Ali

Purpose: This study aimed to explain the factors influencing the construction of national identity in Iraqi school environments. Methods and Materials: This qualitative study was conducted using an exploratory and interpretive approach. Participants consisted of 20 university faculty members, educational researchers, school administrators, and experts from Tehran who had relevant academic or professional experience in education, curriculum studies, sociology, cultural studies, political science, citizenship education, national identity, or the Iraqi sociocultural context. Participants were selected through purposive sampling with maximum variation, and sampling continued until informational saturation was achieved. Data were collected through semi-structured, in-depth interviews lasting approximately 45–70 minutes. Interviews were recorded with participants' permission, transcribed verbatim, and analyzed using conventional qualitative content analysis. Meaning units were identified, condensed, coded, compared continuously, and organized into subcategories and broader conceptual categories. Credibility, dependability, confirmability, and transferability were enhanced through member checking, peer review of coding, maximum variation, systematic documentation of analytical decisions, and repeated comparison of interpretations with the original transcripts. Findings: Qualitative analysis yielded six major categories influencing national identity construction in Iraqi school environments: educational and curricular factors, teacher-related factors, school cultural and organizational factors, sociocultural factors, political and institutional factors, and family, media, and community factors. Educational and curricular factors received the greatest analytical emphasis, particularly inclusive curriculum design, history and civic education, national symbols, cultural representation, and extracurricular citizenship activities. Sociocultural factors highlighted the importance of integrating ethnic, religious, linguistic, and regional diversity within a shared national framework. Political and institutional factors emphasized institutional trust, educational equality, policy coherence, and political neutrality. Teachers and school climate were identified as important mediators through fairness, inclusive pedagogy, participation, and respectful interaction. Family narratives, community discourse, and digital media were also found to reinforce or weaken school-based national identity formation. Conclusion: National identity construction in Iraqi schools is a multidimensional and interactive process requiring coherence among curriculum, teacher practices, inclusive school culture, recognition of sociocultural diversity, institutional fairness, and the wider family, community, and media environment.

هدف: این پژوهش با هدف تبیین عوامل مؤثر بر شکل‌گیری هویت ملی در محیط‌های مدرسه‌ای عراق انجام شده است. روش‌ها و مواد: این مطالعه کیفی با رویکرد اکتشافی و تفسیری صورت گرفته است. شرکت‌کنندگان شامل ۲۰ نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاه، پژوهشگران آموزشی، مدیران مدارس و متخصصان از تهران بودند که دارای تجربه علمی یا حرفه‌ای مرتبط در حوزه آموزش، مطالعات برنامه‌درسی، جامعه‌شناسی، مطالعات فرهنگی، علوم سیاسی، آموزش شهروندی، هویت ملی یا زمینه اجتماعی‌فرهنگی عراق بودند. نمونه‌گیری به صورت هدفمند با حداکثر تنوع انجام شد و تا رسیدن به اشباع اطلاعاتی ادامه یافت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و عمیق به مدت تقریبی ۴۵ تا ۷۰ دقیقه گردآوری شد. مصاحبه‌ها با اجازه شرکت‌کنندگان ضبط، به صورت کلمه‌به‌کلمه پیاده‌سازی و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی متعارف مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. واحدهای معنایی شناسایی، تلخیص، کدگذاری، به طور مستمر مقایسه و در زیرمقوله‌ها و مقوله‌های مفهومی گسترده‌تر سازمان‌دهی شدند. اعتبار، قابلیت اتکا، تأییدپذیری و انتقال‌پذیری از طریق بازبینی اعضا، بازنگری همتایان در کدگذاری، حداکثر تنوع، مستندسازی نظام‌مند تصمیمات تحلیلی و مقایسه مکرر تفسیرها با متن اصلی مصاحبه‌ها تقویت شد. یافته‌ها: تحلیل کیفی شش مقوله اصلی مؤثر بر شکل‌گیری هویت ملی در محیط‌های مدرسه‌ای عراق را نشان داد: عوامل آموزشی و برنامه‌درسی، عوامل مرتبط با معلم، عوامل فرهنگی و سازمانی مدرسه، عوامل اجتماعی‌فرهنگی، عوامل سیاسی و نهادی، و عوامل خانواده، رسانه و جامعه. عوامل آموزشی و برنامه‌درسی بیشترین تأکید تحلیلی را داشتند، به ویژه طراحی برنامه‌درسی فراگیر، آموزش تاریخ و شهروندی، نمادهای ملی، بازنمایی فرهنگی و فعالیت‌های فوق‌برنامه شهروندی. عوامل اجتماعی‌فرهنگی بر اهمیت ادغام تنوع قومی، مذهبی، زبانی و منطقه‌ای در چارچوب ملی مشترک تأکید داشتند. عوامل سیاسی و نهادی بر اعتماد نهادی، برابری آموزشی، انسجام سیاستی و بی‌طرفی سیاسی تأکید کردند. معلمان و فضای مدرسه به عنوان میانجی‌های مهم از طریق عدالت، آموزش فراگیر، مشارکت و تعامل محترمانه شناسایی شدند. روایت‌های خانوادگی، گفتمان جامعه و رسانه‌های دیجیتال نیز در تقویت یا تضعیف شکل‌گیری هویت ملی مبتنی بر مدرسه نقش داشتند. نتیجه‌گیری: شکل‌گیری هویت ملی در مدارس عراق فرایندی چندبعدی و تعاملی است که نیازمند انسجام میان برنامه‌درسی، عملکرد معلمان، فرهنگ مدرسه فراگیر، شناسایی تنوع اجتماعی‌فرهنگی، عدالت نهادی و محیط گسترده‌تر خانواده، جامعه و رسانه است.

Purpose: The present study aimed to compare the effectiveness of positive parenting training and Choice Theory–based parenting training on the parent–child relationship. Methods and Materials: This study employed a quasi-experimental design with a pretest–posttest control group and a follow-up assessment. The statistical population consisted of all mothers of boys aged 6 to 9 years enrolled in schools within Educational District 6 of the Mashhad Department of Education during the 2025–2026 academic year. Participants were selected using purposive non-probability sampling based on the inclusion and exclusion criteria (Group 1: positive parenting training, n = 15; Group 2: Choice Theory–based parenting training, n = 15; Group 3: control, n = 15). Following selection, participants were randomly assigned by lottery to the positive parenting training and Choice Theory–based parenting training intervention groups. Data were collected using the short form of the Mother–Child Relationship Scale developed by Pianta (1994). Data were analyzed using descriptive statistics (mean and standard deviation) and inferential statistics (repeated-measures analysis of variance). Findings: The findings indicated that both interventions had a positive and statistically significant effect on improving the parent–child relationship. However, Choice Theory–based parenting training was more effective in strengthening the parent–child relationship. These effects remained stable at the follow-up assessment. Conclusion: Both educational approaches demonstrated practical effectiveness in improving the parent–child relationship. However, the Choice Theory approach, with its emphasis on empathic communication and understanding children's psychological needs, was more effective in fostering a deeper emotional bond between mothers and their children. It is recommended that future parent education programs integrate both approaches to maximize intervention effectiveness.

هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش فرزندپروری مثبت و آموزش فرزندپروری مبتنی بر نظریه انتخاب بر رابطه والد–کودک انجام شد. روش‌ها و مواد: این پژوهش از نوع شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل و ارزیابی پیگیری بود. جامعه آماری شامل کلیه مادران پسران ۶ تا ۹ ساله مشغول به تحصیل در مدارس ناحیه ۶ آموزش و پرورش مشهد در سال تحصیلی ۲۰۲۵–۲۰۲۶ بود. نمونه‌ها با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند غیرتصادفی و بر اساس معیارهای ورود و خروج انتخاب شدند (گروه ۱: آموزش فرزندپروری مثبت، n = ۱۵؛ گروه ۲: آموزش فرزندپروری مبتنی بر نظریه انتخاب، n = ۱۵؛ گروه ۳: کنترل، n = ۱۵). پس از انتخاب، شرکت‌کنندگان به صورت تصادفی با قرعه‌کشی به گروه‌های مداخله آموزش فرزندپروری مثبت و آموزش فرزندپروری مبتنی بر نظریه انتخاب تخصیص یافتند. داده‌ها با استفاده از فرم کوتاه مقیاس رابطه مادر–کودک Pianta (۱۹۹۴) جمع‌آوری شد. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی (تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر) تحلیل گردید. یافته‌ها: نتایج نشان داد هر دو مداخله تأثیر مثبت و معناداری بر بهبود رابطه والد–کودک داشتند. با این حال، آموزش فرزندپروری مبتنی بر نظریه انتخاب در تقویت رابطه والد–کودک اثربخش‌تر بود. این اثرات در ارزیابی پیگیری نیز پایدار ماند. نتیجه‌گیری: هر دو رویکرد آموزشی اثربخشی عملی در بهبود رابطه والد–کودک نشان دادند. با این حال، رویکرد نظریه انتخاب با تأکید بر ارتباط همدلانه و درک نیازهای روان‌شناختی کودکان، در ایجاد پیوند عاطفی عمیق‌تر میان مادران و فرزندانشان مؤثرتر بود. پیشنهاد می‌شود برنامه‌های آتی آموزش والدین، هر دو رویکرد را برای حداکثرسازی اثربخشی مداخلات ادغام نمایند.

This study addresses the critical deficiency in speaking skills among university students, a challenge primarily attributed to the reliance on traditional teaching methods and the limited time allocated for authentic verbal practice within the classroom. The research aims to construct a comprehensive theoretical framework for the Flipped Classroom strategy and identify the pedagogical and linguistic justifications for its implementation in developing speaking skills, while providing practical procedural recommendations for its integration into higher education. Adopting a descriptive-analytical approach through a critical review of educational literature, the findings reveal that the flipped model significantly enhances students' fluency, linguistic accuracy, and capacity for spontaneous expression. Furthermore, the model fosters increased motivation and active participation by granting learners the autonomy to progress at their own pace, as pre-class preparation helps mitigate "language anxiety" and bolsters confidence during real-time communicative interactions. Despite these advantages, the research identifies several implementation challenges, most notably the digital divide, potential cognitive overload, and the necessity for intensive faculty training in digital instructional design. Ultimately, the study concludes that the Flipped Classroom represents a fundamental philosophical shift that redefines educational roles, transforming class time from passive instruction into a dynamic "living linguistic laboratory" focused on intensive communicative practice.

Graduate employability Outcomes (GEO) is a crucial issue in emerging countries, where skill gaps and unemployment among university graduates are consistently rising. In this context, higher education institutions (HEIs) play a pivotal role in developing a strategic approach to fill the gap through collaboration between academia and industry. Nowadays, every higher education institution in emerging countries has an internal quality assurance cell (IQAC), and they play a critical role in ensuring continuous improvement, stakeholder engagement, and curriculum development. However, despite the growing relevance of this issue, limited empirical studies have been conducted on the mediating role of IQAC in the relationship between industry and academia for confirming graduate employability in an emerging economy, like Bangladesh. The purpose of this study is to examine the mediating role of IQAC, including university curriculum (UC), job scholars’ opportunities (JSO), on the association between university-industry collaboration (UIC), and university GEO in Bangladesh, using partial least squares structural equation modelling (PLS-SEM) under the quantitative research approach. Data were collected using a structured questionnaire from university graduates, faculty members, and administrative staff. The empirical evidence reveals that UIC significantly contributes to GEO; moreover, IQAC plays a substantial mediating role, including UC and JSO. The findings of the study offer practical contributions for higher educational institutions (HEIs), policymakers, and industry experts to continuously improve graduate employability outcomes, such as practical competencies, skills development, and job readiness.

Improving educational quality requires human resource (HR) management that supports teachers’ continuous professional development and adaptation to global demands. This study aims to describe the management of educational HR transformation toward global quality at SMP Muhammadiyah 15 Surabaya and identify its supporting and inhibiting factors. A qualitative approach was employed, with data collected through non-participant observation, interviews, and documentation. Informants were selected through purposive sampling and included the vice principal, the vice principal for curriculum, two teachers, and two students. Data were analyzed through data reduction, data display, conclusion drawing, and verification. The findings indicate that HR transformation is managed through planning, organizing, implementation, supervision, and evaluation. Development programs include internal and external training, a teacher learning community, weekly learning reflection, monthly coaching, and academic supervision. Supporting factors include a collaborative culture, regular professional guidance, and school support. Inhibiting factors comprise limited time, insufficient openness in reflection, short coaching sessions, delayed follow-up, and some teachers’ extrinsic motivation. These findings provide contextual insights into school-level HR management but do not establish program effectiveness in improving student learning outcomes or achieving global quality standards. ABSTRAK Peningkatan mutu pendidikan membutuhkan manajemen sumber daya manusia (SDM) yang mampu mengembangkan kompetensi guru secara berkelanjutan dan adaptif terhadap tuntutan global. Penelitian ini bertujuan mendeskripsikan manajemen transformasi SDM pendidikan menuju mutu global di SMP Muhammadiyah 15 Surabaya serta mengidentifikasi faktor pendukung dan penghambatnya. Penelitian menggunakan pendekatan kualitatif dengan teknik pengumpulan data berupa observasi non-partisipan, wawancara, dan dokumentasi. Informan dipilih secara purposive, meliputi wakil kepala sekolah, wakil kepala sekolah bidang kurikulum, dua guru, dan dua peserta didik. Data dianalisis melalui reduksi data, penyajian data, serta penarikan kesimpulan dan verifikasi. Hasil penelitian menunjukkan bahwa transformasi SDM dikelola melalui perencanaan, pengorganisasian, pelaksanaan, pengawasan, dan evaluasi. Program pengembangan mencakup pelatihan internal dan eksternal, komunitas belajar, learning reflection mingguan, coaching bulanan, dan supervisi akademik. Faktor pendukung meliputi budaya kolaborasi, pembinaan rutin, serta dukungan sekolah, sedangkan hambatannya mencakup keterbatasan waktu, keterbukaan refleksi, durasi coaching, keterlambatan tindak lanjut, dan motivasi ekstrinsik sebagian guru. Temuan ini bersifat kontekstual dan belum membuktikan efektivitas program terhadap hasil belajar atau pencapaian standar mutu global.

Future orientation is an important developmental aspect for twelfth-grade senior high school students, who must decide on further study or careers after graduation. A preliminary study through interviews with the guidance and counseling teacher and an open-ended questionnaire administered to 50 twelfth-grade students of Sekolah Menengah Islam (SMI) Hidayatullah, Banjar Regency, showed that none of the respondents had clear future goals. This community service activity aimed to provide understanding and initial skills in setting future goals through the “Aku Bisa” (I Can) program, a psychoeducation-based activity consisting of an interactive lecture on goal setting, creating a “my aspirations” mind map, and a short film discussion. The one-day program was attended by 105 twelfth-grade students. Outcomes were evaluated through a pre-test and post-test based on a future orientation scale, observation during the activities, and a participant evaluation sheet. A paired sample t-test showed no significant difference between scores before and after the program (t(95) = 0.245; p = 0.807). Nevertheless, participants were able to write down their aspirations and plan how to achieve them in a mind map, and most participants rated their understanding of the material (78.10% good and very good) and the benefits of the activity (87.62% good and very good) favorably. This program can serve as an initial step in introducing future planning to students; however, longer implementation and follow-up evaluation are needed to detect meaningful changes in future orientation

Rapid eye movement (REM) sleep behavior disorder (RBD) is a parasomnia in which the normal muscle atonia of REM sleep is lost, and patients act out their dreams.Serotonergic antidepressants such as selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) are a recognized trigger, but in psychiatric patients the nocturnal behaviors are easily attributed to stress or to the primary illness.We report the case of a 46-year-old man with schizoaffective disorder, depressive type, maintained on aripiprazole 15 mg daily, who was started on escitalopram 10 mg at bedtime (day one); the dose was reduced to 5 mg on day 77.Around day 430, about 14 months after starting escitalopram and while taking 5 mg, he began to walk in his sleep and act out his dreams, including punching movements and, on one occasion, walking while holding a clothing iron, with no recollection on waking.The episodes occurred late in the night, with his eyes closed, two to three times a month and were accompanied by sleep paralysis and daytime sleepiness.His mental status examination and routine blood tests were unremarkable.He declined polysomnography and brain imaging, so a diagnosis of probable RBD, possibly associated with escitalopram, was made on clinical grounds; a non-REM parasomnia could not be excluded.On day 616, escitalopram was stopped and clonazepam 0.5 mg at bedtime was started at the same time.The episodes had stopped by day 665.Clonazepam was discontinued on day 772, and at the latest follow-up on day 1962 there had been no recurrence.Because clonazepam was started when escitalopram was withdrawn, the improvement cannot be attributed to stopping escitalopram alone, although the absence of recurrence after clonazepam was discontinued supports a role for the antidepressant.Clinicians who prescribe serotonergic antidepressants should take a sleep history from patients and their bed partners, arrange polysomnography where it is available, and review the suspected drug.

Instilling a sense of responsibility is a fundamental component of character education, particularly when the values taught at school are not fully reflected in students behavior. This issue has been observed at SMP Sepuluh Nopember Sidoarjo, specifically regarding the fulfillment of academic tasks and obligations, adherence to school rules, and students’ awareness of their own actions. This study aims to describe and analyze how a sense of responsibility is fostered through learning contracts and morning routines. A descriptive qualitative approach was employed. Data were collected via non-participant observation, in-depth interviews, and document analysis. Participants were selected through purposive sampling and included the vice-principal for academic affairs, the vice-principal for student affairs, social studies teachers, and eighth-grade students. Data analysis followed the Miles and Huberman model, encompassing data collection, reduction, presentation, conclusion drawing, and verification. Data credibility was ensured through triangulation and participant validation. The findings indicate that learning contracts instill academic responsibility by establishing agreements regarding rules, assignment deadlines, and the consequences of non-compliance. Simultaneously, morning routines provide students with opportunities to develop a sense of responsibility through structured activities, such as morning prayers (duha), morning prayes, Quran recitation review and calisthenics. These two strategies complement each other in promoting the fulfillment of obligations and commitments, as well as enhancing student self-awareness. Because the development of a sense of responsibility varies among students, it requires ongoing support and encouragement. ABSTRAK Penanaman karakter tanggung jawab merupakan bagian penting dalam pendidikan karakter, terutama nilai-nilai yang ditanamkan di sekolah belum sepenuhnya tercermin dalam perilaku peserta didik. Permasalahan tersebut ditemukan di SMP Sepuluh Nopember Sidoarjo, khususnya dalam pelaksanaan tugas dan kewajiban pembelajaran, kepatuhan terhadap aturan, serta kesadaran peserta didik dalam bertindak. Penelitian ini bertujuan untuk mendeskripsikan dan menganalisis implementasi penanaman karakter tanggung jawab melalui kontrak belajar dan pembiasaan pagi. Penelitian menggunakan pendekatan kualitatif dengan jenis deskriptif. Data diperoleh melalui observasi non-partisipatif, wawancara mendalam, dan dokumentasi. Informasi dipilih menggunakan teknik purposive sampling, meliputi Wakil Kepala Sekolah bidang Kurikulum, Wakil Kepala Sekolah bidang Kesiswaan, guru mata pelajaran IPS dan peserta didik kelas VIII. Analisis data menggunakan model Miles dan Huberman melalui tahapan pengumpulan data, reduksi data, penyajian data, serta penarikan kesimpulan dan verifikasi. Kredibilitas data diperiksa melalui triangulasi dan member check. Hasil penelitian menunjukkan bahwa kontrak belajar menanamkan tanggung jawab akademik melalui kesepakatan mengenai aturan, batas waktu pengumpulan tugas dan konsekuensi pelanggaran. Sementara itu pembiasaan pagi memberikan kesempatan kepada peserta didik untuk mempraktikkan tanggung jawab melalui kegiatan terjadwal, seperti salat duha, doa pagi, murajaah, dan senam. Kedua strategi tersebut saling melengkapi dalam mendukung pelaksanaan kewajiban, kepatuhan terhadap kesepakatan, serta kesadaran peserta didik. Perkembangan karakter tanggung jawab belum merata sehingga memerlukan pendampingan dan penguatan secara berkelanjutan.

ایجاد حس مسئولیت‌پذیری، به‌ویژه زمانی که ارزش‌های آموزش‌داده‌شده در مدرسه به‌طور کامل در رفتار دانش‌آموزان منعکس نمی‌شود، جزء اساسی آموزش شخصیت است. این مسئله در مدرسه متوسطه اول ده نوامبر سیدوارجو، به‌ویژه در زمینه انجام تکالیف و وظایف تحصیلی، پایبندی به قوانین مدرسه و آگاهی دانش‌آموزان از اعمال خود مشاهده شده است. هدف این مطالعه توصیف و تحلیل چگونگی پرورش حس مسئولیت‌پذیری از طریق قراردادهای یادگیری و روتین‌های صبحگاهی است. از یک رویکرد توصیفی-کیفی استفاده شد. داده‌ها از طریق مشاهده غیرمشارکتی، مصاحبه‌های عمیق و تحلیل اسناد جمع‌آوری شدند. شرکت‌کنندگان با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و شامل معاون آموزشی، معاون پرورشی، معلمان علوم اجتماعی و دانش‌آموزان پایه هشتم بودند. تحلیل داده‌ها بر اساس مدل مایلز و هیبرمن، شامل جمع‌آوری داده‌ها، کاهش داده‌ها، ارائه داده‌ها، نتیجه‌گیری و اعتبارسنجی بود. اعتبار داده‌ها از طریق سه‌گانه‌سازی و اعتبارسنجی با مشارکت‌کنندگان تضمین شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که قراردادهای یادگیری با ایجاد توافق‌هایی در مورد قوانین، مهلت تحویل تکالیف و پیامدهای عدم پایبندی، مسئولیت‌پذیری تحصیلی را در دانش‌آموزان تقویت می‌کنند. همزمان، روتین‌های صبحگاهی فرصت‌هایی را برای پرورش حس مسئولیت‌پذیری از طریق فعالیت‌های ساختاریافته مانند نماز صبح، اذان صبح، مرور قرآن و ورزش صبحگاهی در اختیار دانش‌آموزان قرار می‌دهند. این دو استراتژی در ترویج انجام وظایف و تعهدات و همچنین افزایش خودآگاهی دانش‌آموزان مکمل یکدیگر هستند. از آنجا که توسعه حس مسئولیت‌پذیری در میان دانش‌آموزان متفاوت است، نیاز به حمایت و تشویق مستمر دارد.

