 0.875 و برای ادغام STEM برابر با 0.875 بود. میانگین کلی نمره V آیکن برابر با 0.844 و در دسته «بسیار معتبر» قرار گرفت. این نتایج نشان می‌دهد که برگه‌کار الکترونیکی توسعه‌یافته معیارهای روایی را از نظر تناسب محتوا، زبان، نمایش بصری، ناوبری و ادغام STEM برآورده کرده است، هرچند جنبه زبانی همچنان نیازمند بهبود است. نوآوری/اصالت این پژوهش: این پژوهش چارچوبی برای اعتبارسنجی برگه‌کار الکترونیکی مبتنی بر STEM برای آموزش IPAS دبستانی ارائه می‌دهد که ارزیابی تناسب محتوا، زبان، نمایش دیجیتال، ناوبری و مؤلفه‌های STEM را یکپارچه می‌سازد. E-LKPD توسعه‌یافته به‌گونه‌ای طراحی شده است که مفاهیم علوم را با فناوری، فعالیت‌های مهندسی و استدلال ریاضی در محیط یادگیری زمینه‌ای و تعاملی برای دانش‌آموزان دبستانی پیوند دهد.

urpose of the study: This study aims to develop an AI-integrated STEM-based Electronic Student Worksheet (E-LKPD) for science learning in elementary schools to improve students' science literacy in the digital era Methodology: This study employed a Research and Development (R&D) approach using the ADDIE model (Analysis, Design, Development, Implementation, Evaluation). Data were collected through expert validation questionnaires from content experts, media experts, and practitioner teachers, as well as pre-post science literacy tests administered to Grade V elementary school students. Product validity, practicality, and effectiveness were analyzed using quantitative descriptive statistics and the normalized gain index (N-Gain) Main Findings: The developed E-LKPD achieved a validity score of 87.5% (highly valid), a practicality score of 89.3% (highly practical), and an N-Gain of 0.72 (high effectiveness). The product significantly improved students' science literacy across all four PISA dimensions: scientific context, scientific competence, scientific knowledge, and scientific attitude. AI-based features adaptive quizzes, personalized feedback systems, and virtual science simulations enabled interactive and personalized learning experiences Novelty/Originality of this study: This study introduces an innovative learning product that combines STEM education principles with AI-based adaptive features in a single E-LKPD platform, specifically designed for elementary school science learning in Indonesia. This dual integration addresses the challenge of Indonesia's low student science literacy as reflected in PISA 2022 data while meeting the growing need for AI-based digital learning in 21st-century classrooms

هدف مطالعه: این پژوهش با هدف توسعه برگه کار الکترونیکی دانش‌آموز (E-LKPD) مبتنی بر STEM و یکپارچه با هوش مصنوعی برای آموزش علوم در مدارس ابتدایی به منظور ارتقای سواد علمی دانش‌آموزان در عصر دیجیتال انجام شده است. روش‌شناسی: این پژوهش با رویکرد تحقیق و توسعه (R&D) و با استفاده از مدل ADDIE (تحلیل، طراحی، توسعه، اجرا، ارزیابی) انجام شد. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌های اعتبارسنجی خبرگان محتوا، خبرگان رسانه و معلمان مجری، همچنین آزمون‌های پیش‌آزمون و پس‌آزمون سواد علمی دانش‌آموزان پایه پنجم ابتدایی گردآوری شد. روایی، کاربردپذیری و اثربخشی محصول با استفاده از آمار توصیفی کمی و شاخص سود نرمال‌شده (N-Gain) تحلیل گردید. یافته‌های اصلی: E-LKPD توسعه‌یافته موفق به کسب امتیاز روایی ۸۷.۵٪ (بسیار معتبر)، امتیاز کاربردپذیری ۸۹.۳٪ (بسیار کاربردی) و N-Gain معادل ۰.۷۲ (اثربخشی بالا) شد. این محصول به طور معناداری سواد علمی دانش‌آموزان را در هر چهار بُعد PISA شامل زمینه علمی، شایستگی علمی، دانش علمی و نگرش علمی ارتقا داد. ویژگی‌های مبتنی بر هوش مصنوعی نظیر آزمون‌های تطبیقی، سیستم بازخورد شخصی‌سازی‌شده و شبیه‌سازی‌های مجازی علوم، تجربه یادگیری تعاملی و شخصی‌سازی‌شده را فراهم ساختند. نوآوری/اصالت این پژوهش: این مطالعه محصول یادگیری نوآورانه‌ای را معرفی می‌کند که اصول آموزش STEM را با قابلیت‌های تطبیقی مبتنی بر هوش مصنوعی در یک بستر E-LKPD واحد ترکیب نموده و به طور خاص برای آموزش علوم مدارس ابتدایی در اندونزی طراحی شده است. این یکپارچگی دوگانه، چالش پایین بودن سواد علمی دانش‌آموزان اندونزی مطابق با داده‌های PISA 2022 را هدف قرار داده و همزمان به نیاز روزافزون به یادگیری دیجیتال مبتنی بر هوش مصنوعی در کلاس‌های قرن بیست و یکم پاسخ می‌دهد.

Purpose of the study: This study explores the impact of incorporating the interdisciplinary STEAM (Science, Technology, Engineering, Arts, and Mathematics) framework into innovative pedagogical models on primary students' academic achievements in science and their practical Science Process Skills (SPS). Methodology: This study used a quantitative approach with a 2x2 quasi-experimental factorial design. Two intact classes were selected via cluster random sampling as the experimental group (STEAM-oriented) and control group (conventional). Main Findings: The STEAM approach significantly improved students' cognitive outcomes and 21st-century skills compared to traditional methods. Reflective students scored higher due to deep analytical traits, but the STEAM model also drove substantial gains for impulsive students. Novelty/Originality of this study: This study bridges the gap between multidisciplinary STEAM frameworks and psychological profiles. Its primary novelty lies in demonstrating how a konstruktivistik STEAM design can accommodate and mitigate the limitations of diverse internal cognitive styles (reflective vs. impulsive) in elementary science education

هدف مطالعه: این پژوهش به بررسی تأثیر به‌کارگیری چارچوب میان‌رشته‌ای STEAM (علوم، فناوری، مهندسی، هنر و ریاضیات) در مدل‌های نوآورانه آموزشی بر دستاوردهای تحصیلی دانش‌آموزان ابتدایی در درس علوم و مهارت‌های عملی فرایند علوم (SPS) می‌پردازد. روش‌شناسی: این پژوهش با رویکرد کمی و طرح شبه‌آزمایشی عاملی ۲×۲ انجام شده است. دو کلاس به‌صورت خوشه‌ای و تصادفی به‌عنوان گروه آزمایش (مبتنی بر STEAM) و گروه کنترل (سنتی) انتخاب شدند. یافته‌های اصلی: رویکرد STEAM به‌طور معناداری نتایج شناختی و مهارت‌های قرن بیست‌ویکمی دانش‌آموزان را نسبت به روش‌های سنتی بهبود داد. دانش‌آموزان تأملی به‌دلیل ویژگی‌های تحلیلی عمیق، نمرات بالاتری کسب کردند، اما مدل STEAM همچنین باعث پیشرفت قابل‌توجهی در دانش‌آموزان تکانشی شد. نوآوری/اصالت این پژوهش: این مطالعه شکاف میان چارچوب‌های چندرشته‌ای STEAM و پروفایل‌های روان‌شناختی را پر می‌کند. نوآوری اصلی آن در نشان دادن این است که طراحی سازنده‌گرایانه STEAM چگونه می‌تواند محدودیت‌های سبک‌های شناختی درونی متنوع (تأملی در برابر تکانشی) را در آموزش علوم ابتدایی پوشش داده و کاهش دهد.

Traditional pedagogy in Indonesian pondok pesantren, organised around teacher-centred transmission and extensive memorisation, has long secured moral formation and mastery of classical Islamic texts, yet contemporary professional roles for Muslim graduates additionally require analysis, evidence-based evaluation, and principled problem-solving. This study examined how the systematic introduction of constructivist pedagogy shaped the development of critical thinking among santriwati in professional-track programmes at Pondok Pesantren Putri ‘Aisyah Kempek, Cirebon. A convergent parallel mixed-methods case study was conducted over six months during the even semester of 2024/2025, with the qualitative strand as the dominant component. Data comprised fourteen semi-structured interviews with six ustadzah and eight santriwati, twenty-four non-participant classroom observations, document analysis of lesson plans and reflective journals, and rubric scoring of forty-five paired student work samples using an instrument adapted from Facione’s critical thinking framework. Qualitative data were analysed through reflexive thematic analysis and rubric data descriptively. Four themes emerged: a shift from knowledge reception to collaborative construction; professionally situated critical capacities; negotiation of cultural and theological tension resolved through a hybrid model; and gendered dimensions of critical thinking in a putri setting. Rubric means rose from 2.2 to 3.4 on a four-point scale, with the largest gains in self-regulation and analysis. The study concludes that constructivist strategies framed as instruments of tadabbur and collectively accountable ijtihad can be integrated into traditional pesantren professional education without displacing its epistemological commitments, and that the theological reframing rather than the techniques themselves is what makes integration workable.

پداگوژی سنتی در پوندک پیامبر اندونزی، که بر محور انتقال معلم‌محور و حفظ گسترده مطالب سازمان یافته است، مدت‌هاست که تضمین‌کننده تربیت اخلاقی و تسلط بر متون کلاسیک اسلامی بوده است؛ با این حال، نقش‌های حرفه‌ای معاصر برای فارغ‌التحصیلان مسلمان علاوه بر این، نیازمند تحلیل، ارزیابی مبتنی بر شواهد و حل مسئله اصول‌محور است. این پژوهش بررسی کرد که چگونه معرفی نظام‌مند پداگوژی سازنده‌گرا، توسعه تفکر انتقادی را در میان سنترِواتی‌های برنامه‌های حرفه‌ای در حوزه علمیه دخترانه ‘Aisyah Kempek، چیرِبون شکل داد. یک مطالعه موردی آمیخته همگرا به مدت شش ماه در طول نیم‌سال زوج ۲۰۲۴/۲۰۲۵ انجام شد که بخش کیفی، مؤلفه غالب بود. داده‌ها شامل چهارده مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با شش استادزه و هشت سنترِواتی، بیست‌وچهار مشاهده کلاسی بدون مشارکت، تحلیل اسناد برنامه‌های درسی و ژورنال‌های تأملی، و نمره‌دهی روبریک به چهل‌وپنج نمونه کار دانش‌آموزی جفت‌شده با استفاده از ابزاری اقتباس‌شده از چارچوب تفکر انتقادی Facione بود. داده‌های کیفی از طریق تحلیل تماتیک بازتابی و داده‌های روبریک به صورت توصیفی تحلیل شدند. چهار تم استخراج شد: گذار از دریافت دانش به ساخت مشترک؛ ظرفیت‌های انتقادی با موقعیت حرفه‌ای؛ مذاکره تنش‌های فرهنگی و الهیاتی که از طریق یک مدل ترکیبی حل شد؛ و ابعاد جنسیتی تفکر انتقادی در محیط دخترانه. میانگین‌های روبریک از ۲.۲ به ۳.۴ در مقیاس چهار امتیازی افزایش یافت، با بیشترین رشد در خودتنظیمی و تحلیل. پژوهش نتیجه می‌گیرد که راهبردهای سازنده‌گرا، زمانی که به عنوان ابزار تدبر و اجتهاد جمعی مسئولانه چارچوب‌بندی شوند، می‌توانند در آموزش حرفه‌ای سنتی حوزه علمیه بدون جابجایی تعهدات معرفت‌شناختی آن ادغام شوند و این بازتعریف الهیاتی است، نه صرفاً تکنیک‌ها، که امکان‌پذیری ادغام را فراهم می‌کند.

