Empirical evidence

Holistic student development has become a fundamental indicator of educational quality in early childhood education because it encompasses children's cognitive, socio-emotional, physical, moral, and spiritual development. Despite increasing attention being given to holistic education in Malaysia, empirical evidence explaining how instructional leadership, educator commitment, and educator motivation contribute to holistic student development within KEMAS preschools remains limited. This study therefore examined the levels, relationships, and predictive influence of instructional leadership, educator commitment, and educator motivation on holistic student development among KEMAS preschool educators in the Northern Zone of Malaysia. A quantitative cross-sectional survey design was employed involving 313 educators selected from a population of approximately 1,700 educators across Kedah, Perak, and Pulau Pinang. Data were collected using structured questionnaires adapted from established instruments and analysed using descriptive statistics, Pearson's Product-Moment Correlation, and Stepwise Multiple Linear Regression using SPSS. The findings indicated that instructional leadership, educator commitment, educator motivation, and holistic student development were all perceived at high levels. Significant positive relationships were identified between all independent variables and holistic student development. Stepwise regression analysis further revealed that extrinsic motivation emerged as the strongest predictor, followed by intrinsic motivation, providing incentives to students, and defining school mission and goals. Collectively, these predictors explained 42.1% of the variance in holistic student development. The findings provide empirical evidence supporting leadership enhancement, educator motivation, and evidence-based policymaking to strengthen preschool educational quality within KEMAS.

Graduate employability Outcomes (GEO) is a crucial issue in emerging countries, where skill gaps and unemployment among university graduates are consistently rising. In this context, higher education institutions (HEIs) play a pivotal role in developing a strategic approach to fill the gap through collaboration between academia and industry. Nowadays, every higher education institution in emerging countries has an internal quality assurance cell (IQAC), and they play a critical role in ensuring continuous improvement, stakeholder engagement, and curriculum development. However, despite the growing relevance of this issue, limited empirical studies have been conducted on the mediating role of IQAC in the relationship between industry and academia for confirming graduate employability in an emerging economy, like Bangladesh. The purpose of this study is to examine the mediating role of IQAC, including university curriculum (UC), job scholars’ opportunities (JSO), on the association between university-industry collaboration (UIC), and university GEO in Bangladesh, using partial least squares structural equation modelling (PLS-SEM) under the quantitative research approach. Data were collected using a structured questionnaire from university graduates, faculty members, and administrative staff. The empirical evidence reveals that UIC significantly contributes to GEO; moreover, IQAC plays a substantial mediating role, including UC and JSO. The findings of the study offer practical contributions for higher educational institutions (HEIs), policymakers, and industry experts to continuously improve graduate employability outcomes, such as practical competencies, skills development, and job readiness.

Social capital represents a relational resource developed through trust, professional networks, collaboration, peer support, and knowledge exchange. In the context of Social Studies Education, social capital can support teachers in accessing information, experiences, and professional resources relevant to professional development and instructional planning. This study aims to analyze the conceptualization of teachers’ social capital, identify its dimensions in relation to teacher professionalism, and examine its relevance to Social Studies teaching practices and instructional planning. The study employs a Systematic Literature Review (SLR) approach guided by the PRISMA 2020 framework. The literature analyzed consists of scholarly publications published between 2023 and 2026 in Indonesian and English that met the established inclusion criteria. The data were analyzed through thematic synthesis based on conceptual dimensions, forms of professional relationships, and their contributions to teaching practices. The synthesis indicates that social capital facilitates teachers’ access to information, experiences, feedback, and professional support through networks and collaborative relationships. These resources can strengthen professional learning and pedagogical decision-making relevant to Social Studies instructional planning. However, empirical evidence directly linking teachers’ social capital to the quality of Social Studies instructional planning remains limited. These findings highlight the need for further research on how social capital can be translated into improvements in the quality of Social Studies instructional planning components.

Digital technology is increasingly being incorporated into higher education, creating new ways to teach and interact with students. However, technology alone does not necessarily enhance student engagement. This study investigates the effects of four Technology-Integrated Curriculum dimensions on Student Engagement. A quantitative research design was adopted. A survey questionnaire was completed by 388 hinger education students from Shandong Province in China. The four dimensions studied were Balance of Curriculum, Technology, and Pedagogy; Content Knowledge and Supports Meaningful Learning; Enables Differentiated Instruction; and Encourages Innovation. Data analysis using descriptive and inferential statistical techniques. The results showed significant positive effects of all four study dimensions on Student Engagement (p < .001). Enables Differentiated Instruction demonstrated the strongest effect (? = .430, t = 12.358), followed by Balance of Curriculum, Technology, and Pedagogy (? = .408, t = 13.934), Encourages Innovation (? = .406, t = 12.237), and Content Knowledge and Supports Meaningful Learning (? = .364, t = 11.326). All four alternative hypotheses (Ha1–Ha4) were supported. The findings reveal the significance of the integration of technology with appropriate pedagogy and curriculum rather than regarding technology as an independent educational medium. This study, therefore, provides empirical evidence of how technology-integrated curriculum influences Student Engagement within the context of Chinese higher education. More importantly, higher education institutions should focus more on strengthening technology-supported differentiated instruction and fostering meaningful learning, pedagogical alignment, and innovation in the Technology-Integrated Curriculum for future studies. Future studies should examine the relationships between various entities with diverse configurations.

Achieving Sustainable Development Goal 4 (SDG 4) requires elementary science instruction that develops not only conceptual understanding but also students’ learning independence. However, previous studies have predominantly examined Outdoor Study and Problem-Based Learning as separate instructional approaches, leaving limited empirical evidence on their integrated application in elementary science education. This study aimed to examine the effectiveness of integrating Outdoor Study with Problem-Based Learning in supporting conceptual understanding and learning independence. A quasi-experimental pretest–posttest control group design was conducted at SD Negeri 3 Nglengkir (n = 19) and SD Negeri 2 Nglengkir (n = 17), Blora Regency, Indonesia. Data were collected using a conceptual understanding test and a learning independence questionnaire, analyzed using paired-samples t-tests, independent-samples t-tests, and MANOVA. The experimental group demonstrated significantly higher conceptual understanding and learning independence scores than the control group (p < .001). MANOVA also revealed a significant simultaneous difference between groups, Wilks' Λ = .241, F(2; 33) = 52.061, p < .001, partial η² = .759. These findings indicate that the integration of Outdoor Study and Problem-Based Learning offers a promising approach for strengthening science learning outcomes and learner autonomy. The study contributes empirical evidence for competency-oriented elementary science instruction aligned with SDG 4.

Despite growing concerns about mental health difficulties among children and youth, limited empirical evidence exists on the extent to which adverse childhood experiences and resilience predict mental health difficulties among school-going children and youth in rural communities. This research explored the prevalence and psychosocial predictors of mental health difficulties among children and youth. The study adopted a correlational and descriptive research design. Respondents consisted of 837 children and youth, who were selected from Johannesburg West Education District. They were assessed using the Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ), the Adverse Childhood Experiences Questionnaire (ACE-Q), and the Child and Youth Resilience Measure (CYRM) as data-collection instruments. Frequencies and percentages, regression analysis, and moderation analysis were conducted using Hayes' PROCESS Macro. Findings revealed that about 44.4%, 18.3%, and 37.3% of the participants were within the normal, borderline, and abnormal ranges of mental health well-being, respectively. Adverse childhood experiences (ACEs) significantly predicted mental health difficulties (β = .238, t = 7.071, p < .001), contributing about 5.6% of the variation in mental health difficulties among youth and children. Resilience is also a significant predictor (β = −.121, t = −3.524, p < .001), accounting for about 1.5% of the variation in mental health problems; higher resilience was associated with lower levels of mental health difficulties. Moderation analyses showed that age and gender did not significantly moderate the relationships between ACEs, resilience, and mental health difficulties. The study concludes that ACEs constitute a significant risk factor, whereas resilience serves as a protective factor. The findings highlight the need for trauma-informed interventions, resilience-building programmes, and comprehensive mental health support services to promote positive mental health outcomes among children and youth.

Rural-origin students in South African higher education face multiple, overlapping forms of marginalisation that collectively hinder their academic access and success. Despite significant policy reforms aimed at expanding access and addressing historical injustices, the educational paths of these learners are still disproportionately affected by a combination of socio-economic deprivation, linguistic exclusion, gendered vulnerabilities, and technological marginalisation. This systematic review synthesises current empirical evidence to clarify how these intersectional barriers merge to obstruct the educational journeys of rural-origin students in South African higher education. It also critically examines how institutional policies and technological interventions may unintentionally reinforce or potentially alleviate these inequities. The study followed the Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses (PRISMA) guidelines, conducting a comprehensive search across multiple academic databases for studies published between 2018 and 2026. After a rigorous screening and eligibility process, 52 studies met the inclusion criteria and underwent thematic analysis guided by Nancy Fraser's trivalent social justice framework. Five overarching themes emerged: The multidimensional digital divide; linguistic exclusion and the devaluation of vernacular knowledge; gendered vulnerabilities and the burden of social reproduction; algorithmic bias and the risks associated with technological solutionism; and governance gaps alongside the failure of participatory parity. The findings revealed that existing equity frameworks inadequately address the structural dimensions of rural marginalisation. Achieving educational equity necessitates a fundamental shift towards intersectionality-aware, context-sensitive institutional policies that prioritise resource redistribution, cultural recognition, and the meaningful representation of students from rural backgrounds in decision-making processes.

Objective: The objective of this study is to investigate the effect of an intervention based on Thessalian traditional music on the development of intercultural sensitivity among students, with the aim of examining whether culturally grounded music education can support intercultural learning. Theoretical Framework: The study is grounded in intercultural education, particularly the view that meaningful engagement with culturally diverse forms of expression can promote cultural awareness. Method: The methodology adopted for this research comprises literature review and research methodology. A quantitative pretest–posttest intervention study was conducted with 40 students aged 10–12 years attending a Music School in Greece. Data collection was carried out through administration of Intercultural Sensitivity Scale before and after a music-based intervention. Results and Discussion: The results obtained revealed a statistically significant increase in students’ overall intercultural sensitivity. A statistically significant improvement was observed among girls, whereas no statistically significant change was observed among boys. Research Implications: The practical and theoretical implications of this research are discussed, providing insights into how the results can be applied or influence practices in the field of intercultural education. These implications could encompass enhancement of intercultural sensitivity and promotion of the social inclusion of individuals from diverse cultural backgrounds. Originality/Value: This study contributes to the literature by providing empirical evidence on the use of Thessalian traditional music as an educational tool for enhancing intercultural sensitivity among students. The relevance and value of this research are evidenced by demonstrating how culturally grounded music interventions can support intercultural and inclusive education.

هدف: هدف این پژوهش بررسی تأثیر مداخله‌ای مبتنی بر موسیقی سنتی تسالی بر توسعه حساسیت بین‌فرهنگی در میان دانشجویان است و با هدف بررسی این موضوع انجام شده است که آیا آموزش موسیقی مبتنی بر فرهنگ می‌تواند از یادگیری بین‌فرهنگی حمایت کند. چارچوب نظری: این مطالعه بر پایه آموزش بین‌فرهنگی استوار است، به‌ویژه با این دیدگاه که مشارکت معنادار با اشکال بیان متنوع فرهنگی می‌تواند آگاهی فرهنگی را ارتقا دهد. روش: روش‌شناسی به‌کار رفته در این پژوهش شامل مرور ادبیات و روش‌شناسی پژوهش است. یک مطالعه مداخله‌ای کمی پیش‌آزمون-پس‌آزمون با ۴۰ دانش‌آموز ۱۰ تا ۱۲ ساله که در یک مدرسه موسیقی در یونان تحصیل می‌کردند، انجام شد. گردآوری داده‌ها از طریق administering مقیاس حساسیت بین‌فرهنگی قبل و بعد از یک مداخله مبتنی بر موسیقی انجام گرفت. نتایج و بحث: نتایج به‌دست‌آمده نشان‌دهنده افزایش معنادار آماری در حساسیت بین‌فرهنگی کلی دانشجویان بود. بهبود معنادار آماری در میان دختران مشاهده شد، در حالی که تغییر معنادار آماری در میان پسران مشاهده نشد. پیامدهای پژوهشی: پیامدهای عملی و نظری این پژوهش مورد بحث قرار گرفته است و بینش‌هایی درباره چگونگی کاربرد نتایج یا تأثیر آن‌ها بر شیوه‌ها در زمینه آموزش بین‌فرهنگی ارائه می‌دهد. این پیامدها می‌توانند شامل ارتقای حساسیت بین‌فرهنگی و ترویج ادغام اجتماعی افراد با پیشینه‌های فرهنگی متنوع باشد. اصالت/ارزش: این مطالعه با ارائه شواهد تجربی درباره استفاده از موسیقی سنتی تسالی به‌عنوان یک ابزار آموزشی برای ارتقای حساسیت بین‌فرهنگی در میان دانشجویان، به ادبیات موضوع کمک می‌کند. ارتباط و ارزش این پژوهش با نشان دادن چگونگی حمایت مداخلات موسیقی مبتنی بر فرهنگ از آموزش بین‌فرهنگی و فراگیر، اثبات می‌شود.

This paper provides realistic snapshots and in-depth navigation on phonological variation transpired in typical conversations among Rizaleños, specifically on intonational patterns within the context of Tagalog as spoken across Rizal Province, Philippines. The inadequacy of documents pertaining to language research on this unique regional variety, the study fills a significant gap by analyzing 420 conversational corpora collected from 13 municipalities and one city of the Province. The study utilizes qualitative and quantitative methods, through David Brazil’s Intonational System framework which acoustic analyses through WavePad software to identify and characterize tonal patterns, including tone, key, termination, and prominence. The findings disclose significant intonational diversity linked closely to geographical variation, forming a distinct melodic contour that exemplifies the linguistic "DNA" of Rizaleño Tagalog. Remarkably, the results highlight that numerous municipalities in the province are in danger of linguistic attrition due to urban migration, social media language evolvement, and external factors, underscoring the impending peril to their phonological heritage. Despite these risks, Rizaleños actively maintain their language and culture through unique prosodic features that uphold local identity and day to day speech dynamics. In the end, the study adds valuable empirical evidence to Philippine sociolinguistics, emphasizing the fundamental function of intonation in regional language variation and identity protection. It advocates for continuous documentation and revitalization initiatives to sustain the phonological identity and uniqueness of Tagalog Rizaleño for future generations.

In corridors shared by humans and robots, mobile robots should follow paths that are comfortable for passengers and observers. Previous studies have examined straight corridors with uniform width; however, actual environments include varying-width corridors, such as hallways connected to open spaces or containing static obstacles. Comfortable path design in such environments is unclear, and differences between passenger and observer preferences remain underexplored. This study provides initial, context-specific empirical evidence on comfort preferences among robot paths in varying-width corridors from passenger and observer perspectives. Through experiments (n = 35), three paths were examined: a straight wall-following path, a center path with a small heading change, and a wall-following path with a larger heading change. Each path was evaluated in two perspectives (passenger and observer) and two environments with sudden or gradual width changes. Comfort was measured by ranking the three paths. A Plackett–Luce model was used to test within-condition path preferences, the effects of perspective and environment, and their interaction. Across all conditions, the straight wall-following path was mainly preferred. In the sudden-change environment, path preference differed significantly between perspectives: passengers preferred the center path over the path with the larger heading change, whereas observers showed no such preference and rated the latter relatively higher. No significant effect of environment or interaction was detected. These findings suggest that, within the scenarios tested, smaller heading changes are associated with comfort, whereas less center-aligned motion may be particularly relevant when observer comfort is prioritized.

Family-school engagement is key to holistic development and educational equity in early childhood. This study proposes and empirically evaluates a hierarchical model of engagement, composed of five dimensions: communication-participation, trust-inclusion, learning support, institutional resources, and digital mediation. The objective was to analyze the relationships between these dimensions from a dual perspective (families and teachers) in early childhood education contexts. Participants included 299 teachers and 308 family members from urban early childhood institutions, who completed a validated Likert-type questionnaire. A cross-sectional quantitative design was applied, employing descriptive analyses, internal consistency estimation (Cronbach's alpha), interdimensional correlations, and hierarchical modeling. The findings revealed: (a) high internal consistency across all dimensions (α ≥ .90), (b) strong correlations between dimensions within each group, (c) a more cohesive perceptual pattern in families, and (d) a greater weight of relational dimensions in the hierarchical model. This study provides empirical evidence and a robust theoretical framework for evaluating engagement in an integrated manner. Its distinctive value lies in offering a useful tool for institutional assessments, pedagogical decisions, and public policies aimed at improving communication, cultural inclusion, and digital equity in early childhood education settings

Low learning outcomes in Islamic Religious Education (PAI) and the prevalent use of conventional instructional models pose challenges in eighth-grade instruction at MTsN 2 Kota Pariaman. However, research specifically examining the effect of the probing–prompting model on PAI learning outcomes in this context remains limited. This study aimed to analyze the effect of the probing–prompting instructional model on eighth-grade students’ PAI learning outcomes at MTsN 2 Kota Pariaman. The study employed a quantitative approach with a quasi-experimental nonequivalent control group design. The sample comprised 64 students selected through purposive sampling, including 32 students from class VIII.2 as the experimental group and 32 students from class VIII.3 as the control group. Data were collected through achievement tests administered as a pretest and a posttest and analyzed using normality tests, homogeneity of variance tests, and an independent-samples t test with IBM SPSS Statistics 26. The results showed that the experimental group achieved a mean posttest score of 78.59, compared with 69.84 for the control group. The t test revealed a significant difference between the two groups (p < .001). These findings provide empirical evidence of higher PAI learning outcomes among students taught using the probing–prompting model. In practical terms, the findings support the use of this model as an alternative approach to PAI instruction that promotes student engagement through targeted questioning. Future research should involve larger samples, cover a broader range of instructional content, and examine students’ active participation, motivation, and critical thinking skills.

Purpose: Although leadership behaviors have been widely examined in relation to teacher outcomes, limited empirical research has explored how different leadership dimensions influence teachers’ morale within highly centralized educational systems such as Thailand’s primary education sector. Existing studies have often emphasized administrative control and procedural compliance, while comparatively less attention has been given to the role of relationship-oriented leadership behaviors in sustaining teachers’ morale within centralized administrative contexts. This study therefore examines the relationship between leadership behaviors within educational administration and teachers’ morale in Thai primary schools in central Thailand. Research design, data and methodology: This study employed a quantitative research design using a survey approach. Data were collected from 417 teachers and educational personnel working in primary schools across central Thailand through anonymous self-administered questionnaires. Leadership behaviors were categorized into task-oriented and relationship-oriented dimensions, while teachers’ morale was examined through Herzberg’s Motivation-Hygiene Theory. Descriptive statistics, Pearson correlation analysis, and multiple regression analysis were employed to examine the relationships between leadership behaviors and teachers’ morale. Results: The findings revealed that both task-oriented and relationship-oriented leadership behaviors were positively associated with teachers’ morale. Relationship-oriented leadership behaviors, particularly motivation and participation, demonstrated stronger predictive influence on teachers’ morale than task-oriented dimensions such as planning and supervision. The regression model explained a substantial proportion of variance in teachers’ morale, indicating that interpersonal and participatory leadership practices play an important role within centralized educational environments. Conclusions: The study contributes empirical evidence to educational administration research by demonstrating that leadership effectiveness within centralized educational systems may involve not only administrative coordination and policy implementation but also relationship-oriented leadership practices that support teachers’ professional well-being. The findings further suggest that balancing organizational structure with human-centered leadership may help sustain teachers’ morale within Thai primary schools.