Teacher assessment literacy has received increasing attention, yet evidence remains fragmented across studies. This systematic review and meta-analysis synthesized 18 studies comprising 21 independent samples using the ALI, CALI, and TALQ instruments. The pooled mean score was 16.48 (95% CI [14.86, 18.10]) on a 35-point scale, indicating low assessment literacy, with substantial between-study heterogeneity (I² = 99.21%). Publication year, geographical region, instrument type, teacher status, teaching level, and subject specialization were not significant moderators. This review provides the first quantitative benchmark of teacher assessment literacy across the ALI, CALI, and TALQ instruments and highlights the need to strengthen assessment literacy through pre-service education, continuous professional development, and context-responsive educational policies.

Justice stands at the centre of Islamic law, yet its link with human values remains unclear. Many Muslim states apply Islamic rules without reference to their moral purposes. This gap produces unfair outcomes for women, minorities, and accused persons. This study aims to show how Quranic imperatives connect legal rules with universal human values. It also explains how Maqasid al-Shariah can guide that connection in modern law. The research uses a qualitative design with doctrinal and document analysis. It examines the Quran, Sunnah, classical juristic works, Pakistani statutes, and recent scholarship. The results show that justice governs every Quranic rule and applies equally to all people. Maqasid al-Shariah bridges divine text and human welfare, while human dignity links Islamic law with human rights. The study recommends purpose-based review of laws, judicial training, and stronger protection for weaker parties. Islamic law achieves real fairness only when text and purpose work together.

The validity of assessment instruments is a crucial aspect in ensuring the quality of learning evaluations in Islamic Religious Education (PAI). However, there are still evaluation instruments that are developed without considering the alignment of indicators, constructs, and measurement objectives, which may result in inaccurate data. This study aims to examine the concepts, types, testing procedures, and methods for determining the validity of assessment instruments through a literature review. The method used is library research with a descriptive qualitative approach. Data were obtained from various books, scientific journals, and relevant documents, and then analyzed descriptively. The results of the study indicate that the validity of an instrument encompasses logical validity and empirical validity, which complement each other in ensuring the accuracy of measurements. Validity testing was conducted systematically through construct definition, development of a test blueprint, expert validation, instrument pilot testing, and statistical analysis. A valid instrument is capable of producing data that is accurate, credible, and supports sound educational decision-making.

Abstract Lifelong learning is important for everyone, individually and collectively within institutions and communities. In today’s “learning society”, learning is not just a process driven by the learning system or the social system; it can also be a process in which the learners play an active role. This article focuses on the Erasmus+ project “Empowerment for migrants, from camps to integration” (CAMPLUS) in the Kurdistan Region of Iraq (KRI). Between 2021 and 2022, personal resources management (PRM) training was implemented in three refugee camps in Erbil. The central question driving the project was whether, and how, PRM can transform refugee learners’ ability to define and pursue their developmental goals. This inquiry is rooted in Paulo Freire’s critical pedagogy, which promotes dialogical learning as a means of empowering marginalised learners as agents of their own education. PRM integrates the validation of prior learning (VPL) with personalised pathways, based on the belief that competencies, gained formally, informally or experientially, should be recognised as the foundation for further learning. This approach aligns with Freire’s ideal of critical consciousness, which posits learning as a process of naming, reclaiming and transforming one’s reality. Using a qualitative analysis involving 15 refugees and three trainers, the authors explore how learner agency and institutional affordance combine to create meaningful learning outcomes. The study addresses a key gap in research: how reflective, personalised education can function in settings marked by displacement and limited opportunities.

Digital technologies have become integral to higher education, yet the psychological strain they create for students is still poorly understood from the students’ own perspective, particularly in developing countries. This qualitative study explored university students lived experiences of digital stress (used interchangeably with technology stress and technostress to denote stress arising from digital devices and technology-based academic systems), including its sources, psychological impacts, and coping strategies. A phenomenological qualitative design was employed. Fifteen students (7 male, 8 females; aged 19–28 years) enrolled in BS, MS/MPhil, and PhD programmes at public and private universities in Islamabad and Rawalpindi, Pakistan, were selected through purposive sampling and interviewed using semi-structured, in-depth interviews. The data were analysed using the thematic analysis approach of Braun and Clarke (2006). Five themes were identified: (1) Academic Digital Overload, (2) Technological Anxiety and Uncertainty, (3) Emotional and Cognitive Exhaustion, (4) Constant Connectivity Pressure, and (5) Coping Strategies for Digital Stress. Students described managing multiple platforms and a continuous digital workload, fear of technical failure during examinations and submissions, mental fatigue, reduced concentration and irritability, and an expectation of being permanently available. Despite these stressors, students used time management, digital breaks, and peer support to cope. Interpreted through Technostress Theory and the Transactional Model of Stress and Coping, the findings show that digital stress is a multidimensional phenomenon shaped by academic demands, technological environments, and coping resources. Universities should develop student-centred digital learning systems that reduce technology-induced stress and promote psychological well-being.

Abstract Governments and organizations increasingly endorse the importance of mental health in all forms of policy, though emphasis in measurement still remains on indicators such as GDP, depression, and other common disorders. In this study of 92 countries ( n = 53,799), we assess the mental health of individuals around the world alongside measures of financial and social well-being. Findings include a trend of languishing mental health across many groups, particularly among younger adults and within higher-income countries. While positive trends are observed for education and income, a number of concerning trends also emerge, particularly the poor results for young adults and generally moderate results for employed individuals. In sum, we find an alarming but perhaps unsurprisingly low level of positive mental health in a substantial number of countries, but also identify specific economic, social, and other indicators that policymakers could target in improving the well-being of the populations they serve.

This study aims to explain the implementation of the hidden curriculum through school habituation in shaping students' disciplined character at MTs Al-Quraniyah Manna, South Bengkulu Regency. The hidden curriculum refers to values instilled in students through school culture, teacher role modeling, rules, and daily habits that are not included in the formal curriculum. This study employed a qualitative approach classified as descriptive research. Data were collected through observation, interviews, and documentation, and analyzed using the Miles and Huberman interactive model, which includes data collection, condensation, display, and conclusion drawing/verification. The findings reveal that the hidden curriculum is implemented through two primary habituation activities: the TAKRIR program (daily Qur'anic muroja'ah before classes) and congregational Dhuhr prayer conducted regularly from Monday to Thursday at the Maria Affan Mosque. Three main mechanisms contribute to the formation of students' disciplined character: behavioral habituation through consistent daily routines, teacher role modeling through active participation and direct guidance, and the establishment of a strong religious school culture. The results indicate improvements in students' punctuality, compliance with school rules, orderliness during worship, and intrinsic awareness to fulfill obligations without coercion. Therefore, the hidden curriculum through sustained religious habituation serves as an effective strategy for building students' disciplined character at MTs Al-Quraniyah Manna.

Introduction This study evaluates interactive digital practice modules for grammar acquisition in German as a foreign language, focusing on verb-complement patterns involving verb meaning, complement selection, case marking, and prepositional choice. Drawing on construction-based pedagogy, it examines digitally supported retrieval practice, self-paced learning, response checking, and structured comparison. Methods The study analyzed an archived dataset of 61 Arabic-speaking university learners who participated in a six-week quasi-experimental pretest-posttest design. The experimental group used interactive digital modules, while the control group received conventional instruction. Because the recovered test forms differed in length, scores were converted into percentages, although this adjustment could not ensure measurement equivalence. Results Both groups demonstrated statistically significant improvements in percentage scores from pretest to posttest. However, the difference in learning gains between the experimental and control groups was not statistically significant. Discussion The findings suggest that grammar learning improved under both instructional conditions without establishing a significant advantage for the digital modules. Because digital delivery and pedagogical organization varied simultaneously, their independent contributions could not be determined. Furthermore, percentage-based score conversion did not address potential differences in test difficulty, content coverage, or measurement precision. The study highlights the importance of comparable assessment instruments, transparent outcome measures, and designs capable of distinguishing technological effects from pedagogical effects in digitally mediated second language grammar instruction.

Emotional intelligence (EI) has emerged as a relevant professional competency in nursing, yet its relationship with career growth remains underexplored in Saudi Arabia. This study examined the association between total emotional intelligence and perceived career growth among nurses in the Jazan Health Cluster. A cross-sectional correlational design was employed with 295 registered nurses in the Jazan Health Cluster recruited via convenience sampling. EI was measured using the Schutte Self-Report Emotional Intelligence Test, and career growth was measured using the Career Growth Scale. Pearson correlation and multiple linear regression served as the primary analytical strategies. The sample was predominantly female (78.0%), Saudi (67.1%), and BSN-qualified (74.9%), with a mean age of 36.28 years (SD = 7.94). Mean total EI was 127.98 (SD = 9.96), and mean total career growth was 53.73 (SD = 6.66). EI was positively correlated with career growth ( r = .351, 95% CI [0.246, 0.447], p < .001). Exploratory analysis showed that total EI was most strongly correlated with Career Capacity ( r = .438). Social Skills and Emotion Utilization showed broad positive patterns across the non-salary career-growth domains, whereas total EI was not associated with Salary Increase ( r = − .008, 95% CI [-0.122, 0.106]). The association between the total scores remained after covariate adjustment (B = 0.213, standardized β = 0.319, HC3 p < .001; adjusted R² = 0.220). Total emotional intelligence was positively associated with perceived career growth among nurses in Saudi Arabia after covariate adjustment but was not associated with perceived salary growth. Exploratory findings suggest that emotional competencies may be more relevant to developmental and relational aspects of career growth than to financial advancement. The findings may inform broader professional-development strategies aligned with Saudi Arabia’s Vision 2030 healthcare workforce priorities.

Humanistic–religious education integrates spiritual values, social relationships, and character development in primary education. However, its conceptual dimensions, implementation mechanisms, and outcome evidence remain inconsistently documented, particularly in Satuan Pendidikan Kerjasama (SPK) schools. This study presents a systematic review protocol with preliminary synthesis to examine conceptualisation, implementation practices, potential best practices, and contextual conditions. The planned review covers publications from 2014 to 2026 across Scopus, Web of Science, ERIC, DOAJ, Google Scholar, and Indonesian academic sources. The preliminary corpus comprises ten studies identified through targeted searches, including qualitative case studies, quantitative and mixed-methods research, and conceptual analysis. Formal database searching, PRISMA screening, and critical appraisal remain incomplete. Preliminary patterns indicate that vertical–spiritual and horizontal–social dimensions predominate, while habituation and school culture feature prominently in implementation. Explicit curriculum mapping and family–community engagement are less consistently documented, and comparable pupil-outcome evidence remains limited. Evidence concerning SPK schools is particularly sparse, precluding definitive best-practice claims. A proposed four-layer framework may guide further synthesis of conceptual dimensions, implementation mechanisms, outcomes, and contextual conditions. These preliminary observations require verification through completion of the systematic review before supporting evidence-based recommendations.

Background Clinical research on psychedelic-assisted therapy (PAT) has expanded substantially in recent years, particularly for post-traumatic stress disorder (PTSD) and depressive disorders. Contemporary studies have generally evaluated psychedelic administration within controlled therapeutic settings that include psychological support, preparation, and integration. However, variability in clinical response and methodological challenges have highlighted the importance of individual, relational, and contextual factors, often described as “set and setting,” in understanding therapeutic outcomes. The role of psychotherapy and the broader therapeutic context therefore remains an important area of investigation. Objective This scoping review aimed to map the contemporary evidence on PAT, characterize the clinical and psychotherapeutic approaches used with psilocybin, MDMA, LSD, and DMT, summarize reported clinical and safety findings, and identify methodological, mechanistic, ethical, and implementation considerations across existing protocols. Methods A structured search of PubMed, PsycINFO, Scopus, and ClinicalTrials.gov was conducted on 23 February 2026. Sources published or publicly available between January 2020 and November 2025 were eligible. The review included peer-reviewed and relevant non-peer-reviewed sources addressing psychedelic-assisted interventions, including primary clinical studies, reviews, clinical trial registrations, regulatory documents, and other relevant contextual sources. Records were managed using Zotero and screened against predefined Population, Concept, and Context criteria. Findings were synthesized descriptively according to source type and evidence domain. Results The mapped evidence was most developed for MDMA-assisted therapy in PTSD and psilocybin-assisted interventions for depressive disorders. Randomized clinical trials reported reductions in PTSD and depressive symptoms following MDMA- and psilocybin-based interventions, respectively, while emerging clinical evidence also investigated LSD-based treatment for generalized anxiety disorder. Evidence for DMT-assisted therapy remained comparatively preliminary, with several available sources consisting of trial registrations or industry-reported information. Across the literature, preparation, supervised psychedelic administration, and integration were common therapeutic components, although the structure and intensity of psychotherapy varied substantially. Functional unblinding, expectancy effects, heterogeneity of psychotherapeutic approaches, and limitations in long-term safety data were recurring concerns. Ethical issues included informed consent during altered states of consciousness, therapist competence and boundaries, cultural considerations, and equitable access. Conclusion PAT represents a rapidly developing area of clinical research, but the evidence base remains heterogeneous across compounds, indications, therapeutic models, and levels of evidential maturity. Future research should improve the standardization and reporting of psychotherapeutic interventions, strengthen methods for assessing blinding and expectancy, establish consistent long-term safety monitoring, and develop robust ethical and equity frameworks. Clear distinction between peer-reviewed clinical findings and preliminary or contextual evidence will also be essential as PAT research progresses toward broader clinical implementation.

English language learning among Muslim students in Indonesia often faces tensions between Western cultural influences and Islamic values. This study aims to understand how Muslim students' lived experiences in English learning shape their Islamic identity, how they negotiate tensions between Islamic values and Western culture, and how social contexts such as pesantren influence identity construction. This qualitative research employs a phenomenological approach. Participants were seven Muslim students at UIN K.H. Abdurrahman Wahid Pekalongan with backgrounds in pesantren or Islamic boarding schools. Data were collected through semi-structured in-depth interviews. The findings reveal that Muslim students perceive English as a bridge for global da'wah and academic advancement, not as a threat. They actively practice critical cultural filtration taking linguistic benefits while rejecting values contradicting Islam. The pesantren environment supports this harmonization, for example through integrating vocabulary memorization after the Subuh prayer. This study concludes that learning a foreign language and preserving Islamic identity can coexist harmoniously. It recommends developing culturally and religiously sensitive English curricula in Islamic educational institutions.

یادگیری زبان انگلیسی در میان دانشجویان مسلمان اندونزی غالباً با تنش‌هایی میان تأثیرات فرهنگی غربی و ارزش‌های اسلامی مواجه است. هدف این پژوهش، فهم چگونگی تأثیر تجارب زیسته دانشجویان مسلمان در یادگیری زبان انگلیسی بر هویت اسلامی آنان، نحوه مذاکره آن‌ها با تنش‌های میان ارزش‌های اسلامی و فرهنگ غربی، و نقش زمینه‌های اجتماعی همچون پیام‌رسان (pesantren) در ساخت هویت است. این پژوهش کیفی با رویکرد پدیدارشناسی انجام شده است. شرکت‌کنندگان شامل هفت دانشجوی مسلمان دانشگاه UIN K.H. Abdurrahman Wahid Pekalongan با پیشینه تحصیل در پیام‌رسان یا مدارس شبانه‌روزی اسلامی بودند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و عمیق گردآوری شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که دانشجویان مسلمان، زبان انگلیسی را به عنوان پلی برای دعوت جهانی (da'wah) و پیشرفت علمی تلقی می‌کنند و آن را تهدید نمی‌دانند. آن‌ها با رویکرد انتقادی به پالایش فرهنگی می‌پردازند و ضمن بهره‌گیری از مزایای زبانی، ارزش‌هایی را که با اسلام مغایرت دارد، رد می‌کنند. محیط پیام‌رسان از این همسویی حمایت می‌کند؛ به عنوان مثال، از طریق ادغام حفظ واژگان پس از نماز صبح (Subuh). این پژوهش نتیجه می‌گیرد که یادگیری زبان خارجی و حفظ هویت اسلامی می‌تواند به طور هماهنگ همزیستی داشته باشد. همچنین، توسعه برنامه‌های درسی زبان انگلیسی حساس به فرهنگ و مذهب در مؤسسات آموزشی اسلامی توصیه می‌شود.

The digitization of the Qur’an has reconfigured how Qur’anic interpretation (tafsīr) is produced, mediated, and perceived, particularly as artificial intelligence (AI) enters a tradition grounded in sanad, the chain of scholarly transmission. This study aims to examine the development of AI in digital tafsir, compare algorithmic interpretation with classical tafsir methodology, and assess how algorithmic visibility relates to epistemic authority and the validity of interpretation. Using a descriptive-analytical-critical approach combined with comparative and critical (naqd) methods, this library research draws on scholarly literature on digital religion, AI, and tafsir, including a secondary comparative study of ChatGPT and classical tafsir. The analysis is framed by Islamic epistemology, namely sanad, uṣūl al-tafsīr, and maqāṣid al-sharī‘ah. The findings indicate that AI has evolved from digitization and curated repositories into generative systems that are effective for access, linguistic analysis, and the preservation of turāth. However, the generative model examined shows limitations regarding sanad, asbāb al-nuzūl, maqāṣid, and verifiable references, although this evidence is limited and cannot be generalized to all AI systems. Aspects that have undergone a shift is the visibility and perceived authority of interpretation, not demonstrably its epistemic legitimacy. These findings demonstrate that the shift is an epistemological tendency rather than an empirically proven displacement of scholars, and that integrating scholarly authority with digital innovation should follow four principles of a digital sanad: source traceability, scholarly accountability, methodological transparency, and the separation of visibility from legitimacy.

دیجیتالی‌شدن قرآن، نحوه تولید، واسطه‌گری و ادراک تفسیر قرآن (تفسیر) را به‌ویژه با ورود هوش مصنوعی (AI) به سنتی مبتنی بر سند، یعنی زنجیره انتقال علمی، بازپیکربندی کرده است. هدف این مطالعه بررسی توسعه هوش مصنوعی در تفسیر دیجیتال، مقایسه تفسیر الگوریتمی با روش‌شناسی تفسیر کلاسیک و ارزیابی ارتباط رویت‌پذیری الگوریتمی با اقتدار معرفتی و روایی تفسیر است. با بهره‌گیری از رویکرد توصیفی-تحلیلی-انتقادی همراه با روش‌های مقایسه‌ای و انتقادی (نقد)، این پژوهش کتابخانه‌ای از ادبیات علمی درباره دین دیجیتال، هوش مصنوعی و تفسیر بهره می‌گیرد و شامل مطالعه تطبیقی ثانویه میان ChatGPT و تفسیر کلاسیک است. تحلیل در چارچوب معرفت‌شناسی اسلامی، به‌ویژه سند، اصول تفسیر (اصول التفسیر) و مقاصد شریعت (مقاصد الشریعه) صورت گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که هوش مصنوعی از دیجیتالی‌سازی و مخازن گزینش‌شده به سامانه‌های مولد تکامل یافته که برای دسترسی، تحلیل زبانی و حفظ تراث مؤثر هستند. با این حال، مدل مولد بررسی‌شده در زمینه سند، اسباب النزول، مقاصد و منابع قابل راستی‌آزمایی محدودیت‌هایی دارد، هرچند این شواهد محدود بوده و قابلیت تعمیم به همه سامانه‌های هوش مصنوعی را ندارد. جنبه‌هایی که دچار تحول شده‌اند، رویت‌پذیری و اقتدار ادراک‌شده تفسیر است، نه مشروعیت معرفتی آن به‌صورت اثبات‌شده. این یافته‌ها نشان می‌دهد که این تحول، گرایشی معرفتی است نه جابه‌جایی تجربی اثبات‌شده جایگاه علما، و اینکه ادغام اقتدار علمی با نوآوری دیجیتال باید بر اساس چهار اصل سند دیجیتال صورت گیرد: قابلیت ردیابی منبع، پاسخگویی علمی، شفافیت روش‌شناختی و تفکیک رویت‌پذیری از مشروعیت.