Digital platforms have become a primary route through which Indonesian students encounter religious knowledge, and teachers of Islamic education increasingly meet classroom questions whose answers students have already obtained from sources carrying no chain of transmission. This study examines how the digital transformation of Islamic education reconfigures the relationship between teacher, text, and learner, and asks what verification practice becomes possible when the volume of accessible religious content exceeds any teacher’s capacity to authenticate it. The study is a conceptual synthesis of peer-reviewed literature, policy documents, and institutional reports, selected purposively and analysed thematically across accessibility, content authenticity, pedagogical innovation, teacher role, ethics, and institutional readiness. The analysis finds that digitalisation expands access decisively but redistributes interpretive authority in ways existing teacher preparation does not address; that content generated by artificial intelligence intensifies rather than creates this problem, since fluency without sanad is already characteristic of much online religious material; and that blended learning models developed for school-age learners transfer poorly to the adult and para-professional audiences that dominate Islamic non-formal education without andragogical adjustment. The study argues that the practical task facing institutions is not the adoption of technology but the design of verification competence, and proposes three design principles: teaching provenance rather than conclusions, making the limits of teacher authority explicit, and building institutional review of digital content into curriculum governance rather than leaving it to individual discretion.

سکوهای دیجیتال به مسیر اصلی دسترسی دانش‌آموزان اندونزیایی به دانش دینی بدل شده‌اند و معلمان آموزش اسلامی با پرسش‌هایی در کلاس مواجه می‌شوند که پاسخ آن‌ها را دانش‌آموزان پیش‌تر از منابعی بدون زنجیره نقل دریافت کرده‌اند. این مطالعه بررسی می‌کند که چگونه تحول دیجیتال در آموزش اسلامی رابطه میان معلم، متن و یادگیرنده را بازپیکربندی می‌کند و می‌پرسد که در شرایطی که حجم محتوای دینی قابل دسترس از ظرفیت هر معلم برای اعتبارسنجی فراتر می‌رود، چه شیوه‌ای از راستی‌آزمایی ممکن می‌شود. این پژوهش، سنتز مفهومی از ادبیات داوری‌شده، اسناد سیاستی و گزارش‌های نهادی است که به‌صورت هدفمند انتخاب و بر اساس دسترسی‌پذیری، اصالت محتوا، نوآوری آموزشی، نقش معلم، اخلاق و آمادگی نهادی به‌صورت موضوعی تحلیل شده‌اند. تحلیل نشان می‌دهد که دیجیتالی‌شدن به‌طور قاطع دسترسی را گسترش می‌دهد اما اقتدار تفسیری را به شیوه‌هایی بازتوزیع می‌کند که در آموزش معلمان فعلی مورد توجه قرار نگرفته است؛ همچنین محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی این مسئله را تشدید می‌کند نه ایجاد، چرا که روانی بدون سند پیش‌تر نیز ویژگی غالب بسیاری از مواد دینی آنلاین بوده است؛ و مدل‌های یادگیری ترکیبی که برای یادگیرندگان سن مدرسه توسعه یافته‌اند، بدون تعدیل اندراگوژیک به‌خوبی به مخاطبان بزرگسال و شبه‌حرفه‌ای که در آموزش غیررسمی اسلامی غالب‌اند، منتقل نمی‌شوند. این مطالعه استدلال می‌کند که وظیفه عملی پیش‌روی نهادها نه پذیرش فناوری بلکه طراحی شایستگی راستی‌آزمایی است و سه اصل طراحی را پیشنهاد می‌دهد: آموزش منشأ به‌جای نتیجه‌گیری، صراحت‌بخشی به حدود اقتدار معلم، و ادغام بازبینی نهادی محتوای دیجیتال در حکمرانی برنامه درسی به‌جای واگذاری آن به صلاحدید فردی.

This study aims to analyze the dynamics of the theorization of the Quranic human rights discourse in the work of "Achmad Abubakar", "Indonesian Islamic studies academic", particularly regarding the theoretical basis, conceptual framework, and its relevance to the development of contemporary Islamic human rights studies. This study uses a qualitative method with a library research approach through a descriptive-critical analysis of the works of Achmad Abubakar and supporting literature related to human rights, interpretation, and maqasid al-syari’ah. The results of the study indicate that the theorization of Quranic human rights in Achmad Abubakar’s thoughts is built on three main foundations, namely maqasid al-syari’ah, humanistic interpretation, and the universal principles of humanity in the Quran. His conceptual framework emphasizes the principles of karimah al-insan, justice, freedom, and equality as the normative basis for human rights protection in Islam. This thinking demonstrates an integrative effort to reconcile the universality of modern human rights with Qur’anic values through a contextual and multidisciplinary approach. Furthermore, this study finds that Achmad Abubakar’s approach has made a significant contribution to expanding the socio-humanistic interpretation paradigm in Indonesia.

این پژوهش با هدف تحلیل پویایی‌های نظریه‌پردازی گفتمان حقوق بشر قرآنی در آثار «Achmad Abubakar»، «پژوهشگر مطالعات اسلامی اندونزیایی»، به‌ویژه در خصوص مبانی نظری، چارچوب مفهومی و ارتباط آن با توسعه مطالعات معاصر حقوق بشر اسلامی انجام شده‌است. این پژوهش با روش کیفی و رویکرد کتابخانه‌ای از طریق تحلیل توصیفی‌ـ‌انتقادی آثار Achmad Abubakar و منابع مرتبط با حقوق بشر، تفسیر و مقاصد الشریعه صورت گرفته‌است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که نظریه‌پردازی حقوق بشر قرآنی در اندیشه Achmad Abubakar بر سه بنیاد اصلی یعنی مقاصد الشریعه، تفسیر انسان‌گرایانه و اصول عام انسانی در قرآن استوار است. چارچوب مفهومی وی بر اصول کرامت انسان، عدالت، آزادی و برابری به‌عنوان مبنای هنجاری حمایت از حقوق بشر در اسلام تأکید دارد. این اندیشه تلاشی تلفیقی برای آشتی‌بخشی میان جهان‌شمولی حقوق بشر مدرن و ارزش‌های قرآنی از طریق رویکردی زمینه‌مند و میان‌رشته‌ای را نشان می‌دهد. افزون بر این، این پژوهش نشان می‌دهد که رویکرد Achmad Abubakar سهم قابل توجهی در گسترش پارادایم تفسیر اجتماعی‌ـ‌انسان‌گرایانه در اندونزی داشته‌است.

This study aims to describe the application of the Cooperative Integraded Reading and Composition (CIRC) learning model combined with Mind Mapping media in Indonesian language subjects to improve the writing skills of fourth grade students of SDN 137 Akkotengeng, Wajo Regency. The approach used was a qualitative approach, and this type of research was Classroom Action Research with a research design using the model from Kemmis and McTaggart. Data analysis used was qualitative and quantitative data analysis. The results of the study showed that, the results of observations of teacher teaching activities in cycle I, meeting 1, the observation results were 66.66% and meeting 2, the observation results were 73.33% so that both meetings were in the sufficient category. In cycle II, there was an increase, namely at meeting 1, the observation results were 93.33% and meeting 2, the observation results were 100% so that both meetings were in the good category. The results of observations of student learning activities in cycle I, meeting 1, the observation results were 60% and at meeting 2, the observation results were 66.66% so that both meetings were in the sufficient category. In cycle II, there was an increase, namely at meeting 1, the observation results were 86.66% with a good category and at meeting 2, the observation results were 93.33% with a good category. And the results of the performance test (performance) of students' writing skills in cycle I, there were 3 out of 18 students who achieved the success indicator with a percentage of classical skills of 63.88% with a sufficient category. Meanwhile, in Cycle II, 16 out of 18 students achieved the success indicator, with a classical skills percentage of 87.64%, in the very good category. Based on these research results, it can be concluded that the application of the Cooperative Integraded Reading and Composition (CIRC) learning model combined with Mind Mapping media is effective in improving students' writing skills in Indonesian language learning in grade IV at SDN 137 Akkotengeng, Wajo Regency.

هدف این پژوهش توصیف کاربرد مدل یادگیری Cooperative Integraded Reading and Composition (CIRC) همراه با رسانه Mind Mapping در درس زبان اندونزیایی به منظور ارتقای مهارت‌های نوشتاری دانش‌آموزان پایه چهارم دبستان SDN 137 Akkotengeng شهرستان Wajo است. رویکرد مورد استفاده، رویکرد کیفی بوده و نوع پژوهش، پژوهش اقدام‌پژوهی کلاسی با طرح پژوهشی مدل Kemmis و McTaggart می‌باشد. تحلیل داده‌ها به صورت کیفی و کمی انجام شده است. نتایج پژوهش نشان داد که نتایج مشاهده فعالیت‌های تدریس معلم در چرخه اول، جلسه اول، 66.66٪ و در جلسه دوم، 73.33٪ بوده است، بنابراین هر دو جلسه در دسته کافی قرار گرفتند. در چرخه دوم، افزایش مشاهده شد؛ به طوری که در جلسه اول، نتیجه مشاهده 93.33٪ و در جلسه دوم، 100٪ بود و هر دو جلسه در دسته خوب قرار گرفتند. نتایج مشاهده فعالیت‌های یادگیری دانش‌آموزان در چرخه اول، جلسه اول، 60٪ و در جلسه دوم، 66.66٪ بود و هر دو جلسه در دسته کافی قرار گرفتند. در چرخه دوم، افزایش مشاهده شد؛ به طوری که در جلسه اول، نتیجه مشاهده 86.66٪ با دسته خوب و در جلسه دوم، 93.33٪ با دسته خوب بود. همچنین نتایج آزمون عملکرد (performance) مهارت‌های نوشتاری دانش‌آموزان در چرخه اول نشان داد که 3 نفر از 18 دانش‌آموز به شاخص موفقیت دست یافتند و درصد مهارت‌های کلاسیک 63.88٪ با دسته کافی بود. در حالی که در چرخه دوم، 16 نفر از 18 دانش‌آموز به شاخص موفقیت دست یافتند و درصد مهارت‌های کلاسیک 87.64٪ و در دسته بسیار خوب قرار گرفت. بر اساس این نتایج پژوهش، می‌توان نتیجه گرفت که کاربرد مدل یادگیری Cooperative Integraded Reading and Composition (CIRC) همراه با رسانه Mind Mapping در ارتقای مهارت‌های نوشتاری دانش‌آموزان در درس زبان اندونزیایی پایه چهارم دبستان SDN 137 Akkotengeng شهرستان Wajo مؤثر است.

Mathematics anxiety and the dominance of procedural memorisation over conceptual understanding remain persistent challenges in Indonesian schools, yet little is known about how teachers themselves experience pedagogical reform. This study aims to examine how sustained engagement with the GASING (GAmpang, ASyik, dan menyenaNGkan; easy, enjoyable, and fun) method reshapes a mathematics educator’s epistemological orientation, affective stance, and professional identity. Using reflexive autoethnography, the data came mainly from the experience of one mathematics educator, documented in personal field journals, reflective memos, and classroom materials across a fourteen-week training phase and a six-month classroom implementation phase. Iterative thematic coding, member checking, and independent coding of a data subsample turned these records into four themes: mathematical alienation under transmission-centred instruction; concretization as an epistemological rupture; affective and motivational renewal, from fear-governed performance toward curiosity-governed exploration, with episodes of regression; and a shift in teacher identity from knowledge dispenser to co-learner and cultural mediator. GASING worked for this educator as an epistemological orientation and not only as a teaching technique. As a single-case account, its implications for teacher professional development are hypotheses to be tested, not standards.