Bullying is a problem in educational settings associated with students’ psychological conditions and learning processes. However, research on the relationship between bullying and students’ interest in learning in Islamic Religious Education (PAI) and Character Education at the junior high school level, particularly at SMPN 02 Sungai Beremas Pasaman Barat, remains limited. This study aimed to analyze the relationship between bullying and students’ interest in learning in PAI and Character Education. The study employed a quantitative approach with a correlational design involving 45 eighth-grade students at SMPN 02 Sungai Beremas Pasaman Barat. Data were collected through questionnaires and documentation and analyzed using normality tests, linearity tests, and Pearson’s product–moment correlation with IBM SPSS Statistics 27. The analysis revealed a significant relationship between bullying and students’ interest in learning (r = .531; p < .001), with a moderately strong correlation. Based on the instrument’s scoring system, this relationship was interpreted as indicating that lower levels of bullying were associated with greater interest in learning. These findings contribute to the empirical evidence on the association between bullying and interest in learning in PAI and Character Education and underscore the importance of a safe and comfortable learning environment. The practical implication is that schools need to address bullying prevention as part of their efforts to support students’ interest in learning. Future research should involve a broader sample, examine a wider range of variables, and employ more comprehensive data collection methods.

Generative artificial intelligence is fundamentally reshaping the cognitive conditions of knowledge innovation. While human–AI collaboration improves the efficiency of knowledge production, it may also induce creators to outsourcing cognitive work to AI systems. This study conceptualized this tendency as task-level metacognitive disengagement, defined as the immediate reduction of planning, monitoring, and reflection within a specific AI-assisted task, and, drawing on metacognition theory, cognitive offloading theory and self-regulated learning theory, examined its impact on knowledge innovation quality, its psychological mechanism, and boundary conditions through four complementary experiments. Experiment 1 showed that higher AI assistance significantly increased metacognitive disengagement. Experiment 2 revealed that cognitive offloading partially mediated the relationship between AI assistance and metacognitive disengagement. Experiment 3 confirmed the negative effect of cognitive offloading on knowledge innovation quality, specifically on novelty, usefulness, and developability, with metacognitive disengagement partially mediating this effect. Experiment 4 tested the proposed moderated mediation model and found that task complexity strengthened, whereas individual AI literacy weakened, the negative indirect effect of cognitive offloading on knowledge innovation quality through metacognitive disengagement. These findings reveal a hidden cognitive cost behind the efficiency gains of human–AI collaboration and provide empirical evidence and theoretical implications for cultivating innovative talent and designing human–AI collaborative mechanisms in the era of artificial intelligence.

Introduction Climate change impacts are not gender-neutral, yet standard reporting relies on aggregate household indicators that obscure intra-household power dynamics and diverse individual vulnerabilities. This review assesses gender-differentiated climate resilience in rural farming households and evaluates the extent to which empirical evidence aligns with the gender-responsive, participatory and transparent mandates of the Paris Agreement. Methods Peer-reviewed studies published between 2015 and 2025 were retrieved from Scopus, Web of Science, AJOL and Google Scholar following PRISMA guidelines. A total of 117 eligible studies were screened and analysed thematically using a hybrid inductive–deductive approach in R. Methodological quality was appraised using the Mixed Methods Appraisal Tool (MMAT), and evidence coverage was characterised using GRADE-CERQual adequacy criteria. Policy alignment was mapped against Articles 2.1b, 7.1, 7.5, 11 and 13. Results Eight interrelated resilience domains were identified: livelihood, water, food, ecological, social, community, agricultural and economic. The review reveals a significant implementation gap between the Paris Agreement and ground-level reality. While Articles 7.5, 11 and 13 emphasise equity and participation, resilience is often achieved through paradoxes of depletion. We propose the Gendered Resilience Paradox Framework (GRPF), a novel theoretical model encompassing resilience as a distributive process rather than a neutral capacity. The framework identifies five interlocking mechanisms—workload-resilience, biological buffer, mobility-stability, restoration-marginalisation and hydrological time-poverty—through which household resilience is achieved via the systematic transfer of adaptation costs onto women’s bodies, time and agency. These paradoxes form a self-reinforcing Depletion Cycle, creating a resilience debt that may compound intergenerationally. A co-occurrence network (n = 117) shows that workload-resilience is the most frequently documented paradox (53.0%) and reveals that embodied paradoxes remain the least studied. Articles 2.1b and 7.1 show partial alignment; Articles 7.5, 11 and 13 show misalignment. Men also face climate-related hardships, including psychosocial stress, migration-induced vulnerabilities and systemic exclusion from aid. Discussion Resilience achieved through depletion is not resilience but a debt. Closing the implementation gap requires distributional indicators, time-releasing infrastructure, secure land tenure, and bundled interventions that address multiple paradoxes simultaneously. Systematic review registration Open Science Framework (OSF https://doi.org/10.17605/OSF.IO/WFR7Q ).

Introduction Universal Design for Learning (UDL) has emerged as a prominent framework for promoting inclusive education by addressing learner variability through flexible curriculum design, instruction, and assessment. Although interest in UDL has expanded globally, evidence regarding its implementation in primary mathematics education remains fragmented across diverse educational contexts. This systematic review synthesized empirical evidence on UDL implementation in primary mathematics education and developed an evidence-informed integrative framework to guide research and practice. Methods The review followed the Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses (PRISMA 2020) guidelines. Searches conducted in Scopus and Web of Science identified 168 records, from which 14 studies met the inclusion criteria. Methodological quality was assessed using the Mixed Methods Appraisal Tool (MMAT, Version 2018), and data were synthesized through thematic analysis. Results Three substantive themes emerged: instructional practices supporting UDL implementation, educational outcomes associated with UDL implementation, and contextual challenges and enabling factors. The findings revealed that effective UDL implementation was characterized by differentiated instruction, multiple means of representation, engagement, and action and expression, supported by accessible learning resources and digital technologies. These practices were associated with improved mathematics achievement, conceptual understanding, learner engagement, participation, and accessibility. However, successful implementation depended on sustained teacher professional development, institutional support, and equitable access to instructional resources. Discussion The review informed the development of an evidence-informed integrative framework that contextualizes UDL implementation within primary mathematics education. By linking enabling conditions, instructional practices, contextual influences, and learner outcomes, the framework extends existing UDL applications and offers a comprehensive model for advancing inclusive mathematics education. The findings underscore the importance of systemic support structures in ensuring effective and sustainable UDL implementation.

Scholarship initiatives support students by easing the financial burdens of their academic experiences and facilitating access to higher education. Literature on scholarship programs primarily emphasizes their benefits, including reduced stress and broader opportunities. Yet the results show contrasting findings. Some studies report greater persistence and better examination performance among recipients, while others show no statistically significant difference in overall achievement compared to non-recipients. This inconsistency underscores the need to further examine whether academic results consistently differ by scholarship status. Although scholarships are widely recognized to alleviate financial problems and expand access, evidence remains inconclusive about whether these benefits consistently translate into improved academic performance. Thus, this study examined whether accounting students’ final examination scores and General Weighted Average (GWA) differed by scholarship status. These questions were tested using the Jamovi software to determine whether a statistically significant difference exists between the two groups. Results showed a contrasting pattern: scholarship recipients performed better on the final examination, while non-recipients performed better in the GWA. These outcomes indicate that scholarship status was associated with different patterns across the two academic performance measures. Thus, the results provide empirical evidence to inform scholarship program refinement and support higher education policy decisions.

This systematic literature review synthesizes empirical evidence on the relationship between instructional leadership and teacher self-efficacy and identifies the key mechanisms that mediate this relationship across diverse educational contexts. Following the PRISMA guidelines, a systematic search was conducted in the Scopus, ScienceDirect, and Google Scholar databases for empirical studies published between 2015 and 2025, using quantitative, qualitative, or mixed-methods designs and focusing on school-level instructional leadership and teacher self-efficacy. A total of 21 primary empirical studies met the inclusion criteria and were selected for qualitative synthesis. The review revealed a consistent positive relationship between instructional leadership and teacher self-efficacy. This relationship is supported by interconnected organizational, professional, and psychological mechanisms, including professional learning opportunities, teacher collaboration, supportive school environments, and trust in leadership. The findings indicate that effective instructional leadership is associated with stronger teacher confidence in their professional capabilities by fostering conducive conditions for learning and growth. Based on the synthesized evidence, this study proposes a Multi-Pathway Model that conceptualizes instructional leadership as a multi-level capacity-building process associated with stronger teacher self-efficacy. The review contributes to the educational leadership literature by providing an integrative explanation of the relationship between instructional leadership and teacher self-efficacy. It also offers practical implications for policymakers and school leaders to promote collaboration, continuous professional learning, and a positive school climate to enhance teacher capacity and sustain school improvement. Keywords: educational leadership, instructional leadership, teacher self-efficacy, professional learning, systematic literature review.

این مرور نظام‌مند ادبیات پژوهشی، شواهد تجربی مربوط به رابطه رهبری آموزشی و خودکارآمدی معلمان را تلفیق کرده و سازوکارهای کلیدی میانجی این رابطه را در زمینه‌های آموزشی متنوع شناسایی می‌کند. با پیروی از دستورالعمل‌های PRISMA، جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های Scopus، ScienceDirect و Google Scholar برای مطالعات تجربی منتشرشده بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ انجام شد که از طرح‌های کمی، کیفی یا آمیخته استفاده کرده و بر رهبری آموزشی در سطح مدرسه و خودکارآمدی معلمان تمرکز داشتند. در مجموع، ۲۱ مطالعه تجربی اولیه که معیارهای ورود را داشتند، برای سنتز کیفی انتخاب شدند. مرور انجام‌شده، رابطه مثبت و ثابتی میان رهبری آموزشی و خودکارآمدی معلمان نشان داد. این رابطه توسط سازوکارهای سازمانی، حرفه‌ای و روان‌شناختی به‌هم‌پیوسته، از جمله فرصت‌های یادگیری حرفه‌ای، همکاری معلمان، محیط‌های حمایتی مدرسه و اعتماد به رهبری پشتیبانی می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که رهبری آموزشی مؤثر با تقویت شرایط مناسب برای یادگیری و رشد، با اعتماد بیشتر معلمان به توانمندی‌های حرفه‌ای خود همراه است. بر اساس شواهد تلفیق‌شده، این مطالعه مدل چندمسیره‌ای را پیشنهاد می‌کند که رهبری آموزشی را به‌عنوان یک فرایند ظرفیت‌سازی چندسطحی مرتبط با خودکارآمدی قوی‌تر معلمان مفهوم‌سازی می‌کند. این مرور با ارائه تبیینی تلفیقی از رابطه رهبری آموزشی و خودکارآمدی معلمان، به ادبیات رهبری آموزشی کمک می‌کند. همچنین پیامدهای عملی برای سیاست‌گذاران و رهبران مدارس جهت ارتقای همکاری، یادگیری حرفه‌ای مستمر و اقلیم مثبت مدرسه به‌منظور افزایش ظرفیت معلمان و تداوم بهبود مدرسه ارائه می‌دهد.

The rapid expansion of online learning in higher education has transformed the way students interact with course content, instructors, and peers, making student engagement a critical indicator of learning success. This study investigates the influence of online learning quality, lecturer support, and academic self-efficacy on student engagement in an online learning environment. Using a quantitative research design, data were collected from university students through a structured questionnaire measuring the four key constructs. The data were analyzed using multiple regression analysis to examine the direct effects of each independent variable on student engagement. The results reveal that all three variables—online learning quality, lecturer support, and academic self-efficacy—have significant positive effects on student engagement. Among these, academic self-efficacy emerged as the strongest predictor, indicating that students’ confidence in their academic abilities plays a central role in shaping their level of participation and involvement. Online learning quality also significantly contributes to engagement, emphasizing the importance of well-designed, interactive, and accessible digital learning environments. Additionally, lecturer support was found to positively influence engagement, highlighting the role of instructor presence, feedback, and communication in fostering an engaging learning experience. These findings suggest that improving both structural and psychological aspects of online education can enhance student engagement. The study contributes to the growing body of literature on online learning by providing empirical evidence on key factors that influence engagement and offers practical implications for educators and institutions aiming to optimize online learning experiences.

Introduction Play-based science learning opportunities are considered a promising approach to strengthening science education in early childhood. Professional development (PD) is increasingly recognized as important in this context, yet empirical evidence on play-based physics PD remains limited. In particular, there is a lack of PD programs addressing play-based science learning, and empirical evidence remains limited regarding how play-based physics PD programs support early childhood educators' general and domain-specific professional competencies. Addressing this gap, the present study examines self-reported pre-post changes in selected professional competence facets within the PhysikSPIEL PD program. Methods Participants ( N = 42) were early childhood educators from Germany and kindergarten teachers from Switzerland, enrolled in the 2024 or 2025 program cycle, each lasting approximately three months. Using a pre-post design and a standardized self-report questionnaire, the study assessed motivational orientations [self-efficacy expectations (including those related to SST), self-concept, enthusiasm] and pedagogical beliefs (co-constructive teaching and learning beliefs). Results Analyses indicated self-reported pre-post increases in domain-specific self-efficacy expectations (including those related to SST), academic self-concept, and enthusiasm, whereas co-constructive teaching and learning beliefs remained stable. Discussion Given the pre-post design, the relatively small and self-selected sample, and the reliance on self-report measures, these findings should be interpreted cautiously. Overall, the study provides preliminary evidence that participation in a play-based physics PD program may be associated with changes in selected self-reported motivational competence facets.

مقدمه: فرصت‌های یادگیری علمی مبتنی بر بازی به عنوان رویکردی امیدبخش برای تقویت آموزش علوم در دوران کودکی در نظر گرفته می‌شوند. توسعه حرفه‌ای (PD) در این زمینه به طور فزاینده‌ای اهمیت یافته است، اما شواهد تجربی درباره PD فیزیک مبتنی بر بازی همچنان محدود است. به ویژه، برنامه‌های PD که به یادگیری علمی مبتنی بر بازی می‌پردازند، کمبود دارند و شواهد تجربی درباره چگونگی حمایت برنامه‌های PD فیزیک مبتنی بر بازی از صلاحیت‌های حرفه‌ای عمومی و خاص حوزه مربیان کودکان پیش‌دبستانی همچنان محدود است. برای رفع این خلأ، پژوهش حاضر به بررسی تغییرات خودگزارشی پیش‌آزمون-پس‌آزمون در ابعاد منتخب صلاحیت حرفه‌ای در چارچوب برنامه PD PhysikSPIEL می‌پردازد. روش‌ها: شرکت‌کنندگان (N = 42) شامل مربیان کودکان پیش‌دبستانی از آلمان و معلمان مهدکودک از سوئیس بودند که در چرخه برنامه ۲۰۲۴ یا ۲۰۲۵ ثبت‌نام کرده بودند و هر دوره تقریباً سه ماه به طول انجامید. با استفاده از طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و پرسشنامه استاندارد خودگزارشی، جهت‌گیری‌های انگیزشی [انتظارات خودکارآمدی (از جمله مرتبط با SST)، خودپنداره، اشتیاق] و باورهای آموزشی (باورهای تدریس و یادگیری هم‌سازنده) مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج: تحلیل‌ها نشان دادند که افزایش خودگزارشی پیش‌آزمون-پس‌آزمون در انتظارات خودکارآمدی خاص حوزه (از جمله مرتبط با SST)، خودپنداره تحصیلی و اشتیاق مشاهده شد، در حالی که باورهای تدریس و یادگیری هم‌سازنده پایدار باقی ماندند. بحث: با توجه به طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون، حجم نمونه نسبتاً کوچک و خودانتخاب‌شده و اتکا به ابزارهای خودگزارشی، این یافته‌ها باید با احتیاط تفسیر شوند. به طور کلی، این پژوهش شواهد مقدماتی ارائه می‌دهد که مشارکت در یک برنامه PD فیزیک مبتنی بر بازی ممکن است با تغییراتی در برخی ابعاد خودگزارشی صلاحیت انگیزشی همراه باشد.

Problem-Based Learning (PBL) is increasingly recognised as an effective approach for promoting students' critical thinking, problem-solving, and conceptual understanding in mathematics. Although PBL is emphasised in the Ghanaian Senior High School mathematics curriculum, its classroom implementation remains limited, and empirical evidence on the role of Professional Learning Communities (PLCs) in supporting it is scarce. This study examined the extent to which PLCs are associated with teachers' implementation of PBL. An explanatory sequential mixed-methods design was adopted. Data were collected from 86 mathematics teachers and school administrators in three public Senior High Schools using a structured questionnaire (83 valid responses retained for quantitative analysis), followed by semi-structured interviews with 15 teachers. Quantitative data were analysed using descriptive statistics and multiple linear regression, and qualitative data were analysed thematically. Participants reported high levels of PLC participation (M = 3.47) and PBL implementation (M = 3.48). The five PLC dimensions jointly predicted PBL implementation, R² = .424, F(5, 77) = 11.345, p < .001. Shared Mission, Vision and Values, Collective Responsibility for Student Learning, and Collective Inquiry were significant individual predictors. Interviews indicated that PLCs were associated with collaborative lesson planning, professional dialogue, reflective practice, and teachers' confidence in implementing PBL, while inadequate time, limited instructional resources, and insufficient institutional support constrained implementation. Effective PLCs are associated with teachers' greater capacity to implement PBL in Senior High School mathematics. Strengthening PLC activities through continuous professional development, structured collaboration, and adequate resource provision is recommended to support sustained PBL implementation.

یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) به طور فزاینده‌ای به عنوان رویکردی مؤثر برای ارتقای تفکر انتقادی، حل مسئله و درک مفهومی دانش‌آموزان در ریاضیات شناخته می‌شود. اگرچه PBL در برنامه درسی ریاضیات دبیرستان‌های غنا مورد تأکید قرار گرفته است، اجرای آن در کلاس درس همچنان محدود باقی مانده و شواهد تجربی درباره نقش جوامع یادگیری حرفه‌ای (PLCs) در حمایت از آن اندک است. این پژوهش میزان ارتباط PLCها با اجرای PBL توسط معلمان را بررسی کرد. طرح پژوهش آمیخته تبیینی-توالی‌دار به کار گرفته شد. داده‌ها از ۸۶ معلم و مدیر ریاضی در سه دبیرستان دولتی با استفاده از پرسشنامه ساختاریافته (۸۳ پاسخ معتبر برای تحلیل کمی حفظ شد) گردآوری شد و سپس مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ معلم انجام گرفت. داده‌های کمی با استفاده از آمار توصیفی و رگرسیون خطی چندگانه تحلیل شد و داده‌های کیفی به صورت تماتیک مورد تحلیل قرار گرفت. شرکت‌کنندگان سطوح بالایی از مشارکت در PLC (M = 3.47) و اجرای PBL (M = 3.48) را گزارش کردند. پنج بُعد PLC به طور مشترک اجرای PBL را پیش‌بینی کردند، R² = .424, F(5, 77) = 11.345, p < .001. مأموریت، چشم‌انداز و ارزش‌های مشترک، مسئولیت جمعی برای یادگیری دانش‌آموزان و پژوهش جمعی پیش‌بین‌های معنادار فردی بودند. مصاحبه‌ها نشان داد که PLCها با برنامه‌ریزی درسی مشارکتی، گفت‌وگوی حرفه‌ای، عمل تأملی و اعتماد به نفس معلمان در اجرای PBL مرتبط بودند، در حالی که کمبود زمان، منابع آموزشی محدود و حمایت نهادی ناکافی، اجرای آن را محدود می‌کرد. PLCهای مؤثر با ظرفیت بالاتر معلمان برای اجرای PBL در ریاضیات دبیرستان مرتبط هستند. تقویت فعالیت‌های PLC از طریق توسعه حرفه‌ای مستمر، همکاری ساختاریافته و تأمین منابع کافی برای حمایت از اجرای پایدار PBL توصیه می‌شود.