Associations among schema-related vulnerability, emotional experiences, subjective cognitive complaints, and perceived mathematics understanding remain insufficiently understood among university students in Mogadishu, Somalia. This cross-sectional study examined early maladaptive schemas (EMS), mathematics anxiety (MA), psychological distress (PD), perceived cognitive processing difficulties (P-CPD), and perceived conceptual understanding in mathematics (P-CUM) among 467 undergraduates from five universities. Concurrent self-report data were analysed using PLS-SEM with 5,000 bootstrap resamples. A reduced 27-item specification excluding EMS2 and PD8 served as the primary model, supplemented by demographic adjustment and a 29-item sensitivity specification. EMS was positively associated with MA (β = 0.698), MA with PD (β = 0.726) and P-CPD (β = 0.264), and PD with P-CPD (β = 0.548); P-CPD was negatively associated with P-CUM (β = − 0.371; all p < 0.001). MA → P-CUM (β = − 0.099, p = 0.091) and PD → P-CUM (β = − 0.058, p = 0.428) were nonsignificant in the primary model. After demographic adjustment, the MA association became significant but remained small, indicating specification sensitivity. All five hypothesized indirect coefficients were significant, but they represent statistical associations under one proposed ordering. PD and P-CPD remained borderline distinct (HTMT = 0.852), and common-method covariance could not be excluded. These findings do not establish temporal mediation or distinct successive psychological processes. Reverse, reciprocal, and alternative orderings remain compatible with the design. Interpretation is restricted to the participating sample and study-specific operationalisations; longitudinal, multi-source research with independently validated measures is needed before broader conclusions can be drawn.

ارتباط میان آسیب‌پذیری مرتبط با طرحواره، تجارب هیجانی، شکایات شناختی ذهنی و درک ادراک‌شده ریاضی در میان دانشجویان دانشگاه‌های موگادیشو، سومالی، به‌طور کافی شناخته نشده است. این مطالعه مقطعی به بررسی طرحواره‌های ناسازگار اولیه (EMS)، اضطراب ریاضی (MA)، پریشانی روان‌شناختی (PD)، دشواری‌های ادراک‌شده پردازش شناختی (P-CPD) و درک مفهومی ادراک‌شده در ریاضی (P-CUM) در میان ۴۶۷ دانشجوی کارشناسی از پنج دانشگاه پرداخت. داده‌های خودگزارشی همزمان با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) و ۵٬۰۰۰ بازنمونه‌گیری بوت‌استرپ تحلیل شد. مدل اصلی شامل ۲۷ گویه و حذف EMS2 و PD8 بود و با تعدیل جمعیت‌شناختی و مدل حساسیت ۲۹ گویه‌ای تکمیل شد. EMS با MA (β = ۰٫۶۹۸)، MA با PD (β = ۰٫۷۲۶) و P-CPD (β = ۰٫۲۶۴)، و PD با P-CPD (β = ۰٫۵۴۸) ارتباط مثبت داشتند؛ P-CPD با P-CUM ارتباط منفی نشان داد (β = ‎−۰٫۳۷۱؛ همه p < ۰٫۰۰۱). مسیر MA → P-CUM (β = ‎−۰٫۰۹۹، p = ۰٫۰۹۱) و PD → P-CUM (β = ‎−۰٫۰۵۸، p = ۰٫۴۲۸) در مدل اصلی معنادار نبودند. پس از تعدیل جمعیت‌شناختی، ارتباط MA معنادار اما همچنان کوچک شد که حساسیت مدل را نشان می‌دهد. هر پنج ضریب غیرمستقیم فرض‌شده معنادار بودند، اما این‌ها صرفاً بیانگر ارتباط آماری در یک ترتیب پیشنهادی هستند. PD و P-CPD همچنان در مرز تمایز باقی ماندند (HTMT = ۰٫۸۵۲) و همبستگی روش مشترک قابل رد نبود. این یافته‌ها میانجی‌گری زمانی یا فرایندهای روان‌شناختی متوالی متمایز را اثبات نمی‌کنند. ترتیب‌های معکوس، متقابل و جایگزین با طراحی مطالعه سازگار باقی می‌مانند. تفسیر نتایج به نمونه شرکت‌کننده و عملیاتی‌سازی‌های خاص مطالعه محدود است؛ پیش از نتیجه‌گیری‌های گسترده‌تر، پژوهش‌های طولی چندمنبعی با ابزارهای مستقل و معتبر مورد نیاز است.

A cross-sectional study was conducted between June and August 2024 involving 445 clinical nurses working conducted between June and August 2024 involved 445 clinical nurses at a tertiary hospital in Turkey to explore how mental fatigue influences examine how mental fatigue affects health self-efficacy and the propensity for medical errors. After obtaining the necessary institutional permissions, After obtaining the necessary institutional permissions, After obtaining the necessary institutional permissions, data were collected through face-to-face interviews using the Descriptive Characteristics Information Form, the Mental Fatigue Scale, the Health Self-Efficacy Scale, and the Medical Error Tendency Scale in Nursing, after obtaining the necessary institutional permissions. The data were analyzed using parametric and nonparametric tests, correlation analysis, and structural equation modeling. Nurses’ mean scores were 15.58±4.82 for mental fatigue, 144.55±18.19 for health self-efficacy, and 199.76±25.65 for medical error tendency. The findings indicated that mental fatigue significantly influenced nurses’ health self-efficacy, but did not affect their tendency toward medical errors. The proposed model explained 33.3% of the variance in health self-efficacy and 94.2% of the variance in medical error tendency. Descriptive analyses and structural equation modeling (SEM) were used to evaluate the proposed model in accordance with STROBE recommendations. These results suggest that reducing mental fatigue may enhance nurses’ health self-efficacy and support safer clinical practices. Therefore, developing and implementing educational and managerial strategies to mitigate mental fatigue is essential to strengthen nurses’ self-efficacy and to minimize risks that threatenthreatening patient and staff safety.

یک مطالعه مقطعی بین ژوئن تا اوت ۲۰۲۴ با مشارکت ۴۴۵ پرستار بالینی شاغل در یک بیمارستان سطح سوم در ترکیه به منظور بررسی تأثیر خستگی ذهنی بر خودکارآمدی سلامت و گرایش به خطاهای پزشکی انجام شد. پس از اخذ مجوزهای نهادی لازم، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های حضوری و با استفاده از فرم اطلاعات ویژگی‌های توصیفی، مقیاس خستگی ذهنی، مقیاس خودکارآمدی سلامت و مقیاس گرایش به خطای پزشکی در پرستاری جمع‌آوری گردید. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های پارامتریک و ناپارامتریک، تحلیل همبستگی و مدل‌سازی معادلات ساختاری تحلیل شدند. میانگین نمرات پرستاران برای خستگی ذهنی ۱۵٫۵۸±۴٫۸۲، خودکارآمدی سلامت ۱۴۴٫۵۵±۱۸٫۱۹ و گرایش به خطای پزشکی ۱۹۹٫۷۶±۲۵٫۶۵ بود. یافته‌ها نشان داد که خستگی ذهنی تأثیر معناداری بر خودکارآمدی سلامت پرستاران دارد، اما بر گرایش آن‌ها به خطاهای پزشکی تأثیری ندارد. مدل پیشنهادی ۳۳٫۳٪ از واریانس خودکارآمدی سلامت و ۹۴٫۲٪ از واریانس گرایش به خطای پزشکی را تبیین کرد. برای ارزیابی مدل پیشنهادی، تحلیل‌های توصیفی و مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) مطابق با توصیه‌های STROBE به کار گرفته شد. این نتایج نشان می‌دهد که کاهش خستگی ذهنی می‌تواند خودکارآمدی سلامت پرستاران را افزایش داده و از عملکرد ایمن‌تر بالینی حمایت کند. بنابراین، توسعه و اجرای راهبردهای آموزشی و مدیریتی برای کاهش خستگی ذهنی به منظور تقویت خودکارآمدی پرستاران و به حداقل رساندن خطراتی که ایمنی بیماران و کارکنان را تهدید می‌کند، ضروری است.

Electronic cognitive behavioral therapy (e-CBT) is a scalable intervention for anxiety and depressive disorders.While its efficacy against inactive controls is well documented, its comparative effectiveness against first-line pharmacotherapy remains critically underexplored.We conducted a systematic review and meta-analysis (International Prospective Register of Systematic Reviews (PROSPERO): CRD420261413686) of randomized controlled trials (RCTs) comparing e-CBT with waitlist, active psychotherapy, usual care, or medication in adults with anxiety and depression.Effect sizes were pooled using random-effects models with restricted maximum likelihood (REML) and Hartung-Knapp-Sidik-Jonkman (HKSJ) adjustments.Outcomes were assessed using Hedges' g and risk ratios (RR), and evidence certainty was evaluated via the Grading of Recommendations Assessment, Development, and Evaluation (GRADE) framework.Twenty-two RCTs were included in the analysis.Compared to waitlist/attention controls (k, number of independent contrasts = 11), e-CBT demonstrated a large, statistically significant reduction in depression severity (Hedges' g, standardized mean difference = 0.91; 95% CI: 0.63 to 1.18).However, re-expression onto the Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9) scale yielded an absolute reduction (3.86 points) that fell below the pre-specified minimally important difference (MID) of 5 points.No clear difference was found between e-CBT and active face-to-face or bibliotherapy CBT (k = 3; g = 0.08; 95% CI: -0.59 to 0.75); the wide interval means equivalence could not be established.Adding e-CBT to usual care gave an imprecise, non-significant estimate (k = 3; g = 0.32; 95% CI: -1.41 to 2.05; p = 0.511) that neither confirms nor excludes a benefit.The network geometry revealed zero head-to-head RCTs comparing e-CBT monotherapy directly with antidepressant medication.Nineteen of the 22 trials (86%) were at high overall risk of bias, and funnel-plot asymmetry (Egger's test; p = 0.0056) suggested small-study effects, possibly including publication bias; most GRADE certainty ratings were very low.e-CBT is a scalable option that showed no clear difference from faceto-face CBT in a small number of trials, but its efficacy against inactive controls may be overestimated because of small-study effects and methodological limitations.A critical evidence gap exists regarding its comparative efficacy against pharmacotherapy, necessitating rigorous blinded head-to-head non-inferiority trials.

درمان شناختی-رفتاری الکترونیکی (e-CBT) یک مداخله مقیاس‌پذیر برای اختلالات اضطراب و افسردگی است. در حالی که اثربخشی آن در مقایسه با گروه‌های کنترل غیرفعال به خوبی مستند شده است، اثربخشی مقایسه‌ای آن در برابر دارودرمانی خط اول همچنان به طور انتقادی کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. ما یک مرور نظام‌مند و فراتحلیل (ثبت بین‌المللی مرورهای نظام‌مند آینده‌نگر (PROSPERO): CRD420261413686) از کارآزمایی‌های تصادفی کنترل‌شده (RCT) که e-CBT را با لیست انتظار، روان‌درمانی فعال، مراقبت معمول یا دارو در بزرگسالان مبتلا به اضطراب و افسردگی مقایسه کرده‌اند، انجام دادیم. اندازه اثرها با استفاده از مدل‌های اثرات تصادفی با حداکثر درست‌نمایی محدود (REML) و تعدیلات Hartung-Knapp-Sidik-Jonkman (HKSJ) تجمیع شدند. پیامدها با استفاده از g هجز و نسبت خطر (RR) ارزیابی شدند و قطعیت شواهد از طریق چارچوب درجه‌بندی توصیه‌ها، ارزیابی، توسعه و ارزشیابی (GRADE) سنجیده شد. بیست و دو کارآزمایی تصادفی کنترل‌شده در تحلیل وارد شدند. در مقایسه با گروه‌های کنترل لیست انتظار/توجه (k، تعداد تضادهای مستقل = 11)، e-CBT کاهش بزرگ و معناداری در شدت افسردگی نشان داد (g هجز، تفاوت میانگین استاندارد شده = 0.91؛ 95% CI: 0.63 تا 1.18). با این حال، بازنمایی این نتیجه بر روی مقیاس پرسشنامه سلامت بیمار-9 (PHQ-9) کاهش مطلق (3.86 امتیاز) را نشان داد که کمتر از تفاوت حداقل مهم از پیش تعیین‌شده (MID) به میزان 5 امتیاز بود. تفاوت آشکاری بین e-CBT و درمان شناختی-رفتاری حضوری فعال یا کتاب‌درمانی (k = 3؛ g = 0.08؛ 95% CI: ‎-0.59 تا 0.75) یافت نشد؛ بازه وسیع به این معناست که برابری قابل اثبات نبود. افزودن e-CBT به مراقبت معمول، برآوردی غیر دقیق و غیر معنادار ارائه داد (k = 3؛ g = 0.32؛ 95% CI: ‎-1.41 تا 2.05؛ p = 0.511) که نه تأیید و نه رد کننده سودمندی بود. هندسه شبکه هیچ کارآزمایی تصادفی کنترل‌شده سر به سر را که درمان e-CBT را مستقیماً با داروی ضدافسردگی مقایسه کند، نشان نداد. نوزده مورد از ۲۲ کارآزمایی (۸۶٪) در معرض خطر کلی بالای سوگیری بودند و عدم تقارن نمودار قیفی (آزمون Egger؛ p = 0.0056) نشان‌دهنده اثرات مطالعات کوچک، احتمالاً شامل سوگیری انتشار بود؛ اغلب رتبه‌بندی‌های قطعیت GRADE بسیار پایین بودند. e-CBT گزینه‌ای مقیاس‌پذیر است که در تعداد کمی از کارآزمایی‌ها تفاوت آشکاری با درمان شناختی-رفتاری حضوری نشان نداد، اما اثربخشی آن در برابر گروه‌های کنترل غیرفعال ممکن است به دلیل اثرات مطالعات کوچک و محدودیت‌های روش‌شناختی بیش از حد برآورد شده باشد. شکاف شواهدی مهمی در خصوص اثربخشی مقایسه‌ای آن با دارودرمانی وجود دارد که نیازمند کارآزمایی‌های سر به سر کور شده و غیر برتری دقیق است.

This study examines how poetry listening instruction using YouTube-based audio media provides opportunities for empathetic engagement among 40 Indonesian Language Education students. Using a descriptive qualitative design, data were collected through classroom observation, written reflections, and interviews with eight students. The data were qualitatively analyzed by identifying and comparing students’ responses across four analytical dimensions: comprehension, cognitive empathy, affective empathy, and reflective empathy. The findings indicated a response pattern moving from understanding the emotional situations represented in the poem toward perspective-taking, emotional engagement, and, for some students, personal reflection. Affective-empathy-related responses were evident when students oriented their emotional reactions toward the experiences of the figures in the poem, whereas reflective empathy varied in depth across students. Intonation, pauses, tempo, and vocal expression supported students’ recognition of emotional nuances; however, emotional engagement alone was not treated as evidence of empathy. Rather than demonstrating that audio media directly internalized empathy, the findings suggest that expressive poetry listening, when combined with interpretation and reflection, can provide opportunities for perspective-taking and empathy-related reflection. The study highlights a pedagogical pathway linking literary comprehension, auditory experience, emotional engagement, perspective-taking, and reflection.

این پژوهش به بررسی چگونگی فراهم شدن فرصت‌های درگیر شدن همدلانه از طریق آموزش شنیدن شعر با استفاده از رسانه صوتی مبتنی بر YouTube در میان ۴۰ دانشجوی آموزش زبان اندونزیایی می‌پردازد. با استفاده از طرح کیفی توصیفی، داده‌ها از طریق مشاهده کلاسی، تأملات مکتوب و مصاحبه با هشت دانشجو گردآوری شد. داده‌ها به صورت کیفی و با شناسایی و مقایسه پاسخ‌های دانشجویان در چهار بُعد تحلیلی شامل درک، همدلی شناختی، همدلی عاطفی و همدلی تأملی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان دادند که الگوی پاسخ‌دهی دانشجویان از فهم موقعیت‌های عاطفی بازنمایی‌شده در شعر به سوی اتخاذ دیدگاه، درگیری عاطفی و برای برخی دانشجویان، تأمل شخصی حرکت می‌کند. پاسخ‌های مرتبط با همدلی عاطفی زمانی آشکار شد که دانشجویان واکنش‌های عاطفی خود را به سوی تجربه‌های شخصیت‌های شعر جهت دادند، در حالی که عمق همدلی تأملی در میان دانشجویان متفاوت بود. لحن، مکث‌ها، سرعت و بیان صوتی به شناسایی ظرافت‌های عاطفی توسط دانشجویان کمک کرد؛ با این حال، صرفاً درگیری عاطفی به عنوان شواهدی از همدلی تلقی نشد. یافته‌ها به جای آنکه نشان دهند رسانه صوتی به طور مستقیم همدلی را درونی می‌کند، حاکی از آن است که شنیدن شعر به شیوه‌ای بیانی، زمانی که با تفسیر و تأمل همراه شود، می‌تواند فرصت‌هایی برای اتخاذ دیدگاه و تأمل مرتبط با همدلی فراهم آورد. این مطالعه مسیر آموزشی‌ای را برجسته می‌کند که فهم ادبی، تجربه شنیداری، درگیری عاطفی، اتخاذ دیدگاه و تأمل را به یکدیگر پیوند می‌دهد.

Sustainable educational management has emerged as a critical policy focus for maintaining educational continuity in times of crisis, while also optimizing resource efficiency and institutional resilience. In Pakistan, the fuel-saving strategies enacted during lockdowns have posed considerable difficulties for educational administration by interrupting instructional and learning processes. In light of this context, this research offers a scenario-based evaluation to investigate the impact of fuel conservation regulations on educational interruptions and to determine sustainable management techniques that enable continuous educational provision during emergencies. Based on relevant research, policy records, global crisis cases, and Pakistan’s educational structure, four possible outcomes include sudden disruption, persisting disparity, systemic instability, and adaptive resilience. The scenario analysis shows that digital and blended learning can help maintain continuity during brief interruptions. However, disparities in connectivity, devices, socioeconomic resources, and geographically diverse educational infrastructure may worsen inequalities. Disruptions may cause disengagement, learning deficits, dropout rates, and long-term effects on human capital, but timely institutional changes can improve educational resilience. The study shows that educational continuity depends on the duration, intensity, and government and institutional responses to interruptions. The study emphasizes the need for policymakers to prioritize affordable digital access, targeted help for at-risk learners, adaptive delivery modalities, and coherent crisis-management techniques. The study proposes a policy-focused scenario paradigm that links fuel-saving methods to sustainable educational governance and resilience in a developing country.

مدیریت پایدار آموزش به عنوان یکی از محورهای اساسی سیاست‌گذاری برای حفظ تداوم آموزشی در دوران بحران و همچنین بهینه‌سازی بهره‌وری منابع و تاب‌آوری نهادی مطرح شده است. در پاکستان، راهبردهای صرفه‌جویی در سوخت که در دوران قرنطینه اجرا شده‌اند، با ایجاد اختلال در فرایندهای تدریس و یادگیری، مشکلات قابل توجهی را برای مدیریت آموزشی به وجود آورده‌اند. در این زمینه، این پژوهش با ارائه ارزیابی مبتنی بر سناریو، به بررسی تأثیر مقررات صرفه‌جویی در سوخت بر اختلالات آموزشی و شناسایی راهکارهای مدیریت پایدار که امکان تداوم ارائه آموزش در شرایط اضطراری را فراهم می‌کنند، می‌پردازد. بر اساس پژوهش‌های مرتبط، اسناد سیاستی، نمونه‌های جهانی بحران و ساختار آموزشی پاکستان، چهار پیامد محتمل شامل اختلال ناگهانی، تداوم نابرابری، بی‌ثباتی نظام‌مند و تاب‌آوری تطبیقی شناسایی شده‌اند. تحلیل سناریو نشان می‌دهد که آموزش دیجیتال و ترکیبی می‌تواند در دوره‌های کوتاه اختلال، تداوم آموزشی را حفظ کند؛ با این حال، نابرابری در دسترسی به اینترنت، تجهیزات، منابع اقتصادی-اجتماعی و زیرساخت‌های آموزشی متنوع جغرافیایی ممکن است نابرابری‌ها را تشدید کند. اختلالات می‌تواند منجر به کاهش مشارکت، کسری یادگیری، افزایش نرخ ترک تحصیل و آثار بلندمدت بر سرمایه انسانی شود، اما تغییرات نهادی به موقع می‌تواند تاب‌آوری آموزشی را بهبود بخشد. یافته‌ها نشان می‌دهد که تداوم آموزش به مدت، شدت و واکنش دولت و نهادها نسبت به اختلالات بستگی دارد. این پژوهش بر ضرورت اولویت‌بخشی به دسترسی دیجیتال مقرون‌به‌صرفه، حمایت هدفمند از دانش‌آموزان در معرض خطر، شیوه‌های ارائه تطبیقی و راهبردهای منسجم مدیریت بحران توسط سیاست‌گذاران تأکید می‌کند. این مطالعه، الگوی سناریومحور مبتنی بر سیاست را پیشنهاد می‌کند که روش‌های صرفه‌جویی در سوخت را به حکمرانی پایدار آموزشی و تاب‌آوری در یک کشور در حال توسعه پیوند می‌دهد.

Cognitive failures can be an important link between occupational stress and the occurrence of work-related accidents. On the other side, early maladaptive schemas can fundamentally affect cognitive processing and individuals' reactions to stressors. This study modeled the effects between occupational stress and cognitive failures using early maladaptive schemas as a mediating variable among mine workers. This cross-sectional study was carried out on 285 mine workers of eastern Iran. Data were collected by the Osipow occupational stress inventory, Occupational Cognitive Failure Questionnaire (OCFQ), and Young Schema Questionnaire Short Form. This study employed Structural Equation Modeling (SEM) techniques using SmartPLS 3 to analyze data. The results revealed that occupational stress had a significant positive direct effect on cognitive failures (β = 0.375, P < 0.001) and on most early maladaptive schemas domains, with the strongest effect on impaired autonomy and performance (β = 0.459, P < 0.001). Notably, occupational stress showed a significant negative association with impaired limits (β = -0.172, P = 0.004 ). In turn, cognitive failures were most strongly predicted by disconnection and rejection (β = 0.396, P < 0.001) and impaired autonomy and performance (β = 0.278, P < 0.001). Mediation analyses indicated that disconnection and rejection (β = 0.144, P < 0.001) and impaired autonomy and performance (β = 0.127, P < 0.001) served as significant indirect pathways linking occupational stress to cognitive failures. The findings confirmed that occupational stress increases cognitive failures. Moreover, by activating early maladaptive schemas of disconnection and rejection and impaired autonomy and performance, it also indirectly affects these failures. Therefore, mining work environments should pay attention to workers' mental health, as neglecting it can exacerbate maladaptive thought and behavioral patterns. It is recommended that organizational interventions, in addition to reducing workplace stressors, focus on identifying and modifying these schemas and enhancing workers' sense of competence to prevent the occurrence of cognitive failures.