اضطراب ریاضی و غلبه حفظیات رویه‌ای بر درک مفهومی همچنان چالش‌های پایداری در مدارس اندونزی هستند، اما درباره تجربه معلمان از اصلاحات آموزشی اطلاعات اندکی وجود دارد. هدف این پژوهش بررسی این است که چگونه درگیری مستمر با روش GASING (GAmpang، ASyik، و menyenaNGkan؛ آسان، لذت‌بخش و سرگرم‌کننده) جهت‌گیری معرفتی، موضع عاطفی و هویت حرفه‌ای یک معلم ریاضی را دگرگون می‌کند. با استفاده از خودقوم‌نگاری بازتابی، داده‌ها عمدتاً از تجربه یک معلم ریاضی گردآوری شده‌اند که در دفترهای میدانی شخصی، یادداشت‌های تأملی و مواد کلاسی طی یک دوره آموزش چهارده‌هفته‌ای و یک دوره اجرای کلاسی شش‌ماهه مستندسازی شده‌اند. کدگذاری موضوعی تکرارشونده، بررسی اعضا و کدگذاری مستقل یک زیرنمونه از داده‌ها این اسناد را به چهار مضمون تبدیل کرد: بیگانگی ریاضی در آموزش مبتنی بر انتقال؛ عینیت‌یابی به‌عنوان گسست معرفتی؛ نوسازی عاطفی و انگیزشی، از عملکرد مبتنی بر ترس به سوی کاوش مبتنی بر کنجکاوی، همراه با دوره‌هایی از بازگشت؛ و تغییر هویت معلم از انتقال‌دهنده دانش به هم‌آموز و میانجی فرهنگی. روش GASING برای این معلم به‌عنوان یک جهت‌گیری معرفتی و نه صرفاً یک تکنیک تدریس عمل کرد. به‌عنوان گزارشی تک‌موردی، پیامدهای آن برای توسعه حرفه‌ای معلمان فرضیه‌هایی برای آزمون هستند، نه استانداردها.

Developing creative competencies has become a major priority in primary education, yet existing studies have primarily examined the effectiveness of Social-Emotional Learning (SEL) and Problem-Based Learning (PBL) independently, offering limited explanation of the mechanisms through which these approaches jointly foster creativity. This study developed and evaluated a Mechanism-Based Social-Emotional Problem-Based Learning (MB-SEPBL) model that conceptualises socio-emotional competencies as the central mechanisms linking authentic problem-solving experiences with creative competency development. A quasi-experimental pretest–posttest non-equivalent control group design was employed involving 180 primary school students from three Indonesian public schools, comprising an experimental group (n = 90) and a control group (n = 90). Students in the experimental group received MB-SEPBL instruction, whereas the control group followed conventional teacher-centred learning. Data were analysed using descriptive statistics, independent-samples t -tests, ANCOVA, Linear Mixed-Effects Modelling, Hedges’ g , and bootstrap mediation analysis (5,000 resamples). Baseline equivalence indicated no significant pre-intervention differences between groups ( t (178) = −0.69, p = .493). After controlling for baseline performance, ANCOVA demonstrated a highly significant intervention effect ( F (1,177) = 334.75, p < .001, partial η 2 = .654), while the Linear Mixed-Effects Model confirmed a significant Group × Time interaction (β = 7.93, p < .001). The intervention produced a large posttest effect (Hedges’ g = 0.90) and a very large gain effect (Hedges’ g = 2.73). Bootstrap mediation analysis further identified a significant indirect effect (3.21, 95% CI = 2.48–4.07, p < .001), supporting the proposed socio-emotional learning mechanism. These findings demonstrate that MB-SEPBL not only substantially improves primary school students’ creative competencies but also provides a mechanism-based explanation of how authentic problem solving, socio-emotional activation, collaborative inquiry, and reflective knowledge construction interact to generate creative learning outcomes.

توسعه شایستگی‌های خلاق به یکی از اولویت‌های اصلی در آموزش ابتدایی تبدیل شده است، اما مطالعات موجود عمدتاً اثربخشی یادگیری اجتماعی‌-هیجانی (SEL) و یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) را به طور مستقل بررسی کرده‌اند و توضیح محدودی درباره سازوکارهایی که از طریق آن‌ها این رویکردها به طور مشترک خلاقیت را پرورش می‌دهند، ارائه داده‌اند. این پژوهش مدل یادگیری مبتنی بر مسئله اجتماعی‌-هیجانی مبتنی بر سازوکار (MB-SEPBL) را توسعه داده و ارزیابی کرده است که در آن شایستگی‌های اجتماعی‌-هیجانی به عنوان سازوکارهای مرکزی پیونددهنده تجارب حل مسئله اصیل با توسعه شایستگی‌های خلاق مفهوم‌سازی شده‌اند. طرح شبه‌آزمایشی پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل غیرمعادل با مشارکت ۱۸۰ دانش‌آموز دبستانی از سه مدرسه دولتی اندونزی، شامل گروه آزمایش (n = 90) و گروه کنترل (n = 90) اجرا شد. دانش‌آموزان گروه آزمایش آموزش MB-SEPBL را دریافت کردند، در حالی که گروه کنترل از روش تدریس سنتی معلم‌محور پیروی کردند. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون t مستقل، ANCOVA، مدل‌سازی خطی اثرات آمیخته، اندازه اثر Hedges’ g و تحلیل میانجی‌گری بوت‌استرپ (۵۰۰۰ بازنمونه‌گیری) تحلیل شدند. معادل بودن پایه‌ای نشان داد که بین گروه‌ها پیش از مداخله تفاوت معناداری وجود ندارد (t(178) = −0.69, p = .493). پس از کنترل عملکرد پایه، ANCOVA اثر مداخله بسیار معناداری را نشان داد (F(1,177) = 334.75, p < .001, partial η2 = .654)، در حالی که مدل خطی اثرات آمیخته تعامل معنادار گروه × زمان را تأیید کرد (β = 7.93, p < .001). مداخله منجر به اندازه اثر بزرگ در پس‌آزمون (Hedges’ g = 0.90) و اندازه اثر بسیار بزرگ در میزان پیشرفت (Hedges’ g = 2.73) شد. تحلیل میانجی‌گری بوت‌استرپ نیز اثر غیرمستقیم معناداری را شناسایی کرد (3.21, 95% CI = 2.48–4.07, p < .001) که از سازوکار یادگیری اجتماعی‌-هیجانی پیشنهادی حمایت می‌کند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که MB-SEPBL نه تنها شایستگی‌های خلاق دانش‌آموزان دبستانی را به طور قابل توجهی بهبود می‌بخشد، بلکه تبیینی مبتنی بر سازوکار از نحوه تعامل حل مسئله اصیل، فعال‌سازی اجتماعی‌-هیجانی، پژوهش مشارکتی و ساخت دانش تأملی برای ایجاد پیامدهای یادگیری خلاق ارائه می‌دهد.

Pesantren (Islamic boarding schools) have been recognized for centuries for consistently producing graduates with strong discipline, despite operating on schedules that begin before dawn and end close to midnight. This paradox becomes particularly relevant against the backdrop of the growing documentation of academic burnout among Indonesian students: the institution with the most densely scheduled daily routines appears to produce graduates who are comparatively resilient against chronic exhaustion. This study analyzes how the mechanism of structured pesantren activities works in forming santri discipline and time management through habituation. A PRISMA-based systematic literature review was conducted on thirteen primary articles published between 2019 and 2025, supplemented by three foundational theoretical frameworks. Thematic analysis rests on three complementary pillars, Pierre Bourdieu's habitus concept, Thomas Lickona's character habituation theory, and Deci and Ryan's Self-Determination Theory. The study identifies four simultaneously operating mechanisms: (1) temporal regularity as an identity framework, (2) value internalization through repeated religious rituals, progressing through three stages from coercion to internalization, (3) an educative and graduated reward-punishment feedback system and (4) authority figures' exemplary conduct as the source of value legitimacy. The study further reveals that pesantren time management practices share structural parallels with principles later theorized in contemporary time management literature. These findings call for a reconceptualization of habituation program design in formal Islamic educational institutions.

مدارس شبانه‌روزی اسلامی (پسانترن) قرن‌هاست که به طور مستمر به عنوان نهادهایی شناخته می‌شوند که فارغ‌التحصیلانی با انضباط قوی تربیت می‌کنند، اگرچه برنامه‌های روزانه آن‌ها از پیش از طلوع آفتاب آغاز شده و تا نزدیک نیمه‌شب ادامه می‌یابد. این پارادوکس به‌ویژه در زمینه افزایش مستندسازی فرسودگی شغلی تحصیلی در میان دانش‌آموزان اندونزیایی اهمیت می‌یابد: نهادی که فشرده‌ترین برنامه‌های روزانه را دارد، ظاهراً فارغ‌التحصیلانی مقاوم‌تر در برابر خستگی مزمن تربیت می‌کند. این پژوهش به تحلیل سازوکار فعالیت‌های ساختاریافته پسانترن در شکل‌دهی به انضباط و مدیریت زمان سنتری‌ها از طریق عادت‌پذیری می‌پردازد. مرور نظام‌مند مبتنی بر PRISMA بر روی سیزده مقاله اصلی منتشرشده بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵ انجام شد و با سه چارچوب نظری بنیادی تکمیل گردید. تحلیل تماتیک بر سه رکن مکمل استوار است: مفهوم هابیتوس پیر بوردیو، نظریه عادت‌پذیری شخصیت توماس لیکونا و نظریه خودتعیین‌گری دسی و رایان. پژوهش چهار سازوکار همزمان را شناسایی می‌کند: (۱) نظم زمانی به عنوان چارچوب هویتی، (۲) درونی‌سازی ارزش‌ها از طریق تکرار مناسک دینی که در سه مرحله از اجبار تا درونی‌سازی پیش می‌رود، (۳) نظام بازخورد پاداش-تنبیه آموزشی و تدریجی و (۴) رفتار الگویی صاحبان اقتدار به عنوان منبع مشروعیت ارزش‌ها. همچنین پژوهش نشان می‌دهد که شیوه‌های مدیریت زمان در پسانترن از نظر ساختاری با اصولی که بعدها در ادبیات معاصر مدیریت زمان نظریه‌پردازی شده‌اند، مشابهت دارند. این یافته‌ها ضرورت بازنگری در طراحی برنامه‌های عادت‌پذیری در نهادهای رسمی آموزش اسلامی را برجسته می‌سازد.

Learning transformation in the digital era requires educational units to optimize the use of technology, especially since the implementation of the Kurikulum Merdeka (Independent Curriculum), which emphasizes flexibility, differentiation, and student-centered learning. In this context, digital media plays an increasingly significant role in supporting the instructional process. This study aims to examine the utilization of digital media in the implementation of the Kurikulum Merdeka through a Systematic Literature Review (SLR) method. Ten SINTA-indexed articles published between 2023 and 2025 were analyzed based on topic relevance, publication quality, and the Indonesian educational context. The results indicate that digital media can enhance student motivation, participation, and learning outcomes through the use of various interactive applications such as Wordwall, Kahoot, Quizizz, educational videos, Learning Management Systems (LMS), and digital project development platforms like Thunkable. Furthermore, digital media strengthens the application of differentiated learning and formative assessment, which are core characteristics of the Kurikulum Merdeka. Nevertheless, implementation still faces challenges such as limited technological infrastructure, digital literacy, and teacher readiness. Overall, digital media is proven to be a vital element in supporting 21st-century learning transformation and realizing the principles of the Kurikulum Merdeka more effectively.

تحول یادگیری در عصر دیجیتال مستلزم آن است که واحدهای آموزشی بهینه‌سازی استفاده از فناوری را مد نظر قرار دهند، به‌ویژه از زمان اجرای برنامه درسی مستقل که بر انعطاف‌پذیری، تمایز و یادگیری دانش‌آموز محور تأکید دارد. در این زمینه، رسانه‌های دیجیتال نقش فزاینده‌ای در حمایت از فرایند آموزشی ایفا می‌کنند. هدف این پژوهش بررسی بهره‌برداری از رسانه‌های دیجیتال در اجرای برنامه درسی مستقل از طریق روش مرور نظام‌مند ادبیات (SLR) است. ده مقاله نمایه‌شده در SINTA که بین سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ منتشر شده‌اند، بر اساس ارتباط موضوعی، کیفیت انتشار و زمینه آموزشی اندونزی تحلیل شدند. نتایج نشان می‌دهد که رسانه‌های دیجیتال می‌توانند انگیزه، مشارکت و نتایج یادگیری دانش‌آموزان را از طریق استفاده از برنامه‌های تعاملی مختلف مانند Wordwall، Kahoot، Quizizz، ویدئوهای آموزشی، سامانه‌های مدیریت یادگیری (LMS) و بسترهای توسعه پروژه دیجیتال مانند Thunkable ارتقاء دهند. افزون بر این، رسانه‌های دیجیتال به تقویت اجرای یادگیری تمایزیافته و ارزشیابی تکوینی که از ویژگی‌های اصلی برنامه درسی مستقل هستند، کمک می‌کنند. با این حال، اجرا همچنان با چالش‌هایی مانند محدودیت زیرساخت‌های فناوری، سواد دیجیتال و آمادگی معلمان مواجه است. در مجموع، رسانه‌های دیجیتال به عنوان عنصری حیاتی در حمایت از تحول یادگیری در قرن بیست‌ویکم و تحقق اصول برنامه درسی مستقل به شکلی مؤثرتر اثبات شده‌اند.

