scaffolding

Struggling readers are a persistent concern in Philippine elementary education, yet research has largely examined student reading outcomes rather than the professional, emotional, and instructional experiences of the teachers who support these learners in resource-constrained, multilingual classrooms. This study investigated the lived experiences of elementary English teachers in identifying and supporting struggling readers, and how they adapt their pedagogy and negotiate contextual barriers. Transcendental phenomenological design was employed. Fifteen proficient public elementary English teachers in Baguio City, Philippines, were selected through criterion purposive sampling and interviewed using semi-structured, face-to-face interviews. Transcripts were analyzed using Braun and Clarke’s six-phase thematic analysis, and trustworthiness was supported through member checking. Four themes emerged: (a) diagnostic triage through standardized literacy assessments, (b) pedagogical flexibility and differentiated scaffolded instruction, (c) ecosystemic collaboration via remedial and peer networks, and (d) socio-contextual barriers, including parental illiteracy and resource constraints. The findings suggest that Vygotskian scaffolding must be extended to account for ecological and linguistic barriers in post-colonial multilingual classrooms, because its effectiveness is bounded by the educational and socioeconomic capital of the home. Implications for teacher professional development, curriculum localization, language-in-education policy, and parental partnership are discussed.

Identifying the most effective teaching strategies for physics instruction is a persistent challenge for both researchers and schoolteachers. Studies indicate that the answer lies in Research-Based Instructional Strategies. A significant contribution in this area has been made by the theory of Visible Teaching and Learning, which measures the effects of over 250 factors influencing students’ academic success. By knowing the possible impact of specific teaching strategies, educators can design instructional approaches with predictable outcomes. The research was conducted during the 2023-2024 academic year in two public schools in Moldova, involving 305 students across grades 6, 8, and 10. This study aimed to measure the effect of concurrently applying elements from multiple constructivist teaching strategies in physics lessons, including the Flipped Classroom, Early Physics Approach, 5E Model, and Peer Instruction with Conceptual Questions, on students’ academic success and science competence in physics. At its core, the study was based on the 5E model, reinforced with pre-class tasks for students and the use of conceptual questions during the lesson. Science competence of students was structured into five components: understanding definitions, knowledge of measurement units, correct application of formulas, problem-solving skills, and the use of scientific language. The progression of these components was subsequently measured. The study also tracked the individual academic trajectories of both high-performing and low-performing students to assess their progress in physics. The study revealed that the combined application of these constructivist strategies can double students’ ability to solve problem situations and triple the correct use of scientific language. In contrast, knowledge of measurement units (~80%) and the correct application of formulas (in the range of approx. 25% – 33%) remained relatively unchanged. The insignificant progress in the correct application of formulas is explained by the small number of problems analysed on a topic, the lack of individual tasks, and the need for more explicit scaffolding and individual feedback. Additionally, the study revealed that laboratory work marks are strong predictors of overall academic success, with the correlation between laboratory work and final evaluation being 60% in 6th grade, 70% in 8th grade, and 50% in 10th grade. Additionally, the research shows that in middle school, the increase in scores for high achievers is greater than that of low achievers – three times higher in 6th grade. In high school, the increase in scores for high achievers is twice as large as that of low achievers. Both groups, high and low achievers, improve their scores after the application of the Integrated Constructivist Model. Subsequent research would explore the synergistic effect of this, and other, combinations of constructivist teaching strategies on students’ academic success, scientific competence components, and conceptual understanding. Keywords: Integrated constructivist model, didactic synergy, science competence, academic success, physics teaching.

Academic writing development in open and distance learning (ODL) environments remains challenging because students must independently regulate complex writing processes while receiving limited opportunities for continuous interaction and feedback. Existing digital learning platforms often emphasize assignment submission rather than supporting writing development as an iterative process involving planning, feedback utilization, reflection, and revision. This study aimed to develop and evaluate SIM-Aril as an online portfolio-based self-regulated feedback platform for supporting academic writing development in an ODL context. This study employed a Research and Development (R&D) design involving needs analysis, platform development, validation, implementation, and evaluation. Data were collected from 122 students and 38 tutors through self-regulated writing questionnaires, tutor competency questionnaires, expert evaluation, and qualitative responses. Quantitative data were analyzed using descriptive statistics, reliability analysis, correlation analysis, regression analysis, and exploratory factor analysis, while qualitative data were analyzed thematically. The findings demonstrate that SIM-Aril supported academic writing development through the integration of digital portfolio assessment, tutor scaffolding, and student self-regulated writing processes. Students demonstrated strong engagement in revision, feedback utilization, metacognitive monitoring, and other writing regulation activities. Tutor evaluation indicated that academic writing supervision represented an important component supporting SIM-Aril implementation. The integrated findings show that SIM-Aril functions not merely as a digital submission platform but as a self-regulated feedback ecosystem that connects learner autonomy, instructional support, and formative feedback. This study contributes theoretically by extending digital assessment research through a model that integrates individual self-regulation, socially shared regulation, and feedback literacy within technology-supported academic writing environments. Practically, the findings suggest that effective digital assessment in ODL should be designed to support learning processes rather than only evaluate final outcomes.

Digital technologies can expand opportunities for language practice, feedback, and access to learning materials, but their educational value depends on how they are integrated into instruction. This conceptual article draws on a selective narrative review to examine automatic speech recognition, conversational agents, machine translation, and virtual environments in language learning. It distinguishes the functions of these technologies from the learning outcomes that teachers must evaluate. The discussion identifies opportunities for pronunciation practice, sustained interaction, reflective revision, and contextualized communication, alongside problems involving unreliable feedback, cognitive demands, unequal access, and personal data. Alpha School is considered briefly as an institutional illustration of adaptive learning and human guidance, rather than as evidence of foreign-language learning effectiveness. Four proposed classroom applications show how teachers can connect digital activity to observable language performance. The article argues that responsible integration requires clear learning objectives, appropriate scaffolding, human review of feedback, and opportunities to demonstrate learning beyond the original tool. Its contribution is a practical framework for evaluating instructional use; the proposed applications require subsequent classroom investigation.

Geometry problem-solving requires learners to coordinate conceptual knowledge, spatial representation, strategy use and the regulation of cognition, motivation and effort. This systematic review examined how self-regulated learning (SRL) operates in geometry problem-solving and which learner, task, social, instructional and developmental conditions shape it. A Scopus search reported according to PRISMA 2020 identified 1,298 records; database limits left 529, and eligibility screening retained 32 empirical studies published from 2021 to 2026. Twelve studies involved undergraduates or pre-service teachers, seven involved school pupils, one involved kindergarten children and 12 did not state the educational level in the extracted records. Study quality was appraised with the Mixed Methods Appraisal Tool, and thematic synthesis identified four themes: planning and strategic regulation; monitoring, control and strategy adaptation; learner characteristics and outcomes; and instructional scaffolding and technology. Successful performance was associated with problem representation, strategy selection, monitoring, error detection, adaptation and evaluation. Diagnostic and elaborated feedback, content-focused peer feedback and supportive scaffolding were more informative than the presence of technology. Evidence on learner characteristics was mainly correlational, and evidence on young learners was thin. The review proposes a Process-Oriented Framework of Self-Regulated Geometry Problem-Solving that links input conditions, forethought, performance regulation, reflection, and outcomes and it is best supported for adolescent and adult learners. Future research should combine self-report with behavioural, longitudinal and process-tracing evidence and develop age-appropriate SRL measures for young children.

This study contributes to the scholarship of teaching and learning (SoTL) by examining how case-based teaching and threshold concepts promote culturally inclusive pedagogical practices among pre-service teachers (PSTs). Our research design reflects SoTL principles by taking a systematic, transparent, iterative, and collaborative approach to collecting, analysing, and sharing data. Our work is explicitly aligned with theoretical frameworks, and we address unresolved issues in order to facilitate transformative learning. We aimed to explore how PSTs perceive culturally inclusive pedagogy and professional competence in a case-based course. Three key findings emerged: increased awareness of classroom diversity, a change in the PSTs’ understanding of culturally inclusive teaching, and resistance to exploratory learning designs. Many PSTs demonstrated transformative learning and sound professional judgment. However, some expressed resistance and uncertainty, underscoring the importance of scaffolding and support. The findings align with the literature on threshold concepts as gateways to boundary crossing and a deeper understanding of diversity in SoTL. The results highlight the potential of case-based teaching to encourage metacognitive reflection and to promote inclusive educational practices in teacher education programs. The study demonstrates that designing inquiry-based learning activities that integrate case studies and threshold concepts can facilitate critical reflection and metacognition among PSTs.

This study investigates how a novice EFL (English as a Foreign Language) teacher enacts professional identity within the context of reading instruction. While prior research has established the dynamic and multifaceted nature of teacher identity, limited attention has been given to how professional identity is constructed and enacted through subject-specific pedagogical practices, particularly in reading instruction. This qualitative case study draws on interview and classroom observation data to explore how a novice EFL teacher enacts professional identities in reading instruction. The findings suggest that the teacher’s professional identity is not a fixed set of roles but is expressed through situated teaching practices and professional reflections. Specifically, three interrelated identity positions were identified—facilitator of meaning-making, cultural and textual guide, and reflective learner. These positions were reflected in instructional practices such as scaffolding, interpretive questioning, and the provision of cultural and textual background knowledge, as well as in the teacher’s willingness to learn from students and engage in professional development. Furthermore, the findings highlight the relationship between the teacher’s professional identity, individual agency, and the working conditions of her teaching context. By situating teacher identity within the practices of reading instruction, this study extends existing research by foregrounding the practice-based and context-sensitive nature of novice teacher identity. An Activity Theory perspective further informs the interpretation of how professional identity relates to pedagogical practices, instructional tools, and contextual conditions.