Technology-enabled learning (TEL) enables institutions to provide flexible learning environments and technology-supported instructional practices, as it has become a central feature of online higher education. However, empirical evidence explaining how perceived learning outcomes (PLO) are associated with technology-enabled learning (TEL), particularly in developing-country contexts, remains limited. Using survey data collected from 434 undergraduate and postgraduate students enrolled in online higher education programmes in India, this study examines the relationships among TEL, flexible learning (FL), motivation (MO), self-regulated learning (SRL), and PLO. The proposed conceptual model was tested by employing Partial Least Squares Structural Equation Modelling (PLS-SEM). The findings suggest that TEL is indirectly associated with PLO through FL, MO, and SRL. Learner motivation and self-regulated learning were positively related to Flexible Learning, which in turn, were associated with enhanced perceived learning outcomes. The model demonstrated substantial explanatory power, highlighting the importance of pedagogically designed technology-supported flexibility in online learning environments. The study provides empirical evidence that flexible learning functions as a key pedagogical mechanism linking technology-enabled learning with perceived learning outcomes, thereby contributing to the educational technology literature. The findings also offer practical implications for policymakers, higher education institutions and instructional designers, seeking to strengthen perceived learning outcomes through pedagogically informed technology-enabled learning strategies.

یادگیری مبتنی بر فناوری (TEL) این امکان را برای مؤسسات فراهم می‌کند تا محیط‌های یادگیری انعطاف‌پذیر و شیوه‌های آموزشی پشتیبانی‌شده توسط فناوری را ارائه دهند، چرا که این امر به ویژگی مرکزی آموزش عالی آنلاین تبدیل شده است. با این حال، شواهد تجربی که توضیح دهد چگونه پیامدهای ادراک‌شده یادگیری (PLO) با یادگیری مبتنی بر فناوری (TEL) مرتبط هستند، به‌ویژه در زمینه کشورهای در حال توسعه، همچنان محدود است. با استفاده از داده‌های پیمایشی گردآوری‌شده از ۴۳۴ دانشجوی کارشناسی و تحصیلات تکمیلی ثبت‌نام‌شده در برنامه‌های آموزش عالی آنلاین در هند، این مطالعه روابط میان TEL، یادگیری انعطاف‌پذیر (FL)، انگیزش (MO)، یادگیری خودتنظیم‌شده (SRL) و PLO را بررسی می‌کند. مدل مفهومی پیشنهادی با بهره‌گیری از مدل‌سازی معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) آزمون شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که TEL به‌طور غیرمستقیم از طریق FL، MO و SRL با PLO مرتبط است. انگیزش یادگیرنده و یادگیری خودتنظیم‌شده با یادگیری انعطاف‌پذیر رابطه مثبت داشتند که به نوبه خود با ارتقای پیامدهای ادراک‌شده یادگیری مرتبط بود. مدل مذکور قدرت تبیینی قابل توجهی را نشان داد و اهمیت انعطاف‌پذیری طراحی‌شده مبتنی بر فناوری در محیط‌های یادگیری آنلاین را برجسته ساخت. این مطالعه شواهد تجربی ارائه می‌دهد که یادگیری انعطاف‌پذیر به عنوان سازوکار آموزشی کلیدی، یادگیری مبتنی بر فناوری را به پیامدهای ادراک‌شده یادگیری پیوند می‌دهد و بدین ترتیب به ادبیات فناوری آموزشی کمک می‌کند. یافته‌ها همچنین پیامدهای عملی برای سیاست‌گذاران، مؤسسات آموزش عالی و طراحان آموزشی که در پی تقویت پیامدهای ادراک‌شده یادگیری از طریق راهبردهای یادگیری مبتنی بر فناوری با رویکرد آموزشی هستند، ارائه می‌دهد.

Background: Balancing employment and academic responsibilities has become a growing challenge for university students in Cambodia, yet empirical evidence on the determinants of work–study balance remains limited. Objective: This study develops an integrated model unifying time management, self-regulation, goal orientation, and peer support to examine their effects on work–study balance and its influence on academic performance. Method: A quantitative correlational design was employed with 300 working university students from BELTEI International University. Data were analyzed using SPSS and SmartPLS. Results: The structural model demonstrated moderate explanatory power, explaining 49.0% of the variance in work–study balance and 61.5% of the variance in academic performance. Goal orientation was the strongest predictor of work–study balance, followed by time management and peer support, while self-regulation showed no significant effect. Academic performance was significantly predicted by self-regulation, goal orientation, peer support, and work–study balance, whereas time management did not show a significant effect. Conclusion: These findings emphasize the importance of personal and social factors in promoting students' academic success and provide practical implications for policymakers and universities, while future research should validate the proposed model across diverse educational and cultural contexts. Contribution: These findings contribute empirical evidence from the Cambodian higher education context by addressing the determinants of work–study balance and academic performance within an integrated framework.

زمینه: ایجاد تعادل میان اشتغال و مسئولیت‌های تحصیلی به چالشی فزاینده برای دانشجویان دانشگاه‌های کامبوج تبدیل شده است، با این حال شواهد تجربی درباره تعیین‌کننده‌های تعادل کار و تحصیل همچنان محدود است. هدف: این پژوهش با توسعه یک مدل یکپارچه که مدیریت زمان، خودتنظیمی، جهت‌گیری هدف و حمایت همسالان را دربرمی‌گیرد، به بررسی تأثیر این عوامل بر تعادل کار و تحصیل و تأثیر آن بر عملکرد تحصیلی می‌پردازد. روش: طرح همبستگی کمی با مشارکت ۳۰۰ دانشجوی شاغل دانشگاه BELTEI International University اجرا شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و SmartPLS تحلیل شدند. یافته‌ها: مدل ساختاری قدرت تبیین متوسطی را نشان داد؛ به‌طوری‌که ۴۹٫۰٪ از واریانس تعادل کار و تحصیل و ۶۱٫۵٪ از واریانس عملکرد تحصیلی را تبیین کرد. جهت‌گیری هدف قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده تعادل کار و تحصیل بود و پس از آن مدیریت زمان و حمایت همسالان قرار داشتند، در حالی که خودتنظیمی اثر معناداری نشان نداد. عملکرد تحصیلی به‌طور معناداری توسط خودتنظیمی، جهت‌گیری هدف، حمایت همسالان و تعادل کار و تحصیل پیش‌بینی شد، در حالی که مدیریت زمان اثر معناداری نداشت. نتیجه‌گیری: این یافته‌ها بر اهمیت عوامل فردی و اجتماعی در ارتقای موفقیت تحصیلی دانشجویان تأکید دارد و پیامدهای عملی برای سیاست‌گذاران و دانشگاه‌ها ارائه می‌دهد؛ همچنین پژوهش‌های آتی باید مدل پیشنهادی را در زمینه‌های آموزشی و فرهنگی متنوع اعتبارسنجی کنند. نوآوری: این یافته‌ها با پرداختن به تعیین‌کننده‌های تعادل کار و تحصیل و عملکرد تحصیلی در قالب یک چارچوب یکپارچه، شواهد تجربی جدیدی از بستر آموزش عالی کامبوج ارائه می‌دهد.

Abstract This study examined the influence of practical components of Business Education on the production of globally competitive graduates in public universities in Cross River State, Nigeria. The study focused on practical training in Accounting Education, Entrepreneurship Education, Office Management Education, and Marketing and Distributive Education. A descriptive survey design was adopted, drawing data from final-year Business Education students in the two public universities in the state through a structured questionnaire. Data were analysed using appropriate inferential statistical techniques to determine the individual and joint effects of the practical components on graduate global competitiveness. The findings indicate that practical components in Accounting Education, Entrepreneurship Education, and Marketing and Distributive Education significantly enhance the production of globally competitive graduates, while Office Management Education did not demonstrate a significant influence in its current form. The combined effect of all four practical components was also significant, highlighting the value of integrated practical training in Business Education programmes. The study contributes to business education scholarship by providing empirical evidence on how complementary practical components jointly shape graduate readiness for the global workforce. It offers practical insights for curriculum development by identifying priority areas for strengthening hands-on training and repositioning Office Management Education to better align with contemporary global competence demands.

این پژوهش به بررسی تأثیر اجزای عملی آموزش کسب‌وکار بر تربیت فارغ‌التحصیلان رقابت‌پذیر در سطح جهانی در دانشگاه‌های دولتی ایالت کراس ریور، نیجریه پرداخته است. تمرکز پژوهش بر آموزش عملی در آموزش حسابداری، آموزش کارآفرینی، آموزش مدیریت اداری و آموزش بازاریابی و توزیع بوده است. روش پژوهش توصیفی-پیمایشی اتخاذ شد و داده‌ها از دانشجویان سال آخر رشته آموزش کسب‌وکار در دو دانشگاه دولتی این ایالت از طریق پرسشنامه ساختاریافته گردآوری شد. داده‌ها با استفاده از فنون آماری استنباطی مناسب برای تعیین اثرات فردی و مشترک اجزای عملی بر رقابت‌پذیری جهانی فارغ‌التحصیلان تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که اجزای عملی در آموزش حسابداری، آموزش کارآفرینی و آموزش بازاریابی و توزیع به طور معناداری موجب ارتقای تربیت فارغ‌التحصیلان رقابت‌پذیر در سطح جهانی می‌شوند، در حالی که آموزش مدیریت اداری در شکل فعلی خود تأثیر معناداری نشان نداد. اثر ترکیبی هر چهار جزء عملی نیز معنادار بود و بر ارزش آموزش عملی یکپارچه در برنامه‌های آموزش کسب‌وکار تأکید دارد. این پژوهش با ارائه شواهد تجربی درباره نحوه تأثیرگذاری مشترک اجزای عملی مکمل بر آمادگی فارغ‌التحصیلان برای نیروی کار جهانی به ادبیات آموزش کسب‌وکار کمک می‌کند. همچنین با شناسایی حوزه‌های اولویت‌دار برای تقویت آموزش عملی و بازنگری آموزش مدیریت اداری جهت انطباق بهتر با الزامات معاصر شایستگی جهانی، بینش‌های کاربردی برای توسعه برنامه درسی ارائه می‌دهد.

Disruptive Behaviour Disorders (DBDs), comprising Conduct Disorder (CD) and Oppositional Defiant Disorder (ODD), represent significant mental health concerns among adolescents due to their adverse effects on academic achievement, interpersonal relationships, and psychosocial development. Despite the growing burden of these disorders, there is a paucity of empirical evidence on their prevalence among adolescents attending secondary school in Lagos State, Nigeria. The research therefore examines the assessment of disruptive behaviour disorders. The quantitative research employed a descriptive survey design and 915 participants comprising males 49.5% (mean age = 14.94, SD = 1.57). The research employed a multistage sampling technique. The findings revealed that disruptive behaviour disorders were highly prevalent among the adolescents, with 90.4% exhibiting moderate to severe symptoms and 16.4% falling within the severe category. The prevalence of adolescents at risk of Conduct Disorder was 35.4%, while 83.4% were at risk of Oppositional Defiant Disorder. The results further showed that female adolescents displayed significantly lower levels of DBDs compared to their male counterparts. The study concluded and recommended that DBDs (CD and ODD) are common among in-school adolescents in Lagos State and therefore school administrators, management, and owners should employ psychological intervention in addressing the rising disruptive behaviour symptoms among adolescents.

اختلالات رفتار مخرب (DBDs) که شامل اختلال سلوک (CD) و اختلال نافرمانی مقابله‌ای (ODD) می‌باشد، از جمله نگرانی‌های مهم سلامت روان در میان نوجوانان به شمار می‌روند، چرا که تأثیرات منفی بر پیشرفت تحصیلی، روابط بین‌فردی و رشد روانی‌اجتماعی آنان دارند. با وجود افزایش بار این اختلالات، شواهد تجربی اندکی درباره شیوع آن‌ها در میان نوجوانان دبیرستانی استان لاگوس، نیجریه وجود دارد. بنابراین این پژوهش به ارزیابی اختلالات رفتار مخرب پرداخته است. این پژوهش کمی با استفاده از طرح پیمایش توصیفی و با مشارکت ۹۱۵ نفر (۴۹/۵٪ پسر؛ میانگین سنی = ۱۴/۹۴، انحراف معیار = ۱/۵۷) انجام شد. نمونه‌گیری به روش چندمرحله‌ای صورت گرفت. یافته‌ها نشان داد که اختلالات رفتار مخرب در میان نوجوانان شیوع بالایی دارد، به طوری که ۹۰/۴٪ علائم متوسط تا شدید و ۱۶/۴٪ در دامنه شدید قرار داشتند. شیوع نوجوانان در معرض خطر اختلال سلوک ۳۵/۴٪ و در معرض خطر اختلال نافرمانی مقابله‌ای ۸۳/۴٪ بود. نتایج همچنین نشان داد که نوجوانان دختر به طور معناداری سطوح پایین‌تری از DBDs را نسبت به همتایان پسر خود نشان دادند. مطالعه نتیجه‌گیری و توصیه کرد که DBDs (CD و ODD) در میان نوجوانان مدارس استان لاگوس شایع است و بنابراین مدیران، مسئولان و مالکان مدارس باید از مداخلات روان‌شناختی برای مقابله با علائم رو به افزایش رفتار مخرب در میان نوجوانان استفاده کنند.

The increasing integration of digital media into children's lives has raised concerns about possible associations between screen exposure and cognitive development. This narrative review synthesizes empirical evidence published from 2014 to 2025 on associations between screen exposure and attention, memory, executive function, and related developmental outcomes among school-aged children (6–11 years) and adolescents (12–18 years) and interprets the findings through Cognitive Load Theory. Searches of PubMed, PsycINFO, and Google Scholar were conducted in May 2025 and updated in June 2025. Following duplicate removal and screening by one reviewer, 13 empirical studies were included. The evidence encompassed cross-sectional, longitudinal, neuroimaging, and Mendelian randomization designs. Higher or poorly structured screen exposure was generally associated with attention difficulties, weaker working memory or executive function, academic challenges, and differences in brain regions involved in cognitive control. However, findings were not uniform: interactive, purposeful, and developmentally appropriate digital activities were sometimes associated with neutral or beneficial cognitive outcomes. Cognitive Load Theory offers a plausible interpretation in which rapid, distracting, or multitasked media increases extraneous cognitive load and leaves fewer working-memory resources for task-relevant processing and schema construction. Because most included studies were observational and screen exposure was measured inconsistently, the evidence does not establish that screen use directly causes cognitive impairment. Future research should use longitudinal or experimental designs, objective and multidimensional measures of digital use, and direct measures of cognitive load. Guidance for families and educators should consider content, context, timing, and purpose in addition to duration.

افزایش ادغام رسانه‌های دیجیتال در زندگی کودکان، نگرانی‌هایی را درباره ارتباطات احتمالی بین مواجهه با صفحه‌نمایش و رشد شناختی ایجاد کرده است. این مرور روایتی، شواهد تجربی منتشرشده از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۵ را درباره ارتباط بین مواجهه با صفحه‌نمایش و توجه، حافظه، عملکرد اجرایی و پیامدهای رشدی مرتبط در کودکان سنین مدرسه (۶ تا ۱۱ سال) و نوجوانان (۱۲ تا ۱۸ سال) گردآوری و یافته‌ها را از منظر نظریه بار شناختی تفسیر می‌کند. جستجوها در پایگاه‌های PubMed، PsycINFO و Google Scholar در ماه مه ۲۰۲۵ انجام و در ژوئن ۲۰۲۵ به‌روزرسانی شد. پس از حذف موارد تکراری و غربالگری توسط یک مرورگر، ۱۳ مطالعه تجربی وارد شدند. شواهد شامل طرح‌های مقطعی، طولی، تصویربرداری عصبی و تصادفی‌سازی مندلی بود. مواجهه بیشتر یا ساختارنیافته با صفحه‌نمایش عموماً با دشواری‌های توجه، ضعف حافظه کاری یا عملکرد اجرایی، چالش‌های تحصیلی و تفاوت در نواحی مغزی مرتبط با کنترل شناختی همراه بود. با این حال، یافته‌ها یکنواخت نبودند: فعالیت‌های دیجیتال تعاملی، هدفمند و متناسب با رشد گاهی با پیامدهای شناختی خنثی یا سودمند همراه بودند. نظریه بار شناختی تفسیر معتبری ارائه می‌دهد که در آن رسانه‌های سریع، حواس‌پرت‌کننده یا چندوظیفه‌ای، بار شناختی زائد را افزایش داده و منابع حافظه کاری کمتری برای پردازش مرتبط با تکلیف و ساخت طرح‌واره باقی می‌گذارند. از آنجا که بیشتر مطالعات واردشده مشاهده‌ای بودند و مواجهه با صفحه‌نمایش به‌طور ناسازگار اندازه‌گیری شده بود، شواهد موجود اثبات نمی‌کند که استفاده از صفحه‌نمایش مستقیماً موجب اختلال شناختی می‌شود. پژوهش‌های آینده باید از طرح‌های طولی یا تجربی، سنجه‌های عینی و چندبعدی استفاده دیجیتال و سنجه‌های مستقیم بار شناختی بهره ببرند. راهنمایی برای خانواده‌ها و مربیان باید علاوه بر مدت زمان، محتوا، زمینه، زمان‌بندی و هدف را نیز مدنظر قرار دهد.

Purpose of the study: This study aims to examine patterns of STEAM integration in the Pancasila Student Profile Strengthening Project (P5) and to identify its benefits, challenges, and implications for project-based learning design within the Merdeka Curriculum. Methodology: A Systematic Literature Review was conducted on relevant articles published between 2020 and 2025. Searches were performed through Google Scholar, Garuda, andSinta using keywords related to P5, STEAM, and the Merdeka Curriculum. Based on the inclusion and exclusion criteria, 12 articles were selected, categorized, and analyzed descriptively and comparatively Main Findings: The review shows that contextual P5 activities support mutual cooperation, independence, creativity, communication, and responsibility, while STEAM supports creativity, critical thinking, problem solving, scientific curiosity, and 4C skills. The clearest direct evidence of integration was found in entrepreneurship and local-wisdom themes, with teacher readiness and balanced representation of STEAM elements emerging as the main challenges Novelty/Originality of this study: This review integrates findings from P5 and STEAM studies to map their points of convergence more systematically. Its novelty lies in identifying theme-based integration patterns, implementation success factors, and limitations in direct empirical evidence, thereby providing a basis for future STEAM-based P5 design and research

هدف مطالعه: این مطالعه با هدف بررسی الگوهای ادغام STEAM در پروژه تقویت پروفایل دانش‌آموز پاندسیلا (P5) و شناسایی مزایا، چالش‌ها و پیامدهای آن برای طراحی یادگیری مبتنی بر پروژه در چارچوب برنامه درسی مردکا انجام شده است. روش‌شناسی: مرور نظام‌مند ادبیات پژوهش بر روی مقالات مرتبط منتشرشده بین سال‌های 2020 تا 2025 صورت گرفت. جستجوها از طریق Google Scholar، Garuda و Sinta با استفاده از کلیدواژه‌های مرتبط با P5، STEAM و برنامه درسی مردکا انجام شد. بر اساس معیارهای ورود و خروج، 12 مقاله انتخاب، دسته‌بندی و به صورت توصیفی و مقایسه‌ای تحلیل شدند. یافته‌های اصلی: مرور انجام‌شده نشان می‌دهد که فعالیت‌های زمینه‌ای P5 از همکاری متقابل، استقلال، خلاقیت، ارتباط و مسئولیت‌پذیری حمایت می‌کنند، در حالی که STEAM از خلاقیت، تفکر انتقادی، حل مسئله، کنجکاوی علمی و مهارت‌های 4C پشتیبانی می‌کند. شواهد مستقیم و روشن ادغام عمدتاً در موضوعات کارآفرینی و حکمت بومی مشاهده شد و آمادگی معلمان و نمایندگی متوازن عناصر STEAM به عنوان چالش‌های اصلی مطرح گردید. نوآوری/اصالت مطالعه: این مرور یافته‌های مطالعات P5 و STEAM را برای ترسیم نقاط همگرایی آن‌ها به صورت نظام‌مند ادغام می‌کند. نوآوری آن در شناسایی الگوهای ادغام مبتنی بر موضوع، عوامل موفقیت اجرا و محدودیت‌های شواهد تجربی مستقیم است و بدین ترتیب مبنایی برای طراحی و پژوهش‌های آتی مبتنی بر P5 و STEAM فراهم می‌آورد.