خطاهای شناختی می‌توانند پیوند مهمی میان استرس شغلی و وقوع حوادث مرتبط با کار باشند. از سوی دیگر، طرحواره‌های ناسازگار اولیه می‌توانند به طور بنیادی بر پردازش شناختی و واکنش‌های افراد به عوامل استرس‌زا تأثیر بگذارند. این پژوهش، اثرات بین استرس شغلی و خطاهای شناختی را با استفاده از طرحواره‌های ناسازگار اولیه به عنوان متغیر میانجی در میان کارگران معادن مدل‌سازی کرد. این مطالعه مقطعی بر روی ۲۸۵ نفر از کارگران معادن شرق ایران انجام شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه استرس شغلی Osipow، پرسشنامه خطاهای شناختی شغلی (OCFQ) و فرم کوتاه پرسشنامه طرحواره Young جمع‌آوری شد. این پژوهش برای تحلیل داده‌ها از تکنیک‌های مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) با استفاده از نرم‌افزار SmartPLS 3 بهره گرفت. نتایج نشان داد که استرس شغلی اثر مستقیم مثبت معناداری بر خطاهای شناختی دارد (β = ۰.۳۷۵، P < ۰.۰۰۱) و همچنین بر اکثر حوزه‌های طرحواره‌های ناسازگار اولیه، با قوی‌ترین اثر بر حوزه خودمختاری و عملکرد مختل (β = ۰.۴۵۹، P < ۰.۰۰۱). قابل توجه است که استرس شغلی با حوزه محدودیت‌های مختل رابطه منفی معناداری نشان داد (β = -۰.۱۷۲، P = ۰.۰۰۴). به نوبه خود، خطاهای شناختی بیشترین پیش‌بینی را از حوزه بریدگی و طرد (β = ۰.۳۹۶، P < ۰.۰۰۱) و خودمختاری و عملکرد مختل (β = ۰.۲۷۸، P < ۰.۰۰۱) دریافت کردند. تحلیل‌های میانجی‌گری نشان داد که بریدگی و طرد (β = ۰.۱۴۴، P < ۰.۰۰۱) و خودمختاری و عملکرد مختل (β = ۰.۱۲۷، P < ۰.۰۰۱) به عنوان مسیرهای غیرمستقیم معنادار، استرس شغلی را به خطاهای شناختی پیوند می‌دهند. یافته‌ها تأیید کردند که استرس شغلی خطاهای شناختی را افزایش می‌دهد. افزون بر این، با فعال‌سازی طرحواره‌های ناسازگار اولیه بریدگی و طرد و خودمختاری و عملکرد مختل، به طور غیرمستقیم نیز بر این خطاها تأثیر می‌گذارد. بنابراین، محیط‌های کاری معادن باید به سلامت روانی کارگران توجه داشته باشند، چرا که غفلت از آن می‌تواند الگوهای فکری و رفتاری ناسازگار را تشدید کند. توصیه می‌شود مداخلات سازمانی علاوه بر کاهش عوامل استرس‌زای محیط کار، بر شناسایی و اصلاح این طرحواره‌ها و تقویت حس شایستگی کارگران برای پیشگیری از وقوع خطاهای شناختی تمرکز کنند.

The aim of this study was to examine the effect of dynamic assessment (DA) on Iraqi EFL learners’ reading self-efficacy (RSE) and engagement, and their perceptions of DA impact on these constructs. The study adopted a quasi-experimental mixed-methods design, based on Vygotsky’s sociocultural theory and Bandura’s self-efficacy theory, with 80 intermediate-level Iraqi EFL learners. Quantitative data were collected applying the Reading Self-Efficacy Scale (RSES) and the Reading Engagement Survey (RES), whereas qualitative data were collected through semi-structured interviews. The results showed that DA had a positive significant impact on RSE, with a large effect size. Also, a significant change in reading engagement over time was found, with a medium effect size. Analysis of interview data further showed that learners perceived DA as supporting RSE through reduced anxiety, greater perceived competence, and increased autonomy. It was also found to promote cognitive, behavioral, and affective dimensions of engagement. The mediation in the Zone of Proximal Development emerged as a recurring feature of these experiences. These results contribute to the existing literature of DA in EFL and suggest that incorporating mediation in EFL instruction may help reduce learners’ anxiety and enhance their flow and engagement in reading tasks and activities.

هدف این پژوهش بررسی اثر ارزشیابی پویا (DA) بر خودکارآمدی خواندن (RSE) و درگیری یادگیرندگان عراقی زبان انگلیسی به عنوان زبان خارجی و همچنین ادراکات آنان از تأثیر DA بر این سازه‌ها بود. این پژوهش با استفاده از طرح شبه‌آزمایشی آمیخته و مبتنی بر نظریه‌ی جامعه‌فرهنگی ویگوتسکی و نظریه‌ی خودکارآمدی بندورا، با مشارکت ۸۰ یادگیرنده‌ی عراقی زبان انگلیسی در سطح متوسط انجام شد. داده‌های کمی با استفاده از مقیاس خودکارآمدی خواندن (RSES) و پرسشنامه‌ی درگیری خواندن (RES) گردآوری شد و داده‌های کیفی از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری گردید. نتایج نشان داد که DA تأثیر مثبت معناداری بر RSE داشته است و اندازه‌ی اثر آن بزرگ بود. همچنین، تغییر معناداری در درگیری خواندن در طول زمان مشاهده شد که اندازه‌ی اثر آن متوسط بود. تحلیل داده‌های مصاحبه نشان داد که یادگیرندگان DA را عاملی در حمایت از RSE از طریق کاهش اضطراب، افزایش احساس شایستگی و افزایش خودمختاری ادراک می‌کنند. همچنین مشخص شد که DA ابعاد شناختی، رفتاری و عاطفی درگیری را تقویت می‌کند. میانجی‌گری در منطقه‌ی رشد تقریبی به عنوان ویژگی تکرارشونده‌ی این تجربیات ظاهر شد. این نتایج به ادبیات موجود در زمینه‌ی DA در آموزش زبان انگلیسی به عنوان زبان خارجی می‌افزاید و پیشنهاد می‌کند که گنجاندن میانجی‌گری در آموزش زبان انگلیسی می‌تواند به کاهش اضطراب یادگیرندگان و افزایش جریان و درگیری آنان در فعالیت‌ها و وظایف خواندن کمک کند.

This exploratory cluster-randomized pilot study investigated the individual and combined effects of Video Self-Modeling (VSM) and preferred music during warm-up on physical, technical, and psychological performance following a nine-week shot-put learning program in secondary school students. Eighty students, nested within four intact classes, were allocated to four conditions at the class level (one class per condition): neutral self-talk with no music (control), VSM only, preferred music only (PM), and combined VSM plus preferred music (CVSMPM). Shot-put distance, technical execution, rating of perceived exertion, feeling scale, and situational motivation (SIMS) were assessed. Physical performance improved significantly in all groups. Because randomization occurred at the class level with a single class per condition, intervention and class-level effects cannot be statistically separated; results are reported as descriptive contrasts. Descriptive contrast analysis showed medium-to-large effect-size differences favoring the combined intervention over control on physical and technical performance at formative (0.79 < d < 1.50) and summative assessments (0.62 < d < 1.32). Feeling-scale scores increased with large-to-very-large effects in CVSMPM and PM (1.34 < d < 2.02), and situational motivation improved with medium-to-large effects in CVSMPM (0.87 < d < 1.69) and PM (0.79 < d < 1.21). CVSMPM showed the most consistent pattern of medium-to-large effect-size differences in motor skill acquisition, technical proficiency, and psychological engagement relative to the other conditions. Given the cluster design and exploratory analyses, these findings should be regarded as preliminary and hypothesis-generating.

این مطالعه مقدماتی به‌صورت خوشه‌ای و تصادفی‌شده، تأثیرات فردی و ترکیبی مدل‌سازی ویدیویی از خود (VSM) و موسیقی ترجیحی در حین گرم‌کردن را بر عملکرد جسمانی، فنی و روان‌شناختی پس از یک برنامه نه‌هفته‌ای آموزش پرتاب وزنه در دانش‌آموزان دبیرستانی بررسی کرد. هشتاد دانش‌آموز، که در چهار کلاس مجزا قرار داشتند، در سطح کلاس به چهار وضعیت تخصیص یافتند (هر کلاس یک وضعیت): گفتار درونی خنثی بدون موسیقی (گروه کنترل)، فقط VSM، فقط موسیقی ترجیحی (PM) و ترکیب VSM به‌علاوه موسیقی ترجیحی (CVSMPM). فاصله پرتاب وزنه، اجرای فنی، ارزیابی ادراک‌شده از تلاش، مقیاس احساس و انگیزش موقعیتی (SIMS) مورد ارزیابی قرار گرفت. عملکرد جسمانی در همه گروه‌ها به‌طور معناداری بهبود یافت. از آنجا که تصادفی‌سازی در سطح کلاس و با یک کلاس برای هر وضعیت انجام شد، تأثیرات مداخله و سطح کلاس از نظر آماری قابل تفکیک نیست؛ نتایج به‌صورت مقایسه‌های توصیفی گزارش شده‌اند. تحلیل مقایسه‌های توصیفی تفاوت‌هایی با اندازه اثر متوسط تا بزرگ را به نفع مداخله ترکیبی نسبت به گروه کنترل در عملکرد جسمانی و فنی در ارزیابی‌های تکوینی (0.79 < d < 1.50) و نهایی (0.62 < d < 1.32) نشان داد. امتیازات مقیاس احساس با اندازه اثر بزرگ تا بسیار بزرگ در گروه‌های CVSMPM و PM افزایش یافت (1.34 < d < 2.02) و انگیزش موقعیتی با اندازه اثر متوسط تا بزرگ در CVSMPM (0.87 < d < 1.69) و PM (0.79 < d < 1.21) بهبود یافت. گروه CVSMPM الگوی ثابتی از تفاوت‌های اندازه اثر متوسط تا بزرگ در اکتساب مهارت حرکتی، مهارت فنی و درگیری روان‌شناختی نسبت به سایر وضعیت‌ها نشان داد. با توجه به طراحی خوشه‌ای و تحلیل‌های اکتشافی، این یافته‌ها مقدماتی و فرضیه‌ساز تلقی می‌شوند.

Strategic management in Islamic education has become a crucial aspect in facing global dynamics that demand educational institutions to excel and be competitive. This study aims to examine the concepts and practices of strategic management as an effort to improve the quality of Islamic education that is adaptive and responsive to contemporary challenges. The research method employs a literature study approach with a descriptive-analytical type, utilizing scientific literature, journals, and related documents on strategic management and Islamic education. The main findings indicate that integrating Islamic principles with modern strategic management theories can produce an effective management model in administering Islamic educational institutions. The study identifies key factors for success, such as clear planning vision, involvement of all stakeholders, and technology-based educational innovation. The conclusion emphasizes the urgency of strategic management as a foundation for the development of Islamic education that is not only academically oriented but also grounded in spiritual and character values. This study strengthens both the theoretical and practical basis for the development of excellent and competitive Islamic education management, while also opening avenues for further studies on real-world implementation.

مدیریت استراتژیک در آموزش اسلامی به عنوان یکی از جنبه‌های حیاتی در مواجهه با پویایی‌های جهانی که از نهادهای آموزشی انتظار برتری و رقابت‌پذیری دارند، مطرح می‌شود. هدف این پژوهش بررسی مفاهیم و رویه‌های مدیریت استراتژیک به عنوان تلاشی برای ارتقای کیفیت آموزش اسلامی است که نسبت به چالش‌های معاصر سازگار و پاسخگو باشد. روش پژوهش مبتنی بر رویکرد مطالعه اسنادی با ماهیت توصیفی-تحلیلی است و از منابع علمی، مجلات و اسناد مرتبط با مدیریت استراتژیک و آموزش اسلامی بهره می‌گیرد. یافته‌های اصلی نشان می‌دهد که تلفیق اصول اسلامی با نظریه‌های نوین مدیریت استراتژیک می‌تواند به ارائه یک الگوی مدیریتی مؤثر در اداره نهادهای آموزشی اسلامی منجر شود. پژوهش عوامل کلیدی موفقیت همچون چشم‌انداز برنامه‌ریزی شفاف، مشارکت تمامی ذینفعان و نوآوری آموزشی مبتنی بر فناوری را شناسایی می‌کند. نتیجه‌گیری بر ضرورت مدیریت استراتژیک به عنوان زیربنای توسعه آموزش اسلامی تأکید دارد؛ توسعه‌ای که نه تنها بر جنبه‌های علمی بلکه بر ارزش‌های معنوی و شخصیتی نیز استوار است. این پژوهش همزمان مبانی نظری و عملی مدیریت آموزش اسلامی عالی و رقابت‌پذیر را تقویت می‌کند و زمینه را برای مطالعات بیشتر در خصوص اجرای واقعی آن فراهم می‌آورد.

Materialism is a lifestyle that has developed over time as a pattern of life orientation that places material aspects as the center of the meaning of human existence. This tendency is evident in an excessive love of the world, such as wealth, women, children, and various other worldly pleasures. This gives rise to various humanitarian issues, which have long received attention and responses from the Qur'an, as reflected in Surah Ali Imran [3]: 14, which criticizes excessive attitudes towards material things. This study aims to examine the Quran's criticism of materialism, its impact on social life, and the solutions offered by the Quran, by referring to the book Tafsir Al-Azhar by Buya Hamka. This study uses a qualitative approach with a library research type. The analytical method used is the tafsir tahlili approach to examine the verse in depth based on Buya Hamka's interpretation. Based on Buya Hamka’s interpretation in Tafsir Al-Azhar, QS Ali Imran verse 14 explains that human love for worldly pleasures such as wealth, children, women, and various forms of material possessions is part of human nature that has been adorned by Allah Swt. However, all of these pleasures are temporary and should not become the ultimate goal of life. In the modern context, this tendency may develop into a materialistic lifestyle characterized by consumerism, extravagance, and a focus on social status, which often leads to the neglect of moral and spiritual values. Buya Hamka’s interpretation emphasizes that the main issue lies in the direction of the human heart’s attachment to the world, not in the amount of wealth possessed. When the heart becomes overly attached to material things, humans are likely to fall into behaviors such as israf (excessiveness), tabdzir (wastefulness), and bakhil (miserliness). Therefore, wealth should be positioned as a means of worship to Allah Swt., not as the purpose of life. Thus, QS Ali Imran verse 14 highlights the importance of balancing worldly life and the hereafter so that humans do not fall into materialism and remain focused on the ultimate goal of returning to Allah Swt.

مادی‌گرایی سبکی از زندگی است که در طول زمان به عنوان الگویی از جهت‌گیری زندگی شکل گرفته و جنبه‌های مادی را به عنوان محور معنای وجود انسانی قرار می‌دهد. این گرایش در عشق افراطی به دنیا، مانند ثروت، زنان، فرزندان و انواع لذت‌های دنیوی دیگر، آشکار است. این امر منجر به بروز مسائل مختلف انسانی می‌شود که مدت‌هاست مورد توجه و واکنش قرآن قرار گرفته و در آیه ۱۴ سوره آل‌عمران [۳] که نگرش‌های افراطی نسبت به امور مادی را نقد می‌کند، بازتاب یافته است. هدف این پژوهش بررسی نقد قرآن بر مادی‌گرایی، تأثیر آن بر زندگی اجتماعی و راهکارهای ارائه‌شده توسط قرآن با ارجاع به کتاب تفسیر الازهر اثر Buya Hamka است. این پژوهش با رویکرد کیفی و از نوع پژوهش کتابخانه‌ای انجام شده است. روش تحلیلی مورد استفاده، رویکرد تفسیر تحلیلی (تفسیر تحلیلی) برای بررسی عمیق آیه بر اساس تفسیر Buya Hamka می‌باشد. بر اساس تفسیر Buya Hamka در تفسیر الازهر، آیه ۱۴ سوره آل‌عمران بیان می‌کند که محبت انسان به لذت‌های دنیوی همچون ثروت، فرزندان، زنان و انواع دارایی‌های مادی، بخشی از سرشت انسانی است که توسط خداوند متعال آراسته شده است. با این حال، همه این لذت‌ها موقتی هستند و نباید به هدف نهایی زندگی تبدیل شوند. در زمینه معاصر، این گرایش ممکن است به سبک زندگی مادی‌گرایانه‌ای تبدیل شود که با مصرف‌گرایی، اسراف و تمرکز بر جایگاه اجتماعی مشخص می‌شود و اغلب منجر به غفلت از ارزش‌های اخلاقی و معنوی می‌گردد. تفسیر Buya Hamka تأکید می‌کند که مسئله اصلی در جهت‌گیری دلبستگی قلب انسان به دنیا نهفته است، نه در میزان ثروت موجود. زمانی که قلب بیش از حد به امور مادی دلبسته شود، انسان‌ها احتمالاً به رفتارهایی مانند اسراف، تبذیر و بخل دچار می‌شوند. بنابراین، ثروت باید به عنوان وسیله‌ای برای عبادت خداوند متعال قرار گیرد، نه به عنوان هدف زندگی. بدین ترتیب، آیه ۱۴ سوره آل‌عمران بر اهمیت تعادل میان زندگی دنیوی و آخرت تأکید می‌کند تا انسان‌ها گرفتار مادی‌گرایی نشوند و همچنان بر هدف نهایی بازگشت به سوی خداوند متعال متمرکز بمانند.

This study investigates the factors contributing to employability mismatch among Technical and Vocational Education and Training (TVET) graduates in Malaysia, focusing on horizontal mismatch between graduates’ fields of study and employment. Although graduate mismatch has been widely discussed, limited research explains how its determinants interact within the TVET system. This study applied Total Interpretive Structural Modelling (TISM) to identify and interpret hierarchical relationships among these factors. The factors were identified through a structured literature review and stakeholder consultation, and their relationships were examined using the Structural Self-Interaction Matrix, Initial Reachability Matrix, Final Reachability Matrix, level partitioning, and MICMAC analysis. The study included 21 factors: 17 literature-derived factors and 4 context-specific factors (the role of educational institutions in supporting career choice, employment status or position, institutional reputation, and industrial training programmes). The factors represented internal, external, interpersonal, institutional, and sociodemographic dimensions. The findings indicate that employability mismatch is shaped by a complex, interconnected system. TISM positioned labour market conditions, gender, and socioeconomic background at Level 4, reflecting their location at the base of the interpretive hierarchy. However, MICMAC analysis using the mean-based threshold of 19 classified labour market conditions and socioeconomic background as independent or driving factors, whereas gender was classified as autonomous. Personal interests of graduates were also classified as an independent or driving factor despite their Level 3 position. These results show that TISM and MICMAC provide complementary interpretations: TISM explains hierarchical position and directional relationships, while MICMAC indicates relative driving and dependence powers. This distinction improves conceptual clarity and prevents hierarchical placement from being incorrectly interpreted as direct evidence of high driving power across the entire system. The resulting framework supports targeted institutional and policy interventions to improve alignment between TVET graduate preparation and labour market needs and provides a basis for future quantitative validation and predictive modelling.

این مطالعه به بررسی عوامل مؤثر بر عدم تطابق اشتغال‌پذیری در میان فارغ‌التحصیلان آموزش فنی و حرفه‌ای (TVET) در مالزی می‌پردازد و بر عدم تطابق افقی میان رشته تحصیلی فارغ‌التحصیلان و شغل آن‌ها تمرکز دارد. اگرچه موضوع عدم تطابق فارغ‌التحصیلان به طور گسترده مورد بحث قرار گرفته است، اما پژوهش‌های محدودی به تبیین نحوه تعامل عوامل تعیین‌کننده آن در نظام TVET پرداخته‌اند. این مطالعه از مدل‌سازی ساختاری تفسیری کل‌نگر (TISM) برای شناسایی و تفسیر روابط سلسله‌مراتبی میان این عوامل بهره گرفته است. عوامل مذکور از طریق مرور ساختاریافته ادبیات و مشاوره با ذینفعان شناسایی شده و روابط آن‌ها با استفاده از ماتریس خودتعاملی ساختاری، ماتریس دسترسی اولیه، ماتریس دسترسی نهایی، تقسیم‌بندی سطوح و تحلیل MICMAC مورد بررسی قرار گرفته‌اند. در این پژوهش ۲۱ عامل شامل ۱۷ عامل استخراج‌شده از ادبیات و ۴ عامل خاص زمینه‌ای (نقش مؤسسات آموزشی در حمایت از انتخاب شغلی، وضعیت یا موقعیت شغلی، اعتبار مؤسسه و برنامه‌های آموزش صنعتی) لحاظ شده‌اند. این عوامل ابعاد درونی، بیرونی، بین‌فردی، نهادی و جامعه‌شناختی را نمایندگی می‌کنند. یافته‌ها نشان می‌دهد که عدم تطابق اشتغال‌پذیری توسط سیستمی پیچیده و به‌هم‌پیوسته شکل می‌گیرد. مدل TISM شرایط بازار کار، جنسیت و پیشینه اقتصادی-اجتماعی را در سطح ۴ قرار داد که بیانگر جایگاه آن‌ها در پایه سلسله‌مراتب تفسیری است. با این حال، تحلیل MICMAC با استفاده از آستانه مبتنی بر میانگین ۱۹، شرایط بازار کار و پیشینه اقتصادی-اجتماعی را به عنوان عوامل مستقل یا محرک طبقه‌بندی کرد، در حالی که جنسیت به عنوان عامل مستقل طبقه‌بندی شد. علایق شخصی فارغ‌التحصیلان نیز با وجود قرارگیری در سطح ۳، به عنوان عامل مستقل یا محرک طبقه‌بندی شد. این نتایج نشان می‌دهد که TISM و MICMAC تفسیرهای مکملی ارائه می‌دهند: TISM جایگاه سلسله‌مراتبی و روابط جهت‌دار را توضیح می‌دهد، در حالی که MICMAC قدرت نسبی محرک بودن و وابستگی را نشان می‌دهد. این تمایز، شفافیت مفهومی را ارتقا داده و از تفسیر نادرست جایگاه سلسله‌مراتبی به عنوان شواهد مستقیم قدرت محرک بالا در کل سیستم جلوگیری می‌کند. چارچوب حاصل از این پژوهش از مداخلات نهادی و سیاستی هدفمند برای بهبود همسویی میان آمادگی فارغ‌التحصیلان TVET و نیازهای بازار کار حمایت می‌کند و مبنایی برای اعتبارسنجی کمی و مدل‌سازی پیش‌بینانه آینده فراهم می‌آورد.