Higher education has historically operated under a paradigm of information scarcity, positioning universities as premier institutions for curating and transmitting knowledge. The convergence of digital hyper-abundance, algorithmic curation, and generative artificial intelligence (GenAI) has disrupted this model, producing what educators increasingly describe as a crisis of critical thinking in higher education. The purpose of this review is to examine how information abundance, algorithmic curation, and GenAI use may influence university students’ critical thinking, and to synthesise what this evidence implies for what universities teach and how they assess. Using a critical narrative review design with thematic synthesis, the review analyses 45 verified sources (empirical studies, systematic reviews and meta-analyses, conceptual works, and policy guidance) identified through citation chaining and targeted searches; empirical GenAI studies date from November 2022 to 2026, and foundational theoretical works from 1976 onward. The synthesis is anchored in an integrative framework that combines cognitive load and dual-process theory, cognitive offloading, scaffolding theory, self-regulated learning, and epistemic cognition, with critical thinking as the principal outcome. Five themes emerged: (1) information abundance appears to shift the central cognitive challenge from retrieval to evaluation; (2) unguided GenAI use is associated with reduced cognitive engagement and, in several experiments, with weaker independent performance once AI support is removed, although guardrailed designs appear to mitigate this; (3) fluent AI output can be mistaken for validated knowledge, and AI-detection tools are unreliable and biased; (4) lateral reading, guided AI use, and process-visible assessment have promising but uneven support; and (5) workload, equity, and policy constraints limit adoption. From these themes, the review derives the Fade–Visibility Matrix, which crosses AI support structure (persistent versus fading) with assessment design (product-only versus process-visible) to yield four diagnostic states. The evidence is early and methodologically uneven, but it is most consistent with a structural rather than individual explanation. Universities should therefore teach evaluation, verification, and metacognitive regulation explicitly, design AI support to fade, and redesign assessment so that the learning process, not only the finished product, can be observed.

This study aims to analyze the integration between the cognitive process dimensions of Revised Bloom's Taxonomy and the structural complexity of the SOLO Taxonomy in questions constructed by pre-service biology teachers, as well as its correlation with students' cognitive learning outcomes. A descriptive-quantitative approach with co-relational analysis was employed, evaluating a total sample of 420 question sentences generated by students during their field teaching program (PPL). Data collection was conducted using double-coding observation rubrics and statistically processed via Spearman’s rho non-parametric correlation test. The results indicated a stark gradation phenomenon, with question distribution heavily accumulating within lower-order thinking skills (LOTS), predominantly spanning the Remembering (C1) and Understanding (C2) levels with Unistructural and Multistructural reasoning profiles. Conversely, higher-order thinking skills (HOTS) were strictly concentrated at the Analyzing (C4) and Evaluating (C5) levels, aligning with Relational and Extended Abstract structures. Statistical analysis revealed a positive and significant correlation coefficient (p = 0.707, p < 0.001), indicating a very strong linear relationship where higher cognitive demands inherently correspond to greater structural reasoning maturity. In conclusion, while pre-service teachers possess a solid foundation in factual knowledge, their capacity to formulate higher-order questions remains limited. Therefore, transforming classroom communication through constructivist learning strategies and gradual conceptual scaffolding is highly recommended to foster integrative thinking and bridge the cognitive transition toward deep conceptual understanding.

Background The emergence of Generative Artificial Intelligence (GenAI), particularly ChatGPT, offers new possibilities for mathematics learning in higher education. Although ChatGPT can provide explanations, examples, guiding questions, and feedback, its use in Abstract Algebra courses has largely been limited to answering questions and verifying mathematical answers or proofs. This study analyses pre-service mathematics teachers’ mathematical communication when interacting with ChatGPT through seven indicators, including: interpreting formal definitions; using mathematical terms, symbols, variables, and notation appropriately; constructing examples, non-examples, and counter-examples; explaining relationships between algebraic objects and their properties; justifying arguments or proofs; evaluating the validity of mathematical responses; and formulating coherent conclusions. Method A qualitative case study involved 18 pre-service mathematics teachers enrolled in an Abstract Algebra course in the department of mathematics education at a public university in Bandung City, West Java, Indonesia. Data comprised written dialogues between the pre-service mathematics teachers and ChatGPT while solving Abstract Algebra problems and were analysed using the seven indicators. Results The findings indicate that the pre-service mathematics teachers’ mathematical communication generally ranged from developing to adequate. They performed relatively well in using terminology and notation, constructing examples or counter-examples, and explaining relationships among algebraic objects and properties. However, justification, critical evaluation of ChatGPT responses, and independent conclusion-making remained weak. While some pre-service mathematics teachers accepted inaccurate AI responses, others identified and connected them. Conclusion The findings suggest that GenAI should serve as a dialogue partner and scaffolding, rather than an authority on mathematical truth. Mathematics course should emphasise verification, justification, critical evaluation, and argument reconstruction to foster independent mathematical communication skills.

زمینه و هدف: ظهور هوش مصنوعی مولد (GenAI)، به‌ویژه ChatGPT، امکانات جدیدی را برای یادگیری ریاضیات در آموزش عالی فراهم کرده است. اگرچه ChatGPT می‌تواند توضیحات، مثال‌ها، پرسش‌های راهنما و بازخورد ارائه دهد، اما استفاده از آن در درس جبر مجرد عمدتاً به پاسخ‌گویی به سؤالات و تأیید پاسخ‌ها یا اثبات‌های ریاضی محدود شده است. این پژوهش به تحلیل ارتباط ریاضی معلمان ریاضی پیش‌خدمت هنگام تعامل با ChatGPT بر اساس هفت شاخص می‌پردازد که عبارت‌اند از: تفسیر تعاریف رسمی؛ استفاده مناسب از اصطلاحات، نمادها، متغیرها و نشانه‌گذاری ریاضی؛ ساخت مثال، غیرمثال و مثال نقض؛ توضیح روابط بین اشیاء جبری و ویژگی‌های آن‌ها؛ توجیه استدلال‌ها یا اثبات‌ها؛ ارزیابی روایی پاسخ‌های ریاضی؛ و صورت‌بندی نتیجه‌گیری منسجم. روش: این مطالعه کیفی موردی با مشارکت ۱۸ معلم ریاضی پیش‌خدمت که در درس جبر مجرد در گروه آموزش ریاضی یکی از دانشگاه‌های دولتی شهر باندونگ، جاوه غربی، اندونزی ثبت‌نام کرده بودند، انجام شد. داده‌ها شامل مکالمات مکتوب بین معلمان ریاضی پیش‌خدمت و ChatGPT هنگام حل مسائل جبر مجرد بود که با استفاده از هفت شاخص تحلیل گردید. یافته‌ها: نتایج نشان داد که ارتباط ریاضی معلمان ریاضی پیش‌خدمت عموماً در بازه در حال توسعه تا قابل قبول قرار داشت. آن‌ها در استفاده از اصطلاحات و نشانه‌گذاری، ساخت مثال یا مثال نقض، و توضیح روابط بین اشیاء جبری و ویژگی‌ها عملکرد نسبتاً خوبی داشتند. با این حال، توجیه، ارزیابی انتقادی پاسخ‌های ChatGPT و نتیجه‌گیری مستقل همچنان ضعیف باقی ماند. در حالی که برخی معلمان ریاضی پیش‌خدمت پاسخ‌های نادرست هوش مصنوعی را پذیرفتند، برخی دیگر آن‌ها را شناسایی و به هم مرتبط کردند. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که GenAI باید به عنوان شریک گفت‌وگو و پشتیبان مورد استفاده قرار گیرد، نه مرجع حقیقت ریاضی. دروس ریاضی باید بر تأکید بر صحت‌سنجی، توجیه، ارزیابی انتقادی و بازسازی استدلال‌ها جهت پرورش مهارت‌های ارتباط ریاضی مستقل تمرکز کنند.

This conceptual article explores practical ways in which college and university instructors can leverage artificial intelligence (AI) to support assessment as learning and develop students’ feedback literacy. Traditional assessment practices often focus on assessment for learning (informing instruction) or of learning (measuring outcomes), while assessment as learning—when students actively monitor and reflect on their own learning—receives less attention. AI can help instructors leverage assessment as a learning tool by generating work samples for student analysis and providing timely, actionable feedback that students can use to revise their work. When combined with instructor modeling, peer dialogue, and scaffolds such as guiding questions or graphic organizers, AI-supported feedback promotes metacognition, self-directed learning, and critical evaluation skills. The article provides practical guidance, including prompts and strategies for using AI to enhance student engagement with feedback, helping instructors create more efficient, effective, and student-centered practices that utilize assessments as learning tools.

این مقاله مفهومی به بررسی راهکارهای عملی می‌پردازد که اساتید دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی می‌توانند از هوش مصنوعی (AI) برای حمایت از ارزشیابی به عنوان یادگیری و توسعه سواد بازخورد دانشجویان بهره‌مند شوند. شیوه‌های سنتی ارزشیابی عمدتاً بر ارزشیابی برای یادگیری (اطلاع‌رسانی به تدریس) یا ارزشیابی از یادگیری (سنجش پیامدها) تمرکز دارند، در حالی که ارزشیابی به عنوان یادگیری—زمانی که دانشجویان به طور فعال یادگیری خود را پایش و بازتاب می‌کنند—کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هوش مصنوعی می‌تواند به اساتید کمک کند تا ارزشیابی را به عنوان ابزاری برای یادگیری به کار گیرند؛ از طریق تولید نمونه‌های کاری برای تحلیل دانشجویان و ارائه بازخورد به‌موقع و قابل اقدام که دانشجویان بتوانند برای بازنگری کار خود از آن استفاده کنند. هنگامی که این بازخورد مبتنی بر هوش مصنوعی با الگو‌سازی استاد، گفت‌وگوی همتایان و حمایت‌هایی مانند سؤالات راهنما یا سازمان‌دهنده‌های تصویری ترکیب شود، موجب ارتقای فراشناخت، یادگیری خودراهبر و مهارت‌های ارزیابی انتقادی می‌شود. این مقاله راهنمایی‌های عملی، از جمله نمونه‌های پرسش و راهبردهایی برای استفاده از هوش مصنوعی جهت افزایش مشارکت دانشجویان با بازخورد ارائه می‌دهد و به اساتید کمک می‌کند تا شیوه‌هایی کارآمدتر، مؤثرتر و دانشجو‌محورتر را که از ارزشیابی به عنوان ابزار یادگیری بهره می‌برند، ایجاد کنند.