Abstract Contemporary learning space design increasingly emphasises flexibility, inclusion and collaborative pedagogies. Although international research underscores the need to examine learning spaces in use, there remains limited empirical knowledge of how pedagogical and spatial intentions translate into everyday practice. This study investigates the intended and actual uses of shared learning spaces in Finnish schools, drawing on planning documents, typologies of learning spaces, time‐lapse videos and noise‐level data. The research is based on fifteen newly built or renovated Finnish comprehensive school buildings. Shared learning spaces from four schools were selected for a qualitative, comparative, detailed case study analysis that combined spatial observation with 10‐min‐interval time‐lapse coding, dual‐camera video recordings and noise‐level measurements. These were used to identify patterns of activity, circulation, acoustic conditions and spatial occupancy across the school day. Findings reveal a recurring diurnal pattern: Pedagogical use of shared learning spaces was concentrated in the mornings, whereas informal and transitional use predominated in the afternoons. Full‐class or co‐taught sessions were rare. Many shared learning spaces operated more as corridors or social lounges than active learning environments, particularly when high noise levels and movement disrupted focused work. Spatial features, including size, layout, visibility and proximity to classrooms, shaped actual use. The study highlights the gap between design intentions and realised practices, underscoring the need for more concrete pedagogical planning, professional development in spatial literacy and systematic post‐occupancy evaluation. It also demonstrates the methodological value of time‐lapse video in capturing both the dynamics and recurring patterns of school space use. In contemporary school design projects, close collaboration between architects, educators and policymakers is essential to ensure that spatial solutions align with evolving educational cultures. Achieving this alignment requires not only thoughtful design and targeted professional learning but also the continuous development of a school's pedagogical culture to support new approaches to teaching and learning. Context and implications Rationale for this study: Although international research underscores the need to examine learning spaces in use, there remains limited empirical knowledge of how pedagogical and spatial intentions translate into everyday practice. This study explores how those intentions show in shared learning spaces and what kind of empirical evidence there is on how these spaces are used. Why the new findings matter: This study reveals a gap between intended pedagogical use and everyday practice in shared learning spaces. It suggests that circulation patterns, noise and educators' limited spatial competence may constrain the recognition and activation of learning affordances. Implications for practitioners, policymakers and designers: The findings highlight the need for clearer pedagogical briefs, stronger spatial competence among teachers and systematic post‐occupancy evaluation. For practitioners, shared spaces require explicit routines, zoning and pedagogical models to support collaborative and inclusive learning. For policymakers and funders, the findings show that design quality should be assessed not only through spatial provision but through evidence of pedagogical use over time. For architects and planners, the study underscores the importance of translating abstract concepts such as flexibility and inclusion into concrete, observable learning scenarios.

چکیده: طراحی معاصر فضاهای یادگیری به طور فزاینده‌ای بر انعطاف‌پذیری، شمول و رویکردهای آموزشی مشارکتی تأکید دارد. اگرچه پژوهش‌های بین‌المللی بر ضرورت بررسی فضاهای یادگیری در حال استفاده تأکید می‌کنند، اما دانش تجربی محدودی درباره چگونگی ترجمه اهداف آموزشی و فضایی به عمل روزمره وجود دارد. این مطالعه به بررسی کاربردهای مورد انتظار و واقعی فضاهای یادگیری مشترک در مدارس فنلاند می‌پردازد و از اسناد برنامه‌ریزی، گونه‌شناسی فضاهای یادگیری، ویدئوهای تایم‌لپس و داده‌های سطح نویز بهره می‌گیرد. پژوهش بر پایه پانزده ساختمان مدرسه جامع جدید یا بازسازی‌شده در فنلاند انجام شده است. فضاهای یادگیری مشترک از چهار مدرسه برای تحلیل کیفی، مقایسه‌ای و موردی دقیق انتخاب شدند که در آن مشاهده فضایی با کدگذاری تایم‌لپس در بازه‌های ۱۰ دقیقه‌ای، ضبط ویدئویی با دو دوربین و اندازه‌گیری سطح نویز ترکیب شد. این داده‌ها برای شناسایی الگوهای فعالیت، گردش، شرایط آکوستیکی و اشغال فضایی در طول روز مدرسه مورد استفاده قرار گرفتند. یافته‌ها یک الگوی روزانه تکرارشونده را نشان می‌دهند: استفاده آموزشی از فضاهای یادگیری مشترک عمدتاً در صبح‌ها متمرکز بود، در حالی که استفاده غیررسمی و گذرا در بعدازظهرها غالب بود. جلسات کلاسی کامل یا تدریس مشترک نادر بودند. بسیاری از فضاهای یادگیری مشترک بیشتر به عنوان راهرو یا سالن‌های اجتماعی عمل می‌کردند تا محیط‌های یادگیری فعال، به ویژه زمانی که سطوح بالای نویز و حرکت، کار متمرکز را مختل می‌کرد. ویژگی‌های فضایی از جمله اندازه، چیدمان، دیدپذیری و نزدیکی به کلاس‌ها، استفاده واقعی را شکل می‌دادند. این مطالعه شکاف میان اهداف طراحی و عملکردهای تحقق‌یافته را برجسته می‌کند و بر ضرورت برنامه‌ریزی آموزشی ملموس‌تر، توسعه حرفه‌ای در سواد فضایی و ارزیابی نظام‌مند پس از اشغال تأکید دارد. همچنین ارزش روش‌شناختی ویدئوی تایم‌لپس را در ثبت پویایی‌ها و الگوهای تکرارشونده استفاده از فضای مدرسه نشان می‌دهد. در پروژه‌های طراحی مدرسه معاصر، همکاری نزدیک میان معماران، مربیان و سیاست‌گذاران برای اطمینان از همسویی راه‌حل‌های فضایی با فرهنگ‌های آموزشی در حال تحول ضروری است. تحقق این همسویی نه تنها مستلزم طراحی سنجیده و یادگیری حرفه‌ای هدفمند است، بلکه نیازمند توسعه مستمر فرهنگ آموزشی مدرسه برای حمایت از رویکردهای جدید تدریس و یادگیری می‌باشد. زمینه و پیامدها: منطق این مطالعه: اگرچه پژوهش‌های بین‌المللی بر ضرورت بررسی فضاهای یادگیری در حال استفاده تأکید می‌کنند، اما دانش تجربی محدودی درباره چگونگی ترجمه اهداف آموزشی و فضایی به عمل روزمره وجود دارد. این مطالعه بررسی می‌کند که این اهداف چگونه در فضاهای یادگیری مشترک نمود می‌یابند و چه شواهد تجربی درباره نحوه استفاده از این فضاها وجود دارد. اهمیت یافته‌های جدید: این مطالعه شکاف میان استفاده آموزشی مورد انتظار و عمل روزمره در فضاهای یادگیری مشترک را آشکار می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که الگوهای گردش، نویز و محدودیت سواد فضایی معلمان ممکن است شناسایی و فعال‌سازی قابلیت‌های یادگیری را محدود کند. پیامدها برای مجریان، سیاست‌گذاران و طراحان: یافته‌ها بر ضرورت تدوین شرح وظایف آموزشی شفاف‌تر، تقویت سواد فضایی معلمان و ارزیابی نظام‌مند پس از اشغال تأکید دارد. برای مجریان، فضاهای مشترک نیازمند روال‌های صریح، منطقه‌بندی و مدل‌های آموزشی برای حمایت از یادگیری مشارکتی و فراگیر هستند. برای سیاست‌گذاران و تأمین‌کنندگان مالی، نتایج نشان می‌دهد که کیفیت طراحی باید نه تنها از طریق تأمین فضایی، بلکه بر اساس شواهد استفاده آموزشی در طول زمان ارزیابی شود. برای معماران و برنامه‌ریزان، این مطالعه اهمیت ترجمه مفاهیم انتزاعی همچون انعطاف‌پذیری و شمول به سناریوهای یادگیری عینی و قابل مشاهده را برجسته می‌کند.

Empirical evidence indicates that societal crises and adverse conditions can negatively impact population mental health. The Big Five personality traits – neuroticism, extraversion, openness, agreeableness, and conscientiousness –significantly influence stress responses. In this article, we examine how personality traits were associated with mental distress during and in the aftermath of the COVID-19 pandemic. Based on data from the Understanding America Study, we find that, since the pandemic began, individuals with high levels of neuroticism were more likely to experience mental distress. By contrast, the remaining personality traits exhibited weaker, inconsistent, or statistically insignificant associations with mental health trajectories. Further analyses indicate that the heightened vulnerability among individuals high in neuroticism was accompanied by elevated risk perceptions, differential adoption of protective behaviors, and less adaptive coping patterns. Taken together, these findings suggest that personality-linked differences, particularly driven by the level of neuroticism, help explain heterogeneity in mental health responses to large-scale societal stressors. Our findings point to the relevance of personality traits (particularly neuroticism) for identifying individuals who may benefit from targeted mental health support during future crises.

شواهد تجربی نشان می‌دهد که بحران‌های اجتماعی و شرایط نامطلوب می‌توانند سلامت روان جمعیت را به طور منفی تحت تأثیر قرار دهند. پنج عامل بزرگ شخصیت – روان‌رنجوری، برون‌گرایی، گشودگی، توافق‌پذیری و وظیفه‌شناسی – تأثیر قابل‌توجهی بر واکنش‌های استرس دارند. در این مقاله، بررسی می‌شود که چگونه صفات شخصیتی با پریشانی روانی در طول و پس از همه‌گیری COVID-19 مرتبط بوده‌اند. بر اساس داده‌های مطالعه Understanding America Study، یافته‌ها نشان می‌دهد که از زمان آغاز همه‌گیری، افرادی که سطوح بالایی از روان‌رنجوری داشتند، بیشتر در معرض تجربه پریشانی روانی قرار گرفتند. در مقابل، سایر صفات شخصیتی ارتباطات ضعیف‌تر، ناسازگار یا از نظر آماری غیرمعناداری با مسیرهای سلامت روان نشان دادند. تحلیل‌های بیشتر نشان می‌دهد که آسیب‌پذیری افزایش‌یافته در میان افراد با روان‌رنجوری بالا با ادراک خطر بالاتر، اتخاذ متفاوت رفتارهای محافظتی و الگوهای مقابله‌ای کمتر سازگار همراه بوده است. مجموع این یافته‌ها حاکی از آن است که تفاوت‌های مرتبط با شخصیت، به‌ویژه تحت تأثیر سطح روان‌رنجوری، به توضیح ناهمگونی در واکنش‌های سلامت روان به فشارهای اجتماعی گسترده کمک می‌کند. یافته‌های ما بر اهمیت صفات شخصیتی (به‌ویژه روان‌رنجوری) برای شناسایی افرادی که ممکن است از حمایت هدفمند سلامت روان در بحران‌های آینده بهره‌مند شوند، تأکید دارد.

Manipulatives are widely recognised as effective tools for simplifying abstract mathematical concepts, yet their integration into primary mathematics classrooms remains limited, particularly in resource-constrained contexts in the Global South. Existing literature has documented general benefits and barriers of manipulative use but has given limited attention to how teachers make decisions regarding manipulative selection within under-resourced primary classrooms. This study investigated the factors influencing the selection and integration of manipulatives in teaching place value among Grade 4 teachers in the Rundu Circuit, Kavango East Region, Namibia. Ten Grade 4 Mathematics teachers were purposively selected based on a minimum of two years teaching experience at Grade 4 level. Data were collected through semi-structured interviews and document analysis of teachers’ lesson plans. Thematic analysis was used to identify patterns and categories within the data. The findings revealed that teacher preparedness, knowledge of learners, linguistic flexibility, and availability of the abacus constituted enabling factors, while overcrowded classrooms, insufficient professional development, inadequate resources, and time constraints emerged as significant barriers. These findings demonstrate that manipulative integration is shaped not only by resource availability but by teachers' beliefs, pedagogical content knowledge, and the structural conditions of their schools. The study contributes empirical evidence from the Global South to a predominantly Global North body of literature and provides data-driven recommendations regarding professional development, resource allocation, curriculum review, and time allocation to support effective place value teaching at the primary school level.

ابزارهای دست‌ورزی به عنوان ابزارهایی مؤثر برای ساده‌سازی مفاهیم انتزاعی ریاضی به طور گسترده‌ای شناخته شده‌اند، اما ادغام آن‌ها در کلاس‌های ریاضی ابتدایی، به ویژه در زمینه‌های دارای محدودیت منابع در کشورهای جنوب جهانی، همچنان محدود باقی مانده است. ادبیات موجود، مزایا و موانع کلی استفاده از ابزارهای دست‌ورزی را مستند کرده است، اما توجه محدودی به نحوه تصمیم‌گیری معلمان درباره انتخاب ابزارهای دست‌ورزی در کلاس‌های ابتدایی کم‌منبع داشته است. این پژوهش به بررسی عوامل مؤثر بر انتخاب و ادغام ابزارهای دست‌ورزی در آموزش ارزش مکانی در میان معلمان پایه چهارم در حوزه آموزشی Rundu، منطقه Kavango East، نامیبیا پرداخت. ده معلم ریاضی پایه چهارم به صورت هدفمند و بر اساس حداقل دو سال سابقه تدریس در این پایه انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و تحلیل اسناد برنامه‌های درسی معلمان گردآوری شد. برای شناسایی الگوها و مقوله‌ها در داده‌ها از تحلیل تماتیک استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که آمادگی معلم، شناخت از دانش‌آموزان، انعطاف‌پذیری زبانی و در دسترس بودن چرتکه از جمله عوامل تسهیل‌کننده بوده‌اند، در حالی که شلوغی کلاس‌ها، ناکافی بودن توسعه حرفه‌ای، کمبود منابع و محدودیت زمانی به عنوان موانع مهم ظاهر شدند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که ادغام ابزارهای دست‌ورزی نه تنها توسط دسترسی به منابع بلکه توسط باورهای معلمان، دانش محتوایی-تدریسی و شرایط ساختاری مدارس آن‌ها شکل می‌گیرد. این پژوهش شواهد تجربی از جنوب جهانی را به بدنه عمدتاً شمال جهانی ادبیات می‌افزاید و توصیه‌هایی مبتنی بر داده در زمینه توسعه حرفه‌ای، تخصیص منابع، بازنگری برنامه درسی و تخصیص زمان برای حمایت از آموزش مؤثر ارزش مکانی در سطح ابتدایی ارائه می‌دهد.

The Tahfiz Model Ulul Albab (TMUA) integrates Quran memorisation into the national curriculum to develop well-rounded huffaz. Despite its implementation since 2014, concerns remain regarding the effectiveness of Hifz al-Quran teaching and learning (PdPc), particularly in relation to teacher competency, pedagogical practices and the integration of 21st Century Learning (PAK21) elements. This study evaluated TMUA implementation using the Context, Input and Process dimensions of the CIPP framework and examined differences in programme implementation according to teacher category, professional qualifications and exposure to PAK21-related In-Service Training (LDP). A quantitative cross-sectional survey involving 144 TMUA teachers from three Sekolah Menengah Kebangsaan Agama (SMKA) was conducted. Respondents were selected using proportional stratified random sampling. Data were collected using a questionnaire adapted from the CIPP Evaluation Model and validated by seven experts. The findings revealed that the implementation level of the TMUA programme was high across the context, input and process dimensions. Independent-samples t-tests indicated no significant differences in the process dimension according to teacher category, t(142) = 0.469, p = .640 and professional qualifications, t(142) = 1.160, p = .209. Multivariate Analysis of Variance (MANOVA) further showed no statistically significant differences in the context, input and process dimensions according to teachers’ exposure to PAK21-related LDP, Pillai’s Trace = .040, F(3,140) = 1.948, p = .125, η² = .040. These findings indicate that TMUA implementation was relatively consistent regardless of teaching experience, professional qualifications and exposure to PAK21-related professional development training. The study highlights the need for more contextualised and specialised professional development initiatives that address the unique requirements of tahfiz education. The findings contribute empirical evidence towards strengthening teacher competency and enhancing the long-term effectiveness of TMUA implementation in Malaysian secondary schools.

مدل تحفیظ اولوالالباب (TMUA) با ادغام حفظ قرآن در برنامه درسی ملی، به منظور تربیت حفاظ جامع‌الاطراف طراحی شده است. با وجود اجرای این برنامه از سال ۲۰۱۴، همچنان نگرانی‌هایی در خصوص اثربخشی آموزش و یادگیری حفظ قرآن (PdPc)، به ویژه در ارتباط با شایستگی معلمان، شیوه‌های تدریس و ادغام عناصر یادگیری قرن بیست‌ویکم (PAK21) وجود دارد. این پژوهش، اجرای TMUA را با استفاده از ابعاد زمینه، ورودی و فرایند چارچوب CIPP ارزیابی کرده و تفاوت‌های اجرای برنامه را بر اساس دسته‌بندی معلمان، صلاحیت‌های حرفه‌ای و میزان آشنایی با دوره‌های ضمن خدمت مرتبط با PAK21 (LDP) بررسی نموده است. این مطالعه کمّی به صورت مقطعی و با مشارکت ۱۴۴ معلم TMUA از سه مدرسه متوسطه مذهبی ملی (SMKA) انجام شد. نمونه‌ها با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌بندی‌شده متناسب انتخاب شدند. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌ای که از مدل ارزیابی CIPP اقتباس و توسط هفت متخصص اعتبارسنجی شده بود، گردآوری شد. یافته‌ها نشان داد که سطح اجرای برنامه TMUA در ابعاد زمینه، ورودی و فرایند بالا بوده است. آزمون t مستقل تفاوت معناداری در بعد فرایند بر اساس دسته‌بندی معلمان، t(142) = 0.469, p = .640 و صلاحیت حرفه‌ای، t(142) = 1.160, p = .209 نشان نداد. همچنین تحلیل واریانس چندمتغیره (MANOVA) تفاوت معناداری در ابعاد زمینه، ورودی و فرایند بر اساس میزان آشنایی معلمان با LDP مرتبط با PAK21 نشان نداد، Pillai’s Trace = .040, F(3,140) = 1.948, p = .125, η² = .040. این یافته‌ها نشان می‌دهد که اجرای TMUA صرف‌نظر از سابقه تدریس، صلاحیت حرفه‌ای و میزان شرکت در دوره‌های توسعه حرفه‌ای مرتبط با PAK21 نسبتاً یکنواخت بوده است. این پژوهش بر ضرورت طراحی ابتکارات توسعه حرفه‌ای تخصصی و متناسب با نیازهای خاص آموزش تحفیظ تأکید می‌کند. یافته‌ها شواهد تجربی برای تقویت شایستگی معلمان و ارتقای اثربخشی بلندمدت اجرای TMUA در مدارس متوسطه مالزی ارائه می‌دهد.