The purpose of this study was to improve students' writing skills in Indonesian language subjects in IV grade student of SDN Pasirsari 01 in the development of scrapbook learning media. This research uses the type of R&D research with the ADDIE development model. The validity test was conducted by validators who produced 96% for media expert validation, 84% for material expert validation, and 92% for linguist validation. With the three validator scores resulting in an average of 90.6% which shows a very valid category to be tested. The 94% teacher response results prove that the media is very good and practical to use. The results of the small group trial resulted in 92.2% and the large group trial 92.7%, proving that the media is very good. The results of the effectiveness showed a number of 0.7 proving that “there was a moderate increase”. The results of improving writing skills resulted in an average percentage of 85.8% which shows a very good category. Based on the results of the study, it can be concluded that scrapbook learning media can improve students' writing skills.

هدف این پژوهش، ارتقای مهارت نوشتن دانش‌آموزان در درس زبان اندونزیایی در پایه چهارم دبستان SDN Pasirsari 01 از طریق توسعه رسانه آموزشی اسکرپ‌بوک بود. این پژوهش از نوع تحقیق و توسعه (R&D) با مدل توسعه ADDIE انجام شده است. آزمون روایی توسط ارزیابان انجام شد که نتایج آن برای اعتبارسنجی توسط متخصص رسانه ۹۶٪، متخصص محتوا ۸۴٪ و متخصص زبان ۹۲٪ بود. با میانگین امتیاز سه ارزیاب، میانگین ۹۰٫۶٪ به دست آمد که نشان‌دهنده دسته‌بندی «بسیار معتبر» برای آزمون است. نتایج پاسخ معلمان با ۹۴٪ نشان داد که این رسانه بسیار خوب و کاربردی است. نتایج آزمون گروه کوچک ۹۲٫۲٪ و آزمون گروه بزرگ ۹۲٫۷٪ بود که نشان‌دهنده کیفیت بسیار خوب رسانه است. نتایج اثربخشی عدد ۰٫۷ را نشان داد که «افزایش متوسط» را اثبات می‌کند. نتایج بهبود مهارت نوشتن میانگین درصد ۸۵٫۸٪ را نشان داد که در دسته‌بندی «بسیار خوب» قرار می‌گیرد. بر اساس نتایج پژوهش، می‌توان نتیجه گرفت که رسانه آموزشی اسکرپ‌بوک می‌تواند مهارت نوشتن دانش‌آموزان را ارتقا دهد.

Interactive learning strategies are increasingly recognised as central to civic education, yet their contribution to civic intellectual and participation skills remains underexplored. This article examines how interactive learning strategies enhance university students’ civic intellectual and participation skills within an Indonesian higher education setting. Using a qualitative, single instrumental case study design, the study gathered data through participant observation, semi-structured interviews, and documentation involving one lecturer and five students at a state Islamic university in Jakarta, and analysed them using Miles, Huberman, and Saldaña’s interactive data analysis model. The findings show that interactive learning strategies foster active, meaningful, and enjoyable learning by shifting students from passive recipients to active participants, thereby strengthening civic intellectual skills such as critical thinking, analysis, and argumentation, alongside civic participation skills including collaboration, communication, and democratic engagement. Unlike prior studies that emphasise civic knowledge acquisition alone, this article demonstrates that interactive strategies simultaneously cultivate the intellectual and participatory dimensions of civic skills. These findings contribute to civic education pedagogy by offering an empirically grounded account of how interactive learning translates into meaningful civic competence, with implications for curriculum design and lecturer training in higher education.

راهبردهای یادگیری تعاملی به طور فزاینده‌ای به عنوان بخش مرکزی آموزش شهروندی شناخته می‌شوند، اما نقش آن‌ها در ارتقای مهارت‌های فکری و مشارکتی شهروندی همچنان کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. این مقاله به بررسی چگونگی ارتقای مهارت‌های فکری و مشارکتی شهروندی دانشجویان دانشگاهی از طریق راهبردهای یادگیری تعاملی در بستر آموزش عالی اندونزی می‌پردازد. این پژوهش با استفاده از طرح مطالعه موردی ابزاری منفرد و رویکرد کیفی، داده‌ها را از طریق مشاهده مشارکتی، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و اسناد، با مشارکت یک مدرس و پنج دانشجو در یک دانشگاه اسلامی دولتی در جاکارتا گردآوری و با استفاده از مدل تحلیل تعاملی داده‌های Miles، Huberman و Saldaña تحلیل کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که راهبردهای یادگیری تعاملی با تبدیل دانشجویان از دریافت‌کنندگان منفعل به مشارکت‌کنندگان فعال، یادگیری فعال، معنادار و لذت‌بخشی را تقویت می‌کنند و بدین ترتیب مهارت‌های فکری شهروندی مانند تفکر انتقادی، تحلیل و استدلال و همچنین مهارت‌های مشارکتی شهروندی از جمله همکاری، ارتباط و مشارکت دموکراتیک را تقویت می‌کنند. برخلاف پژوهش‌های پیشین که صرفاً بر کسب دانش شهروندی تأکید داشته‌اند، این مقاله نشان می‌دهد که راهبردهای تعاملی به طور همزمان ابعاد فکری و مشارکتی مهارت‌های شهروندی را پرورش می‌دهند. این یافته‌ها با ارائه گزارشی مبتنی بر شواهد تجربی از چگونگی ترجمه یادگیری تعاملی به شایستگی معنادار شهروندی، به حوزه آموزش شهروندی کمک می‌کنند و پیامدهایی برای طراحی برنامه درسی و آموزش مدرسان در آموزش عالی دارند.

This study examined how critical thinking and digital literacy contribute to civic engagement among pre-service primary school teachers in a Civic Education course using Project-Based Civic Learning (PjBCL) at an Indonesian university. Using a quantitative correlational design, data from 126 students were analysed with partial least squares structural equation modelling. Pre-post gains were large for critical thinking (d = 1.116), digital literacy (d = 1.418) and civic engagement (d = 1.726). The two competencies operated through different mechanisms. Critical thinking partially mediated the effect of PjBCL on civic engagement (indirect effect = 0.038; 95% CI [0.012, 0.072]), whereas digital literacy did not. Although digital literacy was the strongest direct predictor of civic engagement (β = 0.350; f² = 0.124), its link with PjBCL was negligible (β = 0.004; Q² = 0.001), suggesting students develop it mainly through informal online engagement rather than the curriculum. Building on dual-process theory, the study proposes Digitally Scaffolded Civic Learning (DSCL), which embeds digital literacy in each stage of project-based civic instruction, offering implications for curriculum planners in Indonesian civic education.

این مطالعه به بررسی نقش تفکر انتقادی و سواد دیجیتال در مشارکت مدنی دانشجویان معلم ابتدایی در درس آموزش مدنی با استفاده از یادگیری مدنی مبتنی بر پروژه (PjBCL) در یک دانشگاه اندونزیایی پرداخت. با استفاده از طرح همبستگی کمی، داده‌های ۱۲۶ دانشجو با مدل‌یابی معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی تحلیل شد. افزایش پیش‌آزمون تا پس‌آزمون برای تفکر انتقادی (d = ۱.۱۱۶)، سواد دیجیتال (d = ۱.۴۱۸) و مشارکت مدنی (d = ۱.۷۲۶) قابل توجه بود. این دو شایستگی از طریق سازوکارهای متفاوتی عمل کردند. تفکر انتقادی به طور جزئی اثر PjBCL بر مشارکت مدنی را میانجی‌گری کرد (اثر غیرمستقیم = ۰.۰۳۸؛ ۹۵٪ CI [۰.۰۱۲، ۰.۰۷۲])، در حالی که سواد دیجیتال چنین نقشی نداشت. اگرچه سواد دیجیتال قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده مستقیم مشارکت مدنی بود (β = ۰.۳۵۰؛ f² = ۰.۱۲۴)، ارتباط آن با PjBCL ناچیز بود (β = ۰.۰۰۴؛ Q² = ۰.۰۰۱)، که نشان می‌دهد دانشجویان عمدتاً آن را از طریق مشارکت غیررسمی آنلاین و نه از طریق برنامه درسی توسعه می‌دهند. با تکیه بر نظریه فرایند دوگانه، این پژوهش یادگیری مدنی مبتنی بر حمایت دیجیتال (DSCL) را پیشنهاد می‌کند که سواد دیجیتال را در هر مرحله از آموزش مدنی مبتنی بر پروژه ادغام می‌کند و پیامدهایی برای برنامه‌ریزان درسی آموزش مدنی اندونزی دارد.

This study developed and tested a Deep Learning-Based Character-Strengthening Education Model for Pancasila Education at the junior high school level in Bandar Lampung City, Indonesia. Using a mixed-methods design integrated with Research and Development (R&D), the study proceeded through six stages, from preliminary participatory observation and prototype development to expert and teacher validation, quasi-experimental testing, multilevel statistical analysis, and final model refinement. Participants comprised teachers and students from junior high schools across Bandar Lampung City, selected through random sampling. The results showed that understanding of Pancasila concepts increased by 25% in the experimental group, compared with 10% in the control group, with character-strengthening indicators – tolerance, integrity, responsibility and cooperation – also registering significantly greater gains (p < 0.05). Teacher implementation quality, school environmental support and student engagement emerged as key mediators of the model’s effectiveness. The findings indicate that embedding mindful, meaningful and joyful learning principles within Pancasila Education strengthens both conceptual understanding and student character more effectively than conventional, teacher-centred approaches. The model offers a practical, empirically validated framework for character-based citizenship education in Indonesian schools and contributes to broader debates on deep-learning pedagogies in civic and moral education.

این پژوهش، یک الگوی آموزش تقویت‌کننده شخصیت مبتنی بر یادگیری عمیق را برای آموزش پانچاسیلا در سطح مدارس متوسطه اول در شهر باندار لامپونگ اندونزی توسعه داده و مورد آزمون قرار داده است. این مطالعه با بهره‌گیری از طرح آمیخته و ادغام آن با روش تحقیق و توسعه (R&D)، در شش مرحله از مشاهده مشارکتی مقدماتی و توسعه نمونه اولیه تا اعتبارسنجی توسط خبرگان و معلمان، آزمون شبه‌آزمایشی، تحلیل آماری چندسطحی و اصلاح نهایی مدل پیش رفته است. شرکت‌کنندگان شامل معلمان و دانش‌آموزان مدارس متوسطه اول سراسر شهر باندار لامپونگ بودند که به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. نتایج نشان داد که میزان درک مفاهیم پانچاسیلا در گروه آزمایش ۲۵٪ افزایش یافت، در حالی که این میزان در گروه کنترل ۱۰٪ بود و شاخص‌های تقویت شخصیت شامل مدارا، صداقت، مسئولیت‌پذیری و همکاری نیز افزایش معنادار بیشتری را نشان دادند (p < 0.05). کیفیت اجرای معلمان، حمایت محیط مدرسه و مشارکت دانش‌آموزان به عنوان میانجی‌های کلیدی اثربخشی مدل شناسایی شدند. یافته‌ها حاکی از آن است که ادغام اصول یادگیری آگاهانه، معنادار و لذت‌بخش در آموزش پانچاسیلا، هم درک مفهومی و هم شخصیت دانش‌آموزان را مؤثرتر از رویکردهای سنتی مبتنی بر معلم تقویت می‌کند. این مدل، چارچوبی عملی و مبتنی بر شواهد تجربی برای آموزش شهروندی مبتنی بر شخصیت در مدارس اندونزی ارائه می‌دهد و به مباحث گسترده‌تر درباره رویکردهای یادگیری عمیق در آموزش مدنی و اخلاقی کمک می‌کند.