Organic chemistry occupies a contested place in pre-health education: required of nearly all premedical students, experienced as difficult, and justified on grounds that it “teaches you to think”, a claim too vague to evaluate or teach toward deliberately. Existing frameworks do not resolve this tension. This paper adopts a conceptual analysis approach, drawing on Ausubel's rote/meaningful learning distinction and the traditional transfer-of-learning literature, to propose impactful learning as a third pedagogical stage following rote and meaningful learning. Impactful learning is defined as the stage where procedural and reasoning skills exercised in mastering a discipline's content become generalizable cognitive tools deployable outside that discipline. Three key concepts are examined: the unit of transfer (the cognitive procedure, not the content), the extraction dimension (detachment of a practiced operation from the content that trained it), and the conditions under which such transfer becomes pedagogically achievable. These concepts are developed through three organic chemistry tasks as worked examples—resonance structures as constraint-satisfaction reasoning, reaction mechanisms as iterative-hypothesis testing, and stereochemistry as symbolic-to-spatial translation—each mapped onto a corresponding form of clinical reasoning. We further propose a four-step explicit transfer scaffolding model (Name, Perform, Bridge, Generate) as a testable methodological companion, grounded in Gick and Holyoak's analogical transfer research and Detterman's critique of spontaneous far transfer. The paper argues that naming impactful learning as a distinct pedagogical target, rather than assuming it as an automatic byproduct of meaningful understanding, has direct implications for instructional design and assessment in service courses across STEM disciplines.

شیمی آلی جایگاهی مناقشه‌برانگیز در آموزش پیش‌سلامت دارد: تقریباً برای همه دانشجویان پیش‌پزشکی الزامی است، به‌عنوان درسی دشوار تجربه می‌شود و با این توجیه که «به شما یاد می‌دهد چگونه فکر کنید» توجیه می‌شود؛ ادعایی که بیش از حد مبهم است تا بتوان آن را ارزیابی یا به‌طور هدفمند تدریس کرد. چارچوب‌های موجود این تنش را حل نمی‌کنند. این مقاله با اتخاذ رویکرد تحلیل مفهومی و با بهره‌گیری از تمایز یادگیری طوطی‌وار/معنادار آوسوبل و ادبیات سنتی انتقال یادگیری، یادگیری تأثیرگذار را به‌عنوان مرحله سوم آموزشی پس از یادگیری طوطی‌وار و معنادار پیشنهاد می‌کند. یادگیری تأثیرگذار به‌عنوان مرحله‌ای تعریف می‌شود که در آن مهارت‌های رویه‌ای و استدلالی که در تسلط بر محتوای یک رشته تمرین شده‌اند، به ابزارهای شناختی قابل تعمیم تبدیل می‌شوند که می‌توان آن‌ها را خارج از آن رشته به کار برد. سه مفهوم کلیدی بررسی می‌شوند: واحد انتقال (فرآیند شناختی، نه محتوا)، بُعد استخراج (جدا شدن یک عملیات تمرین‌شده از محتوایی که آن را آموزش داده است) و شرایطی که تحت آن چنین انتقالی از نظر آموزشی قابل تحقق می‌شود. این مفاهیم از طریق سه تکلیف شیمی آلی به‌عنوان مثال‌های حل‌شده توسعه می‌یابند—ساختارهای رزونانسی به‌عنوان استدلال ارضای محدودیت، مکانیسم‌های واکنش به‌عنوان آزمون فرضیه تکرارشونده و استریوشیمی به‌عنوان ترجمه نمادین به فضایی—که هر یک بر نوعی استدلال بالینی متناظر نگاشته می‌شوند. همچنین، یک مدل چهارمرحله‌ای صریح برای پشتیبانی انتقال (Name, Perform, Bridge, Generate) به‌عنوان یک همراه روش‌شناختی قابل آزمون، مبتنی بر پژوهش انتقال قیاسی Gick و Holyoak و نقد Detterman بر انتقال دور خودانگیخته، پیشنهاد می‌شود. مقاله استدلال می‌کند که نام‌گذاری یادگیری تأثیرگذار به‌عنوان هدف آموزشی متمایز، به‌جای فرض گرفتن آن به‌عنوان محصول جانبی خودکار فهم معنادار، پیامدهای مستقیمی برای طراحی آموزشی و ارزشیابی در دروس خدماتی در سراسر رشته‌های STEM دارد.

Nature exploration fosters children’s cognitive development and environmental awareness; however, kindergarten curricula are often constrained by limited resources and repetitive interaction, leaving children’s observations only weakly integrated into structured understanding and expression. We present Botune, an AI-supported creative-expression tool for kindergarten planting activities that integrates plant observation, drawing, spoken narration, and animation-based sharing. We conducted an exploratory, fixed-order within-participant study in kindergarten planting classes with 27 children and three educators; 24 complete cases were analysed after excluding data from three children who did not complete the drawing task. The traditional activity preceded the Botune-supported activity by seven days. The proportion of activity time spent observing and teacher-rated involvement scores during sharing were higher in the later session. The later narrations contained significantly more actions and character interactions; character counts were descriptively higher but did not remain statistically significant after Holm correction, and state- or emotion-related expressions did not differ significantly. These semantic counts index narrative elaboration rather than overall narrative quality or general narrative ability. These differences cannot be attributed to Botune alone. Scientific knowledge and conceptual understanding were not directly assessed by these measures. The study offers exploratory observations and design considerations for AI-supported narrative expression in kindergarten nature learning.

کاوش در طبیعت به رشد شناختی و آگاهی زیست‌محیطی کودکان کمک می‌کند؛ با این حال، برنامه‌های درسی مهدکودک‌ها اغلب به دلیل منابع محدود و تعاملات تکراری، با محدودیت مواجه‌اند و مشاهدات کودکان به‌طور ضعیفی درک و بیان ساختاریافته را شکل می‌دهد. در این پژوهش، Botune، یک ابزار خلاقیت‌محور مبتنی بر هوش مصنوعی برای فعالیت‌های کاشت در مهدکودک معرفی می‌شود که مشاهده‌ی گیاه، نقاشی، روایت شفاهی و به‌اشتراک‌گذاری مبتنی بر پویانمایی را یکپارچه می‌کند. یک مطالعه‌ی اکتشافی با طرح درون‌گروهی با ترتیب ثابت در کلاس‌های کاشت مهدکودک با حضور ۲۷ کودک و سه مربی انجام شد؛ پس از حذف داده‌های سه کودک که وظیفه‌ی نقاشی را کامل نکردند، ۲۴ مورد کامل مورد تحلیل قرار گرفت. فعالیت سنتی هفت روز پیش از فعالیت پشتیبانی‌شده با Botune انجام شد. نسبت زمان صرف‌شده برای مشاهده و امتیازهای مشارکت از دید مربی در زمان به‌اشتراک‌گذاری در جلسه‌ی دوم بالاتر بود. روایت‌های جلسه‌ی دوم به‌طور معناداری شامل کنش‌ها و تعاملات شخصیتی بیشتری بودند؛ شمار شخصیت‌ها به‌صورت توصیفی بالاتر بود اما پس از اصلاح Holm از لحاظ آماری معنادار باقی نماند و بیان‌های مرتبط با وضعیت یا هیجان تفاوت معناداری نداشتند. این شمارش‌های معنایی شاخص بسط روایت هستند و نه کیفیت کلی روایت یا توانایی عمومی روایت‌گری. این تفاوت‌ها را نمی‌توان صرفاً به Botune نسبت داد. دانش علمی و درک مفهومی به‌طور مستقیم با این سنجه‌ها ارزیابی نشد. این مطالعه مشاهدات اکتشافی و ملاحظات طراحی برای بیان روایی پشتیبانی‌شده با هوش مصنوعی در یادگیری طبیعت در مهدکودک ارائه می‌دهد.

Teacher student relationships are fundamental to education because they determine how authority, responsibility, participation, and decision-making are distributed within learning processes. Contemporary educational paradigms indicate a shift from teacher-dominated relationships toward more dialogic, participatory, and agency-oriented pedagogical relationships. This article aims to analyze the transformation of teacher–student relationships from the perspective of contemporary educational theories by examining teacher authority, student agency, autonomy support, student-centred learning, and shared pedagogical responsibility. This study employs a literature review method by analyzing relevant international journal articles, systematic reviews, and meta-analyses. The findings indicate that the shift toward student-centred learning does not require the elimination of teacher authority. Instead, teacher authority is transformed from control into pedagogical guidance through structure, direction, support, scaffolding, and feedback. Existing literature also indicates positive relationships between teacher autonomy support and motivation, engagement, self-regulated learning, and other learning outcomes. Meanwhile, research on student-centred learning shows that educational practices still emphasize student activation and engagement more strongly than student agency and autonomy. The main finding suggests that shared pedagogical responsibility can serve as a conceptual framework for bridging teacher authority and student agency. Teachers remain professionally responsible for the direction and quality of learning, while students gradually assume greater responsibility for making choices, managing learning, reflecting on processes, and evaluating learning outcomes.

روابط معلم و دانش‌آموز از ارکان اساسی آموزش هستند، زیرا نحوهٔ توزیع اقتدار، مسئولیت، مشارکت و تصمیم‌گیری را در فرایندهای یادگیری تعیین می‌کنند. پارادایم‌های معاصر تعلیم و تربیت نشان‌دهندهٔ گذار از روابط مبتنی بر سلطهٔ معلم به سوی روابط آموزشی گفت‌وگومحور، مشارکتی و مبتنی بر عاملیت هستند. هدف این مقاله تحلیل تحول روابط معلم–دانش‌آموز از منظر نظریه‌های معاصر تعلیم و تربیت از طریق بررسی اقتدار معلم، عاملیت دانش‌آموز، حمایت از خودمختاری، یادگیری دانش‌آموزمحور و مسئولیت مشترک آموزشی است. این مطالعه با روش مرور ادبیات و تحلیل مقالات مجلات بین‌المللی معتبر، مرورهای نظام‌مند و فراتحلیل‌ها انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که گذار به سوی یادگیری دانش‌آموزمحور مستلزم حذف اقتدار معلم نیست، بلکه اقتدار معلم از کنترل به راهنمایی آموزشی از طریق ساختاردهی، هدایت، حمایت، چینه‌بندی و بازخورد تبدیل می‌شود. همچنین، ادبیات موجود حاکی از روابط مثبت بین حمایت معلم از خودمختاری و انگیزش، مشارکت، یادگیری خودتنظیم‌شده و سایر پیامدهای یادگیری است. در عین حال، پژوهش‌ها دربارهٔ یادگیری دانش‌آموزمحور نشان می‌دهد که در عمل، فعال‌سازی و مشارکت دانش‌آموزان بیش از عاملیت و خودمختاری آنان مورد تأکید قرار می‌گیرد. یافتهٔ اصلی پژوهش حاکی از آن است که مسئولیت مشترک آموزشی می‌تواند به عنوان چارچوب مفهومی برای پیوند اقتدار معلم و عاملیت دانش‌آموز عمل کند. معلمان همچنان مسئولیت حرفه‌ای جهت‌دهی و کیفیت یادگیری را بر عهده دارند، در حالی که دانش‌آموزان به تدریج مسئولیت بیشتری در انتخاب، مدیریت یادگیری، تأمل بر فرایندها و ارزیابی پیامدهای یادگیری بر عهده می‌گیرند.