Background Unlike in psychiatric disorders such as psychosis where treatment trajectories are well defined, little is known about pathways to care for depression which is increasingly prevalent among young people across the globe. Whilst empirical evidence is slowly becoming available on pathways to care for common mental disorders in the general population in Ghana and Zimbabwe, there is no study that specifically considered treatment pathways for young people. Objectives This study explored trajectories used by young people (15–24 years) to access specialised mental healthcare in order to determine referral pathways for depression in Ghana and Zimbabwe. Methodology This sub-analysis forms part of a larger formative, exploratory, descriptive qualitative study conducted within the Youth in Mind consortium. The study engaged 172 participants including young people, healthcare providers, policymakers, faith-based and traditional healers, lay health workers, and school staff across Ghana (N = 105) and Zimbabwe (N = 67) who were sampled purposively and using snowball techniques until saturation was reached. Data were analysed using an iterative combination of inductive and deductive coding, followed by thematic analysis. Results Diagnostic and treatment trajectory for young people's access to specialized mental healthcare are complex in both Ghana and Zimbabwe and punctuated with several barriers that culminate in delayed access to treatments. Chief among the barriers facing young people are the catastrophic costs linked with accessing specialized mental health care, lack of autonomy of the youth, long waiting times perpetuated by a limited number of specialists and stigma. Opportunities for optimising access included the use of referral cards, which sped up the referral process, improved communication among referring agents, and establishment of youth corners in some hospitals in Zimbabwe to address concerns of privacy. Conclusion The findings highlight that pathways to specialised mental healthcare in Ghana and Zimbabwe are inherently complex, hindered by intersecting structural, financial, and social barriers. To mitigate these challenges, a multi-faceted strategy is essential. This should include systemic interventions such as task-shifting, the implementation of streamlined referral tools, dedicated youth-friendly services, and concerted efforts to reduce stigma and costs, thereby fostering more equitable and timely access to care.

زمینه: برخلاف اختلالات روان‌پزشکی مانند روان‌پریشی که مسیرهای درمانی آن‌ها به‌خوبی تعریف شده‌اند، اطلاعات اندکی درباره مسیرهای مراقبتی برای افسردگی که شیوع آن در میان جوانان سراسر جهان رو به افزایش است، وجود دارد. اگرچه شواهد تجربی به‌تدریج درباره مسیرهای مراقبت برای اختلالات شایع روانی در جمعیت عمومی غنا و زیمبابوه در حال فراهم شدن است، اما هیچ مطالعه‌ای به طور خاص مسیرهای درمانی جوانان را بررسی نکرده است. اهداف: این مطالعه به بررسی مسیرهایی که جوانان (۱۵ تا ۲۴ سال) برای دسترسی به مراقبت تخصصی سلامت روان طی می‌کنند، پرداخته تا مسیرهای ارجاع برای افسردگی در غنا و زیمبابوه را تعیین کند. روش‌شناسی: این تحلیل فرعی بخشی از یک مطالعه کیفی اکتشافی، توصیفی و مقدماتی بزرگ‌تر است که در چارچوب کنسرسیوم Youth in Mind انجام شده است. در این مطالعه، ۱۷۲ شرکت‌کننده شامل جوانان، ارائه‌دهندگان مراقبت سلامت، سیاست‌گذاران، درمانگران مذهبی و سنتی، کارکنان سلامت غیرحرفه‌ای و کارکنان مدارس در غنا (N = 105) و زیمبابوه (N = 67) با روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی تا رسیدن به اشباع انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از ترکیب تکرارشونده کدگذاری استقرایی و قیاسی و سپس تحلیل تماتیک مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها: مسیر تشخیص و درمان برای دسترسی جوانان به مراقبت تخصصی سلامت روان در هر دو کشور غنا و زیمبابوه پیچیده بوده و با موانع متعددی همراه است که در نهایت منجر به تأخیر در دسترسی به درمان می‌شود. مهم‌ترین موانع پیش روی جوانان، هزینه‌های فاجعه‌بار مرتبط با دسترسی به مراقبت تخصصی سلامت روان، فقدان استقلال جوانان، زمان انتظار طولانی ناشی از تعداد محدود متخصصان و انگ اجتماعی است. فرصت‌های بهبود دسترسی شامل استفاده از کارت‌های ارجاع که روند ارجاع را تسریع می‌کند، بهبود ارتباط میان ارجاع‌دهندگان و ایجاد بخش‌های ویژه جوانان در برخی بیمارستان‌های زیمبابوه برای رفع نگرانی‌های مربوط به حریم خصوصی بود. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که مسیرهای دسترسی به مراقبت تخصصی سلامت روان در غنا و زیمبابوه ذاتاً پیچیده و با موانع ساختاری، مالی و اجتماعی متقاطع مواجه است. برای کاهش این چالش‌ها، راهبردی چندوجهی ضروری است که باید شامل مداخلات نظام‌مند مانند واگذاری وظایف، اجرای ابزارهای ارجاع ساده‌شده، خدمات اختصاصی دوستدار جوانان و تلاش‌های هماهنگ برای کاهش انگ و هزینه‌ها باشد تا دسترسی عادلانه‌تر و به‌موقع به مراقبت را تسهیل کند.

Introduction Given the high risk of suicide among female prisoners, investigating the internal risk factors and pathways associated with suicidal ideation holds substantial clinical and practical significance. Childhood trauma, a critical distal risk factor, is closely associated with suicidal behavior. However, the specific cognitive and affective mechanisms through which childhood trauma links to suicidal ideation remain underexplored. Drawing on Emotion Dysregulation Theory and related research, this study constructed a serial mediation model to explore the relationship between childhood trauma and suicidal ideation in female prisoners, as well as the mediating roles of intolerance of uncertainty and emotional problems. Methods A cross-sectional survey using standardized questionnaires was conducted with a sample of 1,086 female prisoners. Results The results indicated that childhood trauma showed a significant indirect association with suicidal ideation through intolerance of uncertainty and emotional problems. Specifically, emotional problems showed a significant independent mediating effect, and intolerance of uncertainty was involved in a significant serial mediation pathway linking childhood trauma to suicidal ideation. Furthermore, the direct paths from childhood trauma and intolerance of uncertainty to concurrent suicidal ideation were not statistically significant. Both variables were positively associated with emotional problems, which were associated with higher levels of suicidal ideation. Discussion This study delineates the cognitive-affective pathways through which early trauma is indirectly associated with suicidal ideation, providing empirical evidence for targeted suicide risk assessment and psychological interventions in correctional settings.

مقدمه: با توجه به خطر بالای خودکشی در میان زندانیان زن، بررسی عوامل خطر درونی و مسیرهای مرتبط با افکار خودکشی از اهمیت بالینی و عملی قابل توجهی برخوردار است. تروماهای دوران کودکی به عنوان یک عامل خطر دوردست مهم، ارتباط نزدیکی با رفتارهای خودکشی دارد. با این حال، سازوکارهای شناختی و عاطفی خاصی که از طریق آن‌ها تروماهای دوران کودکی به افکار خودکشی منجر می‌شوند، کمتر مورد بررسی قرار گرفته‌اند. با بهره‌گیری از نظریه اختلال در تنظیم هیجان و پژوهش‌های مرتبط، این مطالعه یک مدل میانجی‌گری زنجیره‌ای را برای بررسی رابطه بین تروماهای دوران کودکی و افکار خودکشی در زندانیان زن و همچنین نقش‌های میانجی‌گری عدم تحمل ابهام و مشکلات هیجانی طراحی کرد. روش‌ها: یک پژوهش مقطعی با استفاده از پرسشنامه‌های استاندارد بر روی نمونه‌ای متشکل از ۱۰۸۶ زندانی زن انجام شد. نتایج: یافته‌ها نشان داد که تروماهای دوران کودکی از طریق عدم تحمل ابهام و مشکلات هیجانی با افکار خودکشی ارتباط غیرمستقیم معناداری دارد. به طور مشخص، مشکلات هیجانی دارای اثر میانجی‌گری مستقل معنادار بود و عدم تحمل ابهام نیز در مسیر میانجی‌گری زنجیره‌ای معناداری که تروماهای دوران کودکی را به افکار خودکشی مرتبط می‌کرد، نقش داشت. علاوه بر این، مسیرهای مستقیم از تروماهای دوران کودکی و عدم تحمل ابهام به افکار خودکشی همزمان از لحاظ آماری معنادار نبودند. هر دو متغیر با مشکلات هیجانی رابطه مثبت داشتند و مشکلات هیجانی با سطوح بالاتر افکار خودکشی همراه بود. بحث: این مطالعه مسیرهای شناختی-عاطفی را که از طریق آن‌ها تروماهای اولیه به طور غیرمستقیم با افکار خودکشی مرتبط می‌شوند، تبیین می‌کند و شواهد تجربی برای ارزیابی هدفمند خطر خودکشی و مداخلات روان‌شناختی در محیط‌های اصلاحی ارائه می‌دهد.

Background Body image undergoes significant changes during early adolescence, yet empirical evidence on how the combination of negative and positive body image in this stage relates to maladaptive eating behaviors remains limited. To address this, employing a person-centered approach, this study aimed to identify distinct profiles of body image and to explore the relationships between profile membership, gender, body mass index (BMI), socioeconomic status (SES), and maladaptive eating behaviors among Chinese early adolescents. Methods Using indicators from three dimensions of positive body image (i.e., body self-appreciation, body other-appreciation, resilience against negative appearance feedback) and negative body image (i.e., body dissatisfaction), latent profile analysis (LPA) was conducted with a sample of 1,248 junior high school students (aged 12–15 years, M = 13.42, SD = 1.03; 50.4% boys) from Heilongjiang Province, China. Results Three distinct body image profiles were identified: the Positive Body Image Group (66.59%), the Body Other-Appreciation Dominant Group (23.88%), and the Moderate Body Image Group (9.54%). Gender and BMI significantly predicted profile membership, whereas SES did not. Regarding maladaptive eating behaviors, both the Body Other-Appreciation Dominant Group and the Moderate Body Image Group reported significantly higher levels of restrained eating than the Positive Body Image Group. The Moderate Body Image Group also reported significantly higher levels of emotional eating compared with the Positive Body Image Group. No significant differences were found in external eating among the three profiles. Conclusion Early adolescents' body image profiles exhibit significant heterogeneity, with distinct patterns of association with maladaptive eating behaviors across profiles. Accordingly, interventions should consider gender and body mass index and be tailored to the characteristics of each profile to improve body image and eating behaviors.

زمینه: تصویر بدنی در دوران نوجوانی ابتدایی دستخوش تغییرات قابل توجهی می‌شود، اما شواهد تجربی درباره اینکه چگونه ترکیب تصویر بدنی منفی و مثبت در این مرحله با رفتارهای تغذیه‌ای ناسازگارانه مرتبط است، همچنان محدود است. به منظور پاسخ به این مسئله، این مطالعه با بهره‌گیری از رویکرد فردمحور، با هدف شناسایی نمایه‌های متمایز تصویر بدنی و بررسی روابط بین عضویت در نمایه‌ها، جنسیت، شاخص توده بدنی (BMI)، وضعیت اجتماعی-اقتصادی (SES) و رفتارهای تغذیه‌ای ناسازگارانه در میان نوجوانان ابتدایی چینی انجام شد. روش‌ها: با استفاده از شاخص‌هایی از سه بُعد تصویر بدنی مثبت (یعنی خودقدردانی بدنی، قدردانی از بدن دیگران، تاب‌آوری در برابر بازخورد منفی نسبت به ظاهر) و تصویر بدنی منفی (یعنی نارضایتی بدنی)، تحلیل نمایه پنهان (LPA) بر روی نمونه‌ای متشکل از ۱۲۴۸ دانش‌آموز دبیرستانی (در بازه سنی ۱۲ تا ۱۵ سال، میانگین = ۱۳٫۴۲، انحراف معیار = ۱٫۰۳؛ ۵۰٫۴٪ پسر) از استان هیلونگ‌جیانگ چین انجام شد. یافته‌ها: سه نمایه متمایز تصویر بدنی شناسایی شد: گروه تصویر بدنی مثبت (۶۶٫۵۹٪)، گروه غالب قدردانی از بدن دیگران (۲۳٫۸۸٪) و گروه تصویر بدنی متوسط (۹٫۵۴٪). جنسیت و BMI به طور معناداری عضویت در نمایه‌ها را پیش‌بینی کردند، در حالی که SES چنین نبود. در خصوص رفتارهای تغذیه‌ای ناسازگارانه، هر دو گروه غالب قدردانی از بدن دیگران و گروه تصویر بدنی متوسط، سطوح معنادار بالاتری از خوردن محدودشده نسبت به گروه تصویر بدنی مثبت گزارش کردند. همچنین گروه تصویر بدنی متوسط، سطوح معنادار بالاتری از خوردن هیجانی نسبت به گروه تصویر بدنی مثبت گزارش نمود. در خوردن بیرونی بین سه نمایه تفاوت معناداری مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: نمایه‌های تصویر بدنی نوجوانان ابتدایی ناهمگونی قابل توجهی را نشان می‌دهد و الگوهای متمایزی از ارتباط با رفتارهای تغذیه‌ای ناسازگارانه در میان نمایه‌ها وجود دارد. بر این اساس، مداخلات باید جنسیت و شاخص توده بدنی را مدنظر قرار داده و متناسب با ویژگی‌های هر نمایه برای بهبود تصویر بدنی و رفتارهای تغذیه‌ای طراحی شود.

The study employed a Research and Development (R&D) approach, with the operational implementation of the model evaluated using a one-group pretest-posttest design. The KP-Jamupedes model integrates collaborative learning, peer learning, experience sharing, mentoring, and stakeholder involvement at the village level. The implementation was conducted in rural ECE settings in South Sulawesi, Indonesia. Data were collected using competency assessment instruments administered before and after the implementation and analyzed using descriptive statistics, a paired-samples t-test, and N-Gain analysis. The results showed an increase in the mean competency score from 53.33 in the pretest to 79.33 in the posttest. The paired-samples t-test indicated a statistically significant difference between the two measurements, t(9) = −10.778, p < .001. N-Gain analysis showed that all participants experienced improvement, with 20% categorized as high gain and 80% as medium gain. These findings provide preliminary empirical evidence of improved PTK competence following the implementation of KP-Jamupedes and indicate the potential of a village-based collaborative learning mechanism to support ECE quality assurance in resource-constrained rural settings. However, the findings should be interpreted within the limitations of the one-group pretest-posttest design without a comparison group.

این پژوهش با رویکرد تحقیق و توسعه (R&D) انجام شد و اجرای عملیاتی مدل با استفاده از طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون تک‌گروهی ارزیابی گردید. مدل KP-Jamupedes یادگیری مشارکتی، یادگیری همتایان، به‌اشتراک‌گذاری تجربیات، مشاوره و مشارکت ذینفعان در سطح روستا را ادغام می‌کند. اجرای این مدل در محیط‌های آموزش اوان کودکی روستایی در سولاوسی جنوبی اندونزی صورت گرفت. داده‌ها با استفاده از ابزارهای ارزیابی شایستگی که پیش و پس از اجرای مدل اجرا شدند، جمع‌آوری و با بهره‌گیری از آمار توصیفی، آزمون t زوجی و تحلیل N-Gain تحلیل شدند. نتایج نشان داد میانگین نمره شایستگی از 53.33 در پیش‌آزمون به 79.33 در پس‌آزمون افزایش یافته است. آزمون t زوجی تفاوت معنادار آماری بین دو اندازه‌گیری را نشان داد (t(9) = −10.778, p < .001). تحلیل N-Gain نشان داد که تمامی شرکت‌کنندگان بهبود را تجربه کردند، به‌طوری‌که 20٪ در دسته بهبود بالا و 80٪ در دسته بهبود متوسط قرار گرفتند. این یافته‌ها شواهد تجربی مقدماتی از بهبود شایستگی PTK پس از اجرای KP-Jamupedes ارائه می‌دهد و نشان‌دهنده پتانسیل سازوکار یادگیری مشارکتی مبتنی بر روستا برای حمایت از تضمین کیفیت آموزش اوان کودکی در محیط‌های روستایی با منابع محدود است. با این حال، یافته‌ها باید در چارچوب محدودیت‌های طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون تک‌گروهی و بدون گروه مقایسه تفسیر شوند.

The United Nations Sustainable Development Goal 4 (SDG 4) position creativity as a critical competency in 21st -century STEAM education, highlighting the urgency of cultivating students’ capacity to navigate complex transdisciplinary challenges. Although problem-based learning (PBL) has become a prevalent instructional approach, empirical evidence regarding its specific efficacy for fostering creative thinking remains inconclusive. This systematic review and meta-analysis investigated whether PBL is associated with improved creativity outcomes among undergraduate STEAM students, with particular relevance to international education contexts. Following PRISMA guidelines, fifteen peer-reviewed articles (2015–2025) were included, with six providing sufficient data for meta-analysis (k = 6). The pooled effect size (Hedges’ g = 1.64, 95% CI: 0.96–2.32) suggests a positive association between PBL and creativity outcomes compared to traditional instruction. However, given the small study count and substantial heterogeneity (I² = 88.5%), these results should be interpreted as preliminary and exploratory. Assessment priorities diverge across disciplinary contexts, with arts and humanities foregrounding aesthetic originality and self-expression, while science and engineering fields emphasise solution feasibility and collaborative problem-solving. Pure PBL and its variants demonstrate relevance for creative skill development, though subgroup comparisons remain descriptive due to limited study numbers. Notably, the included studies employed diverse, non-standardized creativity instruments across different disciplines, which significantly limits comparability and generalizability. These findings offer preliminary empirical insights for educators, and curriculum designers, yet the high heterogeneity and measurement variability underscore the need for future research with validated standardized assessments.

هدف چهارم توسعه‌ی پایدار سازمان ملل متحد (SDG 4) خلاقیت را به‌عنوان یکی از شایستگی‌های حیاتی در آموزش STEAM قرن بیست‌ویکم مطرح می‌کند و بر ضرورت پرورش توانایی دانشجویان برای مواجهه با چالش‌های پیچیده‌ی میان‌رشته‌ای تأکید دارد. اگرچه یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) به رویکردی رایج در آموزش تبدیل شده است، شواهد تجربی درباره‌ی اثربخشی خاص آن در پرورش تفکر خلاق همچنان نامشخص باقی مانده است. این مرور نظام‌مند و فراتحلیل بررسی می‌کند که آیا PBL با بهبود پیامدهای خلاقیت در میان دانشجویان مقطع کارشناسی STEAM مرتبط است یا خیر، با تأکید ویژه بر زمینه‌های آموزش بین‌المللی. مطابق با دستورالعمل‌های PRISMA، پانزده مقاله‌ی داوری‌شده (۲۰۱۵–۲۰۲۵) وارد مطالعه شدند که شش مورد از آن‌ها داده‌های کافی برای فراتحلیل فراهم کردند (k = 6). اندازه‌ی اثر تجمیعی (Hedges’ g = 1.64، فاصله‌ی اطمینان ۹۵٪: 0.96–2.32) نشان‌دهنده‌ی ارتباط مثبت بین PBL و پیامدهای خلاقیت در مقایسه با آموزش سنتی است. با این حال، با توجه به تعداد اندک مطالعات و ناهمگنی قابل توجه (I² = 88.5%)، این نتایج باید مقدماتی و اکتشافی تلقی شوند. اولویت‌های ارزیابی در زمینه‌های مختلف رشته‌ای متفاوت است؛ به‌طوری که هنر و علوم انسانی بر اصالت زیباشناختی و خودابرازی تأکید دارند، در حالی که حوزه‌های علوم و مهندسی بر امکان‌پذیری راه‌حل و حل مسئله‌ی مشارکتی تمرکز می‌کنند. PBL خالص و گونه‌های آن برای توسعه‌ی مهارت‌های خلاقانه اهمیت دارند، هرچند مقایسه‌های زیرگروهی به دلیل محدودیت تعداد مطالعات، صرفاً توصیفی باقی می‌ماند. شایان ذکر است که مطالعات واردشده از ابزارهای متنوع و غیر استاندارد سنجش خلاقیت در رشته‌های مختلف استفاده کرده‌اند که این امر مقایسه‌پذیری و تعمیم‌پذیری را به طور قابل توجهی محدود می‌کند. این یافته‌ها بینش‌های تجربی مقدماتی برای مدرسان و طراحان برنامه‌ی درسی فراهم می‌آورد، اما ناهمگنی بالا و تنوع ابزارهای سنجش بر ضرورت پژوهش‌های آتی با ارزیابی‌های استاندارد و معتبر تأکید می‌کند.