Recent reports of physician suicides in Iran, especially following the loss of a well-known doctor, have renewed concern about a serious public health problem associated with burnout and mental health challenges. This Comment uses the integrated motivational-volitional (IMV) model to examine how psychological, environmental, and social factors may combine to affect suicidal thoughts among medical professionals and calls for urgent action.

گزارش‌های اخیر درباره خودکشی پزشکان در ایران، به‌ویژه پس از فوت یک پزشک شناخته‌شده، نگرانی‌ها را نسبت به یک معضل جدی سلامت عمومی که با فرسودگی شغلی و چالش‌های سلامت روان مرتبط است، دوباره مطرح کرده است. این یادداشت با بهره‌گیری از مدل انگیزشی-ارادی یکپارچه (IMV)، بررسی می‌کند که چگونه عوامل روان‌شناختی، محیطی و اجتماعی می‌توانند به صورت ترکیبی بر افکار خودکشی در میان حرفه‌ای‌های پزشکی تأثیرگذار باشند و خواستار اقدام فوری در این زمینه است.

Congenital hypothyroidism (CH) is the most common congenital endocrine disorder and one of the preventable causes of intellectual disability through timely diagnosis and treatment. Understanding thyroid health-preventive behaviors during the reproductive years may provide useful insights for health promotion. This study aimed to assess thyroid health–preventive behaviors and their associated beliefs among reproductive-aged women in Khuzestan Province, Iran, based on the Theory of Planned Behavior (TPB). This cross-sectional study included 411 women of reproductive age selected through multistage random sampling between May 2023 and February 2024. Data were collected using a self-designed questionnaire with established validity and reliability, covering sociodemographic characteristics, knowledge, and TPB constructs. The outcome was self-reported thyroid health–preventive behavior, categorized as optimal or non-optimal adherence. Data were analyzed using the Kruskal–Wallis test, Mann–Whitney U test, correlation analysis, and univariate and multivariable logistic regression. In the multivariable logistic regression analysis of 411 participants, higher intention (adjusted OR = 1.16, 95% CI: 1.01–1.35), subjective norm (adjusted OR = 1.12, 95% CI: 1.05–1.20), perceived behavioral control (adjusted OR = 1.20, 95% CI: 1.07–1.34), and attitude (adjusted OR = 1.14, 95% CI: 1.06–1.23) were associated with higher odds of optimal adherence to thyroid health–preventive behaviors (all p < 0.05). Knowledge was significantly associated with preventive behaviors in the unadjusted analysis, but the association was attenuated and was no longer statistically significant after adjustment (adjusted OR = 0.95, 95% CI: 0.87–1.03, p = 0.203). This study found associations between TPB constructs and self-reported thyroid health–preventive behaviors among women of reproductive age. Attitudes, Subjective norm, perceived behavioral control, and intention may be relevant to preventive practices. These findings may inform the development of tailored educational and health promotion strategies that could be considered within existing preconception, antenatal, and postnatal healthcare services. Further longitudinal and intervention research is needed to determine whether such strategies are associated with sustained changes in preventive behaviors.

کم‌کاری مادرزادی تیروئید (CH) شایع‌ترین اختلال غدد درون‌ریز مادرزادی و یکی از علل قابل پیشگیری ناتوانی ذهنی از طریق تشخیص و درمان به‌موقع است. درک رفتارهای پیشگیرانه سلامت تیروئید در دوران باروری می‌تواند بینش‌های مفیدی برای ارتقای سلامت فراهم کند. هدف این مطالعه، ارزیابی رفتارهای پیشگیرانه سلامت تیروئید و باورهای مرتبط با آن‌ها در زنان سنین باروری استان خوزستان، ایران، بر اساس نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده (TPB) بود. این مطالعه مقطعی شامل ۴۱۱ زن سنین باروری بود که با نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای بین مه ۲۰۲۳ تا فوریه ۲۰۲۴ انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه خودساخته با روایی و پایایی تأییدشده، شامل ویژگی‌های جمعیت‌شناختی، دانش و سازه‌های TPB جمع‌آوری شد. پیامد مورد بررسی، رفتار پیشگیرانه سلامت تیروئید خودگزارش‌دهی‌شده بود که به دو دسته پایبندی بهینه و غیر بهینه تقسیم شد. داده‌ها با استفاده از آزمون کراسکال–والیس، آزمون من–ویتنی یو، تحلیل همبستگی و رگرسیون لجستیک یک‌متغیره و چندمتغیره تحلیل شدند. در تحلیل رگرسیون لجستیک چندمتغیره ۴۱۱ شرکت‌کننده، قصد بالاتر (OR تعدیل‌شده = ۱.۱۶، ۹۵٪ CI: ۱.۰۱–۱.۳۵)، هنجار ذهنی (OR تعدیل‌شده = ۱.۱۲، ۹۵٪ CI: ۱.۰۵–۱.۲۰)، کنترل رفتاری ادراک‌شده (OR تعدیل‌شده = ۱.۲۰، ۹۵٪ CI: ۱.۰۷–۱.۳۴) و نگرش (OR تعدیل‌شده = ۱.۱۴، ۹۵٪ CI: ۱.۰۶–۱.۲۳) با شانس بیشتر پایبندی بهینه به رفتارهای پیشگیرانه سلامت تیروئید ارتباط داشتند (همه p < ۰.۰۵). دانش در تحلیل تعدیل‌نشده با رفتارهای پیشگیرانه ارتباط معناداری داشت، اما این ارتباط پس از تعدیل کاهش یافت و دیگر از نظر آماری معنادار نبود (OR تعدیل‌شده = ۰.۹۵، ۹۵٪ CI: ۰.۸۷–۱.۰۳، p = ۰.۲۰۳). این مطالعه ارتباط بین سازه‌های TPB و رفتارهای پیشگیرانه سلامت تیروئید خودگزارش‌دهی‌شده در زنان سنین باروری را نشان داد. نگرش، هنجار ذهنی، کنترل رفتاری ادراک‌شده و قصد ممکن است برای اقدامات پیشگیرانه مرتبط باشند. این یافته‌ها می‌تواند توسعه راهبردهای آموزشی و ارتقای سلامت متناسب را که می‌توان در خدمات مراقبت‌های بهداشتی پیش از بارداری، دوران بارداری و پس از زایمان مدنظر قرار داد، اطلاع‌رسانی کند. پژوهش‌های طولی و مداخله‌ای بیشتر برای تعیین این‌که آیا چنین راهبردهایی با تغییرات پایدار در رفتارهای پیشگیرانه همراه هستند یا خیر، مورد نیاز است.

Developing creative competencies has become a major priority in primary education, yet existing studies have primarily examined the effectiveness of Social-Emotional Learning (SEL) and Problem-Based Learning (PBL) independently, offering limited explanation of the mechanisms through which these approaches jointly foster creativity. This study developed and evaluated a Mechanism-Based Social-Emotional Problem-Based Learning (MB-SEPBL) model that conceptualises socio-emotional competencies as the central mechanisms linking authentic problem-solving experiences with creative competency development. A quasi-experimental pretest–posttest non-equivalent control group design was employed involving 180 primary school students from three Indonesian public schools, comprising an experimental group (n = 90) and a control group (n = 90). Students in the experimental group received MB-SEPBL instruction, whereas the control group followed conventional teacher-centred learning. Data were analysed using descriptive statistics, independent-samples t -tests, ANCOVA, Linear Mixed-Effects Modelling, Hedges’ g , and bootstrap mediation analysis (5,000 resamples). Baseline equivalence indicated no significant pre-intervention differences between groups ( t (178) = −0.69, p = .493). After controlling for baseline performance, ANCOVA demonstrated a highly significant intervention effect ( F (1,177) = 334.75, p < .001, partial η 2 = .654), while the Linear Mixed-Effects Model confirmed a significant Group × Time interaction (β = 7.93, p < .001). The intervention produced a large posttest effect (Hedges’ g = 0.90) and a very large gain effect (Hedges’ g = 2.73). Bootstrap mediation analysis further identified a significant indirect effect (3.21, 95% CI = 2.48–4.07, p < .001), supporting the proposed socio-emotional learning mechanism. These findings demonstrate that MB-SEPBL not only substantially improves primary school students’ creative competencies but also provides a mechanism-based explanation of how authentic problem solving, socio-emotional activation, collaborative inquiry, and reflective knowledge construction interact to generate creative learning outcomes.

توسعه شایستگی‌های خلاق به یکی از اولویت‌های اصلی در آموزش ابتدایی تبدیل شده است، اما مطالعات موجود عمدتاً اثربخشی یادگیری اجتماعی‌-هیجانی (SEL) و یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) را به طور مستقل بررسی کرده‌اند و توضیح محدودی درباره سازوکارهایی که از طریق آن‌ها این رویکردها به طور مشترک خلاقیت را پرورش می‌دهند، ارائه داده‌اند. این پژوهش مدل یادگیری مبتنی بر مسئله اجتماعی‌-هیجانی مبتنی بر سازوکار (MB-SEPBL) را توسعه داده و ارزیابی کرده است که در آن شایستگی‌های اجتماعی‌-هیجانی به عنوان سازوکارهای مرکزی پیونددهنده تجارب حل مسئله اصیل با توسعه شایستگی‌های خلاق مفهوم‌سازی شده‌اند. طرح شبه‌آزمایشی پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل غیرمعادل با مشارکت ۱۸۰ دانش‌آموز دبستانی از سه مدرسه دولتی اندونزی، شامل گروه آزمایش (n = 90) و گروه کنترل (n = 90) اجرا شد. دانش‌آموزان گروه آزمایش آموزش MB-SEPBL را دریافت کردند، در حالی که گروه کنترل از روش تدریس سنتی معلم‌محور پیروی کردند. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون t مستقل، ANCOVA، مدل‌سازی خطی اثرات آمیخته، اندازه اثر Hedges’ g و تحلیل میانجی‌گری بوت‌استرپ (۵۰۰۰ بازنمونه‌گیری) تحلیل شدند. معادل بودن پایه‌ای نشان داد که بین گروه‌ها پیش از مداخله تفاوت معناداری وجود ندارد (t(178) = −0.69, p = .493). پس از کنترل عملکرد پایه، ANCOVA اثر مداخله بسیار معناداری را نشان داد (F(1,177) = 334.75, p < .001, partial η2 = .654)، در حالی که مدل خطی اثرات آمیخته تعامل معنادار گروه × زمان را تأیید کرد (β = 7.93, p < .001). مداخله منجر به اندازه اثر بزرگ در پس‌آزمون (Hedges’ g = 0.90) و اندازه اثر بسیار بزرگ در میزان پیشرفت (Hedges’ g = 2.73) شد. تحلیل میانجی‌گری بوت‌استرپ نیز اثر غیرمستقیم معناداری را شناسایی کرد (3.21, 95% CI = 2.48–4.07, p < .001) که از سازوکار یادگیری اجتماعی‌-هیجانی پیشنهادی حمایت می‌کند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که MB-SEPBL نه تنها شایستگی‌های خلاق دانش‌آموزان دبستانی را به طور قابل توجهی بهبود می‌بخشد، بلکه تبیینی مبتنی بر سازوکار از نحوه تعامل حل مسئله اصیل، فعال‌سازی اجتماعی‌-هیجانی، پژوهش مشارکتی و ساخت دانش تأملی برای ایجاد پیامدهای یادگیری خلاق ارائه می‌دهد.

Digital cognitive behavioral therapy (CBT) has emerged as a promising strategy to improve access to evidence-based treatment for pediatric obsessive-compulsive disorder (OCD). However, its comparative efficacy relative to conventional interventions remains uncertain. This systematic review and meta-analysis evaluated the effectiveness of digital CBT in children and adolescents with OCD. PubMed, Scopus, and Web of Science were systematically searched from inception to July 2026 for randomized controlled trials (RCTs) comparing digital CBT with face-to-face CBT, waitlist, or treatment as usual. The primary outcome was Children's Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale (CY-BOCS) scores post-treatment and at 3- and 6-month follow-up. Secondary outcomes included Clinical Global Impression-Severity (CGI-S), Clinical Global Impression-Improvement (CGI-I), Children's Global Assessment Scale (CGAS), Child Obsessive-Compulsive Inventory (ChOCI-C/P), and Family Accommodation Scale (FAS). Random-effects meta-analyses were performed using mean differences (MDs) with 95% confidence intervals (CIs). Six RCTs involving 404 participants were included. Digital CBT showed no significant difference from comparator interventions in reducing CY-BOCS scores post-treatment (MD = −2.09, 95% CI −4.92 to 0.74), at 3 months (MD = 1.15, 95% CI −0.74 to 3.04), or at 6 months (MD = 0.01, 95% CI −1.58 to 1.60). Similarly, no significant differences were observed for CGI-S, CGI-I, CGAS, ChOCI-C, ChOCI-P, or FAS. Moderate-to-high heterogeneity was present for several outcomes; however, sensitivity analyses resolved heterogeneity in most secondary outcomes. Digital CBT demonstrated comparable clinical effectiveness to conventional interventions for pediatric OCD, supporting its role as an accessible alternative when face-to-face CBT is unavailable. Larger, high-quality trials are needed to determine the optimal digital delivery modalities and long-term effectiveness.

درمان شناختی-رفتاری (CBT) دیجیتال به عنوان راهبردی نویدبخش برای بهبود دسترسی به درمان مبتنی بر شواهد برای اختلال وسواس فکری-عملی کودکان و نوجوانان مطرح شده است. با این حال، اثربخشی مقایسه‌ای آن نسبت به مداخلات متعارف همچنان نامشخص است. این مرور نظام‌مند و فراتحلیل، اثربخشی درمان شناختی-رفتاری دیجیتال را در کودکان و نوجوانان مبتلا به اختلال وسواس فکری-عملی ارزیابی کرد. پایگاه‌های PubMed، Scopus و Web of Science از ابتدا تا ژوئیه ۲۰۲۶ به طور نظام‌مند برای کارآزمایی‌های تصادفی کنترل‌شده (RCT) که درمان شناختی-رفتاری دیجیتال را با درمان شناختی-رفتاری حضوری، فهرست انتظار یا درمان معمول مقایسه کرده بودند، جست‌وجو شدند. پیامد اصلی، نمرات مقیاس وسواس فکری-عملی ییل-براون کودکان (CY-BOCS) پس از درمان و در پیگیری‌های ۳ و ۶ ماهه بود. پیامدهای ثانویه شامل مقیاس برداشت کلی بالینی-شدت (CGI-S)، مقیاس برداشت کلی بالینی-بهبود (CGI-I)، مقیاس ارزیابی کلی کودکان (CGAS)، پرسشنامه وسواس فکری-عملی کودکان (ChOCI-C/P) و مقیاس سازگاری خانواده (FAS) بود. فراتحلیل‌های مدل اثرات تصادفی با استفاده از تفاوت میانگین‌ها (MD) با فاصله اطمینان ۹۵٪ (CI) انجام شد. شش کارآزمایی تصادفی کنترل‌شده با مشارکت ۴۰۴ نفر وارد مطالعه شدند. درمان شناختی-رفتاری دیجیتال تفاوت معناداری با مداخلات مقایسه‌ای در کاهش نمرات CY-BOCS پس از درمان (MD = ‎−۲.۰۹، ۹۵٪ CI ‎−۴.۹۲ تا ۰.۷۴)، در ۳ ماه (MD = ۱.۱۵، ۹۵٪ CI ‎−۰.۷۴ تا ۳.۰۴) یا در ۶ ماه (MD = ۰.۰۱، ۹۵٪ CI ‎−۱.۵۸ تا ۱.۶۰) نشان نداد. به طور مشابه، تفاوت معناداری در CGI-S، CGI-I، CGAS، ChOCI-C، ChOCI-P یا FAS مشاهده نشد. ناهمگنی متوسط تا زیاد برای چندین پیامد وجود داشت؛ با این حال، تحلیل‌های حساسیت ناهمگنی را در بیشتر پیامدهای ثانویه برطرف کرد. درمان شناختی-رفتاری دیجیتال اثربخشی بالینی مشابهی با مداخلات متعارف برای اختلال وسواس فکری-عملی کودکان و نوجوانان نشان داد و نقش آن را به عنوان جایگزینی در دسترس در مواقع عدم دسترسی به درمان شناختی-رفتاری حضوری تأیید می‌کند. انجام کارآزمایی‌های بزرگ‌تر و با کیفیت بالاتر برای تعیین شیوه‌های بهینه ارائه دیجیتال و اثربخشی بلندمدت ضروری است.

Digital cognitive behavioral therapy (CBT) has emerged as a promising strategy to improve access to evidence-based treatment for pediatric obsessive-compulsive disorder (OCD). However, its comparative efficacy relative to conventional interventions remains uncertain. This systematic review and meta-analysis evaluated the effectiveness of digital CBT in children and adolescents with OCD. PubMed, Scopus, and Web of Science were systematically searched from inception to July 2026 for randomized controlled trials (RCTs) comparing digital CBT with face-to-face CBT, waitlist, or treatment as usual. The primary outcome was Children's Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale (CY-BOCS) scores post-treatment and at 3- and 6-month follow-up. Secondary outcomes included Clinical Global Impression-Severity (CGI-S), Clinical Global Impression-Improvement (CGI-I), Children's Global Assessment Scale (CGAS), Child Obsessive-Compulsive Inventory (ChOCI-C/P), and Family Accommodation Scale (FAS). Random-effects meta-analyses were performed using mean differences (MDs) with 95% confidence intervals (CIs). Six RCTs involving 404 participants were included. Digital CBT showed no significant difference from comparator interventions in reducing CY-BOCS scores post-treatment (MD = −2.09, 95% CI −4.92 to 0.74), at 3 months (MD = 1.15, 95% CI −0.74 to 3.04), or at 6 months (MD = 0.01, 95% CI −1.58 to 1.60). Similarly, no significant differences were observed for CGI-S, CGI-I, CGAS, ChOCI-C, ChOCI-P, or FAS. Moderate-to-high heterogeneity was present for several outcomes; however, sensitivity analyses resolved heterogeneity in most secondary outcomes. Digital CBT demonstrated comparable clinical effectiveness to conventional interventions for pediatric OCD, supporting its role as an accessible alternative when face-to-face CBT is unavailable. Larger, high-quality trials are needed to determine the optimal digital delivery modalities and long-term effectiveness.

درمان شناختی-رفتاری (CBT) دیجیتال به عنوان راهبردی نویدبخش برای بهبود دسترسی به درمان مبتنی بر شواهد برای اختلال وسواس فکری-عملی کودکان و نوجوانان مطرح شده است. با این حال، اثربخشی مقایسه‌ای آن نسبت به مداخلات متعارف همچنان نامشخص است. این مرور نظام‌مند و فراتحلیل، اثربخشی درمان شناختی-رفتاری دیجیتال را در کودکان و نوجوانان مبتلا به اختلال وسواس فکری-عملی ارزیابی کرد. پایگاه‌های PubMed، Scopus و Web of Science از ابتدا تا ژوئیه ۲۰۲۶ به طور نظام‌مند برای کارآزمایی‌های تصادفی کنترل‌شده (RCT) که درمان شناختی-رفتاری دیجیتال را با درمان شناختی-رفتاری حضوری، فهرست انتظار یا درمان معمول مقایسه کرده بودند، جست‌وجو شدند. پیامد اصلی، نمرات مقیاس وسواس فکری-عملی ییل-براون کودکان (CY-BOCS) پس از درمان و در پیگیری‌های ۳ و ۶ ماهه بود. پیامدهای ثانویه شامل مقیاس برداشت کلی بالینی-شدت (CGI-S)، مقیاس برداشت کلی بالینی-بهبود (CGI-I)، مقیاس ارزیابی کلی کودکان (CGAS)، پرسشنامه وسواس فکری-عملی کودکان (ChOCI-C/P) و مقیاس سازگاری خانواده (FAS) بود. فراتحلیل‌های مدل اثرات تصادفی با استفاده از تفاوت میانگین‌ها (MD) با فاصله اطمینان ۹۵٪ (CI) انجام شد. شش کارآزمایی تصادفی کنترل‌شده با مشارکت ۴۰۴ نفر وارد مطالعه شدند. درمان شناختی-رفتاری دیجیتال تفاوت معناداری با مداخلات مقایسه‌ای در کاهش نمرات CY-BOCS پس از درمان (MD = ‎−۲.۰۹، ۹۵٪ CI ‎−۴.۹۲ تا ۰.۷۴)، در ۳ ماه (MD = ۱.۱۵، ۹۵٪ CI ‎−۰.۷۴ تا ۳.۰۴) یا در ۶ ماه (MD = ۰.۰۱، ۹۵٪ CI ‎−۱.۵۸ تا ۱.۶۰) نشان نداد. به طور مشابه، تفاوت معناداری در CGI-S، CGI-I، CGAS، ChOCI-C، ChOCI-P یا FAS مشاهده نشد. ناهمگنی متوسط تا زیاد برای چندین پیامد وجود داشت؛ با این حال، تحلیل‌های حساسیت ناهمگنی را در بیشتر پیامدهای ثانویه برطرف کرد. درمان شناختی-رفتاری دیجیتال اثربخشی بالینی مشابهی با مداخلات متعارف برای اختلال وسواس فکری-عملی کودکان و نوجوانان نشان داد و نقش آن را به عنوان جایگزینی در دسترس در مواقع عدم دسترسی به درمان شناختی-رفتاری حضوری تأیید می‌کند. انجام کارآزمایی‌های بزرگ‌تر و با کیفیت بالاتر برای تعیین شیوه‌های بهینه ارائه دیجیتال و اثربخشی بلندمدت ضروری است.