Economics learning at the junior high school level plays a strategic role in building students' economic literacy, yet national and international assessment data indicate a declining trend in the literacy and engagement of Indonesian students. This study aims to describe the actual conditions of economics learning in junior high schools in Jakarta, covering teachers' instructional backgrounds, the characteristics of circulating teaching modules, and student engagement patterns, as an empirical foundation for model development. A descriptive qualitative design was applied. Data were collected through semi-structured interviews with social studies teachers and students, classroom observation, and document analysis of circulating economics teaching modules, then analysed using the interactive model of Miles, Huberman, and Saldana with source and technique triangulation. The findings show that most social studies teachers do not hold an economics education background, that most modules neither scaffold mastery experience gradually nor address the physiological-emotional dimension of learning, and that behavioural, emotional, cognitive, and agentic engagement indicators appear only sporadically. These conditions provide the rational basis for six characteristics of the Student Engagement Project-Based Learning model, namely contextual economic problems, project activity, collaboration, student autonomy, graduated scaffolding, and structured reflection.

یادگیری اقتصاد در سطح مدارس متوسطه اول نقش راهبردی در ارتقای سواد اقتصادی دانش‌آموزان ایفا می‌کند، با این حال داده‌های ارزیابی‌های ملی و بین‌المللی نشان‌دهنده روند کاهشی در سواد و درگیری دانش‌آموزان اندونزیایی است. هدف این پژوهش توصیف شرایط واقعی یادگیری اقتصاد در مدارس متوسطه اول شهر جاکارتا، شامل پیشینه آموزشی معلمان، ویژگی‌های ماژول‌های آموزشی رایج و الگوهای درگیری دانش‌آموزان، به‌عنوان بنیان تجربی برای توسعه مدل است. این پژوهش با رویکرد کیفی توصیفی انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با معلمان مطالعات اجتماعی و دانش‌آموزان، مشاهده کلاسی و تحلیل اسناد ماژول‌های آموزش اقتصاد جمع‌آوری و با استفاده از مدل تعاملی Miles، Huberman و Saldana و از طریق مثلث‌سازی منبع و روش تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که اکثر معلمان مطالعات اجتماعی دارای پیشینه تحصیلی در آموزش اقتصاد نیستند، اغلب ماژول‌ها تجربه تسلط تدریجی را پشتیبانی نمی‌کنند و به بعد فیزیولوژیک-هیجانی یادگیری نمی‌پردازند و شاخص‌های درگیری رفتاری، هیجانی، شناختی و عاملیت دانش‌آموزان تنها به‌صورت پراکنده مشاهده می‌شود. این شرایط مبنای منطقی برای شش ویژگی مدل یادگیری مبتنی بر پروژه با محوریت درگیری دانش‌آموز را فراهم می‌کند که عبارت‌اند از: مسائل اقتصادی زمینه‌ای، فعالیت پروژه‌ای، همکاری، خودمختاری دانش‌آموز، پله‌پله بودن حمایت آموزشی و بازتاب ساختاریافته.

This article examines the theoretical and methodological foundations for improving the development of students’ communicative competence in Russian as a foreign language through interactive and digital technologies. The study draws on communicative language teaching, the action-oriented approach, constructivism, collaborative learning, and the updated CEFR model. The CEFR Companion Volume conceptualizes language use through reception, production, interaction, and mediation and gives explicit attention to online interaction and collaborative meaning-making. On this basis, the article proposes a cyclical methodology consisting of diagnostic assessment, linguistic scaffolding, an authentic communicative task, role-play or problem-based interaction, collaborative mediation, reflection, and criteria-based formative assessment. The analysis suggests that the effectiveness of interactive technology depends less on the tool itself than on its pedagogically coherent connection to communicative goals, learners’ proficiency, language material, and feedback. In higher education, a systematic combination of role-play, debate, jigsaw tasks, case studies, project work, peer feedback, LMS forums, collaborative documents, and video/audio assignments can shift students from passive knowledge reception toward active participation as social agents.

این مقاله به بررسی مبانی نظری و روش‌شناختی بهبود توسعه شایستگی ارتباطی دانشجویان در زبان روسی به عنوان زبان خارجی از طریق فناوری‌های تعاملی و دیجیتال می‌پردازد. این پژوهش بر آموزش زبان مبتنی بر ارتباط، رویکرد کنش‌محور، سازنده‌گرایی، یادگیری مشارکتی و مدل به‌روزشده CEFR تکیه دارد. جلد همراه CEFR استفاده از زبان را از طریق دریافت، تولید، تعامل و میانجی‌گری مفهوم‌سازی می‌کند و توجه صریحی به تعامل آنلاین و ساخت مشترک معنا دارد. بر این اساس، مقاله یک روش‌شناسی چرخه‌ای شامل ارزیابی تشخیصی، حمایت زبانی، یک تکلیف ارتباطی اصیل، ایفای نقش یا تعامل مبتنی بر مسئله، میانجی‌گری مشارکتی، بازتاب و ارزیابی تکوینی مبتنی بر معیارها پیشنهاد می‌کند. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که اثربخشی فناوری تعاملی کمتر به خود ابزار وابسته است و بیشتر به پیوند منسجم آموزشی آن با اهداف ارتباطی، سطح مهارت زبان‌آموزان، مواد زبانی و بازخورد بستگی دارد. در آموزش عالی، ترکیب نظام‌مند ایفای نقش، مناظره، تکالیف جورچین، مطالعات موردی، کار پروژه‌ای، بازخورد همتایان، انجمن‌های LMS، اسناد مشارکتی و تکالیف ویدئویی/صوتی می‌تواند دانشجویان را از دریافت منفعلانه دانش به سوی مشارکت فعال به عنوان عاملان اجتماعی سوق دهد.

Despite extensive research on critical thinking instruction, approaches for supporting the maintenance of procedural argument-evaluation performance, particularly among struggling learners, remain underexplored. This exploratory study evaluated the Formalization and Argument Reasoning Evaluation Framework (FAREF), a flowchart-guided procedural scaffold integrating the Triangular Logic Model. In a quasi-experimental pretest-posttest design, 29 undergraduates received FAREF instruction ( $$n = 15$$ ) or conventional instruction ( $$n = 14$$ ). An omnibus item-level analysis yielded a significant three-way interaction between condition, initial skill, and pre-test response state, $$\chi ^2(1) = 4.08$$ , $$p =.043$$ , consistent with a consolidation-specific benefit for lower-skill learners; the interaction was fragile to single cases (leave-one-out range: $$p =.024$$ –.127) and marginal when initial skill was modeled continuously ( $$p =.053$$ ). No acquisition effect was detectable, and an equivalence test showed the study was insensitive to effects smaller than $$\pm\;0.10$$ on the proportion scale. The pre-test performance clustered near the chance level of the binary format, bounding all inferences. The findings are hypothesis-generating and motivate a powered, randomized replication with a validated instrument.

با وجود پژوهش‌های گسترده در زمینه آموزش تفکر انتقادی، رویکردهای حمایت از حفظ عملکرد رویه‌ای در ارزیابی استدلال، به‌ویژه در میان یادگیرندگان ضعیف‌تر، همچنان کمتر مورد بررسی قرار گرفته‌اند. این مطالعه اکتشافی به ارزیابی چارچوب Formalization and Argument Reasoning Evaluation Framework (FAREF)، که یک حمایت رویه‌ای مبتنی بر فلوچارت و ادغام‌کننده Triangular Logic Model است، پرداخت. در یک طرح شبه‌آزمایشی پیش‌آزمون-پس‌آزمون، ۲۹ دانشجوی کارشناسی آموزش FAREF (n = ۱۵) یا آموزش متداول (n = ۱۴) دریافت کردند. تحلیل همه‌جانبه در سطح آیتم، تعامل سه‌طرفه معناداری بین وضعیت، مهارت اولیه و وضعیت پاسخ پیش‌آزمون نشان داد، χ²(۱) = ۴٫۰۸، p = ۰٫۰۴۳، که با سودمندی خاص تثبیت برای یادگیرندگان با مهارت پایین‌تر سازگار بود؛ این تعامل نسبت به حذف تک‌نمونه‌ها شکننده بود (دامنه leave-one-out: p = ۰٫۰۲۴–۰٫۱۲۷) و زمانی که مهارت اولیه به‌صورت پیوسته مدل‌سازی شد، در حد مرزی قرار داشت (p = ۰٫۰۵۳). هیچ اثر اکتسابی قابل شناسایی نبود و آزمون هم‌ارزی نشان داد مطالعه نسبت به اثرات کوچک‌تر از ±۰٫۱۰ در مقیاس نسبت حساسیت نداشت. عملکرد پیش‌آزمون در نزدیکی سطح تصادفی فرمت دودویی متمرکز بود که همه استنتاج‌ها را محدود می‌کند. یافته‌ها فرضیه‌ساز بوده و انجام تکرار تصادفی‌شده با قدرت کافی و ابزار معتبر را انگیزه می‌بخشد.