Artificial intelligence (AI) is increasingly being integrated into higher education, yet empirical evidence on its pedagogical use in university physics remains fragmented. This systematic review synthesized empirical research on the applications, reported learning and pedagogical outcomes, methodological quality, challenges, and educational implications of AI-supported university physics education. We used six search sources: SpringerLink, Scopus, Web of Science, ScienceDirect, Google Scholar, and ERIC. The searches in the five original sources were updated through September 2026, and ERIC was added as an additional search source. Eligibility criteria were defined using the PICOS framework, study selection followed PRISMA 2020, and methodological quality was appraised using the 2018 Mixed Methods Appraisal Tool (MMAT). Eleven empirical studies met the inclusion criteria and were synthesized narratively. Across the included studies, AI was used for tutoring and explanations, formative feedback and scaffolding, collaborative problem solving, simulation and modeling, instructional design, and developing AI literacy. Reported outcomes were mixed and context-dependent. Some studies identified favorable short-term or task-specific outcomes related to feedback, learning performance, simulation-based activities, and AI-related competencies, whereas others reported limitations in transfer to independent performance, the pedagogical quality of AI-generated materials, and students’ ability to recognize scientifically inaccurate AI-generated responses. Cross-study patterns suggested that instructional structure, alignment between AI-supported activities and learning tasks, students’ disciplinary knowledge, and opportunities to critically evaluate AI outputs shaped the educational use of AI. The current evidence does not support a general conclusion that AI is uniformly effective in university physics education. Rather, its educational value appears to depend on how AI is integrated into learning activities and on the extent to which students and instructors retain responsibility for reasoning, evaluation, and pedagogical decision-making. Given the small and heterogeneous evidence base, larger longitudinal and multi-institutional studies are needed to examine the durability and transferability of reported outcomes.

هوش مصنوعی (AI) به طور فزاینده‌ای در آموزش عالی ادغام می‌شود، اما شواهد تجربی درباره کاربرد آموزشی آن در فیزیک دانشگاهی همچنان پراکنده است. این مرور نظام‌مند، پژوهش‌های تجربی درباره کاربردها، پیامدهای یادگیری و آموزشی گزارش‌شده، کیفیت روش‌شناختی، چالش‌ها و پیامدهای آموزشی آموزش فیزیک دانشگاهی مبتنی بر هوش مصنوعی را سنتز کرده است. شش منبع جستجو مورد استفاده قرار گرفت: SpringerLink، Scopus، Web of Science، ScienceDirect، Google Scholar و ERIC. جستجوها در پنج منبع اصلی تا سپتامبر ۲۰۲۶ به‌روزرسانی شد و ERIC به عنوان منبع جستجوی اضافی افزوده شد. معیارهای شایستگی با استفاده از چارچوب PICOS تعریف شد، انتخاب مطالعات بر اساس PRISMA 2020 انجام گرفت و کیفیت روش‌شناختی با ابزار ارزیابی روش‌های ترکیبی ۲۰۱۸ (MMAT) سنجیده شد. یازده مطالعه تجربی معیارهای ورود را داشتند و به صورت روایی سنتز شدند. در مطالعات وارد شده، AI برای آموزش و توضیح، بازخورد تکوینی و پشتیبانی، حل مسئله گروهی، شبیه‌سازی و مدل‌سازی، طراحی آموزشی و توسعه سواد هوش مصنوعی به کار رفته بود. پیامدهای گزارش‌شده متنوع و وابسته به زمینه بودند. برخی مطالعات پیامدهای مثبت کوتاه‌مدت یا خاص وظیفه مرتبط با بازخورد، عملکرد یادگیری، فعالیت‌های مبتنی بر شبیه‌سازی و شایستگی‌های مرتبط با AI را شناسایی کردند، در حالی که برخی دیگر به محدودیت‌هایی در انتقال به عملکرد مستقل، کیفیت آموزشی مواد تولیدشده توسط AI و توانایی دانشجویان در تشخیص پاسخ‌های علمی نادرست تولیدشده توسط AI اشاره کردند. الگوهای میان‌مطالعه‌ای نشان داد که ساختار آموزشی، هم‌راستایی میان فعالیت‌های مبتنی بر AI و وظایف یادگیری، دانش تخصصی دانشجویان و فرصت‌های ارزیابی انتقادی خروجی‌های AI، استفاده آموزشی از هوش مصنوعی را شکل می‌دهد. شواهد موجود از نتیجه‌گیری کلی مبنی بر اثربخشی یکنواخت AI در آموزش فیزیک دانشگاهی حمایت نمی‌کند؛ بلکه ارزش آموزشی آن به نحوه ادغام AI در فعالیت‌های یادگیری و میزان حفظ مسئولیت استدلال، ارزیابی و تصمیم‌گیری آموزشی توسط دانشجویان و مدرسان بستگی دارد. با توجه به شواهد اندک و ناهمگون، مطالعات طولی و چندنهادی بزرگ‌تر برای بررسی پایداری و انتقال‌پذیری پیامدهای گزارش‌شده مورد نیاز است.

Introduction Promoting scientific argumentation in the context of socio-scientific issues remains a major challenge in science education. Artificial intelligence offers new opportunities to provide adaptive feedback on students’ written arguments; however, little is known about learners’ perceptions of hybrid learning environments that combine AI-supported feedback with peer feedback under authentic classroom conditions. This study presents the development and pilot evaluation of SMOKEChem, a web-based learning environment designed to foster scientific argumentation through AI-supported and collaborative feedback processes. Methods An exploratory mixed-methods design was employed to investigate learners’ perceptions of SMOKEChem during regular chemistry lessons. A total of 130 secondary school students (mean age = 15 years) participated in the study. Quantitative data were collected using questionnaires assessing technology acceptance, cognitive load, and chatbot usability, while qualitative responses explored students’ perceptions of peer feedback. Results The findings indicate that SMOKEChem was perceived as useful, user-friendly, and cognitively balanced, with low levels of extraneous cognitive load and high levels of germane cognitive load. Furthermore, students perceived AI-supported and peer feedback as fulfilling complementary functions: acceptance and usability data indicate that AI provided immediate, structured guidance for revising arguments, while qualitative data on peer feedback point to dialogic reflection, perspective-taking, and collaborative knowledge construction. Discussion The findings provide initial empirical evidence that hybrid feedback designs combining AI-supported and peer feedback can effectively support scientific argumentation in socio-scientific contexts. The complementary strengths of both feedback sources highlight the potential of integrating AI into collaborative learning environments rather than replacing peer interaction. These results provide practical implications for the design of AI-supported argumentation environments and inform future research on hybrid feedback approaches in science education.

مقدمه: ارتقای استدلال علمی در زمینه مسائل اجتماعی-علمی همچنان یکی از چالش‌های عمده در آموزش علوم به‌شمار می‌رود. هوش مصنوعی فرصت‌های جدیدی را برای ارائه بازخورد تطبیقی بر استدلال‌های نوشتاری دانش‌آموزان فراهم می‌کند؛ با این حال، اطلاعات اندکی درباره ادراک یادگیرندگان از محیط‌های یادگیری ترکیبی که بازخورد مبتنی بر هوش مصنوعی را با بازخورد همتایان در شرایط واقعی کلاس درس تلفیق می‌کنند، وجود دارد. این مطالعه به معرفی توسعه و ارزیابی اولیه SMOKEChem، یک محیط یادگیری مبتنی بر وب که با هدف تقویت استدلال علمی از طریق فرآیندهای بازخورد مبتنی بر هوش مصنوعی و همکاری طراحی شده است، می‌پردازد. روش‌ها: یک طرح اکتشافی آمیخته برای بررسی ادراک یادگیرندگان از SMOKEChem در جریان کلاس‌های معمول شیمی به‌کار گرفته شد. در مجموع ۱۳۰ دانش‌آموز دبیرستانی (میانگین سنی = ۱۵ سال) در این پژوهش شرکت کردند. داده‌های کمی از طریق پرسشنامه‌هایی درباره پذیرش فناوری، بار شناختی و قابلیت استفاده چت‌بات گردآوری شد و پاسخ‌های کیفی به بررسی ادراک دانش‌آموزان از بازخورد همتایان پرداخت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که SMOKEChem به‌عنوان ابزاری مفید، کاربرپسند و دارای تعادل شناختی ادراک شد و سطوح بار شناختی بیرونی پایین و بار شناختی سازنده بالایی را نشان داد. افزون بر این، دانش‌آموزان بازخورد مبتنی بر هوش مصنوعی و بازخورد همتایان را دارای کارکردهای مکمل تلقی کردند: داده‌های پذیرش و قابلیت استفاده نشان داد که هوش مصنوعی راهنمایی فوری و ساختاریافته‌ای برای بازنگری استدلال‌ها ارائه می‌دهد، در حالی که داده‌های کیفی درباره بازخورد همتایان به بازتاب گفت‌وگویی، دیدگاه‌پذیری و ساخت دانش مشارکتی اشاره داشت. بحث: یافته‌ها شواهد تجربی اولیه‌ای ارائه می‌دهند که طراحی بازخورد ترکیبی با ادغام بازخورد مبتنی بر هوش مصنوعی و بازخورد همتایان می‌تواند به‌طور مؤثری از استدلال علمی در زمینه‌های اجتماعی-علمی حمایت کند. نقاط قوت مکمل هر دو منبع بازخورد، پتانسیل ادغام هوش مصنوعی در محیط‌های یادگیری مشارکتی به‌جای جایگزینی تعامل همتایان را برجسته می‌کند. این نتایج پیامدهای عملی برای طراحی محیط‌های استدلال مبتنی بر هوش مصنوعی داشته و پژوهش‌های آتی درباره رویکردهای بازخورد ترکیبی در آموزش علوم را هدایت می‌کند.

Therapeutic writing offers significant benefits for well-being; however, for family caregivers, conventional fixed or user-initiated schedules often fail to align with their dynamic, high-stress reality. We conducted a three-week field study with 47 caregivers using a chatbot that delivered daily reflective writing cues and captured temporal, spatial, and social contexts. Our analysis identified a writing spectrum anchored by two distinct reflective modes. Under psychologically proximal conditions, participants produced detailed, emotion-rich, and care-recipient-focused narratives that supported emotional release. Under distal conditions, they generated calmer, self-focused, and analytic accounts that enabled objective reflection and cognitive reappraisal. Participants described trade-offs: proximity preserved vivid detail but limited objectivity, while distance enabled analysis but risked memory loss. This work contributes empirical evidence of how psychological distances shape reflective writing and proposes design implications for distance-aware Just-in-Time Adaptive Interventions for family caregivers' mental health support.

نوشتار درمانی مزایای قابل توجهی برای بهزیستی دارد؛ با این حال، برای مراقبان خانوادگی، برنامه‌های ثابت یا زمان‌بندی‌های آغازشده توسط کاربر اغلب با واقعیت پویای پرتنش آن‌ها هم‌راستا نمی‌شود. ما یک مطالعه میدانی سه‌هفته‌ای با ۴۷ مراقب خانوادگی انجام دادیم که در آن از یک چت‌بات استفاده شد که روزانه نشانه‌های نوشتار بازتابی را ارائه می‌داد و زمینه‌های زمانی، مکانی و اجتماعی را ثبت می‌کرد. تحلیل ما طیفی از نوشتار را شناسایی کرد که توسط دو شیوه بازتابی متمایز پایه‌گذاری شده بود. در شرایط روان‌شناختی نزدیک، شرکت‌کنندگان روایت‌هایی با جزئیات فراوان، غنی از احساسات و متمرکز بر دریافت‌کننده مراقبت تولید کردند که به رهایی هیجانی کمک می‌کرد. در شرایط دور، آن‌ها روایت‌هایی آرام‌تر، خودمحور و تحلیلی ارائه دادند که بازتاب عینی و ارزیابی شناختی را ممکن می‌ساخت. شرکت‌کنندگان به مبادلاتی اشاره کردند: نزدیکی، جزئیات زنده را حفظ می‌کرد اما عینیت را محدود می‌ساخت، در حالی که فاصله، تحلیل را ممکن می‌کرد اما خطر فراموشی را به همراه داشت. این پژوهش شواهد تجربی درباره چگونگی تأثیر فاصله‌های روان‌شناختی بر نوشتار بازتابی ارائه می‌دهد و پیامدهای طراحی برای مداخلات تطبیقی آگاه از فاصله و به‌موقع در حمایت از سلامت روان مراقبان خانوادگی را پیشنهاد می‌کند.

Background: Junior high school Social Studies has a civic mandate beyond content mastery. Community-connected approaches may strengthen that mandate by linking disciplinary concepts to local issues, institutions, evidence, and public action. Objective: This narrative review examined how community-connected Social Studies may support adolescent civic learning, with attention to place-based inquiry, action civics, open classroom climate, civic self-efficacy, student voice, digital civic learning, and the Philippine context. Methods: A structured narrative search prioritized peer-reviewed literature from 2019 to 2025 in Social Studies, civic education, middle-level education, and adolescent civic development. Foundational and official curriculum sources were added when necessary. Sources were compared by context, instructional approach, civic outcome, and implementation condition, guided by SANRA principles. Results: Six patterns emerged. Local and place-based inquiry was strongest when community contexts functioned as evidence rather than decoration. Action-oriented experiences supported civic competence when students had authentic choices and feasible roles. Open discussion connected local relevance to democratic reasoning, while civic self-efficacy helped translate knowledge into participation intentions. Digital civic learning expanded the public sphere but required explicit source evaluation. Benefits depended on teacher preparation, classroom safety, equitable access, and community support. Philippine scholarship supports deliberative and citizenship-oriented purposes, but junior high school empirical evidence remains limited. Conclusion: Community-connected Social Studies is best understood as an instructional architecture that links local inquiry, disciplinary evidence, deliberation, civic skill, and reflective action. Philippine research should test this architecture through longitudinal and classroom-based designs.

زمینه: مطالعات اجتماعی در دوره متوسطه اول دارای مأموریت مدنی فراتر از تسلط بر محتوا است. رویکردهای مرتبط با جامعه می‌توانند این مأموریت را با پیوند مفاهیم رشته‌ای به مسائل، نهادها، شواهد و کنش عمومی محلی تقویت کنند. هدف: این مرور روایی بررسی کرد که چگونه مطالعات اجتماعی مرتبط با جامعه می‌تواند یادگیری مدنی نوجوانان را با توجه به پژوهش مبتنی بر مکان، کنش مدنی، فضای باز کلاسی، خودکارآمدی مدنی، صدای دانش‌آموز، یادگیری مدنی دیجیتال و زمینه فیلیپین حمایت کند. روش‌ها: جستجوی ساختاریافته روایی، ادبیات داوری‌شده از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵ در حوزه مطالعات اجتماعی، آموزش مدنی، آموزش در سطح متوسطه و رشد مدنی نوجوانان را در اولویت قرار داد. منابع بنیادی و برنامه درسی رسمی در صورت لزوم افزوده شدند. منابع بر اساس زمینه، رویکرد آموزشی، پیامد مدنی و شرایط اجرا با راهنمایی اصول SANRA مقایسه شدند. نتایج: شش الگو شناسایی شد. پژوهش محلی و مبتنی بر مکان زمانی قوی‌تر بود که زمینه‌های جامعه به عنوان شواهد و نه تزئینات عمل می‌کردند. تجارب مبتنی بر کنش، زمانی شایستگی مدنی را تقویت می‌کرد که دانش‌آموزان انتخاب‌های اصیل و نقش‌های عملی داشتند. بحث آزاد، ارتباط محلی را به استدلال دموکراتیک پیوند می‌داد، در حالی که خودکارآمدی مدنی به ترجمه دانش به قصد مشارکت کمک می‌کرد. یادگیری مدنی دیجیتال حوزه عمومی را گسترش داد اما نیازمند ارزیابی صریح منابع بود. مزایا وابسته به آمادگی معلم، امنیت کلاس، دسترسی عادلانه و حمایت جامعه بود. پژوهش‌های فیلیپین از اهداف تأملی و شهروندی حمایت می‌کنند، اما شواهد تجربی در دوره متوسطه اول همچنان محدود است. نتیجه‌گیری: مطالعات اجتماعی مرتبط با جامعه را باید به عنوان معماری آموزشی دانست که پژوهش محلی، شواهد رشته‌ای، تأمل، مهارت مدنی و کنش بازتابی را پیوند می‌دهد. پژوهش‌های فیلیپین باید این معماری را از طریق طرح‌های طولی و مبتنی بر کلاس آزمون کنند.

Abstract Background Depressive symptoms are the most common comorbid psychiatric symptoms associated with older adults, given the physical, psychological, and emotional turmoil that most people experience. Integrative reminiscence, a type of intervention to combat these symptoms, emphasizes reflecting on one’s negative life events, resolving past conflicts, and reconciling the discrepancy between ideal and discovering personal meaning and worth in life. The review aimed to evaluate the efficacy of integrative reminiscence interventions in mitigating depressive symptoms among older adults. Methods A comprehensive literature search was conducted across four electronic databases: PubMed, CINAHL, PsycINFO, and Scopus. The search encompassed studies published in the English language. The risk of bias in randomized control and quasi-experimental studies was critically evaluated by the Cochrane ROB 2 tool, and the Cochrane ROBINS-I tool, respectively. Results A total of nine articles were included in the review. The meta-analysis showed a large and statistically significant effect of integrative reminiscence in reducing depression from post-baseline to baseline (Cohen’s d = 0.9608; p < .0001). The effects at 3-month follow-up or longer showed a similarly large effect size (Cohen’s d = 1.3159; p < 0.0001), indicating the effect of integrative reminiscence could be sustained over time for older adults with depressive symptoms. Conclusion This review demonstrates the significantly large effect of this intervention in alleviating depressive symptoms and provides robust empirical evidence for employing integrative reminiscence to reduce depressive symptoms in older adults.

زمینه: علائم افسردگی شایع‌ترین علائم روان‌پزشکی همراه در سالمندان هستند که با توجه به آشفتگی‌های جسمی، روانی و عاطفی که اکثر افراد تجربه می‌کنند، بروز می‌یابند. یادآوری تلفیقی، نوعی مداخله برای مقابله با این علائم است که بر تأمل در رویدادهای منفی زندگی، حل تعارضات گذشته و آشتی دادن تفاوت بین ایده‌آل و کشف معنا و ارزش شخصی در زندگی تأکید دارد. هدف این مرور، ارزیابی اثربخشی مداخلات یادآوری تلفیقی در کاهش علائم افسردگی در سالمندان بود. روش‌ها: جستجوی جامع منابع در چهار پایگاه داده الکترونیکی PubMed، CINAHL، PsycINFO و Scopus انجام شد. جستجو شامل مطالعات منتشرشده به زبان انگلیسی بود. خطر سوگیری در مطالعات کنترل تصادفی و شبه‌آزمایشی به‌ترتیب با ابزار Cochrane ROB 2 و Cochrane ROBINS-I به‌طور انتقادی ارزیابی شد. یافته‌ها: در مجموع نه مقاله در این مرور وارد شدند. فراتحلیل نشان داد که یادآوری تلفیقی در کاهش افسردگی از پس‌زمینه تا خط پایه، اندازه‌ی اثر بزرگ و معناداری دارد (d کوهن = ۰٫۹۶۰۸؛ p < ۰٫۰۰۰۱). اثرات در پیگیری سه‌ماهه یا بیشتر نیز اندازه‌ی اثر بزرگ مشابهی را نشان داد (d کوهن = ۱٫۳۱۵۹؛ p < ۰٫۰۰۰۱)، که نشان می‌دهد اثر یادآوری تلفیقی می‌تواند در طول زمان برای سالمندان با علائم افسردگی پایدار بماند. نتیجه‌گیری: این مرور نشان‌دهنده‌ی اندازه‌ی اثر بسیار بزرگ این مداخله در کاهش علائم افسردگی است و شواهد تجربی قوی برای به‌کارگیری یادآوری تلفیقی جهت کاهش علائم افسردگی در سالمندان ارائه می‌دهد.