In recent decades, globalisation has led to a decline in nationalism and a crisis of civic identity among Generation Z. This study aims to analyse the philosophical process underlying this phenomenon. This study uses an integrative review of Google Scholar and Garuda, along with theoretical frameworks including the theory of the nation-state, Benedict Anderson's The Imagined Community, and Maurice Halbwachs' Collective Memory. Previous studies have concluded that globalisation has led to a decline in nationalism among Generation Z and have linked this decline to failures in civic education. However, the philosophical process of how globalisation causes this crisis has not been explored. This study explores this philosophical process using a theoretical framework. The analysis concludes that nationalism and civic identity are products of national imagination, historical continuity, and the inheritance of collective memory about national identity. However, in the digital ecosystem, the dominance of global narratives interrupts this inheritance process and even creates a transnational imagination. Philosophically, the decline in nationalism and the crisis of civic identity among Generation Z stem from the failure to inherit the collective memory of Indonesian national identity within the digital ecosystem. To strengthen nationalism and rebuild civic identity, it is necessary to revive the collective memory of Indonesian national identity through the digital ecosystem, including various social media platforms, so that Generation Z can inherit national identity memory smoothly in the global digital ecosystem.

در دهه‌های اخیر، جهانی‌شدن منجر به کاهش ملی‌گرایی و بحران هویت مدنی در میان نسل Z شده‌است. هدف این پژوهش تحلیل فرایند فلسفی زیربنای این پدیده است. این مطالعه با استفاده از مرور یکپارچه منابع Google Scholar و Garuda و با بهره‌گیری از چارچوب‌های نظری شامل نظریه دولت-ملت، جامعه خیالی Benedict Anderson و حافظه جمعی Maurice Halbwachs انجام شده‌است. پژوهش‌های پیشین نتیجه گرفته‌اند که جهانی‌شدن موجب کاهش ملی‌گرایی در نسل Z شده و این کاهش را به ناکامی در آموزش مدنی مرتبط دانسته‌اند. با این حال، فرایند فلسفی چگونگی ایجاد این بحران توسط جهانی‌شدن مورد بررسی قرار نگرفته‌است. این پژوهش با استفاده از چارچوب نظری به واکاوی این فرایند فلسفی می‌پردازد. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که ملی‌گرایی و هویت مدنی محصول تخیل ملی، تداوم تاریخی و میراث حافظه جمعی درباره هویت ملی هستند. با این حال، در زیست‌بوم دیجیتال، غلبه روایت‌های جهانی این فرایند انتقال میراث را مختل کرده و حتی تخیل فراملی ایجاد می‌کند. از منظر فلسفی، کاهش ملی‌گرایی و بحران هویت مدنی در میان نسل Z ناشی از ناکامی در انتقال حافظه جمعی هویت ملی اندونزیایی در زیست‌بوم دیجیتال است. برای تقویت ملی‌گرایی و بازسازی هویت مدنی، ضروری است حافظه جمعی هویت ملی اندونزیایی از طریق زیست‌بوم دیجیتال، از جمله بسترهای مختلف رسانه‌های اجتماعی، احیا شود تا نسل Z بتواند حافظه هویت ملی را به‌طور روان در زیست‌بوم دیجیتال جهانی به ارث ببرد.

Pancasila has predominantly been interpreted within a rational-normative philosophical tradition that emphasises conceptual coherence, logical consistency, and systematic relationships among its five principles. While this approach has contributed significantly to the development of Pancasila philosophy, it remains limited in explaining how Pancasila functions as a living reality within Indonesian society. This study proposes an alternative interpretation by examining Pancasila through Ernst Cassirer’s philosophy of symbolic forms. Employing a qualitative philosophical approach, the research applies a conceptual adequacy test combined with interpretative conceptual analysis to evaluate the extent to which Pancasila fulfils the characteristics of a symbolic system. The analysis reconstructs five conceptual criteria derived from Cassirer’s theory—mediating function, meaning construction, collective dimension, experiential orientation, and independence from empirical verification—and systematically maps them onto the structure and functions of Pancasila. The findings demonstrate that each principle (sila) operates not merely as a normative proposition but as a symbolic form that mediates collective meaning, shapes civic identity, provides ethical and political orientation, and legitimises Indonesia’s socio-political order. Furthermore, the study argues that interpreting Pancasila as a symbolic system offers an alternative epistemological framework that complements the dominant rational-formal tradition by explaining its enduring relevance through symbolic mediation rather than solely through logical coherence. This reinterpretation expands contemporary Pancasila studies by connecting them with philosophy of culture, symbolic philosophy, and interpretative approaches to political thought, while providing broader implications for Pancasila education, civic education, and future philosophical research.

پانچاسیلا عمدتاً در چارچوب سنت فلسفی عقلانی-هنجاری تفسیر شده است که بر انسجام مفهومی، سازگاری منطقی و روابط نظام‌مند میان پنج اصل آن تأکید دارد. اگرچه این رویکرد سهم قابل توجهی در توسعه فلسفه پانچاسیلا داشته است، اما در تبیین نحوه عملکرد پانچاسیلا به‌عنوان یک واقعیت زنده در جامعه اندونزی محدود باقی می‌ماند. این پژوهش با بررسی پانچاسیلا از منظر فلسفه اشکال نمادین ارنست کاسیرر، تفسیر جایگزینی را پیشنهاد می‌کند. با به‌کارگیری رویکرد فلسفی کیفی، پژوهش حاضر آزمون کفایت مفهومی را در ترکیب با تحلیل مفهومی تفسیری به‌کار می‌گیرد تا میزان تحقق ویژگی‌های یک نظام نمادین توسط پانچاسیلا را ارزیابی کند. تحلیل انجام‌شده پنج معیار مفهومی برگرفته از نظریه کاسیرر—کارکرد میانجی‌گری، ساخت معنایی، بُعد جمعی، جهت‌گیری تجربی و استقلال از راستی‌آزمایی تجربی—را بازسازی کرده و به‌صورت نظام‌مند بر ساختار و کارکردهای پانچاسیلا منطبق می‌سازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که هر اصل (سیلا) نه صرفاً به‌عنوان گزاره‌ای هنجاری، بلکه به‌عنوان یک شکل نمادین عمل می‌کند که معنای جمعی را میانجی‌گری می‌کند، هویت مدنی را شکل می‌دهد، جهت‌گیری اخلاقی و سیاسی فراهم می‌آورد و نظم اجتماعی-سیاسی اندونزی را مشروعیت می‌بخشد. افزون بر این، پژوهش استدلال می‌کند که تفسیر پانچاسیلا به‌عنوان یک نظام نمادین، چارچوب معرفت‌شناختی جایگزینی ارائه می‌دهد که سنت عقلانی-رسمی غالب را با تبیین تداوم اهمیت پانچاسیلا از طریق میانجی‌گری نمادین، و نه صرفاً انسجام منطقی، تکمیل می‌کند. این بازتفسیر، مطالعات معاصر پانچاسیلا را با فلسفه فرهنگ، فلسفه نمادین و رویکردهای تفسیری به اندیشه سیاسی پیوند می‌زند و پیامدهای گسترده‌تری برای آموزش پانچاسیلا، آموزش مدنی و پژوهش‌های فلسفی آینده فراهم می‌آورد.

This qualitative, descriptive phenomenological study examines how Muhammad Iqdam Kholid communicates religious and social values at Majelis Taklim Sabilu Taubah in Blitar. Drawing on the underlying research report, it considers sermon recordings and transcripts, observations, interviews, field notes, and visual documentation. Informant accounts are grouped by organizers or representatives, in-person congregants, local micro-traders, and digital followers. Thematic coding identifies recurring rhetorical practices and values, which are interpreted through ethos, pathos, and logos alongside the Islamic principles of hikmah, mau'izhah hasanah, and mujadalah. The findings describe accessible Indonesian and Javanese language, humor, dialogue, scriptural explanation, and digital circulation as ways of making religious advice approachable. Sermons link repentance, worship, and moral character with solidarity, tolerance, social care, and responsible livelihoods. The article shows how rhetorical choices connect persuasion, community belonging, and the local economy within one setting. Practitioners can pair inclusive speech with religious grounding, audience participation, and fair management of gathering spaces. Because the report lacks longitudinal evidence, these findings concern documented practices and participant interpretations rather than proven behavioral change.

این پژوهش کیفی با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی به بررسی نحوه انتقال ارزش‌های دینی و اجتماعی توسط محمد اقدم خولید در مجلس تعلیم سبیل التوبه در بلیتر می‌پردازد. با استناد به گزارش پژوهشی مبنا، داده‌ها شامل ضبط و رونویسی خطبه‌ها، مشاهدات، مصاحبه‌ها، یادداشت‌های میدانی و مستندسازی تصویری است. روایت‌های مطلعان در گروه‌های برگزارکنندگان یا نمایندگان، حضار حضوری، خرده‌فروشان محلی و دنبال‌کنندگان دیجیتال دسته‌بندی شده‌اند. کدگذاری تماتیک به شناسایی شیوه‌ها و ارزش‌های بلاغی تکرارشونده منجر شده که از منظر اتوس، پاتوس و لوگوس و همچنین اصول اسلامی حکمت، موعظه حسنه و مجادله تفسیر می‌شوند. یافته‌ها نشان می‌دهد استفاده از زبان اندونزیایی و جاوه‌ای قابل فهم، طنز، گفت‌وگو، تبیین متنی و انتشار دیجیتال، توصیه‌های دینی را دسترس‌پذیر می‌سازد. خطبه‌ها توبه، عبادت و اخلاق را با همبستگی، مدارا، مراقبت اجتماعی و معیشت مسئولانه پیوند می‌دهند. این مقاله نشان می‌دهد چگونه انتخاب‌های بلاغی، اقناع، تعلق اجتماعی و اقتصاد محلی را در یک بستر به هم متصل می‌کند. کنشگران می‌توانند سخن فراگیر را با بنیان دینی، مشارکت مخاطب و مدیریت عادلانه فضای تجمع همراه سازند. با توجه به فقدان شواهد طولی در این گزارش، یافته‌ها صرفاً به شیوه‌های مستند و تفسیر مشارکت‌کنندگان مربوط است و نه تغییر رفتاری اثبات‌شده.

The purpose of this study aims to improve poetry writing skills through the application of Project Based Learning in class IV SD GMIM Wulauan. The method used in this research is Classroom Action Research (CAR). According to Kemmis and Mc Taggart CAR has two cycles, each cycle consists of 4 stages, namely: Planning, Action, Observation, and Reflection. Data collection techniques were carried out by means of observation and tests. The results obtained from this study were cycle I reached 69.61% where this result had not reached the completeness score of 75% so that the research was continued in cycle II. There was an increase in cycle II which was 87.69% and had reached and even exceeded the completeness standard of 75%. So in conclusion, the application of the Project Based Learning model can improve Indonesian language learning outcomes for fourth grade students of SD GMIM Wulauan Tondano.

هدف این پژوهش ارتقای مهارت‌های شعرنویسی از طریق به‌کارگیری مدل یادگیری مبتنی بر پروژه در کلاس چهارم دبستان SD GMIM Wulauan است. روش مورد استفاده در این پژوهش، پژوهش اقدام کلاسی (Classroom Action Research؛ CAR) می‌باشد. بر اساس دیدگاه Kemmis و Mc Taggart، پژوهش اقدام کلاسی دارای دو چرخه است که هر چرخه شامل چهار مرحله برنامه‌ریزی، اقدام، مشاهده و تأمل می‌باشد. گردآوری داده‌ها از طریق مشاهده و آزمون انجام شد. نتایج به‌دست‌آمده از این پژوهش نشان داد که در چرخه اول، میزان دستیابی به هدف 69.61٪ بود که این نتیجه به نمره کفایت 75٪ نرسید؛ بنابراین پژوهش در چرخه دوم ادامه یافت. در چرخه دوم، افزایش به 87.69٪ مشاهده شد که به استاندارد کفایت 75٪ رسیده و حتی از آن فراتر رفت. بنابراین، نتیجه‌گیری می‌شود که به‌کارگیری مدل یادگیری مبتنی بر پروژه می‌تواند نتایج یادگیری زبان اندونزیایی را در دانش‌آموزان پایه چهارم دبستان SD GMIM Wulauan Tondano بهبود بخشد.