This study examined whether metacognitive strategy training strengthens the contribution of an AI-based Socratic reflection system to pre-service teachers’ reflective practice. Study 1 used a 2 (metacognitive training: present vs. absent) × 2 (tool condition: AI-based Socratic scaffolding vs. traditional digital tools) randomized between-subjects design ( N = 60; n = 15 per cell). Written reflection quality at post-test was analyzed by ANCOVA with pre-test performance as the covariate. The metacognitive-training main effect was significant, F (1, 55) = 33.89, p < 0.001, η 2 p = 0.381, as was the tool-condition main effect, F (1, 55) = 9.63, p = 0.003, η 2 p = 0.149. More importantly, the metacognition × tool interaction was significant, F (1, 55) = 10.91, p = 0.002, η 2 p = 0.165. Under metacognitive training, AI-based Socratic scaffolding produced a significant model-estimated advantage over traditional digital tools (Δ M = 0.56, p < 0.001), whereas the tool difference was not significant without metacognitive training (Δ M = −0.03, p = 0.821). Study 2 examined dialogue logs from the two AI conditions. Participants who received metacognitive training generated a substantially larger proportion of higher-order prompts than participants who received placebo training (44.1% vs. 12.2%), t(28) = 7.14, p < 0.001, d = 2.61. These process data are consistent with the proposed account that metacognitive preparation changes how learners engage with AI, although they do not constitute a formal mediation test. The findings suggest that, within this configured Socratic AI environment, metacognitive preparation is an important condition for realizing higher-quality reflective practice.

این پژوهش بررسی کرد که آیا آموزش راهبردهای فراشناختی، نقش سیستم بازتاب سقراطی مبتنی بر هوش مصنوعی را در تمرین بازتابی معلمان پیش‌خدمت تقویت می‌کند یا خیر. مطالعه اول از یک طرح تصادفی بین‌گروهی ۲ (آموزش فراشناختی: حضور در مقابل عدم حضور) × ۲ (شرایط ابزار: پشتیبانی سقراطی مبتنی بر هوش مصنوعی در مقابل ابزارهای دیجیتال سنتی) استفاده کرد (N = 60؛ n = 15 در هر سلول). کیفیت بازتاب نوشتاری در پس‌آزمون با استفاده از ANCOVA و عملکرد پیش‌آزمون به عنوان متغیر هم‌پراش تحلیل شد. اثر اصلی آموزش فراشناختی معنادار بود، F (1, 55) = 33.89, p < 0.001, η 2 p = 0.381، همچنین اثر اصلی شرایط ابزار نیز معنادار بود، F (1, 55) = 9.63, p = 0.003, η 2 p = 0.149. مهم‌تر آنکه، تعامل فراشناخت × ابزار معنادار بود، F (1, 55) = 10.91, p = 0.002, η 2 p = 0.165. تحت آموزش فراشناختی، پشتیبانی سقراطی مبتنی بر هوش مصنوعی برتری مدل-برآوردشده معناداری نسبت به ابزارهای دیجیتال سنتی نشان داد (Δ M = 0.56, p < 0.001)، در حالی که تفاوت ابزار بدون آموزش فراشناختی معنادار نبود (Δ M = −0.03, p = 0.821). مطالعه دوم، گزارش‌های گفت‌وگو از دو شرایط هوش مصنوعی را بررسی کرد. شرکت‌کنندگانی که آموزش فراشناختی دریافت کردند، نسبت قابل توجهی بیشتری از محرک‌های مرتبه بالاتر نسبت به شرکت‌کنندگانی که آموزش دارونما دریافت کردند، تولید نمودند (۴۴.۱٪ در مقابل ۱۲.۲٪)، t(28) = 7.14, p < 0.001, d = 2.61. این داده‌های فرایندی با تبیین پیشنهادی که آمادگی فراشناختی نحوه تعامل یادگیرندگان با هوش مصنوعی را تغییر می‌دهد، سازگار است، اگرچه آزمون رسمی میانجی‌گری محسوب نمی‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که در این محیط سقراطی مبتنی بر هوش مصنوعی، آمادگی فراشناختی شرط مهمی برای تحقق تمرین بازتابی با کیفیت بالاتر است.

Abstract Authentic assessment has been a recognized aspiration in higher education for nearly four decades, yet its implementation at the undergraduate level has remained constrained by the procedural demands of professional-level work. Generative artificial intelligence reshapes the implementation calculus by lowering the entry barriers that previously confined authentic assessment to capstone courses, professional programs, and elite institutional contexts. This paper presents a single-semester case study of an AI-integrated qualitative research methods course taught to undergraduates in a child and adolescent development program at a regional public university. Twenty-one students used a custom AI class companion without restriction to produce full-length qualitative research manuscripts. The analytic backbone is a five-dimensional model of authentic assessment, with its physical-context dimension extended to require AI inclusion in fields where professional practice now incorporates the technology. Three rubric-proximal proxy indicators were estimated across the corpus: methods specificity, claim-evidence coupling, and theory-interpretation linkage density. The methods specificity proxy compresses toward the upper bound of its scale, indicating that AI scaffolding supports structural elements of qualitative writing effectively. The two judgment-dependent proxies retain wide dispersion. Process tracing of four contrasting cases identifies three pathways that distinguish stronger from weaker outcomes: criteria-based orchestration, irreducible input supply, and substantive iteration. The boundary-condition pattern indicates that authentic assessment in AI-integrated courses remains diagnostic where it needs to be and is supported where it needed support.

چکیده ارزشیابی اصیل نزدیک به چهار دهه است که به عنوان یک آرمان شناخته‌شده در آموزش عالی مطرح بوده است، اما اجرای آن در سطح کارشناسی به دلیل الزامات رویه‌ای کار حرفه‌ای محدود باقی مانده است. هوش مصنوعی مولد با کاهش موانع ورود، محاسبات اجرایی را دگرگون می‌کند؛ موانعی که پیش‌تر ارزشیابی اصیل را به دروس پایانی، برنامه‌های حرفه‌ای و زمینه‌های نهادی ممتاز محدود می‌کردند. این مقاله مطالعه موردی یک‌ترمی از یک درس روش‌های تحقیق کیفی با ادغام هوش مصنوعی را ارائه می‌دهد که برای دانشجویان کارشناسی رشته رشد کودک و نوجوان در یک دانشگاه دولتی منطقه‌ای تدریس شده است. بیست‌ویک دانشجو بدون محدودیت از یک همراه هوش مصنوعی سفارشی در کلاس برای تولید مقالات کامل تحقیق کیفی استفاده کردند. ستون فقرات تحلیلی پژوهش، مدل پنج‌بعدی ارزشیابی اصیل است که بعد زمینه فیزیکی آن به گونه‌ای گسترش یافته است که گنجاندن هوش مصنوعی را در حوزه‌هایی که اکنون عمل حرفه‌ای فناوری را دربرمی‌گیرد، الزامی می‌سازد. سه شاخص جانشین نزدیک به روبریک در کل مجموعه برآورد شد: ویژگی روش‌ها، پیوند ادعا-شواهد و تراکم پیوند تفسیر-نظریه. شاخص جانشین ویژگی روش‌ها به سمت حد بالایی مقیاس خود فشرده می‌شود که نشان می‌دهد چارچوب‌دهی هوش مصنوعی به طور مؤثری از عناصر ساختاری نوشتار کیفی حمایت می‌کند. دو شاخص مبتنی بر قضاوت دامنه پراکندگی وسیعی را حفظ می‌کنند. ردیابی فرایند چهار مورد متضاد سه مسیر را شناسایی می‌کند که نتایج قوی‌تر را از نتایج ضعیف‌تر متمایز می‌سازد: سازماندهی مبتنی بر معیار، تأمین ورودی غیرقابل تقلیل و تکرار معنادار. الگوی شرایط مرزی نشان می‌دهد که ارزشیابی اصیل در دروس ادغام‌شده با هوش مصنوعی همچنان در جایی که باید تشخیصی باشد، تشخیصی باقی می‌ماند و در جایی که نیاز به حمایت دارد، حمایت می‌شود.

Abstract This study examined the relationship between early learners’ cognitive flexibility and the effectiveness of child-centred pedagogies in early childhood classrooms. It had three objectives: to explore how cognitive flexibility relates to learner engagement and participation; to examine its relationship with independent learning and autonomy; and to assess its connection with critical thinking and creativity. The study used a descriptive survey design, supported by a correlational approach. Data were collected through teacher questionnaires, classroom observation checklists, and semi-structured interviews. Of the 40 teacher questionnaires distributed, 36 were returned, representing a 90% response rate. Descriptive statistics were used to summarize questionnaire responses, while observations and interviews provided qualitative evidence about classroom behaviours and teachers’ perceptions. Correlation coefficients were calculated to examine associations between cognitive flexibility and selected indicators of child-centred learning. The results showed positive relationships between cognitive flexibility and learner engagement (r =. .78), independent learning (r =. .74), and critical thinking (r =. .81). Observations and interviews also indicated that learners who adapted more readily to changing activities tended to participate actively, attempt tasks more independently, and generate alternative ideas during play, inquiry, and problem-solving activities. The findings suggest that cognitive flexibility is an important learner characteristic in child-centred classrooms, and that these environments can offer children opportunities to practise adaptive thinking. The study recommends deliberately incorporating flexible, play-based, inquiry-oriented, collaborative, and problem-solving activities, alongside appropriate scaffolding for learners who have difficulty with transitions. These findings should be interpreted as evidence of association rather than causal effects. Keywords: Cognitive flexibility, early learners, child-centred pedagogy, learner engagement, independent learning, autonomy, critical thinking, creativity.