At Madrasah Tsanawiyah Syech Qurro Al-Alawi Cikampek, Karawang. Several teachers difficulties in implementing teaching methods due to a lack of support, both in terms of facilities and school policies. There are absence of development programs like training, workshops, seminars, and so on, which hinder teachers' performance and motivation in developing their professionalisme. The objectives of this study are: to identify the leadership style of the school principal, to assess the professional competence of the teachers, and to determine the influence of the principal’s leadership on the professional competence of the teachers. This study employs a quantitative approach, The method for data collection is the survey method. The population in this study includes the principal and all teachers at MTS Syech Qurro Al-Alawi Cikampek, Karawang. The sampling technique used is total sampling (saturated sampling), in which all members of the population are taken as samples, totaling 40 individuals. The results shows that the school principal's leadership at Madrasah Tsanawiyah Syech Qurro Al-Alawi Cikampek, Karawang, has a minimum score of 19.00, a maximum score of 60.00, and a mean score of 47.3250 with a standard deviation of 9.40918. This indicates that the distribution of data falls within the Good category. The professional competence of teachers, the minimum score is 28.00, the maximum score is 56.00, and the mean score is 45.4750 with a standard deviation of 7.26067. These figures also indicate that the distribution of data is within the Good category. The results of the hypothesis testing and data analysis show that the leadership of the school principal (variable X) has a significant influence on the professional competence of teachers (variable Y), as evidenced by a t-count value of 4.064. This is supported by a significance value (Sig.) of < 0.001, which is much smaller than the standard significance threshold of 0.05. This means that there is a significant influence of the school principal's leadership on the professional competence of teachers.

در مدرسه متوسطه دینی Syech Qurro Al-Alawi چیکامپک، کاراوانگ، برخی از معلمان در اجرای روش‌های تدریس به دلیل کمبود حمایت، هم از نظر امکانات و هم سیاست‌های مدرسه، با دشواری‌هایی مواجه هستند. نبود برنامه‌های توسعه‌ای مانند آموزش، کارگاه‌ها، سمینارها و غیره، عملکرد و انگیزه معلمان را در توسعه حرفه‌ای‌شان مختل می‌کند. اهداف این پژوهش عبارت‌اند از: شناسایی سبک رهبری مدیر مدرسه، ارزیابی شایستگی حرفه‌ای معلمان و تعیین تأثیر رهبری مدیر بر شایستگی حرفه‌ای معلمان. این پژوهش از رویکرد کمی استفاده می‌کند و روش گردآوری داده‌ها، روش پیمایشی است. جامعه آماری این پژوهش شامل مدیر و کلیه معلمان مدرسه متوسطه دینی Syech Qurro Al-Alawi چیکامپک، کاراوانگ است. روش نمونه‌گیری مورد استفاده، نمونه‌گیری کامل (نمونه‌گیری اشباع) است که در آن همه اعضای جامعه به عنوان نمونه انتخاب می‌شوند و مجموعاً ۴۰ نفر را شامل می‌شود. نتایج نشان می‌دهد که رهبری مدیر مدرسه در مدرسه متوسطه دینی Syech Qurro Al-Alawi چیکامپک، کاراوانگ، دارای حداقل نمره ۱۹٫۰۰، حداکثر نمره ۶۰٫۰۰ و میانگین ۴۷٫۳۲۵۰ با انحراف معیار ۹٫۴۰۹۱۸ است. این امر نشان می‌دهد که توزیع داده‌ها در دسته «خوب» قرار می‌گیرد. شایستگی حرفه‌ای معلمان نیز دارای حداقل نمره ۲۸٫۰۰، حداکثر نمره ۵۶٫۰۰ و میانگین ۴۵٫۴۷۵۰ با انحراف معیار ۷٫۲۶۰۶۷ است. این ارقام نیز نشان می‌دهد که توزیع داده‌ها در دسته «خوب» قرار دارد. نتایج آزمون فرضیه و تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد که رهبری مدیر مدرسه (متغیر X) تأثیر معناداری بر شایستگی حرفه‌ای معلمان (متغیر Y) دارد، چنان‌که مقدار t محاسبه‌شده ۴٫۰۶۴ است. این موضوع با مقدار معناداری (Sig.) کمتر از ۰٫۰۰۱ که بسیار کمتر از آستانه معناداری استاندارد ۰٫۰۵ است، تأیید می‌شود. این بدان معناست که تأثیر معناداری از رهبری مدیر مدرسه بر شایستگی حرفه‌ای معلمان وجود دارد.

This study aims to examine the hadith cited by Imam al-Suyūṭī in al-Durr al-Manthūr when interpreting the verse, (Syahru ramadhanalladzi unzila fiihi-l Qur’an…){Qur’an 2:185}, which relates to the timing of the revelation of the divine scriptures during Ramadan. The significance of this topic lies in the fact that al-Suyūṭī often reports narrations without explicitly judging their authenticity, which necessitates verification of their chains of transmission before relying on them for scholarly inference. Accordingly, the research problem centers on determining the reliability of this hadith in terms of both chain and text, and clarifying its scholarly status based on the principles of hadith authentication and criticism. The study employs a descriptive-analytical library-based methodology, utilizing tools of hadith verification, isnād analysis, and textual criticism, with reference to primary sources such as Musnad Ahmad, the tafsīrs of al-Ṭabarī and Ibn Kathīr, as well as works on narrators and hidden defects. The findings indicate that all transmission routes converge at ʿImrān ibn Dāwar, from Qatāda, from Abū al-Malīḥ, from Wāthila, and that the isnād is sound at the level of ḥasan li-dhātihi (good in itself), elevated to ḥasan li-ghayrihi (good due to corroboration) through multiple routes and scholarly acceptance. The text itself aligns with the Qur’an and other authentic hadiths. The study recommends that every narration be critically examined before use in exegesis, and calls for broader analytical studies of other exegetical reports, combining isnād and matn analysis, while training students of knowledge in the tools of hadith verification and the use of biographical and critical works.

این پژوهش با هدف بررسی حدیثی که امام سیوطی در «الدر المنثور» هنگام تفسیر آیه «شهر رمضان الذی انزل فیه القرآن...» (قرآن ۲:۱۸۵) نقل کرده است، انجام می‌شود؛ حدیثی که به زمان نزول کتب الهی در ماه رمضان اشاره دارد. اهمیت این موضوع در آن است که سیوطی غالباً روایات را بدون اظهار نظر صریح درباره صحت یا ضعف آن‌ها نقل می‌کند و این امر، لزوم بررسی اسناد روایات پیش از استناد علمی به آن‌ها را ایجاب می‌نماید. بر این اساس، مسئله پژوهش بر تعیین پایایی این حدیث از حیث سند و متن و تبیین جایگاه علمی آن بر مبنای اصول تصحیح و نقد حدیث متمرکز است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه‌ای است و از ابزارهای تصحیح حدیث، تحلیل اسناد و نقد متنی با ارجاع به منابع اصلی مانند مسند احمد، تفاسیر طبری و ابن کثیر و همچنین آثار رجالی و علل استفاده می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که تمامی طرق نقل به عمران بن داور، از قتاده، از ابوالملیح، از واثله منتهی می‌شود و سند حدیث در مرتبه حسن لذاته قرار دارد که با تعدد طرق و قبول اهل علم به حسن لغیره ارتقا می‌یابد. متن حدیث نیز با قرآن و سایر احادیث صحیح مطابقت دارد. پژوهش توصیه می‌کند که هر روایت پیش از استفاده در تفسیر، به طور انتقادی بررسی شود و مطالعات تحلیلی گسترده‌تری بر سایر روایات تفسیری با ترکیب تحلیل سند و متن و آموزش دانش‌پژوهان در ابزارهای تصحیح حدیث و بهره‌گیری از منابع رجالی و نقدی صورت گیرد.

Although khat chewing is common among university students in Yemen, evidence on dose–response relationships between khat chewing frequency and sleep duration, perceived effects, and academic performance remains limited. This study examined these associations among medical students at Thamar University, Yemen. A cross-sectional study was conducted among undergraduate medical students. Data were collected using a structured questionnaire. Khat chewing frequency was categorized as non-use, 1–2 days/week, 3–4 days/week, and 5–7 days/week. Multivariable logistic and linear regression analyses were performed to assess associations, and ordinal trend analyses were used to evaluate dose–response relationships. Adjusted odds ratios (AOR) and regression coefficients (β) with 95% confidence intervals (CI) were reported. Statistical significance was set at p < 0.05. Increasing khat chewing frequency was independently associated with higher odds of short sleep duration (< 6 h). Compared with non-chewers, the adjusted odds of short sleep increased progressively, reaching an AOR of 7.83 (95% CI: 3.70–16.57; P < 0.001) among daily chewers.A significant linear dose–response relationship was also observed (AOR = 1.97, 95% CI: 1.54–2.52; P < 0.001). Perceived-effects scores increased progressively with khat-chewing frequency, with adjusted mean differences of 3.36, 3.73, and 4.94 for 1–2, 3–4, and 5–7 days/week, respectively (all P ≤ 0.001), with a significant linear trend (adjusted β = 1.61, 95% CI: 1.29–1.92; P < 0.001). In contrast, academic performance showed no significant association or linear dose–response relationship with khat chewing (adjusted β = 0.22, 95% CI: −0.46–0.89; P = 0.532). Khat chewing frequency showed clear dose–response associations with short sleep duration and perceived effects among medical students. However, these associations did not translate into measurable differences in academic performance. These findings suggest that the effects of frequent khat use are more evident in sleep and perceived behavioural outcomes than in academic achievement. These findings are consistent with known stimulant-related effects and may extend to similar student populations in comparable settings.

اگرچه مصرف قات در میان دانشجویان دانشگاه‌های یمن رایج است، اما شواهد مربوط به روابط دوز-پاسخ بین فراوانی مصرف قات و مدت خواب، اثرات ادراک‌شده و عملکرد تحصیلی همچنان محدود است. این مطالعه این ارتباطات را در میان دانشجویان پزشکی دانشگاه ذمار، یمن بررسی کرد. یک مطالعه مقطعی در میان دانشجویان کارشناسی پزشکی انجام شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه ساختاریافته جمع‌آوری شد. فراوانی مصرف قات به صورت عدم مصرف، ۱–۲ روز در هفته، ۳–۴ روز در هفته و ۵–۷ روز در هفته دسته‌بندی شد. برای ارزیابی ارتباطات، تحلیل‌های رگرسیون لجستیک و خطی چندمتغیره انجام شد و برای ارزیابی روابط دوز-پاسخ از تحلیل روند ترتیبی استفاده گردید. نسبت شانس تعدیل‌شده (AOR) و ضرایب رگرسیون (β) با فاصله اطمینان ۹۵٪ (CI) گزارش شد. سطح معناداری آماری در p < 0.05 تعیین شد. افزایش فراوانی مصرف قات به طور مستقل با افزایش شانس مدت خواب کوتاه‌تر (< ۶ ساعت) همراه بود. در مقایسه با افراد غیرمصرف‌کننده، شانس تعدیل‌شده مدت خواب کوتاه به طور پیشرونده افزایش یافت و در میان مصرف‌کنندگان روزانه به AOR برابر با 7.83 (95% CI: 3.70–16.57؛ P < 0.001) رسید. همچنین یک رابطه خطی دوز-پاسخ معنادار مشاهده شد (AOR = 1.97، 95% CI: 1.54–2.52؛ P < 0.001). نمرات اثرات ادراک‌شده با افزایش فراوانی مصرف قات به طور پیشرونده افزایش یافت، به طوری که تفاوت میانگین تعدیل‌شده برای گروه‌های ۱–۲، ۳–۴ و ۵–۷ روز در هفته به ترتیب 3.36، 3.73 و 4.94 بود (همه P ≤ 0.001) و روند خطی معناداری مشاهده شد (β تعدیل‌شده = 1.61، 95% CI: 1.29–1.92؛ P < 0.001). در مقابل، عملکرد تحصیلی هیچ ارتباط معنادار یا رابطه خطی دوز-پاسخ با مصرف قات نشان نداد (β تعدیل‌شده = 0.22، 95% CI: −0.46–0.89؛ P = 0.532). فراوانی مصرف قات ارتباطات دوز-پاسخ آشکاری با مدت خواب کوتاه و اثرات ادراک‌شده در میان دانشجویان پزشکی نشان داد. با این حال، این ارتباطات به تفاوت‌های قابل اندازه‌گیری در عملکرد تحصیلی منجر نشد. این یافته‌ها نشان می‌دهد که اثرات مصرف مکرر قات بیشتر در خواب و پیامدهای رفتاری ادراک‌شده مشهود است تا در موفقیت تحصیلی. این نتایج با اثرات شناخته‌شده محرک‌ها سازگار است و ممکن است به جمعیت‌های دانشجویی مشابه در شرایط قابل مقایسه نیز تعمیم یابد.

Introduction This study explores how ADHD-related neurodiversity is experienced within marketing teams, particularly in customer-oriented and boundary-spanning work. Method Using a grounded theory approach, semi-structured interviews were conducted with 35 marketing managers, frontline employees, and freelancers/consultants, including 19 participants with a formal ADHD diagnosis and 16 participants with direct professional experience working with colleagues with ADHD. Results The analysis generated three theoretical codes: Neurodiverse Cognitive Synergy, Mediated Empathy in Boundary-Spanning, and Resilient Organizational Adaptation. The findings indicate that ADHD-related characteristics, including divergent thinking, creativity, intense focus, and adaptability, may be experienced as resources. At the same time, impulsivity, distraction, stress, communication difficulties, and social isolation may create challenges. These outcomes appear to depend on task demands, role fit, interpersonal relationships, and organizational support. Contribution The study develops an exploratory, data-grounded framework that explains how organizational and relational conditions may shape how ADHD-related characteristics are engaged in customer-oriented marketing work, without assuming a direct or causal relationship between ADHD and innovation.

مقدمه: این مطالعه به بررسی تجربه تنوع‌عصبی مرتبط با ADHD در تیم‌های بازاریابی، به‌ویژه در فعالیت‌های مشتری‌محور و مرزگشایی می‌پردازد. روش: با استفاده از رویکرد نظریه داده‌بنیاد، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۳۵ نفر از مدیران بازاریابی، کارکنان خط مقدم و فریلنسرها/مشاوران انجام شد که شامل ۱۹ نفر با تشخیص رسمی ADHD و ۱۶ نفر با تجربه حرفه‌ای مستقیم در همکاری با همکاران دارای ADHD بودند. نتایج: تحلیل داده‌ها به استخراج سه کد نظری انجامید: هم‌افزایی شناختی تنوع‌عصبی، همدلی میانجی‌شده در مرزگشایی و سازگاری سازمانی مقاوم. یافته‌ها نشان می‌دهد ویژگی‌های مرتبط با ADHD از جمله تفکر واگرا، خلاقیت، تمرکز شدید و سازگاری می‌تواند به عنوان منابعی تجربه شود؛ در حالی که تکانشگری، حواس‌پرتی، استرس، دشواری‌های ارتباطی و انزوای اجتماعی ممکن است چالش‌هایی ایجاد کند. این پیامدها به نظر می‌رسد به الزامات وظیفه، تناسب نقش، روابط بین‌فردی و حمایت سازمانی وابسته باشد. مشارکت: این پژوهش چارچوبی اکتشافی و داده‌بنیاد ارائه می‌دهد که تبیین می‌کند چگونه شرایط سازمانی و ارتباطی می‌تواند نحوه به‌کارگیری ویژگی‌های مرتبط با ADHD را در فعالیت‌های بازاریابی مشتری‌محور شکل دهد، بدون آنکه رابطه‌ای مستقیم یا علّی میان ADHD و نوآوری فرض شود.

This study aims to reposition K.H. Ahmad Dahlan’s Kiai-Intelek philosophy and examine its relevance to the development of Islamic Religious Education (IRE) teacher competence in the Society 5.0 era. The study employed a qualitative approach using a library research design with a biographical-philosophical orientation. Data were obtained from primary and secondary literature concerning Ahmad Dahlan’s educational thought, including Kiai-Intelek, Tajdid, Al-Ma’un theology, and contemporary studies on IRE teacher competence and Society 5.0. Data were analyzed through content analysis and Gadamerian philosophical hermeneutics by interpreting relevant texts, contextualizing Ahmad Dahlan’s ideas, and reconstructing their implications for contemporary teacher competence. The findings indicate that Ahmad Dahlan’s educational philosophy remains relevant but requires contextual repositioning. Kiai-Intelek provides a foundation for integrating spiritual depth and intellectual competence; Tajdid supports adaptive and innovative teacher development; while Al-Ma’un strengthens the humanistic and social-ethical orientation of education. Based on these dimensions, this study proposes the Transcendental-Facilitator Model, which conceptualizes IRE teachers as educators who integrate spiritual-transcendental, intellectual-critical, adaptive-technological, humanistic-social, and transformative-facilitative competencies. The model positions technology as an educational instrument rather than an ultimate objective and emphasizes the teacher’s role as a critical mediator of knowledge and ethical guide in technology-mediated learning. The study contributes a conceptual framework connecting Ahmad Dahlan’s educational heritage with contemporary teacher professionalism and the human-centered orientation of Society 5.0.

هدف این پژوهش بازنگری فلسفه کیای-انتلک K.H. Ahmad Dahlan و بررسی ارتباط آن با توسعه شایستگی معلمان آموزش دینی اسلامی (IRE) در عصر جامعه ۵.۰ است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از طرح پژوهش کتابخانه‌ای با جهت‌گیری زیست‌نامه‌ای-فلسفی انجام شده است. داده‌ها از منابع اولیه و ثانویه مرتبط با اندیشه‌های آموزشی Ahmad Dahlan، از جمله کیای-انتلک، تجدید (Tajdid)، الهیات المعون (Al-Ma’un) و مطالعات معاصر درباره شایستگی معلمان IRE و جامعه ۵.۰ گردآوری شده‌اند. داده‌ها از طریق تحلیل محتوا و هرمنوتیک فلسفی گادامری با تفسیر متون مرتبط، زمینه‌یابی اندیشه‌های Ahmad Dahlan و بازسازی پیامدهای آن برای شایستگی معلمان معاصر تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که فلسفه آموزشی Ahmad Dahlan همچنان مرتبط است اما نیازمند بازنگری زمینه‌ای می‌باشد. کیای-انتلک بنیانی برای ادغام عمق معنوی و شایستگی فکری فراهم می‌کند؛ تجدید (Tajdid) از توسعه معلمان سازگار و نوآور حمایت می‌کند؛ و الهیات المعون (Al-Ma’un) جهت‌گیری انسانی و اجتماعی-اخلاقی آموزش را تقویت می‌کند. بر اساس این ابعاد، این پژوهش مدل تسهیل‌گر متعالی (Transcendental-Facilitator Model) را پیشنهاد می‌کند که معلمان IRE را به عنوان آموزگارانی که شایستگی‌های معنوی-متعالی، فکری-انتقادی، سازگار-فناورانه، انسانی-اجتماعی و تحول‌آفرین-تسهیل‌گر را ادغام می‌کنند، مفهوم‌سازی می‌کند. این مدل فناوری را به عنوان ابزاری آموزشی و نه هدف نهایی جای می‌دهد و بر نقش معلم به عنوان میانجی انتقادی دانش و راهنمای اخلاقی در یادگیری مبتنی بر فناوری تأکید می‌کند. این پژوهش چارچوب مفهومی‌ای ارائه می‌دهد که میراث آموزشی Ahmad Dahlan را با حرفه‌ای‌گرایی معاصر معلمان و جهت‌گیری انسان‌محور جامعه ۵.۰ پیوند می‌دهد.