This study investigates the phonological interference of the Mandailing dialect in the acquisition of Arabic phonemes among Mandailing-speaking university students during Qur’anic recitation. Drawing on a qualitative descriptive design, the research analyzes recorded recitations of selected Qur’anic passages, complemented by semi-structured interviews, to identify error patterns and their dialectal sources. The analysis is informed by autosegmental phonology, contrastive phonology, and Tajwid-based classifications of lahn jali and lahn khafi. Prior work on Mandailing phonology shows a seven-vowel system and nineteen consonants without pharyngeal, uvular, and emphatic segments characteristic of Arabic, creating structural asymmetries that foster negative transfer in recitation. Data reveal recurrent substitutions such as /q/→/k/, /ṣ/→/s/, and omission or weakening of /ʕ/ and /ħ/, as well as prosodic deviations in nabr (stress) and tanghim (intonation). These errors reflect perceptual assimilation of unfamiliar Arabic sounds into closest Mandailing categories and limited explicit phonetic training. The article discusses implications for Arabic language pedagogy in Indonesian higher education, including the integration of focused phonetic drills, natural imitation methods, and talaqqi-based recitation training, and proposes a phonology-informed instructional model to reduce fossilization of dialect-induced errors.

این پژوهش به بررسی تداخل آوایی گویش ماندایلینگ در اکتساب فونم‌های زبان عربی در میان دانشجویان دانشگاهی گویشور ماندایلینگ هنگام تلاوت قرآن می‌پردازد. با بهره‌گیری از طرح پژوهش توصیفی-کیفی، تلاوت‌های ضبط‌شده از بخش‌های منتخب قرآن تحلیل شده و با مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته تکمیل می‌گردد تا الگوهای خطا و منشأ گویشی آن‌ها شناسایی شود. تحلیل داده‌ها بر اساس آواشناسی خودبخشی (autosegmental phonology)، آواشناسی تقابلی (contrastive phonology) و طبقه‌بندی‌های تجویدی لحن جلی و لحن خفی انجام می‌شود. پژوهش‌های پیشین درباره آواشناسی ماندایلینگ نشان می‌دهد که این گویش دارای نظام هفت‌واکه‌ای و نوزده همخوان است و فاقد واج‌های حلقی، کامی-حلقی و مؤکدِ مختص زبان عربی می‌باشد که این ناهمسانی‌های ساختاری، زمینه‌ساز انتقال منفی در تلاوت می‌شود. داده‌ها جایگزینی‌های مکرری همچون /q/→/k/، /ṣ/→/s/ و حذف یا تضعیف /ʕ/ و /ħ/ و همچنین انحرافات آهنگی در نبر (nabr) و تغنیم (tanghim) را نشان می‌دهد. این خطاها بازتابی از همانندسازی ادراکی آواهای ناآشنای عربی با نزدیک‌ترین مقوله‌های ماندایلینگ و آموزش آوایی محدود است. مقاله پیامدهای این یافته‌ها را برای آموزش زبان عربی در آموزش عالی اندونزی، از جمله ادغام تمرینات آوایی متمرکز، روش‌های تقلید طبیعی و آموزش تلاوت مبتنی بر تلقی، مورد بحث قرار داده و مدل آموزشی مبتنی بر آواشناسی را برای کاهش فسیل‌شدن خطاهای ناشی از گویش پیشنهاد می‌کند.

As time progresses, social values related to honesty have diminished, causing concern among many people. This research aims to strengthen students' integrity as a foundation for social engagement, implemented through practicing honesty during students' interactions within the school environment. The study is qualitative, using an ethnographic method, analyzed through the stages of data reduction, data presentation, and drawing conclusions. The research subjects were fifth-grade students, totaling 16 students. Data were collected using observation, interviews, and documentation techniques. Based on the analysis, it was found that before the honesty practice was implemented, students were already accustomed to saying things that did not correspond to the actual situation. Then the teacher applied the practice of honesty in social interaction activities, so that students could experience a change in attitude by bravely speaking the truth even when making mistakes. Thus, it can be concluded that the practice of honesty activities can strengthen the character of integrity in Fifth Grade students as a foundation for the social dimension in the habituation of the 7 Habits of Great Indonesian Children (7 KAIH).

با گذر زمان، ارزش‌های اجتماعی مرتبط با صداقت کاهش یافته‌اند و این امر موجب نگرانی بسیاری از افراد شده‌است. هدف این پژوهش، تقویت یکپارچگی دانش‌آموزان به‌عنوان بنیانی برای مشارکت اجتماعی است که از طریق تمرین صداقت در تعاملات دانش‌آموزان در محیط مدرسه اجرا می‌شود. این مطالعه کیفی بوده و با استفاده از روش قوم‌نگاری انجام شده‌است و تحلیل داده‌ها از طریق مراحل کاهش داده، ارائه داده و نتیجه‌گیری صورت گرفته‌است. شرکت‌کنندگان پژوهش، دانش‌آموزان پایه پنجم به تعداد ۱۶ نفر بودند. داده‌ها با استفاده از تکنیک‌های مشاهده، مصاحبه و مستندسازی گردآوری شدند. بر اساس تحلیل انجام‌شده، مشخص شد که پیش از اجرای تمرین صداقت، دانش‌آموزان به گفتن مطالبی که با واقعیت مطابقت نداشت، عادت کرده بودند. سپس معلم تمرین صداقت را در فعالیت‌های تعامل اجتماعی به کار برد تا دانش‌آموزان بتوانند تغییر نگرش را تجربه کنند و با شجاعت حقیقت را حتی هنگام ارتکاب اشتباه بیان نمایند. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که فعالیت‌های تمرین صداقت می‌تواند شخصیت یکپارچگی را در دانش‌آموزان پایه پنجم به‌عنوان بنیانی برای بعد اجتماعی در عادت‌سازی ۷ عادت کودک بزرگ اندونزیایی (۷ KAIH) تقویت کند.

This study was motivated by concerns regarding low student participation and learning outcomes in Indonesian Language subjects. Based on a preliminary study conducted at SD Riyadlul Muta'allimin, only 80% of students in class VA and 50% in class VB achieved scores above the Minimum Completeness Criteria (KKM). To address this issue, the Read, Answer, Discuss, Explain, and Create (RADEC) cooperative learning model was implemented. This research aimed to analyze the effect of the RADEC learning model on students' active engagement and learning outcomes in Indonesian Language classes among fifth-grade students. A quantitative method with a true experimental pretest-posttest control group design was employed. The sample was selected through random sampling, consisting of class VA (32 students) as the experimental group using the RADEC model and class VB (26 students) as the control group receiving conventional instruction. Data collection instruments included multiple-choice tests to measure learning outcomes and Likert-scale questionnaires to assess student engagement. Data were analyzed using the Shapiro-Wilk normality test, Levene's homogeneity test, independent sample t-test, and N-Gain test. The results showed that for learning engagement, the Sig. (2-tailed) value was 0.390 (p > 0.05) with a calculated t-value of 0.864, indicating H0 was accepted; thus, the RADEC model had no significant effect on student engagement. Conversely, for learning outcomes, the Sig. (2-tailed) value was 0.000 (p < 0.05) with a calculated t-value of 3.880, leading to the acceptance of H1, which confirms that the RADEC model significantly impacts students' learning outcomes.

این پژوهش با انگیزه نگرانی نسبت به مشارکت پایین دانش‌آموزان و نتایج ضعیف یادگیری در درس زبان اندونزیایی انجام شده است. بر اساس مطالعه مقدماتی که در مدرسه SD Riyadlul Muta'allimin صورت گرفت، تنها ۸۰٪ از دانش‌آموزان کلاس VA و ۵۰٪ از دانش‌آموزان کلاس VB نمراتی بالاتر از حداقل معیار کفایت (KKM) کسب کردند. به منظور رفع این مشکل، مدل یادگیری تعاونی خواندن، پاسخ دادن، بحث کردن، توضیح دادن و خلق کردن (RADEC) به کار گرفته شد. هدف این پژوهش تحلیل تأثیر مدل یادگیری RADEC بر میزان مشارکت فعال و نتایج یادگیری دانش‌آموزان پایه پنجم در درس زبان اندونزیایی بود. روش پژوهش کمی و با طرح آزمایشی واقعی پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل انجام شد. نمونه‌گیری به صورت تصادفی انجام گرفت و شامل کلاس VA (۳۲ نفر) به عنوان گروه آزمایش با استفاده از مدل RADEC و کلاس VB (۲۶ نفر) به عنوان گروه کنترل با آموزش متعارف بود. ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل آزمون‌های چندگزینه‌ای برای سنجش نتایج یادگیری و پرسشنامه‌های لیکرت برای ارزیابی مشارکت دانش‌آموزان بود. داده‌ها با استفاده از آزمون نرمالیتی Shapiro-Wilk، آزمون همگنی Levene، آزمون t مستقل و آزمون N-Gain تحلیل شدند. نتایج نشان داد که برای مشارکت یادگیری، مقدار Sig. (2-tailed) برابر با ۰٫۳۹۰ (p > 0.05) و مقدار t محاسبه‌شده ۰٫۸۶۴ بود که منجر به پذیرش H0 شد؛ بنابراین مدل RADEC تأثیر معناداری بر مشارکت دانش‌آموزان نداشت. در مقابل، برای نتایج یادگیری، مقدار Sig. (2-tailed) برابر با ۰٫۰۰۰ (p < 0.05) و مقدار t محاسبه‌شده ۳٫۸۸۰ بود که منجر به پذیرش H1 شد و این امر تأثیر معنادار مدل RADEC بر نتایج یادگیری دانش‌آموزان را تأیید می‌کند.

This study investigates principal leadership strategies in developing Professional Learning Community (PLC) culture in public elementary schools in Banten Province, Indonesia. The research addresses the increasing demand for collaborative professional learning in schools while many public elementary schools have not yet successfully implemented PLC practices. The study aims to analyze leadership strategies, supporting and inhibiting factors, teacher responses, the impact of PLC implementation, and the causes of unsuccessful PLC adoption in several schools. This research employed a qualitative approach with a multiple case study design involving ten public elementary schools across regencies and municipalities in Banten Province. Data were collected through in-depth interviews, participatory observations, and document analysis involving principals and teachers as key participants. Data were analyzed using interactive qualitative analysis, thematic analysis, and NVivo 14 to strengthen coding, categorization, and cross-case interpretation. Trustworthiness was ensured through triangulation, member checking, peer debriefing, and audit trail procedures. The findings reveal that principal leadership plays a central role in shaping sustainable PLC culture through transformational and collaborative leadership practices. Successful schools demonstrated strong vision alignment, collective professional learning, reflective dialogue, and reduced teacher isolation. PLC implementation strengthened teacher professionalism, collective efficacy, and instructional quality. However, administrative burdens, limited time, teacher resistance, and inadequate conceptual understanding of PLC among some principals became major barriers to implementation. Technology functioned as a supporting tool but could not substitute relational trust and collaborative culture. The study concludes that sustainable PLC development requires instructional leadership, organizational trust, structural policy support, and systematic principal professional development to strengthen collaborative learning culture in Indonesian public elementary schools.