چکیده پژوهش حاضر به بررسی رابطه بین انعطاف‌پذیری شناختی یادگیرندگان ابتدایی و اثربخشی رویکردهای آموزشی کودک‌محور در کلاس‌های آموزش کودکان پرداخت. این پژوهش سه هدف داشت: بررسی چگونگی ارتباط انعطاف‌پذیری شناختی با مشارکت و درگیری یادگیرنده؛ بررسی رابطه آن با یادگیری مستقل و خودمختاری؛ و ارزیابی ارتباط آن با تفکر انتقادی و خلاقیت. این مطالعه از طرح پژوهش توصیفی-پیمایشی با رویکرد همبستگی بهره گرفت. داده‌ها از طریق پرسشنامه معلمان، چک‌لیست‌های مشاهده کلاس و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد. از میان ۴۰ پرسشنامه توزیع‌شده بین معلمان، ۳۶ پرسشنامه بازگردانده شد که معادل ۹۰٪ نرخ پاسخ‌دهی بود. برای خلاصه‌سازی پاسخ‌های پرسشنامه از آمار توصیفی استفاده شد و مشاهدات و مصاحبه‌ها شواهد کیفی درباره رفتارهای کلاسی و ادراکات معلمان فراهم کردند. برای بررسی ارتباط بین انعطاف‌پذیری شناختی و شاخص‌های منتخب یادگیری کودک‌محور، ضرایب همبستگی محاسبه شد. نتایج نشان داد که بین انعطاف‌پذیری شناختی و مشارکت یادگیرنده (r = .78)، یادگیری مستقل (r = .74) و تفکر انتقادی (r = .81) روابط مثبت وجود دارد. مشاهدات و مصاحبه‌ها نیز نشان دادند که یادگیرندگانی که سریع‌تر با فعالیت‌های متغیر سازگار می‌شوند، تمایل بیشتری به مشارکت فعال، تلاش مستقل در انجام تکالیف و تولید ایده‌های جایگزین در جریان بازی، پژوهش و فعالیت‌های حل مسئله دارند. یافته‌ها حاکی از آن است که انعطاف‌پذیری شناختی یکی از ویژگی‌های مهم یادگیرنده در کلاس‌های کودک‌محور است و این محیط‌ها می‌توانند فرصت‌هایی برای تمرین تفکر تطبیقی در اختیار کودکان قرار دهند. پژوهش توصیه می‌کند که فعالیت‌های انعطاف‌پذیر، مبتنی بر بازی، پژوهش‌محور، مشارکتی و حل مسئله به طور هدفمند، همراه با حمایت مناسب برای یادگیرندگانی که در انتقال بین فعالیت‌ها مشکل دارند، در برنامه درسی گنجانده شود. این یافته‌ها باید به عنوان شواهدی از وجود ارتباط و نه اثرات علی تفسیر شوند.

Background Students new to flipped classrooms frequently encounter challenges with motivation and comprehension when engaging with pre-class materials independently, particularly outside scheduled class hours. Aims This study examined a scaffolded flipped-learning approach that helped students move step by step from a Faux Flipped Classroom (FFC) to a Regular Flipped Classroom (RFC), and then to a Gamified Flipped Classroom (GFC) over one semester. The goal was to support students in adapting to flipped learning, managing their mental workload, and improving their learning performance. Method Mixed methods were employed in the data collection. For quantitative data, learning achievement was assessed with tests and self-rating scales measured cognitive load, while qualitative interviews provided more detailed feedback. Results The results revealed that students in the experimental group who learned through the scaffolding strategy performed better than their counterparts in the control group. Meanwhile, both groups demonstrated a small drop in intrinsic cognitive load, likely because they became more familiar with the tasks rather than because the material got easier. However, the scaffolded group showed a larger drop in unnecessary cognitive load and a larger increase in germane cognitive effort, suggesting the intervention helped students focus more on learning and less on confusion or figuring out what to do. Intrinsic and germane cognitive load should be interpreted cautiously because they are closely related. Conclusion This study contributes to Cognitive Load Theory and scaffolding research by showing that flipped classroom success depends not only on design but also on how students are gradually prepared to use it.

زمینه و هدف: دانشجویانی که برای نخستین بار با کلاس‌های وارونه مواجه می‌شوند، اغلب هنگام مطالعه مستقل منابع پیش از کلاس، به‌ویژه خارج از ساعات برنامه‌ریزی‌شده، با چالش‌هایی در انگیزش و درک مطالب روبه‌رو می‌شوند. هدف: این پژوهش رویکردی پله‌ای در یادگیری وارونه را بررسی کرد که به دانشجویان کمک می‌کرد تا گام‌به‌گام از کلاس شبه‌وارونه (FFC) به کلاس وارونه معمولی (RFC) و سپس به کلاس وارونه بازی‌محور (GFC) طی یک نیم‌سال تحصیلی حرکت کنند. هدف این بود که دانشجویان در سازگاری با یادگیری وارونه، مدیریت بار ذهنی و بهبود عملکرد یادگیری خود حمایت شوند. روش: روش‌های ترکیبی برای گردآوری داده‌ها به‌کار رفت. برای داده‌های کمی، پیشرفت یادگیری با آزمون‌ها سنجیده شد و مقیاس‌های خودسنجی بار شناختی را اندازه‌گیری کردند؛ همچنین مصاحبه‌های کیفی بازخوردهای دقیق‌تری ارائه دادند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که دانشجویان گروه آزمایش که از راهبرد پشتیبانی تدریجی بهره‌مند شدند، عملکرد بهتری نسبت به گروه کنترل داشتند. در عین حال، هر دو گروه کاهش اندکی در بار شناختی ذاتی نشان دادند که احتمالاً به دلیل آشنایی بیشتر با وظایف بود، نه آسان‌تر شدن مطالب. با این حال، گروه پشتیبانی‌شده کاهش بیشتری در بار شناختی زائد و افزایش بیشتری در تلاش شناختی سودمند نشان دادند که بیانگر آن است که مداخله به دانشجویان کمک کرد تا بیشتر بر یادگیری و کمتر بر سردرگمی یا نحوه انجام کارها تمرکز کنند. تفسیر بار شناختی ذاتی و سودمند باید با احتیاط انجام شود، زیرا این دو به‌طور نزدیکی به هم مرتبط‌اند. نتیجه‌گیری: این پژوهش به نظریه بار شناختی و مطالعات پشتیبانی تدریجی می‌افزاید و نشان می‌دهد که موفقیت کلاس وارونه نه‌تنها به طراحی بلکه به چگونگی آماده‌سازی تدریجی دانشجویان برای استفاده از آن بستگی دارد.

This classroom action research aimed to improve the analytical skills of fifth-grade students in Natural and Social Sciences (IPAS) through the Problem Based Learning (PBL) model. Current IPAS learning is oriented toward applicable problem-solving approaches. The low analytical skills at SDN Bangetayu Kulon were reflected in the pre-cycle classical completeness of only 28.57%, with a mean score of 64.29. The study employed the Kemmis and McTaggart spiral design across two cycles consisting of planning, acting, observing, and reflecting, involving 28 students, including 14 male and 14 female students. The instruments consisted of a Higher Order Thinking Skills (HOTS) written test at the C4 analytical level, teacher and student activity observation sheets, and documentation. The findings indicated a gradual improvement: the class mean score increased from 64.29 in the pre-cycle to 74.64 in Cycle I and 90.36 in Cycle II. Classical completeness increased from 28.57% to 60.71% and 89.28%, exceeding the 85% success indicator. Student activity also increased from 53.21% in Cycle I to 91.79% in Cycle II. The implementation of PBL supported by contextual problems, scaffolding, guiding questions, and structured group roles effectively improved student engagement and analytical skills.

این پژوهش اقدام‌پژوهی کلاسی با هدف ارتقاء مهارت‌های تحلیلی دانش‌آموزان پایه پنجم در درس علوم طبیعی و اجتماعی (IPAS) از طریق مدل یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) انجام شد. آموزش فعلی IPAS بر رویکردهای حل مسئله کاربردی متمرکز است. مهارت‌های تحلیلی پایین در دبستان SDN Bangetayu Kulon در پیش‌آزمون با کفایت کلاسیک تنها ۲۸٫۵۷٪ و میانگین نمره ۶۴٫۲۹ منعکس شد. این مطالعه با استفاده از طرح مارپیچی Kemmis و McTaggart در دو چرخه شامل برنامه‌ریزی، اجرا، مشاهده و تأمل، با مشارکت ۲۸ دانش‌آموز (۱۴ پسر و ۱۴ دختر) انجام شد. ابزارها شامل آزمون کتبی Higher Order Thinking Skills (HOTS) در سطح تحلیلی C4، برگه‌های مشاهده فعالیت معلم و دانش‌آموز و مستندسازی بودند. یافته‌ها نشان دادند که بهبود تدریجی حاصل شد: میانگین نمره کلاس از ۶۴٫۲۹ در پیش‌آزمون به ۷۴٫۶۴ در چرخه اول و ۹۰٫۳۶ در چرخه دوم افزایش یافت. کفایت کلاسیک از ۲۸٫۵۷٪ به ۶۰٫۷۱٪ و ۸۹٫۲۸٪ رسید و از شاخص موفقیت ۸۵٪ فراتر رفت. فعالیت دانش‌آموزان نیز از ۵۳٫۲۱٪ در چرخه اول به ۹۱٫۷۹٪ در چرخه دوم افزایش یافت. اجرای مدل PBL با پشتیبانی مسائل زمینه‌ای، اسکفولدینگ، پرسش‌های راهنما و نقش‌های گروهی ساختاریافته به طور مؤثری موجب بهبود مشارکت و مهارت‌های تحلیلی دانش‌آموزان شد.

Students increasingly rely on online video for help with class material. Here we ask if this form of self-directed learning can be leveraged to improve learning outcomes of regular classroom instruction. Specifically, we test whether encouraging students to find relevant instructional videos online, paired with scaffolding through association questions, benefits learning in an introductory college physics course. A total of 103 undergraduate students were assigned to either a control group (conventional reading assignments and exercises) or an intervention group (unassisted free video search and viewing along with association questions). We also assessed working memory capacity, motivation, and collected their grade-point averages (GPA) to determine the effect of these individual traits. Learning performance was assessed via quizzes, exams, and pre/post physics knowledge tests. In all three measures, we found evidence for a beneficial effect of this intervention. However, on the exam the evidence was only indirect, namely, performance depended on the level of engagement with the association questions. Working memory, GPA, and motivation were significant predictors on most outcomes measures. These findings suggest that student engagement and cognitive traits play a critical role in the effectiveness of video-based, autonomous learning interventions. These results indicate that integrating scaffolding questions into regular at home self directed video search enhances learning, as students are prompted to actively engage with the material.