Islamic character education faces contemporary challenges in utilizing relevant media to cultivate moral resilience among learners. This study examines the representation of patience (ṣabr) and sincerity (ikhlāṣ) in the film Tenggelamnya Kapal Van Der Wijck (2013) and formulates its pedagogical implications for Islamic character education. Employing a qualitative descriptive approach with multimodal content analysis, data were collected through cinematic observation, transcribing audio-visual units, and analyzing the dramatic structure across four pivotal scenes. The findings reveal that patience and sincerity are articulated through four distinct forms: active resilience in overcoming adversity, spiritual coping (syifā') via Qur'anic recitation (QS. An-Nisa: 36), social sincerity (iḫsân) demonstrated through forgiveness and altruism (QS. Ali 'Imran: 134), and absolute acceptance (riḍā) of divine decree (QS. Yasin: 82–83). These moral values are communicated not through dogmatic narratives, but through contextual character development, physical gestures, and emotional transformations. This study concludes that audio-visual media serves as an effective, reflective instrument for internalizing Islamic values. Practically, these findings offer an innovative pedagogical model for educators to strengthen learners' emotional regulation, social empathy, and spiritual resilience in navigating modern social pressures.

تربیت اخلاقی اسلامی در مواجهه با چالش‌های معاصر، در بهره‌گیری از رسانه‌های مرتبط برای پرورش تاب‌آوری اخلاقی در میان فراگیران قرار دارد. این پژوهش به بررسی بازنمایی صبر (ṣabr) و اخلاص (ikhlāṣ) در فیلم Tenggelamnya Kapal Van Der Wijck (۲۰۱۳) و تبیین پیامدهای تربیتی آن برای تربیت اخلاقی اسلامی می‌پردازد. با به‌کارگیری رویکرد توصیفی-کیفی و تحلیل محتوای چندوجهی، داده‌ها از طریق مشاهده سینمایی، رونویسی واحدهای صوتی-تصویری و تحلیل ساختار دراماتیک در چهار صحنه کلیدی گردآوری شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که صبر و اخلاص در چهار شکل متمایز بیان می‌شوند: تاب‌آوری فعال در مواجهه با دشواری‌ها، مقابله معنوی (syifā') از طریق تلاوت قرآن (سوره نساء: ۳۶)، اخلاص اجتماعی (iḫsân) که از طریق بخشش و ایثار (سوره آل‌عمران: ۱۳۴) نشان داده می‌شود و پذیرش مطلق (riḍā) نسبت به تقدیر الهی (سوره یاسین: ۸۲–۸۳). این ارزش‌های اخلاقی نه از طریق روایت‌های آموزنده، بلکه از طریق رشد شخصیتی زمینه‌مند، حرکات بدنی و تحولات عاطفی منتقل می‌شوند. این پژوهش نتیجه می‌گیرد که رسانه‌های صوتی-تصویری ابزاری مؤثر و تأمل‌برانگیز برای درونی‌سازی ارزش‌های اسلامی هستند. به‌طور عملی، این یافته‌ها الگویی نوآورانه برای تقویت تنظیم هیجانی، همدلی اجتماعی و تاب‌آوری معنوی فراگیران در مواجهه با فشارهای اجتماعی معاصر در اختیار مربیان قرار می‌دهد.

Objective: To evaluate kindergarten teachers’ knowledge toward early childhood developmental stages, and to evaluate the effectiveness of a prepared educational program in improving their knowledge Study Design: Quasi-experimental studyPlace and Duration of Study: This study was conducted at the College of Nursing, University of Babylon, Iraq, from 12th June 2025 to 31st July 2025. Methods: 50 kindergarten teachers in nine kindergartens in holy city of Karbala. The data collected consist of twenty multiple choices items related to developmental stages of kindergarten children’s age group. Results: Majority of kindergarten teachers were between 35 and 44 years old and mean age was 36.82±7.5 years, had a bachelor's degree or higher, and at least five years of experience. Most had attended one or two training courses related to child growth and development. Pre-test results indicated that teachers' knowledge of both developmental stages was fair. The educational program demonstrated statistically significant effectiveness in improving knowledge. Teachers' knowledge of developmental stages was strongly associated with education level, years of experience, and training participation, but not with age, child responsibility, or type of kindergarten. Conclusion: Kindergarten teachers' basic knowledge related to child of developmental stages was insufficient in their pre-test, but the designed educational program effectively enhanced their knowledge through posttest. Educational level, professional experience, and previous training were critical factors in determining knowledge, highlighting the importance of structured professional development.

هدف: ارزیابی دانش مربیان مهدکودک نسبت به مراحل رشد دوران کودکی اولیه و ارزیابی اثربخشی یک برنامه آموزشی تهیه‌شده در بهبود دانش آنان. طرح مطالعه: مطالعه شبه‌آزمایشی. محل و مدت زمان مطالعه: این مطالعه در دانشکده پرستاری دانشگاه بابل، عراق، از ۱۲ ژوئن ۲۰۲۵ تا ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۵ انجام شد. روش‌ها: ۵۰ مربی مهدکودک در نه مهدکودک در شهر مقدس کربلا شرکت داشتند. داده‌های جمع‌آوری‌شده شامل بیست سؤال چندگزینه‌ای مرتبط با مراحل رشد گروه سنی کودکان مهدکودک بود. نتایج: اکثریت مربیان مهدکودک بین ۳۵ تا ۴۴ سال سن داشتند و میانگین سنی آن‌ها ۳۶٫۸۲±۷٫۵ سال بود، دارای مدرک کارشناسی یا بالاتر بودند و حداقل پنج سال سابقه کار داشتند. بیشتر آن‌ها در یک یا دو دوره آموزشی مرتبط با رشد و تکامل کودک شرکت کرده بودند. نتایج پیش‌آزمون نشان داد که دانش مربیان درباره هر دو مرحله رشد در سطح متوسط بود. برنامه آموزشی اثربخشی آماری معناداری در بهبود دانش نشان داد. دانش مربیان درباره مراحل رشد ارتباط قوی با سطح تحصیلات، سال‌های تجربه و شرکت در دوره‌های آموزشی داشت، اما با سن، مسئولیت کودک یا نوع مهدکودک ارتباطی نداشت. نتیجه‌گیری: دانش پایه‌ای مربیان مهدکودک درباره مراحل رشد کودک در پیش‌آزمون ناکافی بود، اما برنامه آموزشی طراحی‌شده به طور مؤثری دانش آن‌ها را در پس‌آزمون ارتقا داد. سطح تحصیلات، تجربه حرفه‌ای و آموزش‌های قبلی عوامل مهمی در تعیین دانش بودند که اهمیت توسعه حرفه‌ای ساختاریافته را برجسته می‌کند.

Introduction/Objective Armed conflicts threaten maternal and neonatal health, yet evidence on neonatal outcomes remains fragmented. This scoping review mapped evidence on armed conflict’s impact on neonatal health and identified pathways influencing outcomes. Methods This scoping review followed Arksey and O’Malley’s framework and PRISMA-ScR guidelines. MEDLINE/PubMed, Web of Science, Embase, Global Health (CABI), and CINAHL were searched, supplemented by Google Scholar and reference-list screening. Articles published from 2006 to 2025 reporting neonatal health outcomes (0-28 days) in conflict-affected settings were included. Maternal and pregnancy-related factors were considered when linked to neonatal outcomes. Twenty-nine articles were synthesized thematically. Results Four overarching themes emerged: (1) war-driven neonatal adversity, (2) health system collapse impact, (3) risks associated with alternative and non-formal care practices, and (4) stress-associated biological and epigenetic changes. Armed conflict was associated with increased neonatal mortality, preterm birth, low birth weight, congenital anomalies, and neonatal morbidity. Pathways included violence exposure, healthcare disruption, displacement, food insecurity, environmental hazards, and maternal psychological stress. Discussion Conflict affects neonatal health through interconnected biological, social, environmental, and health system pathways. Health system disruption, reduced access to skilled care, unsafe care practices, and maternal stress may compound adverse outcomes. Emerging evidence of epigenetic changes suggests potential longer-term consequences and underscores the need for integrated humanitarian and health system responses. Conclusion Priorities include strengthening health system resilience, ensuring continuity of maternal-newborn services, and integrating context-appropriate maternal mental health and psychosocial support. Further research should identify feasible, culturally responsive, and scalable interventions in underrepresented and protracted conflict settings.

مقدمه/هدف: درگیری‌های مسلحانه سلامت مادران و نوزادان را تهدید می‌کند، اما شواهد مربوط به پیامدهای نوزادی پراکنده است. این مرور گسترده به ترسیم شواهد مربوط به تأثیر درگیری مسلحانه بر سلامت نوزادان و شناسایی مسیرهای مؤثر بر پیامدها پرداخت. روش‌ها: این مرور گسترده بر اساس چارچوب Arksey و O’Malley و دستورالعمل‌های PRISMA-ScR انجام شد. پایگاه‌های MEDLINE/PubMed، Web of Science، Embase، Global Health (CABI) و CINAHL جست‌وجو شدند و این جست‌وجو با استفاده از Google Scholar و بررسی فهرست منابع تکمیل گردید. مقالات منتشرشده از سال 2006 تا 2025 که پیامدهای سلامت نوزادان (0 تا 28 روز) را در محیط‌های متاثر از درگیری گزارش کرده بودند، وارد مطالعه شدند. عوامل مرتبط با مادر و بارداری در صورتی که با پیامدهای نوزادی مرتبط بودند، مورد توجه قرار گرفتند. بیست‌ونه مقاله به صورت موضوعی ترکیب شدند. نتایج: چهار مضمون کلی شناسایی شد: (1) مشکلات نوزادی ناشی از جنگ، (2) تأثیر فروپاشی نظام سلامت، (3) خطرات مرتبط با مراقبت‌های جایگزین و غیررسمی، و (4) تغییرات زیستی و اپی‌ژنتیکی مرتبط با استرس. درگیری مسلحانه با افزایش مرگ‌ومیر نوزادان، تولد زودرس، وزن کم هنگام تولد، ناهنجاری‌های مادرزادی و بیماری‌های نوزادی همراه بود. مسیرها شامل مواجهه با خشونت، اختلال در مراقبت‌های بهداشتی، جابجایی، ناامنی غذایی، خطرات محیطی و استرس روانی مادر بودند. بحث: درگیری از طریق مسیرهای زیستی، اجتماعی، محیطی و نظام سلامت به هم پیوسته بر سلامت نوزادان تأثیر می‌گذارد. اختلال در نظام سلامت، کاهش دسترسی به مراقبت تخصصی، شیوه‌های مراقبتی ناایمن و استرس مادر می‌تواند پیامدهای نامطلوب را تشدید کند. شواهد نوظهور از تغییرات اپی‌ژنتیکی، پیامدهای بالقوه بلندمدت را نشان می‌دهد و بر ضرورت پاسخ‌های یکپارچه بشردوستانه و نظام سلامت تأکید دارد. نتیجه‌گیری: اولویت‌ها شامل تقویت تاب‌آوری نظام سلامت، تضمین تداوم خدمات مادر و نوزاد و ادغام حمایت‌های سلامت روان و روان‌اجتماعی متناسب با زمینه است. پژوهش‌های بیشتر باید مداخلات عملی، پاسخگو به فرهنگ و قابل گسترش را در محیط‌های کمتر بررسی‌شده و درگیری‌های طولانی‌مدت شناسایی کند.

Objectives Among people seeking sports-specific musculoskeletal specialty care we sought to determine 1) whether level of athletic identity mediates or moderates the relationship between thoughts and feelings and levels of capability and pain intensity, and 2) whether levels of pain intensity and capability differ among statistical groupings based on age and mindsets including athletic identity. Methods Adult patients seeing a sports medicine specialist (n = 135) completed measures of levels of capability, pain intensity, thoughts and feelings regarding sensation, and identification as an athlete. We planned mediation/moderation analysis. When that was not feasible, weadded an unplanned, exploratory cluster analysis of mindset factors. Results The lack of correlation between athletic identity and levels of capability and pain intensity precluded moderation/mediation analysis. An exploratory cluster analysis suggested that relatively younger people who identify as athletes and middle-aged people with somewhat greater feelings of distress may have greater pain intensity on average. Conclusions The finding that feelings of distress, independent of athletic identity, are associated with greater pain intensity and incapability is consistent with evidence that mindsets are a key aspect of musculoskeletal health, perhaps independent of specific identities.

اهداف: در میان افرادی که به دنبال مراقبت تخصصی اسکلتی‌عضلانی ویژه ورزش هستند، هدف ما تعیین این بود که ۱) آیا سطح هویت ورزشی رابطه بین افکار و احساسات و سطوح توانایی و شدت درد را میانجی‌گری یا تعدیل‌گری می‌کند، و ۲) آیا سطوح شدت درد و توانایی در گروه‌بندی‌های آماری مبتنی بر سن و ذهنیت‌ها از جمله هویت ورزشی متفاوت است یا خیر. روش‌ها: بیماران بزرگسال مراجعه‌کننده به متخصص پزشکی ورزشی (n = 135) مقیاس‌هایی از سطوح توانایی، شدت درد، افکار و احساسات مرتبط با حس و شناسایی به عنوان ورزشکار را تکمیل کردند. تحلیل میانجی‌گری/تعدیل‌گری برنامه‌ریزی شده بود. زمانی که این امر امکان‌پذیر نبود، یک تحلیل خوشه‌ای اکتشافی برنامه‌ریزی‌نشده از عوامل ذهنیت افزوده شد. نتایج: فقدان همبستگی بین هویت ورزشی و سطوح توانایی و شدت درد، تحلیل تعدیل‌گری/میانجی‌گری را غیرممکن ساخت. یک تحلیل خوشه‌ای اکتشافی نشان داد که افراد نسبتاً جوان‌تر که خود را ورزشکار می‌دانند و افراد میانسال با احساس ناراحتی نسبتاً بیشتر، ممکن است به طور میانگین شدت درد بیشتری داشته باشند. نتیجه‌گیری: یافته‌ای که احساس ناراحتی، مستقل از هویت ورزشی، با شدت درد و ناتوانی بیشتر همراه است، با شواهدی که ذهنیت‌ها را جنبه‌ای کلیدی از سلامت اسکلتی‌عضلانی می‌دانند، شاید مستقل از هویت‌های خاص، سازگار است.

Introduction Depression and anxiety remain major, largely unaddressed drivers of disability in low- and middle-income countries (LMICs), where scarce resources and persistent stigma constrain access to care. Scalable solutions are urgently needed. Low-intensity psychological interventions, delivered by trained non-specialists offer a promising pathway to close the treatment gap. This study examines the prospective acceptability of these interventions in Java, Indonesia, an exemplar of an under resourced health system, to guide targeted cultural adaptation and inform optimal implementation. Methods Using a qualitative descriptive design guided by the Theoretical Framework of Acceptability (TFA), we conducted semi-structured interviews (n = 33) with people experiencing anxiety and depression and 21 focus groups with families (n = 34), health workers (n = 36), and community/religious leaders (n = 37) across 12 sites in Java. Data were collected in Bahasa/local languages, transcribed, translated, and analysed using TFA informed Framework Analysis. 5% of translations were independently back-verified. Stakeholder workshops and advisory panels shaped study design and interpretation. Results Low mental health literacy and stigma undermined intervention coherence and affective attitude, with many conflating LIPIs with general counselling. Help-seeking was often delayed until distress became severe, reflecting limited understanding of mental health problems and available support. Despite these challenges, strong perceptions of effectiveness and positive affective attitudes were driven by cultural values of self-reliance and community support. Concerns centered on ethicality, particularlyprivacy risks and fear of social judgment, alongside undercertainty regarding the role of traditional healers and the burden associated with time and workload demands. Trust in lay health workers was high in rural areas but more variable in urban contexts. Conclusion Findings highlight that cultural, structural, and interpersonal factors shape anticipated intervention acceptability. While stigma and low literacy remain barriers, strong perceived need and cultural alignment suggest the potential for promising subsequent uptake. Addressing privacy, role clarity, and logistical burden through tailored adaptations and partnerships is critical. This study offers one of the first theoretically framed qualitative explorations of LIPI acceptability in Southeast Asia, highlighting culturally congruent pathways for subsequent LMIC implementation.

مقدمه: افسردگی و اضطراب همچنان از عوامل اصلی و عمدتاً نادیده‌گرفته‌شده ناتوانی در کشورهای با درآمد پایین و متوسط (LMICs) هستند، جایی که منابع محدود و انگ اجتماعی پایدار، دسترسی به مراقبت را محدود می‌کند. راه‌حل‌های مقیاس‌پذیر به‌شدت مورد نیاز است. مداخلات روان‌شناختی با شدت پایین که توسط افراد غیرمتخصص آموزش‌دیده ارائه می‌شوند، مسیر امیدوارکننده‌ای برای کاهش فاصله درمانی فراهم می‌کنند. این مطالعه به بررسی پذیرش احتمالی این مداخلات در جاوه، اندونزی، به‌عنوان نمونه‌ای از نظام سلامت کم‌منبع، می‌پردازد تا سازگاری فرهنگی هدفمند و اجرای بهینه را هدایت کند. روش‌ها: با استفاده از طراحی توصیفی کیفی و با راهنمایی چارچوب نظری پذیرش (TFA)، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته (n = 33) با افراد دارای تجربه اضطراب و افسردگی و ۲۱ گروه متمرکز با خانواده‌ها (n = 34)، کارکنان سلامت (n = 36) و رهبران اجتماعی/مذهبی (n = 37) در ۱۲ سایت در جاوه انجام شد. داده‌ها به زبان باهاسا/زبان‌های محلی جمع‌آوری، رونویسی، ترجمه و با استفاده از تحلیل چارچوب مبتنی بر TFA تحلیل شدند. پنج درصد ترجمه‌ها به طور مستقل بازبینی شدند. کارگاه‌های ذینفعان و پانل‌های مشورتی طراحی و تفسیر مطالعه را شکل دادند. نتایج: سواد پایین سلامت روان و انگ اجتماعی، انسجام مداخله و نگرش عاطفی را تضعیف کرد و بسیاری مداخلات روان‌شناختی با شدت پایین را با مشاوره عمومی اشتباه می‌گرفتند. جستجوی کمک اغلب تا زمانی که ناراحتی شدید نشود به تعویق می‌افتاد که نشان‌دهنده درک محدود از مشکلات سلامت روان و حمایت‌های موجود بود. با وجود این چالش‌ها، ادراک قوی از اثربخشی و نگرش‌های عاطفی مثبت توسط ارزش‌های فرهنگی اتکاء به خود و حمایت اجتماعی تقویت شد. نگرانی‌ها عمدتاً بر اخلاقی بودن، به‌ویژه خطرات حریم خصوصی و ترس از قضاوت اجتماعی، همراه با عدم قطعیت درباره نقش درمانگران سنتی و بار ناشی از زمان و حجم کار متمرکز بود. اعتماد به کارکنان سلامت غیرمتخصص در مناطق روستایی بالا بود اما در مناطق شهری متغیرتر بود. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که عوامل فرهنگی، ساختاری و بین‌فردی، پذیرش پیش‌بینی‌شده مداخله را شکل می‌دهند. اگرچه انگ اجتماعی و سواد پایین همچنان موانع هستند، نیاز ادراک‌شده قوی و هم‌سویی فرهنگی، پتانسیل پذیرش بعدی را نشان می‌دهد. پرداختن به مسائل حریم خصوصی، شفافیت نقش‌ها و بار لجستیکی از طریق سازگاری‌های هدفمند و مشارکت‌ها حیاتی است. این مطالعه یکی از نخستین بررسی‌های کیفی مبتنی بر چارچوب نظری درباره پذیرش مداخلات روان‌شناختی با شدت پایین در جنوب شرق آسیا است که مسیرهای هم‌سوی فرهنگی برای اجرای بعدی در کشورهای با درآمد پایین و متوسط را برجسته می‌کند.

This research integrates systematic literature review and bibliometric analysis methods to evaluate the role of the Project-Based Learning (PjBL) approach in developing 21st-century skills among K–12 students. This study uniquely combines large-scale bibliometric mapping with a targeted systematic review to bridge macro-level research trends and micro-level pedagogical implications. The scientific implication of this hybrid design is that it provides a dual-perspective roadmap: the bibliometric results reveal global structural shifts and emerging gaps, while the systematic synthesis offers actionable strategies for scaling PjBL from isolated classroom experiments to broader curriculum-wide integrations. Following PRISMA guidelines, a comprehensive search in ScienceDirect and Scopus yielded 20 core articles (2020–2025) for qualitative synthesis, while 1,345 articles were analyzed bibliometrically to visualize collaboration networks and keyword relationships. The findings reveal PjBL’s significant potential in enhancing critical thinking, problem-solving, and creativity, particularly within STEM and computational thinking contexts. By identifying critical limitations in teacher competence and technical infrastructure, this review aims to suggest potential directions for future research, particularly emphasizing the potential benefits of longitudinal studies on institutional support..Overall, the results provide a high-resolution baseline for researchers and practitioners to enhance PjBL’s effectiveness in contemporary K–12 educational settings.