این پژوهش به بررسی راهبردهای رهبری مدیران در توسعه فرهنگ جامعه یادگیری حرفه‌ای (PLC) در مدارس ابتدایی دولتی استان بانتن اندونزی می‌پردازد. این تحقیق به نیاز فزاینده برای یادگیری حرفه‌ای مشارکتی در مدارس می‌پردازد، در حالی که بسیاری از مدارس ابتدایی دولتی هنوز موفق به اجرای مؤثر رویه‌های PLC نشده‌اند. هدف پژوهش، تحلیل راهبردهای رهبری، عوامل تسهیل‌کننده و بازدارنده، واکنش معلمان، تأثیر اجرای PLC و علل عدم موفقیت در پذیرش PLC در برخی مدارس است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با طرح مطالعه موردی چندگانه در ده مدرسه ابتدایی دولتی در شهرستان‌ها و شهرهای استان بانتن انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق، مشاهده مشارکتی و تحلیل اسناد با مشارکت مدیران و معلمان به عنوان مشارکت‌کنندگان کلیدی گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل تعاملی کیفی، تحلیل تماتیک و نرم‌افزار NVivo 14 به منظور تقویت کدگذاری، دسته‌بندی و تفسیر بین‌موردی صورت گرفت. اعتبار یافته‌ها از طریق مثلث‌سازی، بازبینی اعضا، بحث با همتایان و پیگیری حسابرسی تضمین شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که رهبری مدیران نقش محوری در شکل‌دهی فرهنگ پایدار PLC از طریق شیوه‌های رهبری تحول‌آفرین و مشارکتی ایفا می‌کند. مدارس موفق دارای همسویی قوی چشم‌انداز، یادگیری حرفه‌ای جمعی، گفت‌وگوی تأملی و کاهش انزوای معلمان بودند. اجرای PLC موجب تقویت حرفه‌ای‌گری معلمان، اثربخشی جمعی و کیفیت تدریس شد. با این حال، بار اداری، محدودیت زمانی، مقاومت معلمان و درک مفهومی ناکافی برخی مدیران از PLC به عنوان موانع اصلی اجرای آن شناسایی شد. فناوری به عنوان ابزار حمایتی عمل کرد اما نتوانست جایگزین اعتماد رابطه‌ای و فرهنگ مشارکتی شود. نتیجه‌گیری پژوهش آن است که توسعه پایدار PLC مستلزم رهبری آموزشی، اعتماد سازمانی، حمایت ساختاری سیاستی و توسعه حرفه‌ای نظام‌مند مدیران برای تقویت فرهنگ یادگیری مشارکتی در مدارس ابتدایی دولتی اندونزی است.

This study aims to develop interactive technology-based Indonesian map media for Pancasila Education learning in 5th-grade elementary school and to describe its feasibility and effectiveness. This research employs the Research and Development (R&D) method using the ADDIE development model, which consists of five stages: analysis, design, development, implementation, and evaluation. The results show that material expert validation obtained a percentage of 93.7% ("Very Good" category), media expert validation reached 80% ("Good" category), and subject teacher validation achieved 100% ("Very Good" category). Based on field trials, the overall product feasibility score reached 82.8%, which falls into the "Very Feasible" category. Furthermore, the effectiveness test using the N-Gain Score showed an average of 0.78, categorized as high, along with an increase in students' average scores from pretest (51.5) to posttest (90.4). These findings indicate that the interactive Indonesian map media is highly feasible and effective for supporting Pancasila Education learning in elementary schools.

هدف این پژوهش، توسعه رسانه نقشه تعاملی مبتنی بر فناوری برای آموزش درس پانتشاسیلا در پایه پنجم دبستان و توصیف میزان شایستگی و اثربخشی آن است. این پژوهش با استفاده از روش تحقیق و توسعه (R&D) و مدل توسعه ADDIE که شامل پنج مرحله تحلیل، طراحی، توسعه، اجرا و ارزیابی است، انجام شده‌است. نتایج نشان داد که اعتبارسنجی توسط متخصص محتوا با کسب درصد ۹۳.۷٪ (در دسته «بسیار خوب»)، اعتبارسنجی توسط متخصص رسانه با ۸۰٪ (در دسته «خوب») و اعتبارسنجی توسط معلم موضوعی با ۱۰۰٪ (در دسته «بسیار خوب») ارزیابی شد. بر اساس آزمون‌های میدانی، امتیاز کلی شایستگی محصول به ۸۲.۸٪ رسید که در دسته «بسیار شایسته» قرار می‌گیرد. همچنین، آزمون اثربخشی با استفاده از امتیاز N-Gain میانگین ۰.۷۸ را نشان داد که در دسته بالا قرار دارد و افزایش میانگین نمرات دانش‌آموزان از پیش‌آزمون (۵۱.۵) به پس‌آزمون (۹۰.۴) مشاهده شد. این یافته‌ها نشان می‌دهد که رسانه نقشه تعاملی اندونزی از شایستگی و اثربخشی بالایی برای حمایت از آموزش پانتشاسیلا در مدارس ابتدایی برخوردار است.

Background-Education is not only oriented toward cognitive development but also contributes to students’ social and character development. Literary works can provide contextual representations of social relationships, conflicts, and values that are relevant to literature learning. Prie GS’s novel Hidup ini Keras Maka Gebuklah presents adolescent social realities, family relationships, educational experiences, economic inequality, and interpersonal conflict through the character of Ipung. Previous studies of this novel have mainly focused on comparative literary elements, character psychology, and dehumanization. Objectives-This study aims to examine the social values represented in the novel and to analyze their potential relevance as literature teaching material for high school students. Method-This study employed a descriptive qualitative design using documentation, heuristic reading, hermeneutic interpretation, and qualitative content analysis. Relevant textual excerpts were identified, recorded, coded, categorized, and interpreted according to their narrative and social contexts. The credibility of the analysis was strengthened through an audit trail and theoretical cross-checking. Results-The analysis identified twelve categories of social values, namely empathy, caring, kinship, responsibility, solidarity, tolerance, democracy, self-control, self-acceptance, material values, vital values, and spiritual values. These values are represented through character responses, dialogue, family relationships, school experiences, economic conditions, interpersonal conflicts, and reflections on social life. The findings also indicate that the novel has potential relevance for Phase F Indonesian language literature learning because it provides linguistic, psychological, and socio-cultural content that can be integrated into literary appreciation activities. Conclusions-Hidup Ini Keras Maka Gebuklah contains diverse social values that may support literature learning and character-oriented discussion among high school students. However, this study does not empirically establish its classroom suitability because teachers, students, curriculum experts, and classroom implementation were not involved in the research. Therefore, the novel should be considered a potentially relevant literature teaching resource rather than a validated instructional intervention.

زمینه و هدف: آموزش صرفاً معطوف به رشد شناختی نیست، بلکه به رشد اجتماعی و شخصیتی دانش‌آموزان نیز کمک می‌کند. آثار ادبی می‌توانند بازنمایی‌های زمینه‌مند از روابط اجتماعی، تعارضات و ارزش‌هایی ارائه دهند که برای یادگیری ادبیات مرتبط هستند. رمان Hidup ini Keras Maka Gebuklah اثر Prie GS واقعیت‌های اجتماعی نوجوانان، روابط خانوادگی، تجارب آموزشی، نابرابری اقتصادی و تعارضات بین‌فردی را از طریق شخصیت Ipung به تصویر می‌کشد. مطالعات پیشین درباره این رمان عمدتاً بر عناصر تطبیقی ادبی، روان‌شناسی شخصیت و بی‌انسانی تمرکز داشته‌اند. هدف: این پژوهش با هدف بررسی ارزش‌های اجتماعی بازنمایی‌شده در رمان و تحلیل قابلیت ارتباط آن‌ها به‌عنوان مواد آموزشی ادبیات برای دانش‌آموزان دبیرستان انجام شده است. روش: این پژوهش با رویکرد کیفی توصیفی و با استفاده از مستندسازی، خوانش هورستیک، تفسیر هرمنوتیکی و تحلیل محتوای کیفی انجام شد. گزیده‌های متنی مرتبط شناسایی، ثبت، کدگذاری، دسته‌بندی و بر اساس زمینه‌های روایی و اجتماعی تفسیر شدند. اعتبار تحلیل از طریق ردپای حسابرسی و تطبیق نظری تقویت شد. یافته‌ها: تحلیل، دوازده مقوله ارزش اجتماعی شامل همدلی، مراقبت، خویشاوندی، مسئولیت‌پذیری، همبستگی، مدارا، دموکراسی، خودمهارگری، خودپذیری، ارزش‌های مادی، ارزش‌های حیاتی و ارزش‌های معنوی را شناسایی کرد. این ارزش‌ها از طریق واکنش‌های شخصیتی، گفتگوها، روابط خانوادگی، تجارب مدرسه‌ای، شرایط اقتصادی، تعارضات بین‌فردی و تأملات درباره زندگی اجتماعی بازنمایی شده‌اند. یافته‌ها همچنین نشان می‌دهد که این رمان برای یادگیری ادبیات زبان اندونزیایی در مرحله F دارای قابلیت ارتباط است، زیرا محتوای زبانی، روان‌شناختی و جامعه‌شناختی را ارائه می‌دهد که می‌تواند در فعالیت‌های قدردانی ادبی ادغام شود. نتیجه‌گیری: رمان Hidup Ini Keras Maka Gebuklah دارای ارزش‌های اجتماعی متنوعی است که می‌تواند از یادگیری ادبیات و بحث‌های مبتنی بر شخصیت در میان دانش‌آموزان دبیرستان حمایت کند. با این حال، این پژوهش شایستگی تجربی آن را برای کلاس درس اثبات نمی‌کند، زیرا معلمان، دانش‌آموزان، متخصصان برنامه درسی و اجرای کلاسی در پژوهش مشارکت نداشتند. بنابراین، این رمان باید به‌عنوان منبع بالقوه مرتبط برای آموزش ادبیات در نظر گرفته شود و نه به‌عنوان یک مداخله آموزشی تأییدشده.

This study aims to provide an in-depth analysis of the impact of mathematics textbooks on learning obstacles and student performance in the topic of systems of linear inequalities in two variables. Employing a qualitative interpretative approach with a hermeneutic phenomenological design, the research examines mathematics textbooks from the Merdeka Curriculum used in Indonesian secondary schools and involves 80 student participants, 20 of whom were interviewed in depth. The analysis focuses on identifying potential learning obstacles embedded in the textbooks, which are then validated through diagnostic assessments and student interviews. The findings identify three main types of learning obstacles: epistemological, ontogenic, and didactical. Epistemological obstacles arise from students’ difficulties in transforming algebraic representations into graphical forms and understanding the intersection of solution sets. Ontogenic obstacles are related to students’ psychological readiness, mastery of prerequisite concepts, and technical skills. Meanwhile, didactical obstacles stem from textbook presentations that overemphasize procedures and examples, without providing sufficient space for conceptual exploration, solution validation, and reflection. Empirical data confirm that many students struggle to deeply understand and apply the concepts of systems of linear inequalities in two variables. This study underscores the importance of improving mathematics textbook design by integrating epistemic and systemic approaches, providing adequate scaffolding, and emphasizing validation and reflection. Collaborative efforts among curriculum developers, textbook authors, and educators are essential to ensure that textbooks truly support the development of students’ conceptual understanding and critical thinking skills.

این پژوهش با هدف ارائه تحلیلی عمیق از تأثیر کتاب‌های درسی ریاضی بر موانع یادگیری و عملکرد دانش‌آموزان در مبحث دستگاه نامعادلات خطی دو متغیره انجام شده‌است. با به‌کارگیری رویکرد کیفی تفسیری و طراحی پدیدارشناسی هرمنوتیکی، پژوهش به بررسی کتاب‌های درسی ریاضی مبتنی بر برنامه درسی Merdeka که در مدارس متوسطه اندونزی مورد استفاده قرار می‌گیرند، می‌پردازد و ۸۰ دانش‌آموز را دربر می‌گیرد که ۲۰ نفر از آن‌ها به‌صورت عمیق مصاحبه شده‌اند. تحلیل پژوهش بر شناسایی موانع بالقوه یادگیری موجود در کتاب‌های درسی متمرکز است که این موانع از طریق ارزیابی‌های تشخیصی و مصاحبه با دانش‌آموزان اعتبارسنجی می‌شوند. یافته‌ها سه نوع اصلی از موانع یادگیری را شناسایی می‌کنند: موانع معرفت‌شناختی، موانع آنتوژنتیک و موانع دیداکتیکی. موانع معرفت‌شناختی ناشی از دشواری دانش‌آموزان در تبدیل نمایش‌های جبری به اشکال نموداری و درک اشتراک مجموعه‌ جواب‌ها است. موانع آنتوژنتیک به آمادگی روان‌شناختی دانش‌آموزان، تسلط بر مفاهیم پیش‌نیاز و مهارت‌های فنی مربوط می‌شود. در همین حال، موانع دیداکتیکی از نحوه ارائه کتاب‌های درسی ناشی می‌شود که بر روی رویه‌ها و مثال‌ها بیش از حد تأکید دارند و فضای کافی برای کاوش مفهومی، اعتبارسنجی راه‌حل و تأمل فراهم نمی‌کنند. داده‌های تجربی تأیید می‌کنند که بسیاری از دانش‌آموزان در درک عمیق و به‌کارگیری مفاهیم دستگاه نامعادلات خطی دو متغیره با مشکل مواجه هستند. این پژوهش بر اهمیت بهبود طراحی کتاب‌های درسی ریاضی از طریق ادغام رویکردهای معرفتی و نظام‌مند، ارائه حمایت کافی و تأکید بر اعتبارسنجی و تأمل تأکید می‌کند. تلاش‌های مشترک میان تدوین‌کنندگان برنامه درسی، نویسندگان کتاب‌های درسی و معلمان برای اطمینان از اینکه کتاب‌های درسی واقعاً از توسعه درک مفهومی و مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان حمایت می‌کنند، ضروری است.