دانشجویان به طور فزاینده‌ای برای کمک به یادگیری مطالب درسی به ویدئوهای آنلاین متکی می‌شوند. در این پژوهش بررسی می‌شود که آیا این شکل از یادگیری خودراهبر می‌تواند برای بهبود پیامدهای یادگیری در آموزش کلاس درس مورد استفاده قرار گیرد یا خیر. به طور خاص، آزمون می‌شود که آیا تشویق دانشجویان به یافتن ویدئوهای آموزشی مرتبط به صورت آنلاین، همراه با پشتیبانی از طریق پرسش‌های ارتباطی، به یادگیری در یک درس مقدماتی فیزیک دانشگاهی سود می‌رساند یا خیر. در مجموع ۱۰۳ دانشجوی کارشناسی به دو گروه کنترل (تکالیف خواندن متعارف و تمرین‌ها) یا گروه مداخله (جست‌وجو و مشاهده آزاد ویدئو بدون کمک همراه با پرسش‌های ارتباطی) تقسیم شدند. همچنین ظرفیت حافظه کاری، انگیزش و معدل کل (GPA) آن‌ها برای تعیین تأثیر این ویژگی‌های فردی ارزیابی شد. عملکرد یادگیری از طریق آزمونک‌ها، امتحانات و آزمون‌های دانش فیزیک پیش/پس از مداخله سنجیده شد. در هر سه معیار، شواهدی مبنی بر اثر سودمند این مداخله یافت شد. با این حال، در امتحان، شواهد فقط غیرمستقیم بود؛ به این معنا که عملکرد به میزان درگیری با پرسش‌های ارتباطی بستگی داشت. حافظه کاری، معدل کل و انگیزش پیش‌بین‌های معناداری برای اغلب شاخص‌های پیامد بودند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که درگیری دانشجو و ویژگی‌های شناختی نقش حیاتی در اثربخشی مداخلات یادگیری خودراهبر مبتنی بر ویدئو ایفا می‌کنند. این نتایج حاکی از آن است که ادغام پرسش‌های پشتیبان در جست‌وجوی ویدئویی خودراهبر خانگی، یادگیری را بهبود می‌بخشد؛ چرا که دانشجویان به مشارکت فعال با مطالب ترغیب می‌شوند.

Critical appraisal of research literature is an important skill for graduates yet science graduate employers report dissatisfaction with skill levels. As scaffolding can assist in critical appraisal development, we aimed to develop and evaluate 2 adaptive e-tutorials for critical appraisal development of neuropharmacology research articles as part of the scaffolding process. We developed adaptive e-tutorials allowing personalised feedback and remediation. Results of an end-of-tutorial survey, and comparisons of institutional Unit of Study Survey ratings and exam results in the 2 years before, and during, the intervention were analysed. Over 4 years, 150 students participated. In the cohorts that did not complete the e-tutorial, there were significant differences in exam marks between students of different academic backgrounds (non-science < science < medicine backgrounds; p < 0.05), while no significant differences between groups were seen in students that completed the e-tutorial, and these marks were statistically equivalent. Students ranked their perceived benefit from the videos, increase in critical appraisal ability, and value of the e-tutorial with average rankings between 4.4–4.6 on a Likert scale (5 = strongly agree). Similarly, students who completed the e-tutorial showed a significant increase in rating of their critical thinking skills in the Unit of Study Survey (p < 0.05). Completion of the e-tutorial was associated with increased equitable development of critical appraisal. Students from non-science backgrounds showed the biggest increase in actual appraisal performance, suggesting that while the e-tutorial was associated with increased confidence for all students, the other features of the course may have developed appraisal levels to a stage sufficient for successful exam completion.

ارزیابی انتقادی متون پژوهشی یکی از مهارت‌های مهم برای فارغ‌التحصیلان است، اما کارفرمایان فارغ‌التحصیلان علوم از سطح این مهارت‌ها ابراز نارضایتی می‌کنند. از آنجا که حمایت آموزشی می‌تواند به توسعه ارزیابی انتقادی کمک کند، هدف ما توسعه و ارزیابی دو آموزش الکترونیکی تطبیقی برای ارتقای مهارت ارزیابی انتقادی مقالات پژوهشی نوروفارماکولوژی به عنوان بخشی از فرایند حمایت آموزشی بود. آموزش‌های الکترونیکی تطبیقی با امکان ارائه بازخورد شخصی‌سازی‌شده و جبران‌سازی طراحی شدند. نتایج نظرسنجی پایان آموزش، و مقایسه امتیازات نظرسنجی واحد درسی مؤسسه و نتایج امتحانات در دو سال پیش و حین مداخله مورد تحلیل قرار گرفت. طی چهار سال، ۱۵۰ دانشجو شرکت کردند. در گروه‌هایی که آموزش الکترونیکی را تکمیل نکردند، تفاوت معناداری در نمرات امتحان بین دانشجویان با پیشینه‌های تحصیلی مختلف (غیرعلوم < علوم < پزشکی؛ p < 0.05) مشاهده شد، در حالی که در دانشجویانی که آموزش الکترونیکی را تکمیل کردند، تفاوت معناداری بین گروه‌ها دیده نشد و این نمرات از لحاظ آماری معادل بودند. دانشجویان، میزان سودمندی ادراک‌شده از ویدئوها، افزایش توانایی ارزیابی انتقادی و ارزش آموزش الکترونیکی را با میانگین امتیاز بین ۴.۴ تا ۴.۶ در مقیاس لیکرت (۵ = کاملاً موافقم) ارزیابی کردند. به طور مشابه، دانشجویانی که آموزش الکترونیکی را تکمیل کردند، افزایش معناداری در ارزیابی مهارت‌های تفکر انتقادی خود در نظرسنجی واحد درسی نشان دادند (p < 0.05). تکمیل آموزش الکترونیکی با توسعه عادلانه‌تر مهارت ارزیابی انتقادی همراه بود. دانشجویان با پیشینه غیرعلوم بیشترین افزایش را در عملکرد واقعی ارزیابی نشان دادند که نشان می‌دهد اگرچه آموزش الکترونیکی با افزایش اعتماد به نفس در همه دانشجویان همراه بود، سایر ویژگی‌های دوره ممکن است سطح ارزیابی را تا حد کافی برای موفقیت در امتحان ارتقا داده باشد.

Artificial intelligence (AI) is increasingly being integrated into higher education, yet empirical evidence on its pedagogical use in university physics remains fragmented. This systematic review synthesized empirical research on the applications, reported learning and pedagogical outcomes, methodological quality, challenges, and educational implications of AI-supported university physics education. We used six search sources: SpringerLink, Scopus, Web of Science, ScienceDirect, Google Scholar, and ERIC. The searches in the five original sources were updated through September 2026, and ERIC was added as an additional search source. Eligibility criteria were defined using the PICOS framework, study selection followed PRISMA 2020, and methodological quality was appraised using the 2018 Mixed Methods Appraisal Tool (MMAT). Eleven empirical studies met the inclusion criteria and were synthesized narratively. Across the included studies, AI was used for tutoring and explanations, formative feedback and scaffolding, collaborative problem solving, simulation and modeling, instructional design, and developing AI literacy. Reported outcomes were mixed and context-dependent. Some studies identified favorable short-term or task-specific outcomes related to feedback, learning performance, simulation-based activities, and AI-related competencies, whereas others reported limitations in transfer to independent performance, the pedagogical quality of AI-generated materials, and students’ ability to recognize scientifically inaccurate AI-generated responses. Cross-study patterns suggested that instructional structure, alignment between AI-supported activities and learning tasks, students’ disciplinary knowledge, and opportunities to critically evaluate AI outputs shaped the educational use of AI. The current evidence does not support a general conclusion that AI is uniformly effective in university physics education. Rather, its educational value appears to depend on how AI is integrated into learning activities and on the extent to which students and instructors retain responsibility for reasoning, evaluation, and pedagogical decision-making. Given the small and heterogeneous evidence base, larger longitudinal and multi-institutional studies are needed to examine the durability and transferability of reported outcomes.

هوش مصنوعی (AI) به طور فزاینده‌ای در آموزش عالی ادغام می‌شود، اما شواهد تجربی درباره کاربرد آموزشی آن در فیزیک دانشگاهی همچنان پراکنده است. این مرور نظام‌مند، پژوهش‌های تجربی درباره کاربردها، پیامدهای یادگیری و آموزشی گزارش‌شده، کیفیت روش‌شناختی، چالش‌ها و پیامدهای آموزشی آموزش فیزیک دانشگاهی مبتنی بر هوش مصنوعی را سنتز کرده است. شش منبع جستجو مورد استفاده قرار گرفت: SpringerLink، Scopus، Web of Science، ScienceDirect، Google Scholar و ERIC. جستجوها در پنج منبع اصلی تا سپتامبر ۲۰۲۶ به‌روزرسانی شد و ERIC به عنوان منبع جستجوی اضافی افزوده شد. معیارهای شایستگی با استفاده از چارچوب PICOS تعریف شد، انتخاب مطالعات بر اساس PRISMA 2020 انجام گرفت و کیفیت روش‌شناختی با ابزار ارزیابی روش‌های ترکیبی ۲۰۱۸ (MMAT) سنجیده شد. یازده مطالعه تجربی معیارهای ورود را داشتند و به صورت روایی سنتز شدند. در مطالعات وارد شده، AI برای آموزش و توضیح، بازخورد تکوینی و پشتیبانی، حل مسئله گروهی، شبیه‌سازی و مدل‌سازی، طراحی آموزشی و توسعه سواد هوش مصنوعی به کار رفته بود. پیامدهای گزارش‌شده متنوع و وابسته به زمینه بودند. برخی مطالعات پیامدهای مثبت کوتاه‌مدت یا خاص وظیفه مرتبط با بازخورد، عملکرد یادگیری، فعالیت‌های مبتنی بر شبیه‌سازی و شایستگی‌های مرتبط با AI را شناسایی کردند، در حالی که برخی دیگر به محدودیت‌هایی در انتقال به عملکرد مستقل، کیفیت آموزشی مواد تولیدشده توسط AI و توانایی دانشجویان در تشخیص پاسخ‌های علمی نادرست تولیدشده توسط AI اشاره کردند. الگوهای میان‌مطالعه‌ای نشان داد که ساختار آموزشی، هم‌راستایی میان فعالیت‌های مبتنی بر AI و وظایف یادگیری، دانش تخصصی دانشجویان و فرصت‌های ارزیابی انتقادی خروجی‌های AI، استفاده آموزشی از هوش مصنوعی را شکل می‌دهد. شواهد موجود از نتیجه‌گیری کلی مبنی بر اثربخشی یکنواخت AI در آموزش فیزیک دانشگاهی حمایت نمی‌کند؛ بلکه ارزش آموزشی آن به نحوه ادغام AI در فعالیت‌های یادگیری و میزان حفظ مسئولیت استدلال، ارزیابی و تصمیم‌گیری آموزشی توسط دانشجویان و مدرسان بستگی دارد. با توجه به شواهد اندک و ناهمگون، مطالعات طولی و چندنهادی بزرگ‌تر برای بررسی پایداری و انتقال‌پذیری پیامدهای گزارش‌شده مورد نیاز است.