This study reviews STEM Education: Shaping Future Learning Practices in the Age of AI, edited by Elmas and Akarsu and published by Palgrave Macmillan in 2026. The review examines how the book conceptualizes the transformation of STEM education in the age of artificial intelligence (AI) and evaluates the opportunities and limitations of its approach from the perspective of chemistry education. Consisting of fourteen chapters, the book was examined in terms of context and purpose, relevance to its target audience, timeliness and contribution to the literature, content, and theoretical, methodological, and practical strengths and limitations. The review indicates that the book considers AI not merely as a technological innovation but in relation to teacher education, teacher and student roles, engineering design, assessment, ethics, equity, real-life problems, and socioecological dimensions. AI is positioned as a means of supporting pedagogical and cognitive processes rather than replacing teachers or students. The chapter on teaching chemical reactions particularly illustrates the use of AI in chemistry education. However, a more holistic conceptual framework connecting the chapters and stronger empirical evidence on learning outcomes are needed. Overall, the book provides a timely, multidimensional, and critical reference for STEM, science, and chemistry education.

این مطالعه به بررسی کتاب آموزش STEM: شکل‌دهی به شیوه‌های یادگیری آینده در عصر هوش مصنوعی، به سردبیری Elmas و Akarsu و منتشرشده توسط Palgrave Macmillan در سال ۲۰۲۶ می‌پردازد. این مرور، نحوه مفهوم‌پردازی کتاب از تحول آموزش STEM در عصر هوش مصنوعی (AI) را مورد بررسی قرار داده و فرصت‌ها و محدودیت‌های رویکرد آن را از منظر آموزش شیمی ارزیابی می‌کند. کتاب متشکل از چهارده فصل است و از نظر زمینه و هدف، ارتباط با مخاطبان هدف، به‌هنگام بودن و سهم در ادبیات، محتوا و نقاط قوت و ضعف نظری، روش‌شناختی و عملی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج مرور نشان می‌دهد که کتاب، هوش مصنوعی را صرفاً به عنوان یک نوآوری فناورانه در نظر نمی‌گیرد، بلکه آن را در ارتباط با آموزش معلمان، نقش‌های معلم و دانش‌آموز، طراحی مهندسی، ارزشیابی، اخلاق، عدالت، مسائل واقعی و ابعاد اجتماعی‌ـ‌اکولوژیکی بررسی می‌کند. هوش مصنوعی به عنوان ابزاری برای حمایت از فرایندهای آموزشی و شناختی، نه جایگزینی معلمان یا دانش‌آموزان، مطرح می‌شود. فصل مربوط به آموزش واکنش‌های شیمیایی به طور خاص کاربرد هوش مصنوعی در آموزش شیمی را نشان می‌دهد. با این حال، چارچوب مفهومی جامع‌تر برای پیوند دادن فصل‌ها و شواهد تجربی قوی‌تر درباره پیامدهای یادگیری مورد نیاز است. در مجموع، این کتاب مرجع به‌هنگام، چندبعدی و انتقادی برای آموزش STEM، علوم و شیمی فراهم می‌کند.

This study investigates how principals’ instructional leadership influences teachers’ innovative work behavior, with teacher commitment and teacher professional collaboration as mediating mechanisms. Drawing on a cross-sectional survey of 812 teachers working in public schools in Türkiye, structural equation modelling with bootstrapping was employed to examine the direct and indirect effects of instructional leadership. The results indicate that instructional leadership has significant positive effects on both teacher commitment and teacher professional collaboration, which in turn enhance teachers’ innovative work behavior. Furthermore, the findings show that the mediating effects of teacher commitment and teacher professional collaboration are stronger than the direct effect of instructional leadership, underscoring their central role in linking school leadership practices with teachers’ innovative work behavior. By providing empirical evidence from a centralized education system, this study extends the international literature on instructional leadership and teacher innovation. The findings contribute theoretically by clarifying the mechanisms through which principals foster teachers’ innovative work behavior, and practically by offering insights for school leaders and policymakers seeking to cultivate teacher collaboration, strengthen commitment, and stimulate innovative work behavior in schools.

این مطالعه بررسی می‌کند که چگونه رهبری آموزشی مدیران بر رفتار کاری نوآورانه معلمان تأثیر می‌گذارد و تعهد معلم و همکاری حرفه‌ای معلمان به عنوان سازوکارهای میانجی ایفای نقش می‌کنند. با استفاده از یک پیمایش مقطعی از ۸۱۲ معلم شاغل در مدارس دولتی ترکیه، مدل‌سازی معادلات ساختاری همراه با بوت‌استرپینگ برای بررسی اثرات مستقیم و غیرمستقیم رهبری آموزشی به کار گرفته شد. نتایج نشان می‌دهد که رهبری آموزشی تأثیرات مثبت معناداری بر تعهد معلم و همکاری حرفه‌ای معلمان دارد که به نوبه خود رفتار کاری نوآورانه معلمان را ارتقا می‌بخشد. افزون بر این، یافته‌ها نشان می‌دهد که اثرات میانجی تعهد معلم و همکاری حرفه‌ای معلمان قوی‌تر از اثر مستقیم رهبری آموزشی است و نقش محوری آن‌ها را در پیوند دادن شیوه‌های رهبری مدرسه با رفتار کاری نوآورانه معلمان برجسته می‌سازد. این مطالعه با ارائه شواهد تجربی از یک نظام آموزشی متمرکز، ادبیات بین‌المللی رهبری آموزشی و نوآوری معلمان را گسترش می‌دهد. یافته‌ها از لحاظ نظری با روشن ساختن سازوکارهایی که مدیران از طریق آن‌ها رفتار کاری نوآورانه معلمان را تقویت می‌کنند، و از لحاظ عملی با ارائه بینش‌هایی برای رهبران مدارس و سیاست‌گذاران به منظور تقویت همکاری معلمان، افزایش تعهد و تحریک رفتار کاری نوآورانه در مدارس، سهم‌آفرینی می‌کند.

Background Against the backdrop of digital empowerment, generative artificial intelligence has been widely applied in school-age children’s reading education, and digital reading has become one of the primary types of environmental exposure for school-age children. However, school-age children face challenges such as insufficient age-appropriate content and uncontrollable physical and mental strain. There is an urgent demand for a public health intervention model that balances reading-related health benefits, prevents and controls digital exposure risks, avoids physical and mental health impairments, and adapts to school-age children from diverse socioeconomic backgrounds. Methods A retrospective control study design was used in this study. A total of 100 cases of school-age children aged 6–12 were collected from the standardized intervention archive of our institution from September 2025 to December 2025. According to the intervention plan actually accepted in the archive records, they were divided into the collaborative intervention group and the AI-only reading group with 50 cases in each group. In the AI-only reading group, the recorded intervention is purely generative AI independent reading intervention (college students are only responsible for equipment operation and maintenance, and do not participate in reading guidance and emotional intervention), while in the collaborative intervention group, the recorded intervention is the structured auxiliary collaborative intervention of the whole process of generative AI voice multi-round interactive reading combined with standardized training for college students. The intervention period is 12 weeks, three times a week, and each time is 20–25 min. Retrospective analysis of longitudinal data at baseline, 6 weeks of intervention, 12 weeks of follow-up and 4 weeks of follow-up, with the comprehensive score of early reading as the only preset main outcome index, repeated measurement analysis of variance, independent sample t -test and chi-square test were used to analyze the inter-group and time effects, Cohen’s d was used to evaluate the effect, and the test level was α = 0.05. Results Retrospective archive data shows that, after intervention, the collaborative intervention group achieved significantly higher composite early reading scores, phonological awareness, vocabulary comprehension accuracy, reading attention duration and reading interest scores than the AI-only reading group ( p < 0.05). The main effects of group, time and the group-time interaction were all highly statistically significant ( p < 0.01), with an effect size of Cohen’s d = 0.50 representing a moderate intervention effect. The collaborative intervention group also showed significantly higher intervention adherence rate, AI interaction completion rate, reading task completion rate and frequency of active participation than the AI-only reading group ( p < 0.05). In terms of digital health-related outcomes, the collaborative intervention group had significantly lower incidence of adverse psychological states, incidence of prodromal signs of visual fatigue and digital eye strain symptoms, and study dropout rate ( p < 0.05). Among the digital health-related safety indicators, the incidence of negative emotions, visual fatigue and research dropout rate were significantly lower than those of the AI-only reading group ( p < 0.05). The archived records showed that the whole screen duration was strictly in compliance, and there was no privacy leakage and serious adverse events. The 10% lost visit rate was controllable, and the complete rate of informed consent and the qualified rate of implementation were all 100%, and there was no privacy leakage and serious adverse events. Conclusion The generative AI interaction mode paired with college student auxiliary support is associated with sustained improvement school-age children’s core early reading ability via cumulative short-term follow-up effects. Meanwhile, this collaborative model enables effective management of digital environmental exposure risks and may reduce risks related to visual and psychological health among school-age children. The intergroup differences remained stable with reliable effect sizes. This intervention model can be may provide a reference for future implementation as a digital public health intervention targeting school-age children’s early reading, and provides preliminary empirical evidence for the standardized application of AI-supported education for school-age children. This retrospective study only reflects the differences between groups of compound intervention programs in archived cases, and cannot establish strong causal inference.

زمینه: در بستر توانمندسازی دیجیتال، هوش مصنوعی مولد به طور گسترده‌ای در آموزش خواندن کودکان سن مدرسه به کار گرفته شده است و خواندن دیجیتال به یکی از انواع اصلی مواجهه‌ی محیطی برای کودکان سن مدرسه تبدیل شده است. با این حال، کودکان سن مدرسه با چالش‌هایی مانند کمبود محتوای متناسب با سن و فشارهای جسمی و روانی غیرقابل کنترل مواجه هستند. نیاز فوری به یک الگوی مداخله‌ی سلامت عمومی وجود دارد که منافع سلامت مرتبط با خواندن را متعادل کند، خطرات مواجهه‌ی دیجیتال را پیشگیری و کنترل نماید، از آسیب‌های سلامت جسمی و روانی جلوگیری کند و با کودکان سن مدرسه از زمینه‌های اجتماعی-اقتصادی متنوع سازگار باشد. روش‌ها: در این مطالعه از طرح کنترل گذشته‌نگر استفاده شد. در مجموع ۱۰۰ مورد از کودکان سن مدرسه ۶ تا ۱۲ ساله از آرشیو مداخله‌ی استانداردشده‌ی مؤسسه‌ی ما از سپتامبر ۲۰۲۵ تا دسامبر ۲۰۲۵ جمع‌آوری شد. بر اساس برنامه‌ی مداخله‌ای که واقعاً در سوابق آرشیو پذیرفته شده بود، آن‌ها به دو گروه مداخله‌ی مشارکتی و گروه خواندن صرفاً با هوش مصنوعی تقسیم شدند که هر گروه شامل ۵۰ نفر بود. در گروه خواندن صرفاً با هوش مصنوعی، مداخله‌ی ثبت‌شده صرفاً مداخله‌ی خواندن مستقل با هوش مصنوعی مولد بود (دانشجویان دانشگاه فقط مسئول راه‌اندازی و نگهداری تجهیزات بودند و در راهنمایی خواندن و مداخله‌ی عاطفی شرکت نداشتند)، در حالی که در گروه مداخله‌ی مشارکتی، مداخله‌ی ثبت‌شده، مداخله‌ی ساختاریافته‌ی کمکی مشارکتی در کل فرایند خواندن تعاملی چندمرحله‌ای صوتی با هوش مصنوعی مولد همراه با آموزش استانداردشده برای دانشجویان دانشگاه بود. دوره‌ی مداخله ۱۲ هفته، سه بار در هفته و هر بار ۲۰ تا ۲۵ دقیقه بود. تحلیل گذشته‌نگر داده‌های طولی در خط پایه، ۶ هفته مداخله، ۱۲ هفته پیگیری و ۴ هفته پیگیری انجام شد و امتیاز جامع خواندن اولیه به عنوان تنها شاخص اصلی از پیش تعیین‌شده در نظر گرفته شد. برای تحلیل اثرات بین‌گروهی و زمانی از تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر، آزمون t مستقل و آزمون کای-دو استفاده شد، اندازه‌ی اثر با Cohen’s d ارزیابی شد و سطح آزمون α = ۰٫۰۵ بود. نتایج: داده‌های آرشیوی گذشته‌نگر نشان داد که پس از مداخله، گروه مداخله‌ی مشارکتی در امتیاز ترکیبی خواندن اولیه، آگاهی واجی، دقت درک واژگان، مدت زمان توجه به خواندن و امتیاز علاقه به خواندن به طور معناداری بالاتر از گروه خواندن صرفاً با هوش مصنوعی بود (p < 0.05). اثرات اصلی گروه، زمان و تعامل گروه-زمان همگی از نظر آماری بسیار معنادار بودند (p < 0.01) و اندازه‌ی اثر Cohen’s d = 0.50 نشان‌دهنده‌ی اثر مداخله‌ای متوسط بود. گروه مداخله‌ی مشارکتی همچنین نرخ پایبندی به مداخله، نرخ تکمیل تعامل با هوش مصنوعی، نرخ تکمیل وظیفه‌ی خواندن و فراوانی مشارکت فعال به طور معناداری بالاتری نسبت به گروه خواندن صرفاً با هوش مصنوعی نشان داد (p < 0.05). از نظر پیامدهای مرتبط با سلامت دیجیتال، گروه مداخله‌ی مشارکتی شیوع معناداری کمتری از وضعیت‌های روانی نامطلوب، نشانه‌های پیش‌درآمد خستگی بینایی و علائم خستگی چشمی دیجیتال و نرخ ترک تحصیل داشت (p < 0.05). در میان شاخص‌های ایمنی مرتبط با سلامت دیجیتال، شیوع هیجانات منفی، خستگی بینایی و نرخ ترک پژوهش به طور معناداری کمتر از گروه خواندن صرفاً با هوش مصنوعی بود (p < 0.05). سوابق آرشیوی نشان داد که مدت زمان کل استفاده از صفحه نمایش کاملاً مطابق با مقررات بوده و هیچ نشتی حریم خصوصی و رویداد نامطلوب جدی وجود نداشته است. نرخ مراجعه‌ی از دست رفته ۱۰٪ قابل کنترل بود و نرخ کامل بودن رضایت آگاهانه و نرخ اجرای واجد شرایط هر دو ۱۰۰٪ بود و هیچ نشتی حریم خصوصی و رویداد نامطلوب جدی وجود نداشت. نتیجه‌گیری: شیوه‌ی تعاملی هوش مصنوعی مولد همراه با حمایت کمکی دانشجویان دانشگاه با بهبود پایدار توانایی خواندن اولیه‌ی هسته‌ای کودکان سن مدرسه از طریق اثرات تجمعی پیگیری کوتاه‌مدت مرتبط است. در عین حال، این مدل مشارکتی امکان مدیریت مؤثر خطرات مواجهه با محیط دیجیتال را فراهم می‌کند و ممکن است خطرات مرتبط با سلامت بینایی و روانی کودکان سن مدرسه را کاهش دهد. تفاوت‌های بین‌گروهی با اندازه‌های اثر قابل اعتماد پایدار باقی ماندند. این مدل مداخله می‌تواند به عنوان مرجعی برای اجرای آینده به عنوان یک مداخله‌ی سلامت عمومی دیجیتال با هدف خواندن اولیه‌ی کودکان سن مدرسه مورد استفاده قرار گیرد و شواهد تجربی مقدماتی برای کاربرد استاندارد آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی برای کودکان سن مدرسه فراهم می‌کند. این مطالعه‌ی گذشته‌نگر فقط تفاوت‌های بین گروه‌های برنامه‌های مداخله‌ی ترکیبی در موارد آرشیوی را منعکس می‌کند و نمی‌تواند استنباط علّی قوی ایجاد کند.

Against the backdrop of the continuous advancement of inclusive education, kindergarten teachers have become crucial to determining whether the quality of preschool inclusive education can be effectively realized. However, existing studies have tended to examine teachers' attitudes, knowledge, or skills separately, with limited structural explanation of how deep-seated qualities, intrinsic motivation, and explicit practices jointly constitute teacher competency in preschool inclusive settings. This study integrated the Iceberg Model and the Onion Model to construct a five-dimensional framework of kindergarten teachers' inclusive education competency, including inclusive literacy, inclusive knowledge, inclusive motivation, teaching adjustment, and collaborative influence. A two-stage quantitative design was adopted. A self-developed 39-item questionnaire was finalized based on a pretest with 239 kindergarten teachers, and a formal survey was then conducted among 298 kindergarten teachers in Chongqing, China. The results showed that teachers' overall inclusive education competency was above the midpoint, but the five dimensions developed unevenly. Inclusive literacy and teaching adjustment were relatively higher, inclusive knowledge and inclusive motivation were close to the overall average, and collaborative influence was the weakest dimension. Further analyses indicated that backbone teachers and teachers who had received relevant training showed higher levels of competency. Teachers who had contact with children with special needs had higher mean scores across dimensions, but the differences were not statistically robust. Meanwhile, cumulative training duration did not show the expected positive relationship with overall competency, suggesting that training participation and training duration reflect different aspects of professional growth and that accumulated training hours cannot be equated with training quality. The findings indicate that kindergarten teachers' inclusive education competency is not a single reserve of knowledge or skills, but a composite structure comprising deepseated qualities, a knowledge base, intrinsic motivation, and practical abilities. This study provides empirical evidence from western China and offers implications for localized assessment, teacher support systems, and training improvement.