This study investigates the alignment between human judgment and artificial intelligence (AI) in IELTS speaking assessment to inform effective pedagogical practices. Through a comparative analysis of 30 Indonesian EFL learners’ performances evaluated by two experienced human raters and three AI systems (ChatGPT, Otter AI, Claude AI), we identified systematic and significant differences that varied considerably across individual AI systems. When AI scores were averaged, human evaluators assigned higher scores than the automated systems overall (mean difference = 0.522, p < .001), with a moderate positive correlation ( r = .497, p = .005). However, disaggregating the AI systems revealed that this overall pattern was driven primarily by two of the three tools: ChatGPT scores did not differ significantly from one of the two human raters, while Otter AI and, in particular, Claude AI diverged substantially from both human raters. Beyond quantifying these differences, this paper explores their profound implications for language teaching and learning. The findings reveal AI’s superior consistency in measuring technical accuracy (e.g., pronunciation, grammar) and human raters’ strength in assessing communicative effectiveness. We argue that this complementarity presents a critical opportunity rather than a problem. The research concludes by proposing a practical hybrid pedagogical framework where AI is leveraged for low-stakes practice, instantaneous feedback, and freeing up teacher time for high-value instruction on pragmatic and interactive speaking skills. This model positions AI not as a replacement for human judgment but as a transformative tool to enhance teaching efficiency and student learning outcomes in preparation for high-stakes speaking assessment.

این مطالعه به بررسی همسویی میان قضاوت انسانی و هوش مصنوعی (AI) در ارزیابی مهارت گفتاری آیلتس با هدف اطلاع‌رسانی به شیوه‌های آموزشی مؤثر می‌پردازد. از طریق تحلیل مقایسه‌ای عملکرد ۳۰ زبان‌آموز EFL اندونزیایی که توسط دو ارزیاب انسانی باتجربه و سه سامانه هوش مصنوعی (ChatGPT، Otter AI، Claude AI) ارزیابی شدند، تفاوت‌های نظام‌مند و معناداری شناسایی شد که به طور قابل توجهی میان سامانه‌های مختلف هوش مصنوعی متفاوت بود. زمانی که نمرات هوش مصنوعی به طور میانگین محاسبه شد، ارزیابان انسانی به طور کلی نمرات بالاتری نسبت به سامانه‌های خودکار اختصاص دادند (تفاوت میانگین = ۰٫۵۲۲، p < ۰٫۰۰۱)، با همبستگی مثبت متوسط (r = ۰٫۴۹۷، p = ۰٫۰۰۵). با این حال، تجزیه سامانه‌های هوش مصنوعی نشان داد که این الگوی کلی عمدتاً ناشی از دو ابزار از سه ابزار بود: نمرات ChatGPT تفاوت معناداری با یکی از دو ارزیاب انسانی نداشت، در حالی که Otter AI و به ویژه Claude AI به طور قابل توجهی از هر دو ارزیاب انسانی فاصله داشتند. فراتر از کمی‌سازی این تفاوت‌ها، این مقاله به بررسی پیامدهای عمیق آن‌ها برای آموزش و یادگیری زبان می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که هوش مصنوعی در سنجش دقت فنی (مانند تلفظ، دستور زبان) از ثبات بالاتری برخوردار است و ارزیابان انسانی در ارزیابی اثربخشی ارتباطی قوی‌تر عمل می‌کنند. استدلال می‌شود که این مکمل بودن، فرصتی حیاتی به شمار می‌رود نه یک مشکل. پژوهش با ارائه چارچوب آموزشی ترکیبی عملی به پایان می‌رسد که در آن از هوش مصنوعی برای تمرین کم‌خطر، بازخورد فوری و آزادسازی زمان معلم برای آموزش باارزش در مهارت‌های گفتاری کاربردی و تعاملی بهره گرفته می‌شود. این مدل، هوش مصنوعی را جایگزین قضاوت انسانی نمی‌داند، بلکه آن را ابزاری تحول‌آفرین برای ارتقای کارایی آموزش و نتایج یادگیری دانشجویان در آمادگی برای ارزیابی مهارت گفتاری با ریسک بالا معرفی می‌کند.

Introduction Emotional and behavioural problems (EBPs) in early childhood have long-term implications, yet little is known about how family caregivers experience family-based primary prevention and how this prevention is conceptualised within Indonesian sociocultural, educational, health-service, and policy settings.Theory The Neuman Systems Model, Family-Centred Care, and the Correlated Constraints Model were used as sensitising theoretical lenses to interpret family experiences without imposing predetermined themes.Method This qualitative phenomenological study involved 34 purposively selected participants in Banjarmasin, Indonesia. Eight family caregivers in individual interviews and 26 health professionals, teachers, and policymakers in three focus group discussions (FGDs). Individual interviews elicited family caregivers’ personal caregiving experiences, whereas FGDs examined collective professional and system-level perspectives. Data were collected in Indonesian or Banjar and analysed using a hybrid inductive-deductive framework and thematic analysis.Results Seven themes were identified: adaptive functioning, perceived difficulties, multilevel stressors, everyday prevention, supportive resources, prevention constraints, and holistic support needs.Discussion Families experienced prevention as everyday, relational, and context-dependent work shaped by emotional caregiving, family routines, access to support, and social and service constraints. Findings support culturally responsive, family-centred public health strategies for strengthening early prevention of EBPs in preschool children.

مقدمه: مشکلات هیجانی و رفتاری (EBPs) در اوایل کودکی پیامدهای بلندمدتی دارند، اما اطلاعات اندکی دربارهٔ تجربه مراقبان خانوادگی از پیشگیری اولیه مبتنی بر خانواده و چگونگی مفهوم‌پردازی این پیشگیری در بسترهای اجتماعی‌فرهنگی، آموزشی، خدمات سلامت و سیاست‌گذاری اندونزی وجود دارد. نظریه: مدل سیستم‌های نیومن، مراقبت خانواده‌محور و مدل محدودیت‌های همبسته به‌عنوان چارچوب‌های نظری حساس‌کننده برای تفسیر تجارب خانواده‌ها بدون تحمیل مضامین از پیش تعیین‌شده به کار گرفته شدند. روش: این مطالعه کیفی پدیدارشناختی با مشارکت ۳۴ نفر از شرکت‌کنندگان منتخب هدفمند در بانجارماسن اندونزی انجام شد. هشت مراقب خانوادگی در مصاحبه‌های فردی و ۲۶ نفر از متخصصان سلامت، معلمان و سیاست‌گذاران در سه جلسه بحث گروهی متمرکز (FGD) شرکت کردند. مصاحبه‌های فردی به استخراج تجارب شخصی مراقبان خانوادگی از مراقبت پرداخت و FGDها دیدگاه‌های جمعی حرفه‌ای و سیستمی را بررسی کردند. داده‌ها به زبان اندونزیایی یا بانجار گردآوری و با استفاده از چارچوب ترکیبی استقرایی-قیاسی و تحلیل تماتیک تحلیل شدند. نتایج: هفت مضمون شناسایی شد: عملکرد انطباقی، دشواری‌های ادراک‌شده، عوامل استرس‌زای چندسطحی، پیشگیری روزمره، منابع حمایتی، محدودیت‌های پیشگیری و نیازهای حمایتی کل‌نگر. بحث: خانواده‌ها پیشگیری را به‌عنوان کاری روزمره، رابطه‌مند و وابسته به زمینه تجربه کردند که تحت تأثیر مراقبت هیجانی، روال‌های خانوادگی، دسترسی به حمایت و محدودیت‌های اجتماعی و خدماتی قرار دارد. یافته‌ها از راهبردهای سلامت عمومی پاسخگو به فرهنگ و خانواده‌محور برای تقویت پیشگیری اولیه از EBPs در کودکان پیش‌دبستانی حمایت می‌کند.

Introduction: Neovascular age-related macular degeneration (nAMD) is the leading cause of visual impairment and blindness worldwide. Intravitreal therapy (IVT) with anti-vascular endothelial growth factor (anti-VEGF) is the primary treatment option. However, there remains a substantial gap in visual acuity outcomes between clinical trial and real-world practice, with approximately 90% and 50%, respectively. Patient adherence with IVT influences treatment success; therefore, identifying the treatment burden is an important aspect. This study aimed to undertake the transcultural adaptation, validity, and reliability of the Indonesian version of the ABQ-IVT as an instrument to assess the treatment burden. Methods: A cross-sectional study was conducted involving patients with nAMD who have received at least three routine anti-VEGF IVT treatments and were fluent in Indonesian language. The ABQ-IVT underwent a systematic validity and reliability process. Results: The Indonesian version of the ABQ-IVT consisted of 17 items with content validity test showed an Individual-Content Validity Index (I-CVI) of 1.0, while construct validity testing produced correlation values (r) between 0.333 and 0.739 (r-calculated > r-table), indicating good result. The reliability test showed a Cronbach’s alpha value of 0.725, indicating good consistency across the items. Conclusion: The Indonesian of the ABQ-IVT was proven to be a valid and reliable instrument for assessing the treatment burden among nAMD patients.

مقدمه: دژنراسیون ماکولای وابسته به سن نوع نئوواسکولار (nAMD) علت اصلی اختلال بینایی و نابینایی در سراسر جهان است. درمان داخل زجاجیه (IVT) با عوامل ضد فاکتور رشد اندوتلیال عروقی (anti-VEGF) گزینه اصلی درمانی محسوب می‌شود. با این حال، همچنان فاصله قابل توجهی در نتایج حدت بینایی بین کارآزمایی‌های بالینی و عمل بالینی واقعی وجود دارد که به ترتیب حدود ۹۰٪ و ۵۰٪ است. پایبندی بیماران به IVT بر موفقیت درمان تأثیرگذار است؛ بنابراین، شناسایی بار درمانی جنبه مهمی به شمار می‌رود. هدف این مطالعه، تطبیق بین‌فرهنگی، روایی و پایایی نسخه اندونزیایی ABQ-IVT به عنوان ابزاری برای ارزیابی بار درمانی بود. روش‌ها: یک مطالعه مقطعی بر روی بیماران مبتلا به nAMD که حداقل سه بار درمان روتین IVT با anti-VEGF دریافت کرده و به زبان اندونزیایی مسلط بودند، انجام شد. ABQ-IVT فرایند نظام‌مند روایی و پایایی را طی کرد. نتایج: نسخه اندونزیایی ABQ-IVT شامل ۱۷ گویه بود که آزمون روایی محتوایی، شاخص روایی محتوای فردی (I-CVI) برابر با ۱.۰ را نشان داد، در حالی که آزمون روایی سازه، مقادیر همبستگی (r) بین ۰.۳۳۳ تا ۰.۷۳۹ (r محاسبه‌شده > r جدول) را به دست داد که نشان‌دهنده نتیجه مطلوب بود. آزمون پایایی مقدار آلفای کرونباخ ۰.۷۲۵ را نشان داد که بیانگر انسجام خوب بین گویه‌ها است. نتیجه‌گیری: نسخه اندونزیایی ABQ-IVT به عنوان ابزاری معتبر و پایا برای ارزیابی بار درمانی در بیماران nAMD اثبات شد.