این پژوهش با ادغام روش‌های مرور نظام‌مند ادبیات و تحلیل کتاب‌سنجی، نقش رویکرد یادگیری مبتنی بر پروژه (PjBL) را در توسعه مهارت‌های قرن بیست‌ویکم در میان دانش‌آموزان K–12 ارزیابی می‌کند. این مطالعه به‌طور منحصربه‌فرد، ترسیم کتاب‌سنجی در مقیاس وسیع را با مرور نظام‌مند هدفمند ترکیب می‌کند تا پیوندی میان روندهای پژوهشی در سطح کلان و پیامدهای آموزشی در سطح خرد برقرار سازد. پیامد علمی این طراحی ترکیبی آن است که نقشه‌راهی با دو دیدگاه فراهم می‌کند: نتایج کتاب‌سنجی، تغییرات ساختاری جهانی و شکاف‌های نوظهور را آشکار می‌سازد، در حالی که سنتز نظام‌مند، راهبردهای عملی برای گسترش PjBL از آزمایش‌های منفرد کلاسی به ادغام‌های گسترده‌تر در سطح برنامه درسی ارائه می‌دهد. با پیروی از دستورالعمل‌های PRISMA، جستجوی جامعی در ScienceDirect و Scopus انجام شد که ۲۰ مقاله اصلی (۲۰۲۰–۲۰۲۵) برای سنتز کیفی انتخاب گردید، در حالی که ۱۳۴۵ مقاله به‌صورت کتاب‌سنجی برای ترسیم شبکه‌های همکاری و روابط کلیدواژه‌ای تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که PjBL پتانسیل قابل‌توجهی در ارتقای تفکر انتقادی، حل مسئله و خلاقیت، به‌ویژه در زمینه‌های STEM و تفکر محاسباتی دارد. با شناسایی محدودیت‌های اساسی در شایستگی معلمان و زیرساخت فنی، این مرور تلاش دارد جهت‌گیری‌های بالقوه‌ای برای پژوهش‌های آتی پیشنهاد کند و به‌ویژه بر مزایای بالقوه مطالعات طولی درباره حمایت‌های نهادی تأکید می‌کند. در مجموع، نتایج مبنایی با وضوح بالا برای پژوهشگران و دست‌اندرکاران فراهم می‌کند تا اثربخشی PjBL را در محیط‌های آموزشی معاصر K–12 ارتقا دهند.

Given the critical ways in which medical residents’ professional behavior affects public health and the quality of care, this study aimed to develop and evaluate the psychometric properties of a questionnaire assessing the professional behavior of medical residents in Iran. Initially, an item pool was created based on a literature review and analysis of relevant questionnaires, particularly the Guidelines and Evaluation Tools for Adherence to Professional Principles by Medical Residents. The instrument’s psychometric properties were then assessed through content validity, face validity, construct validity, and reliability. Data were analyzed using SPSS-22 and STATA-16. The initial version included 62 items. Content validity, evaluated by 25 experts across health and medical fields, yielded a Content Validity Ratio (CVR) >0.37 and a Content Validity Index (CVI) >0.79, leading to the removal of 13 items. Face validity, assessed with 12 medical residents via the impact score method, led to the elimination of 3 additional items. Construct validity, examined with 217 medical residents, identified six factors explaining approximately 84.7% of the total variance. Exploratory and confirmatory factor analyses supported a six-factor structure of the final 18-item instrumen. Reliability was confirmed through internal consistency (Cronbach’s alpha = 0.94) and stability (Intraclass Correlation Coefficient = 0.83). The final questionnaire provides a valid and reliable tool for evaluating the professional behavior of medical residents and general medical students in clinical settings. It is recommended that educators, administrators, and healthcare policymakers utilize this instrument to assess professional conduct, identify areas for improvement, and design targeted interventions to enhance professional behavior in medical training.

با توجه به نقش حیاتی رفتار حرفه‌ای دستیاران پزشکی در سلامت عمومی و کیفیت مراقبت، این پژوهش با هدف تدوین و ارزیابی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه‌ای جهت سنجش رفتار حرفه‌ای دستیاران پزشکی در ایران انجام شد. در ابتدا، مجموعه‌ای از گویه‌ها بر اساس مرور متون و تحلیل پرسشنامه‌های مرتبط، به‌ویژه «راهنماها و ابزارهای ارزیابی پایبندی به اصول حرفه‌ای توسط دستیاران پزشکی» تهیه گردید. ویژگی‌های روان‌سنجی ابزار از طریق روایی محتوا، روایی صوری، روایی سازه و پایایی مورد ارزیابی قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS-22 و STATA-16 تحلیل شدند. نسخه اولیه شامل ۶۲ گویه بود. روایی محتوا که توسط ۲۵ نفر از خبرگان حوزه سلامت و پزشکی ارزیابی شد، نسبت روایی محتوا (CVR) بیش از ۰٫۳۷ و شاخص روایی محتوا (CVI) بیش از ۰٫۷۹ را نشان داد که منجر به حذف ۱۳ گویه گردید. روایی صوری با روش امتیاز تأثیر و با مشارکت ۱۲ دستیار پزشکی بررسی شد و ۳ گویه دیگر حذف گردید. روایی سازه با مشارکت ۲۱۷ دستیار پزشکی مورد بررسی قرار گرفت و شش عامل شناسایی شد که حدود ۸۴٫۷٪ از واریانس کل را تبیین کردند. تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی ساختار شش‌عاملی نسخه نهایی ۱۸ گویه‌ای ابزار را تأیید کرد. پایایی ابزار از طریق همسانی درونی (آلفای کرونباخ = ۰٫۹۴) و ثبات (ضریب همبستگی درون‌کلاسی = ۰٫۸۳) تأیید شد. پرسشنامه نهایی ابزاری معتبر و پایا برای ارزیابی رفتار حرفه‌ای دستیاران پزشکی و دانشجویان پزشکی عمومی در محیط‌های بالینی فراهم می‌کند. توصیه می‌شود که اساتید، مدیران و سیاست‌گذاران حوزه سلامت از این ابزار جهت سنجش رفتار حرفه‌ای، شناسایی حوزه‌های نیازمند بهبود و طراحی مداخلات هدفمند برای ارتقای رفتار حرفه‌ای در آموزش پزشکی استفاده نمایند.

Background Concerns about teacher stress, burnout, and attrition have led to increased international attention to teacher resilience in education research. This study investigates how teachers in Malaysia, Japan, Nigeria, Uganda, and Vietnam support resilience through their perceptions of teacher professional identity (TPI). Methods Comparative discourse analysis based on quantitative ethnography (QE) and epistemic network analysis (ENA) was used to identify cross-cultural discourse patterns and thematically evaluate teacher utterances related to stress, coping methods, support systems, and notions of resilience. Results The findings demonstrate that resilience is not only developed as an individual skill, but also through culturally and socially rooted understandings of TPI. Teachers from Japan and Vietnam focused on systemic navigation and emotional regulation, while teachers from Nigeria and Uganda focused on spirituality and moral leadership. Malaysian instructors have a mixed approach that blends strategic adaptation and community-centric principles. Conclusions The study highlights the need for contextually relevant and localized methods of professional development that are sensitive to teachers’ identities and contextual realities.

زمینه و هدف: نگرانی‌ها درباره استرس، فرسودگی شغلی و ترک خدمت معلمان موجب افزایش توجه بین‌المللی به تاب‌آوری معلمان در پژوهش‌های آموزشی شده است. این مطالعه بررسی می‌کند که چگونه معلمان در مالزی، ژاپن، نیجریه، اوگاندا و ویتنام از طریق ادراکات خود از هویت حرفه‌ای معلم (TPI) به حمایت از تاب‌آوری می‌پردازند. روش‌ها: تحلیل گفتمان تطبیقی مبتنی بر قوم‌نگاری کمی (QE) و تحلیل شبکه معرفتی (ENA) برای شناسایی الگوهای گفتمانی میان‌فرهنگی و ارزیابی موضوعی اظهارات معلمان مرتبط با استرس، روش‌های مقابله، نظام‌های حمایتی و مفاهیم تاب‌آوری به کار گرفته شد. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که تاب‌آوری نه تنها به عنوان یک مهارت فردی توسعه می‌یابد، بلکه از طریق درک‌های ریشه‌دار فرهنگی و اجتماعی از هویت حرفه‌ای معلم نیز شکل می‌گیرد. معلمان ژاپن و ویتنام بر پیمایش نظام‌مند و تنظیم هیجانی تمرکز داشتند، در حالی که معلمان نیجریه و اوگاندا بر معنویت و رهبری اخلاقی تأکید کردند. مدرسان مالزی رویکردی ترکیبی دارند که سازگاری راهبردی و اصول جامعه‌محور را در هم می‌آمیزد. نتیجه‌گیری: این مطالعه بر ضرورت روش‌های توسعه حرفه‌ای بومی و متناسب با زمینه که نسبت به هویت و واقعیت‌های زمینه‌ای معلمان حساس باشد، تأکید می‌کند.

This study examined the impact of an artificial intelligence (AI)-enhanced multimodal instructional approach on students' grammatical knowledge and motivation. Therefore, 70 Omani English as a Foreign Language (EFL) learners were divided into a control group (in-class training and feedback) and an experimental group (AI feedback), with 35 students in each group. The researcher used grammar tests and a motivation questionnaire adapted from Li et al. (2025) to collect data. After a five-week treatment period, the posttest findings showed that both groups increased their scores, but the experimental group performed significantly better than the control group. In the delayed posttest, the control group showed no progress, but the experimental group increased their scores and significantly outperformed the control group. Additionally, the experimental group was the only group in which the motivation questionnaire was administered, and it was found that their motivation levels were considerably positive. The findings of the study are helpful for teachers, syllabus designers, students, and policymakers by suggesting that integrating an AI-enhanced multimodal instructional approach into grammar teaching could be a viable method to improve educational outcomes, enhance student engagement, provide personalized feedback, and also inform subsequent curriculum planning and the implementation of educational strategies.

این پژوهش تأثیر رویکرد آموزشی چندوجهی تقویت‌شده با هوش مصنوعی (AI) را بر دانش دستوری و انگیزش دانش‌آموزان بررسی کرد. بدین منظور، ۷۰ زبان‌آموز عمانی زبان انگلیسی به عنوان زبان خارجی (EFL) به دو گروه کنترل (آموزش و بازخورد کلاسی) و آزمایش (بازخورد مبتنی بر هوش مصنوعی) تقسیم شدند که هر گروه شامل ۳۵ نفر بود. پژوهشگر برای گردآوری داده‌ها از آزمون‌های دستور زبان و پرسشنامه انگیزش اقتباس‌شده از Li و همکاران (۲۰۲۵) استفاده کرد. پس از یک دوره درمانی پنج‌هفته‌ای، یافته‌های پس‌آزمون نشان داد که هر دو گروه نمرات خود را افزایش دادند، اما گروه آزمایش به طور معناداری عملکرد بهتری نسبت به گروه کنترل داشت. در پس‌آزمون تأخیری، گروه کنترل پیشرفتی نشان نداد، اما گروه آزمایش نمرات خود را افزایش داد و به طور معناداری از گروه کنترل پیشی گرفت. همچنین، تنها در گروه آزمایش پرسشنامه انگیزش اجرا شد و مشخص شد که سطح انگیزش آن‌ها به طور قابل توجهی مثبت است. یافته‌های این پژوهش برای معلمان، طراحان برنامه درسی، دانش‌آموزان و سیاست‌گذاران مفید است و پیشنهاد می‌کند که ادغام رویکرد آموزشی چندوجهی تقویت‌شده با هوش مصنوعی در آموزش دستور زبان می‌تواند روشی مؤثر برای بهبود نتایج آموزشی، افزایش مشارکت دانش‌آموزان، ارائه بازخورد شخصی‌سازی‌شده و همچنین اطلاع‌رسانی برای برنامه‌ریزی درسی و اجرای راهبردهای آموزشی باشد.

OBJECTIVE: To evaluate within-participant changes in knowledge, attitude, and practice (KAP) among school teachers following a structured educational intervention on children's eye health in Skardu District, Gilgit-Baltistan (GB), Pakistan. METHODS: This single-group pre-post quasi-experimental study was conducted across 132 government schools in Skardu District, GB, Pakistan. A total of 264 full-time school teachers were purposively selected in consultation with district education authorities. A structured two-day paediatric eye health and vision screening training programme combined theory-based instruction with supervised hands-on practice and was delivered by ophthalmologists and optometrists. The primary outcomes were within-participant changes in knowledge (0-10), attitude (5-25) and self-reported practice (5-25) scores. Knowledge was reassessed immediately after training, while attitude and practice were reassessed 2-3 weeks later, after school-based screening activities had begun. RESULTS: Knowledge showed the largest within-participant change, increasing from a median of 6 to 9, with an estimated paired location shift of 2.5 points (95% CI 2.0-3.0; p < 0.001; standardised Wilcoxon effect size r = 0.66, large). Self-reported practice increased from a median of 22 to 23, with an estimated paired location shift of 2.0 points (95% CI 1.5-2.5; p < 0.001; r = 0.39, moderate), although the absolute change in the median was modest. Attitude scores were high at baseline and showed a statistically significant but small-magnitude change; the median remained 23 (IQR 21-24 to 22-25), with an estimated paired location shift of 1.0 point (95% CI 0.5-1.5; p < 0.001; r = 0.27, small). Item-level knowledge gains were greatest for childhood cataract and glaucoma (+ 50.4% points) and recommended eye examination (+ 33.3% points). No evidence of differential change was detected across the examined teacher subgroups (all p > 0.05). CONCLUSION: Following the structured two-day teacher-training programme, teachers demonstrated substantial within-participant gains in knowledge, a moderate improvement in self-reported practice, and a small change in attitude from an already high baseline. Because the study had no control group, used short-term follow-up, and relied on self-reported attitude and practice measures, the findings should not be interpreted as proof of causal effectiveness or sustained behavioural change. The results support further controlled and longer-term evaluation of teacher training as one component of school eye-health programmes in remote settings.

هدف: ارزیابی تغییرات درون‌فردی دانش، نگرش و عملکرد (KAP) در میان معلمان مدارس پس از یک مداخله‌ی آموزشی ساختاریافته درباره‌ی سلامت چشم کودکان در ناحیه‌ی اسکردو، گلگت-بلتستان (GB)، پاکستان. روش‌ها: این مطالعه‌ی شبه‌آزمایشی پیش‌آزمون-پس‌آزمون تک‌گروهی در ۱۳۲ مدرسه‌ی دولتی ناحیه‌ی اسکردو، GB، پاکستان انجام شد. تعداد ۲۶۴ معلم تمام‌وقت مدارس با روش هدفمند و با مشورت مقامات آموزش و پرورش منطقه انتخاب شدند. یک برنامه‌ی آموزشی دو روزه درباره‌ی سلامت چشم کودکان و غربالگری بینایی که آموزش نظری مبتنی بر تئوری را با تمرین عملی تحت نظارت ترکیب می‌کرد، توسط چشم‌پزشکان و اپتومتریست‌ها ارائه شد. پیامدهای اصلی، تغییرات درون‌فردی در نمرات دانش (۰ تا ۱۰)، نگرش (۵ تا ۲۵) و عملکرد خودگزارش‌شده (۵ تا ۲۵) بودند. دانش بلافاصله پس از آموزش مجدداً ارزیابی شد، در حالی که نگرش و عملکرد ۲ تا ۳ هفته بعد، پس از آغاز فعالیت‌های غربالگری در مدارس، مجدداً سنجیده شدند. نتایج: دانش بیشترین تغییر درون‌فردی را نشان داد و از میانه‌ی ۶ به ۹ افزایش یافت، با برآورد جابه‌جایی مکانی زوجی معادل ۲.۵ نمره (۹۵٪ CI: ۲.۰ تا ۳.۰؛ p < 0.001؛ اندازه‌ی اثر استانداردشده‌ی ویلکاکسون r = 0.66، بزرگ). عملکرد خودگزارش‌شده از میانه‌ی ۲۲ به ۲۳ افزایش یافت، با برآورد جابه‌جایی مکانی زوجی معادل ۲.۰ نمره (۹۵٪ CI: ۱.۵ تا ۲.۵؛ p < 0.001؛ r = 0.39، متوسط)، هرچند تغییر مطلق در میانه اندک بود. نمرات نگرش در خط پایه بالا بود و تغییر آماری معنادار اما با اندازه‌ی کوچک را نشان داد؛ میانه در ۲۳ باقی ماند (IQR از ۲۱-۲۴ به ۲۲-۲۵)، با برآورد جابه‌جایی مکانی زوجی معادل ۱.۰ نمره (۹۵٪ CI: ۰.۵ تا ۱.۵؛ p < 0.001؛ r = 0.27، کوچک). بیشترین افزایش دانش در سطح آیتم مربوط به آب‌مروارید و گلوکوم کودکان (+۵۰.۴ درصد) و معاینه‌ی چشم توصیه‌شده (+۳۳.۳ درصد) مشاهده شد. هیچ شواهدی از تفاوت تغییر بین زیرگروه‌های معلمان بررسی‌شده یافت نشد (همه‌ی p > 0.05). نتیجه‌گیری: پس از برنامه‌ی آموزشی ساختاریافته‌ی دو روزه برای معلمان، افزایش قابل توجهی در دانش، بهبود متوسط در عملکرد خودگزارش‌شده و تغییر اندک در نگرش از یک خط پایه‌ی قبلاً بالا مشاهده شد. با توجه به نبود گروه کنترل، پیگیری کوتاه‌مدت و اتکا به سنجش‌های خودگزارش‌شده‌ی نگرش و عملکرد، یافته‌ها نباید به عنوان اثبات اثربخشی علّی یا تغییر رفتاری پایدار تفسیر شوند. نتایج از ارزیابی کنترل‌شده و بلندمدت‌تر آموزش معلمان به عنوان یکی از اجزای برنامه‌های سلامت چشم مدارس در مناطق دورافتاده حمایت می‌کند.

An adaptive culture encourages employees to embrace change, dare to try new ideas, and learn from failure, allowing organizations to adapt quickly to environmental changes and remain competitive without compromising local cultural wisdom. This study analyses the hierarchical influence of entrepreneurial orientation and marketing strategy knowledge in determining organizational performance. The demand for batik is increasing along with the improvement of national economic conditions, which demands organizational performance. Realizing the importance of organizational performance, this study seeks to investigate more deeply the relationship between adaptive culture-based innovation and organizational performance. This study uses a quantitative approach with a descriptive survey design by utilizing data from 140 Batik pesisiran (Coastal Batik) SMEs in Indonesia. The results of the study indicate that there is a tiered influence of entrepreneurial orientation and marketing strategy knowledge on the development of new products based on local culture and low-cost creative processes based on local culture on organizational performance.

فرهنگ سازگارپذیر کارکنان را تشویق می‌کند تا تغییر را بپذیرند، جسارت آزمودن ایده‌های نو را داشته باشند و از شکست بیاموزند، که این امر به سازمان‌ها امکان می‌دهد به سرعت با تغییرات محیطی سازگار شده و بدون به خطر انداختن خرد فرهنگی محلی، رقابتی باقی بمانند. این پژوهش تأثیر سلسله‌مراتبی گرایش کارآفرینانه و دانش استراتژی بازاریابی را در تعیین عملکرد سازمانی تحلیل می‌کند. تقاضا برای باتیک همگام با بهبود شرایط اقتصادی ملی در حال افزایش است که این امر مستلزم عملکرد سازمانی است. با درک اهمیت عملکرد سازمانی، این پژوهش در پی آن است تا رابطه بین نوآوری مبتنی بر فرهنگ سازگارپذیر و عملکرد سازمانی را عمیق‌تر بررسی کند. این مطالعه با رویکرد کمی و طرح پیمایش توصیفی با استفاده از داده‌های ۱۴۰ بنگاه کوچک و متوسط باتیک ساحلی در اندونزی انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که تأثیر سلسله‌مراتبی گرایش کارآفرینانه و دانش استراتژی بازاریابی بر توسعه محصولات جدید مبتنی بر فرهنگ محلی و فرآیندهای خلاقانه کم‌هزینه مبتنی بر فرهنگ محلی بر عملکرد سازمانی وجود دارد.

This study examined the challenges faced by refugee parents caring for children with autism spectrum disorder (ASD) in the Kurdistan Region of Iraq. Twenty-two parents participated in a mixed-methods study that included surveys and semi-structured interviews. The findings revealed significant challenges, including reduced parental well-being, increased family strain, and limited access to specialized support services. Parental satisfaction with caregiving was correlated with the perceived severity of autism symptoms. Thematic analysis of interviews identified five key domains of challenges: institutional, personal, financial, family, and social. Family cohesion and presence of dependents emerged as protective factors mitigating the negative impacts of displacement. The study concludes that refugee parents caring for children with autism require comprehensive support, including specialized healthcare, psychological support, and financial assistance. The findings are discussed within the broader context of developmental disabilities in humanitarian settings, highlighting both shared challenges and autism-specific needs.

این مطالعه به بررسی چالش‌های والدین پناهنده که از کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم (ASD) در اقلیم کردستان عراق مراقبت می‌کنند، پرداخت. بیست‌و‌دو والد در یک پژوهش با روش ترکیبی که شامل پرسشنامه‌ها و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته بود، شرکت کردند. یافته‌ها نشان داد که چالش‌های قابل توجهی از جمله کاهش بهزیستی والدین، افزایش فشار خانوادگی و دسترسی محدود به خدمات حمایتی تخصصی وجود دارد. رضایت والدین از مراقبت با شدت ادراک‌شده علائم اوتیسم همبستگی داشت. تحلیل تماتیک مصاحبه‌ها پنج حوزه اصلی چالش را شناسایی کرد: نهادی، فردی، مالی، خانوادگی و اجتماعی. انسجام خانواده و حضور افراد وابسته به عنوان عوامل محافظتی که اثرات منفی جابجایی را کاهش می‌دهند، ظاهر شدند. این مطالعه نتیجه می‌گیرد که والدین پناهنده مراقب کودکان دارای اوتیسم به حمایت جامع شامل مراقبت‌های بهداشتی تخصصی، حمایت روان‌شناختی و کمک مالی نیاز دارند. یافته‌ها در بستر گسترده‌تر ناتوانی‌های رشدی در محیط‌های انسانی مورد بحث قرار گرفته و بر چالش‌های مشترک و نیازهای خاص اوتیسم تأکید می‌کند.