در بستر پیشرفت مستمر آموزش فراگیر، معلمان مهدکودک نقش کلیدی در تعیین تحقق مؤثر کیفیت آموزش فراگیر پیش‌دبستانی ایفا می‌کنند. با این حال، پژوهش‌های موجود عمدتاً نگرش‌ها، دانش یا مهارت‌های معلمان را به طور جداگانه بررسی کرده‌اند و توضیح ساختاری محدودی درباره این‌که چگونه ویژگی‌های عمیق، انگیزش درونی و عملکردهای آشکار به طور مشترک شایستگی معلمان در محیط‌های فراگیر پیش‌دبستانی را شکل می‌دهند، ارائه داده‌اند. این مطالعه با ادغام مدل کوه یخ و مدل پیازی، چارچوبی پنج‌بعدی از شایستگی معلمان مهدکودک در آموزش فراگیر شامل سواد فراگیر، دانش فراگیر، انگیزش فراگیر، تعدیل تدریس و تأثیر همکاری را تدوین کرد. طرح پژوهش کمی دو مرحله‌ای اتخاذ شد. پرسشنامه‌ای ۳۹ ماده‌ای که توسط پژوهشگران تدوین شده بود، بر اساس پیش‌آزمون با ۲۳۹ معلم مهدکودک نهایی شد و سپس پیمایش اصلی در میان ۲۹۸ معلم مهدکودک در چونگ‌کینگ، چین انجام گرفت. نتایج نشان داد که شایستگی کلی معلمان در آموزش فراگیر بالاتر از نقطه میانی بود، اما پنج بعد توسعه‌یافته به طور یکنواخت رشد نکرده بودند. سواد فراگیر و تعدیل تدریس نسبتاً بالاتر بودند، دانش فراگیر و انگیزش فراگیر نزدیک به میانگین کلی بودند و تأثیر همکاری ضعیف‌ترین بعد بود. تحلیل‌های بیشتر نشان داد که معلمان کلیدی و معلمانی که آموزش مرتبط دریافت کرده بودند، سطوح بالاتری از شایستگی را نشان دادند. معلمانی که با کودکان دارای نیازهای ویژه تماس داشتند، میانگین نمرات بالاتری در ابعاد مختلف داشتند، اما تفاوت‌ها از لحاظ آماری معنادار نبود. همچنین، مدت تجمعی آموزش رابطه مثبت مورد انتظار با شایستگی کلی را نشان نداد که این امر نشان می‌دهد مشارکت در آموزش و مدت آموزش جنبه‌های متفاوتی از رشد حرفه‌ای را منعکس می‌کند و ساعات تجمعی آموزش را نمی‌توان معادل کیفیت آموزش دانست. یافته‌ها نشان می‌دهد که شایستگی معلمان مهدکودک در آموزش فراگیر صرفاً ذخیره‌ای از دانش یا مهارت نیست، بلکه ساختاری مرکب متشکل از ویژگی‌های عمیق، بنیان دانشی، انگیزش درونی و توانایی‌های عملی است. این مطالعه شواهد تجربی از غرب چین ارائه می‌دهد و پیامدهایی برای ارزیابی بومی، نظام‌های حمایت از معلمان و بهبود آموزش دارد.

Minority viewpoints are often suppressed in power-imbalanced group decision-making due to social pressure to comply with the majority. To address this problem, we developed an LLM-powered dissenting minority support system that aimed to foster attention to minority views through either AI-generated counterarguments or AI-mediated messages. We conducted a mixed-method experiment with 96 participants in 24 groups, comparing minority members’ experiences across baseline, AI-counterargument, and AI-mediated message conditions. Our findings revealed a nuanced trade-off: AI-generated counterarguments fostered a more flexible atmosphere and enhanced satisfaction, while AI-mediated messaging increased minority participation but unexpectedly reduced their psychological safety. This research contributes empirical evidence on how different AI implementations affect group dynamics, identifies a critical support paradox between participation and psychological safety, provides design implications for future systems, and highlights ethical challenges in implementing AI-mediated communication in hierarchical settings. These insights advance understanding of designing more equitable AI support for power-imbalanced group decision-making.

دیدگاه‌های اقلیت در تصمیم‌گیری گروهی با عدم توازن قدرت اغلب به دلیل فشار اجتماعی برای تبعیت از اکثریت سرکوب می‌شوند. برای رفع این مشکل، ما سامانه‌ای مبتنی بر مدل زبانی بزرگ (LLM) جهت حمایت از اقلیت مخالف توسعه دادیم که هدف آن جلب توجه به دیدگاه‌های اقلیت از طریق پاداستدلال‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی یا پیام‌های میانجی‌گری‌شده توسط هوش مصنوعی بود. ما یک آزمایش ترکیبی با ۹۶ شرکت‌کننده در ۲۴ گروه انجام دادیم و تجربیات اعضای اقلیت را در شرایط پایه، پاداستدلال هوش مصنوعی و پیام میانجی‌گری‌شده توسط هوش مصنوعی مقایسه کردیم. یافته‌های ما نشان داد که یک موازنه ظریف وجود دارد: پاداستدلال‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی فضای انعطاف‌پذیرتری ایجاد کرده و رضایت را افزایش دادند، در حالی که پیام‌های میانجی‌گری‌شده توسط هوش مصنوعی مشارکت اقلیت را افزایش داد اما به طور غیرمنتظره‌ای ایمنی روانی آن‌ها را کاهش داد. این پژوهش شواهد تجربی درباره تأثیر پیاده‌سازی‌های مختلف هوش مصنوعی بر پویایی‌های گروه ارائه می‌دهد، به یک پارادوکس حمایتی مهم میان مشارکت و ایمنی روانی اشاره می‌کند، پیامدهای طراحی برای سامانه‌های آینده را مطرح می‌سازد و چالش‌های اخلاقی در اجرای ارتباط میانجی‌گری‌شده توسط هوش مصنوعی در محیط‌های سلسله‌مراتبی را برجسته می‌کند. این یافته‌ها به درک بهتر طراحی حمایت‌های عادلانه‌تر مبتنی بر هوش مصنوعی برای تصمیم‌گیری گروهی با عدم توازن قدرت کمک می‌کند.

CONTEXT: What happens when a system keeps working-not because it is well designed but because people keep absorbing the strain? That question stayed with me after studying a community-led vaccination clinic during the COVID-19 pandemic. It delivered hundreds of vaccinations a day, with no formal chain of command or protocols. By any measure, it was a success. What it cost to sustain that success was never examined. Across my empirical work, I kept encountering the same pattern: systems functioning because people stretched roles, coordinated through workarounds and relied on relationships that were not designed to carry the full load. These adaptations were effective. Yet they were also hiding strain. CONCEPTUAL CONTRIBUTION: In this paper, I introduce Brittle Threshold as a concept for attending to this condition. Rather than treating adaptive action as evidence of success, Brittle Threshold frames adaptive action as diagnostic information: evidence of how a system is coping and how close it may be operating to its limits. Drawing on resilience engineering and on empirical patterns from studies of team adaptation and community crisis response, I argue that adaptive success and vulnerability regularly coexist. The more smoothly work appears to run, the more it may depend on fragile support. IMPLICATIONS: Brittle Threshold offers three contributions. It translates what adaptive success conceals in health professions education, it shifts what counts as evidence of system strain and it unsettles the moralisation of endurance as professional virtue. The question it opens is not why systems fail, but when is endurance no longer enough?

زمینه: چه اتفاقی می‌افتد زمانی که یک سیستم به کار خود ادامه می‌دهد – نه به این دلیل که به خوبی طراحی شده است، بلکه به این دلیل که افراد فشار را جذب می‌کنند؟ این پرسش پس از مطالعه یک کلینیک واکسیناسیون با مدیریت جامعه‌محور در دوران همه‌گیری COVID-19 ذهن مرا مشغول کرد. این کلینیک روزانه صدها واکسیناسیون انجام می‌داد، بدون هیچ زنجیره فرماندهی رسمی یا پروتکل‌های مشخص. با هر معیاری، این یک موفقیت به شمار می‌آمد. اما هزینه‌ای که برای حفظ این موفقیت صرف شد، هرگز مورد بررسی قرار نگرفت. در سراسر پژوهش‌های تجربی‌ام، بارها با همین الگو مواجه شدم: سیستم‌هایی که به این دلیل کار می‌کنند که افراد نقش‌های خود را گسترش می‌دهند، از راه‌حل‌های موقتی برای هماهنگی استفاده می‌کنند و به روابطی تکیه دارند که برای تحمل بار کامل طراحی نشده‌اند. این انطباق‌ها مؤثر بودند، اما در عین حال فشار را پنهان می‌کردند. مشارکت مفهومی: در این مقاله، مفهوم «آستانه شکننده» را برای توجه به این وضعیت معرفی می‌کنم. به جای آنکه اقدام انطباقی به عنوان نشانه موفقیت تلقی شود، آستانه شکننده اقدام انطباقی را به عنوان اطلاعات تشخیصی در نظر می‌گیرد: شواهدی از نحوه مقابله سیستم و میزان نزدیکی آن به مرزهای عملکردی خود. با بهره‌گیری از مهندسی تاب‌آوری و الگوهای تجربی حاصل از مطالعات انطباق تیمی و پاسخ به بحران‌های اجتماعی، استدلال می‌کنم که موفقیت انطباقی و آسیب‌پذیری غالباً همزمان وجود دارند. هرچه کارکرد سیستم روان‌تر به نظر برسد، احتمالاً بیشتر به حمایت‌های شکننده وابسته است. پیامدها: آستانه شکننده سه دستاورد ارائه می‌دهد. آنچه را که موفقیت انطباقی در آموزش حرفه‌های سلامت پنهان می‌کند، آشکار می‌سازد؛ معیارهای شناسایی فشار سیستم را تغییر می‌دهد و ارزش‌گذاری اخلاقی تحمل را به عنوان فضیلت حرفه‌ای به چالش می‌کشد. پرسشی که مطرح می‌شود این نیست که چرا سیستم‌ها شکست می‌خورند، بلکه این است که چه زمانی دیگر تحمل کافی نیست؟

BACKGROUND: Educator leadership behaviors are widely recognized as an important component of the classroom environment and may be associated with student engagement and critical thinking disposition. In health sciences education, these competencies are fundamental to clinical reasoning and evidence-based decision-making. However, empirical evidence examining the associations among educator leadership styles, student engagement, and critical thinking disposition remains limited. METHODS: This explanatory sequential mixed-methods study was conducted at a Saudi health sciences university. Quantitative data were collected from a stratified random sample of 351 undergraduate students across four health sciences colleges using the Leadership Style Questionnaire, the Critical Thinking Disposition Scale, and the University Student Engagement Inventory. Data were analyzed using descriptive statistics, Pearson's correlations, multiple linear regression, and bootstrapped cross-sectional indirect-effect analysis. Qualitative data were subsequently collected from 58 unique participants through 40 semi-structured interviews and four focus group discussions (28 participants, including 10 who also participated in interviews) and analyzed using inductive reflexive thematic analysis. RESULTS: Students reported mean student engagement and critical thinking disposition scores above the scale midpoint. Democratic leadership demonstrated the strongest positive bivariate associations with student engagement (r = .363, p < .001) and critical thinking disposition (r = .402, p < .001), whereas laissez-faire leadership demonstrated comparatively weaker associations. In adjusted regression analyses, democratic leadership remained independently associated with student engagement (β = 0.39, p < .001) and critical thinking disposition (β = 0.15, p = .007), whereas laissez-faire leadership showed no statistically significant independent association with either outcome after adjustment for the remaining leadership styles. Bootstrapped indirect-effect analysis indicated that student engagement statistically accounted for part of the association between democratic leadership and critical thinking disposition. Qualitative findings converged with and expanded the quantitative results, with students describing participatory teaching behaviors, open dialogue, constructive questioning, collaborative learning, and clear instructional guidance as supporting engagement and reflective thinking. CONCLUSIONS: Democratic educator leadership demonstrated the strongest positive associations with student engagement and critical thinking disposition. These findings suggest that participatory teaching approaches may represent valuable components of faculty development and educational practice. Longitudinal and multi-institutional studies are warranted to further examine the temporal relationships among educator leadership, student engagement, and critical thinking disposition.

زمینه: رفتارهای رهبری اعضای هیئت علمی به طور گسترده‌ای به عنوان یکی از مؤلفه‌های مهم محیط کلاس درس شناخته می‌شوند و ممکن است با مشارکت دانشجویان و گرایش به تفکر انتقادی مرتبط باشند. در آموزش علوم سلامت، این شایستگی‌ها برای استدلال بالینی و تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد اساسی هستند. با این حال، شواهد تجربی درباره بررسی ارتباط میان سبک‌های رهبری اعضای هیئت علمی، مشارکت دانشجویان و گرایش به تفکر انتقادی همچنان محدود است. روش‌ها: این مطالعه آمیخته توضیحی-توالی در یک دانشگاه علوم سلامت عربستان انجام شد. داده‌های کمی از یک نمونه تصادفی طبقه‌بندی‌شده شامل ۳۵۱ دانشجوی کارشناسی از چهار دانشکده علوم سلامت با استفاده از پرسشنامه سبک رهبری، مقیاس گرایش به تفکر انتقادی و فهرست مشارکت دانشجویان دانشگاه جمع‌آوری شد. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، همبستگی پیرسون، رگرسیون خطی چندگانه و تحلیل اثر غیرمستقیم مقطعی با بوت‌استرپ تحلیل شدند. سپس داده‌های کیفی از ۵۸ شرکت‌کننده منحصر به فرد از طریق ۴۰ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و چهار بحث گروهی متمرکز (۲۸ شرکت‌کننده، شامل ۱۰ نفر که در مصاحبه‌ها نیز شرکت داشتند) جمع‌آوری و با استفاده از تحلیل تماتیک بازتابی استقرایی تحلیل شد. یافته‌ها: دانشجویان میانگین نمرات مشارکت دانشجویی و گرایش به تفکر انتقادی بالاتر از نقطه میانی مقیاس را گزارش کردند. رهبری دموکراتیک قوی‌ترین ارتباط مثبت دو متغیره را با مشارکت دانشجویان (r = 0.363, p < 0.001) و گرایش به تفکر انتقادی (r = 0.402, p < 0.001) نشان داد، در حالی که رهبری رهاشده (laissez-faire) ارتباطات ضعیف‌تری داشت. در تحلیل‌های رگرسیون تعدیل‌شده، رهبری دموکراتیک به طور مستقل با مشارکت دانشجویان (β = 0.39, p < 0.001) و گرایش به تفکر انتقادی (β = 0.15, p = 0.007) مرتبط باقی ماند، در حالی که رهبری رهاشده پس از تعدیل برای سایر سبک‌های رهبری، هیچ ارتباط مستقل معناداری با هیچ‌یک از پیامدها نشان نداد. تحلیل اثر غیرمستقیم با بوت‌استرپ نشان داد که مشارکت دانشجویان به طور آماری بخشی از ارتباط میان رهبری دموکراتیک و گرایش به تفکر انتقادی را تبیین می‌کند. یافته‌های کیفی با نتایج کمی همگرا و آن‌ها را گسترش داد؛ به طوری که دانشجویان رفتارهای تدریس مشارکتی، گفت‌وگوی باز، پرسشگری سازنده، یادگیری مشارکتی و راهنمایی آموزشی شفاف را به عنوان عوامل حمایت‌کننده از مشارکت و تفکر تأملی توصیف کردند. نتیجه‌گیری: رهبری دموکراتیک اعضای هیئت علمی قوی‌ترین ارتباط مثبت را با مشارکت دانشجویان و گرایش به تفکر انتقادی نشان داد. این یافته‌ها حاکی از آن است که رویکردهای تدریس مشارکتی می‌توانند اجزای ارزشمندی برای توسعه اعضای هیئت علمی و عمل آموزشی باشند. مطالعات طولی و چندمرکزی برای بررسی بیشتر روابط زمانی میان رهبری اعضای هیئت علمی، مشارکت دانشجویان و گرایش به تفکر انتقادی توصیه می‌شود.

Objectives Students’ well-being is a critical indicator of their academic performance, pro-social behavior, and future development. Students’ perceived relationships with parents, teachers, and peers, along with their sense of school belonging, are significantly associated with their well-being. This study aimed to examine whether students’ sense of school belonging mediates the relationship between perceived parent–teacher–student relationship and well-being. The study also explored whether there were differences between primary and secondary school students on the main dimensions. Methods Data were obtained from the Organisation for Economic Co-operation and Development Survey on Social and Emotional Skills, which included responses from 6,742 students in Suzhou, China (3,508 Grade 4 and 3,234 Grade 10 students). A t -test was used to determine whether any differences existed in the five dimensions between students in Grades 4 and 10. Correlation and regression analyses were used to analyze the relationship between different variables. Structural equation modeling with a bootstrap resampling procedure was employed to test the mediation model. Results The findings showed that primary school students reported positive relationships with parents and peers, greater overall well-being, and a stronger sense of school belonging than secondary school students. However, they reported less positive relationships with their teachers. After controlling for other variables, the findings indicated that students’ perceived parent–teacher–student relationships and sense of school belonging were positively and significantly related with students’ well-being. These four dimensions collectively explain 44.8% of the variation in the differences in students’ sense of well-being. The results of the bootstrap mediation analysis showed that students’ sense of school belonging significantly partially mediated the relationship between perceived parent-teacher-student relationships and well-being. Conclusion Well-being serves as an important indicator that is positively associated with students’ current learning and development and may be relevant to their future success. This study provides empirical evidence that a sense of school belonging serves as a key mediating mechanism through which perceived parent-teacher-student relationships translate into students’ well-being, extending the application of belongingness theory and self-determination theory within the Chinese educational context. It is imperative for school authorities, teachers, and parents to create a learning environment that promotes students’ aspirations, well-being, and academic development.

اهداف: بهزیستی دانش‌آموزان شاخصی حیاتی برای عملکرد تحصیلی، رفتارهای اجتماعی مثبت و رشد آینده آن‌ها است. روابط ادراک‌شده دانش‌آموزان با والدین، معلمان و همسالان، همراه با احساس تعلق به مدرسه، به طور معناداری با بهزیستی آن‌ها مرتبط است. هدف این مطالعه بررسی این بود که آیا احساس تعلق به مدرسه نقش میانجی‌گری در رابطه بین روابط ادراک‌شده والد–معلم–دانش‌آموز و بهزیستی ایفا می‌کند یا خیر. همچنین، تفاوت‌های بین دانش‌آموزان ابتدایی و متوسطه در ابعاد اصلی مورد بررسی قرار گرفت. روش‌ها: داده‌ها از پیمایش مهارت‌های اجتماعی و هیجانی سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) به دست آمد که شامل پاسخ‌های ۶٬۷۴۲ دانش‌آموز در سوژو، چین (۳٬۵۰۸ دانش‌آموز پایه چهارم و ۳٬۲۳۴ دانش‌آموز پایه دهم) بود. برای تعیین وجود تفاوت در پنج بعد بین دانش‌آموزان پایه چهارم و دهم، از آزمون t استفاده شد. برای تحلیل رابطه بین متغیرهای مختلف، از تحلیل همبستگی و رگرسیون استفاده گردید. مدل‌یابی معادلات ساختاری با روش بوت‌استرپ برای آزمون مدل میانجی‌گری به کار رفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که دانش‌آموزان ابتدایی روابط مثبت‌تری با والدین و همسالان، بهزیستی کلی بالاتر و احساس تعلق به مدرسه قوی‌تری نسبت به دانش‌آموزان متوسطه گزارش کردند. با این حال، آن‌ها روابط مثبت کمتری با معلمان خود گزارش نمودند. پس از کنترل سایر متغیرها، یافته‌ها نشان داد که روابط ادراک‌شده والد–معلم–دانش‌آموز و احساس تعلق به مدرسه به طور مثبت و معناداری با بهزیستی دانش‌آموزان مرتبط است. این چهار بعد به طور جمعی ۴۴٫۸٪ از واریانس تفاوت‌های احساس بهزیستی دانش‌آموزان را تبیین می‌کنند. نتایج تحلیل میانجی‌گری بوت‌استرپ نشان داد که احساس تعلق به مدرسه به طور معناداری به صورت جزئی نقش میانجی‌گری در رابطه بین روابط ادراک‌شده والد–معلم–دانش‌آموز و بهزیستی ایفا می‌کند. نتیجه‌گیری: بهزیستی به عنوان شاخصی مهم مطرح است که با یادگیری و رشد فعلی دانش‌آموزان ارتباط مثبت دارد و ممکن است برای موفقیت آینده آن‌ها نیز حائز اهمیت باشد. این مطالعه شواهد تجربی ارائه می‌دهد که احساس تعلق به مدرسه به عنوان سازوکار میانجی‌گری کلیدی عمل می‌کند که از طریق آن روابط ادراک‌شده والد–معلم–دانش‌آموز به بهزیستی دانش‌آموزان منتهی می‌شود و کاربرد نظریه تعلق و نظریه خودتعیین‌گری را در بستر آموزشی چین گسترش می‌دهد. ضروری است که مسئولان مدرسه، معلمان و والدین محیط یادگیری‌ای فراهم کنند که موجب ارتقای انگیزه، بهزیستی و رشد تحصیلی دانش‌آموزان شود.