This article reports the design and post-only transnational evaluation of the role of energy in sustainability, a module developed in the acaSTEMy teacher academy project for pre-service and in-service Science, Technology, Engineering, and Mathematics (STEM) teachers. Grounded in education for sustainable development, sustainability competence, energy literacy, systems thinking, circular economy, regenerative agriculture, transformative learning, and teacher professional development, the module aimed to make sustainability an integrative framework for STEM teaching. The study does not test pedagogical effectiveness or learning gains; it examines teachers’ perceived acceptability, usefulness, satisfaction, and applicability after implementation. Quantitative ratings and open-ended responses from heterogeneous participant profiles in Estonia, Finland, and Croatia show broadly positive perceptions, with differences concentrated especially in organization and applicability. Estonia’s in-service science teachers emphasize practical classroom transfer, Finland’s preservice education students emphasize dialogic learning and atmosphere while requesting clearer structure, and Croatia’s in-service STEM teachers emphasize systems-oriented reflection together with the need for local examples and conceptual scaffolding. The findings are interpreted as implementation evidence for sustainability-oriented STEM teacher education guidelines: retaining a common theoretical core while adapting examples, terminology, pacing, coordination, and classroom applications to participant profiles and local contexts.

این مقاله به طراحی و ارزیابی فراملی پس از اجرا درباره نقش انرژی در پایداری می‌پردازد؛ واحد درسی‌ای که در پروژه آکادمی معلمان acaSTEMy برای معلمان علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM) پیش‌خدمت و شاغل توسعه یافته است. این واحد بر مبنای آموزش برای توسعه پایدار، شایستگی پایداری، سواد انرژی، تفکر سیستمی، اقتصاد چرخشی، کشاورزی احیاگر، یادگیری تحول‌آفرین و توسعه حرفه‌ای معلمان طراحی شده و هدف آن تبدیل پایداری به چارچوبی یکپارچه برای آموزش STEM بوده است. این مطالعه اثربخشی آموزشی یا میزان یادگیری را نمی‌سنجد؛ بلکه به بررسی ادراک معلمان از مقبولیت، سودمندی، رضایت و قابلیت کاربرد پس از اجرا می‌پردازد. ارزیابی‌های کمی و پاسخ‌های باز از شرکت‌کنندگان با ویژگی‌های متنوع در استونی، فنلاند و کرواسی نشان‌دهنده برداشت‌های عمدتاً مثبت است، هرچند تفاوت‌ها عمدتاً در سازماندهی و قابلیت کاربرد متمرکز است. معلمان علوم شاغل استونی بر انتقال عملی به کلاس درس تأکید دارند؛ دانشجویان آموزش معلمی فنلاند بر یادگیری گفت‌وگومحور و فضای آموزشی تأکید داشته و ساختار شفاف‌تر را درخواست کرده‌اند؛ و معلمان STEM شاغل کرواسی بر بازتاب سیستمی همراه با نیاز به مثال‌های بومی و چارچوب مفهومی تأکید می‌کنند. یافته‌ها به عنوان شواهدی برای اجرای راهنماهای آموزش معلمان STEM با رویکرد پایداری تفسیر می‌شود: حفظ هسته نظری مشترک در کنار تطبیق مثال‌ها، اصطلاحات، سرعت، هماهنگی و کاربردهای کلاسی با ویژگی‌های شرکت‌کنندگان و زمینه‌های محلی.

Science education seeks not only to expand learners' knowledge but also to develop scientific ways of explaining natural phenomena. This requires more than transmitting disciplinary information. Learners must recognise why scientific concepts become necessary, how they extend or revise existing explanations, and under what conditions they provide meaningful accounts of the physical world. The educational challenge therefore concerns not only which concepts should be taught, but also the instructional reasoning surrounding their introduction.Science education research has generated substantial knowledge through conceptual change, inquiry-based learning, model-based instruction, learning progressions, productive preparation, and related traditions. These approaches have shown the importance of engaging prior ideas, recognising explanatory limitations, refining representations, and applying knowledge across contexts. Yet one decision connecting many of these processes often remains implicit: the introduction of formal scientific concepts (Duit and Treagust, 2012;Méheut and Psillos, 2004;Steenhof et al., 2020;Minner et al., 2010;Campbell et al., 2015).In this article, formal concept entry refers to the point at which a scientific construct is presented in an explicit disciplinary form, for example as a named concept or definition, symbolic or mathematical representation, law, model, or related formal structure. Such constructs frequently enter instruction through curricular sequence, textbook organisation, or teaching convention. These arrangements may be appropriate, but the educational justification for formal concept entry is seldom examined directly: not whether the construct belongs in the curriculum, but whether its formal presentation is coordinated with the explanatory work Commented [S[1]: 'U' was missing in '.edu'. Now that is included learners are expected to perform. This issue has renewed practical importance as learners increasingly encounter completed definitions, derivations, simulations, and explanations through digital platforms and generative artificial intelligence before instruction has established their explanatory significance. Greater access to formal scientific information does not itself establish when a construct becomes meaningful within learners' developing understanding (Kumar et al., 2026). This Opinion therefore argues that formal concept entry deserves explicit consideration as an instructional decision. The central question is not whether formal scientific concepts should be introduced early or late, but whether their introduction is instructionally justified by the explanatory work learners are expected to perform.To support reflection on this question, I propose the Concept Genesis Framework (CGF). CGF is an instructor-facing conceptual architecture for examining how formal scientific concepts are prepared, introduced, interpreted, and integrated within learning. It neither replaces established educational theories nor prescribes a universal teaching sequence. Its contribution is to provide a coherent language for considering the instructional justification of formal concept entry.CGF does not arise from a single theory of learning. Its design draws on several established traditions that converge on a common instructional concern: learners interpret new scientific ideas through prior understanding, may need to recognise limitations in existing explanations, and require representational and explanatory support to integrate new disciplinary constructs.Conceptual-change scholarship provides one foundation through its attention to existing conceptions, explanatory inadequacy, and the restructuring of understanding (Strike and Posner, 1982;Duit and Treagust, 2012). Nersessian (1989) adds a representational perspective by emphasising that scientific understanding involves the construction and coordination of conceptual and mathematical representations rather than the reception of completed definitions alone. Inquiry and teaching-learning sequence research further situate such conceptual development within deliberately organised instructional activity (Sandoval and Reiser, 2004;Méheut and Psillos, 2004).CGF does not depend on a single philosophical doctrine. Its orientation is epistemic and instructional: scientific concepts are treated as disciplinary resources for explanation, representation, and prediction rather than as isolated verbal or symbolic entities. ThisReviewer comment 1 has been addressed Paragraph beginning -Concepts, equations------and ending (Kumar et al., 2026), has been replaced with the new paragraph-starting -In this article---------and ending (Kumar et al., 2026).orientation is compatible with constructivist perspectives insofar as it recognises prior understanding and active meaning-making. CGF is not, however, proposed as a constructivist theory of learning, nor does it assume that learners independently rediscover disciplinary knowledge. Its narrower concern is whether the instructional conditions surrounding formal concept entry allow a scientific construct to perform meaningful explanatory work within a learning situation.The ten elements of CGF are consequently described as instructional functions rather than whether it can be used across related contexts (Disciplinary Transfer); and how it supports subsequent learning (Forward Linkage). The framework does not claim that these ten functions are empirically invariant or that all must occur in a fixed order. Depending on the concept, discipline, learners, and instructional purpose, they may overlap, recur, be compressed, or be unnecessary.Scientific concepts are not merely definitions, symbols, or equations. They are intellectual tools developed to explain, organise, and predict phenomena. Although learners often encounter them in completed disciplinary form, instruction must determine how they can become meaningful explanatory resources rather than isolated information.CGF organises ten instructional functions around this problem. The number ten reflects this analytical differentiation of instructional work surrounding formal concept entry rather than an assumed set of invariant cognitive stages. These functions describe a flexible educational logic, not fixed learner stages or a mandatory sequence. Depending on the concept, discipline, learners, and instructional purpose, they may overlap, recur, be compressed, or be unnecessary. (Sandoval and Reiser, 2004;Rea-Ramirez et al., 2009). Its educational value lies in orienting learners towards a meaningful explanatory objective.As learners attempt to address the question, they may recognise that their current explanations or reasoning strategies are insufficient. CGF describes this recognition as Cognitive Tension.It is neither required nor sufficient for conceptual change, but it can help learners recognise the limits of their existing explanatory resources (Strike and Posner, 1982;Rea-Ramirez et al., 2009).: correction of the wording in Figure 1 from "comprises of ten instructional functions" to "comprises ten instructional functions." Minor typographical errors identified within the figure have also been corrected.Recognition of these limitations may generate Epistemic Need: an appreciation that an additional scientific construct is required to explain, organise, or predict observations more adequately. Epistemic need differs from curiosity alone because it concerns the perceived explanatory necessity of a new concept. It may emerge spontaneously or through instructional guidance (Lee et al., 2021).Instruction may then examine the boundaries, assumptions, or inadequacies of existing explanations. A model may fail under new conditions, conflict with evidence, or prove too limited for a broader domain (Rea-Ramirez et al., 2009;Sommeillier et al., 2021).Identifying such limitations does not require rejecting earlier explanations entirely. Scientific understanding often develops through extension, refinement, and specification rather than complete replacement.Historical reconstruction can show why concepts emerged, but it is only one route to explanatory necessity. The need for a concept may also become visible through experimental anomalies, engineering constraints, mathematical inconsistency, model comparison, simulation, or unresolved disciplinary questions (Matthews, 1992). The objective is not to reproduce scientific history, but to clarify the explanatory conditions that justify introducing a formal scientific concept.Concept Genesis denotes the instructional point at which the formal scientific construct is explicitly introduced, stabilised, or recognised as an appropriate response to the identified explanatory problem. It does not imply that learners independently reinvent disciplinary knowledge or experience a single moment of discovery. Terminology or representations may appear earlier, but Concept Genesis marks the point at which they acquire coherent disciplinary meaning (Stamovlasis et al., 2005;Cook, 2006).Concepts gain precision through equations, symbols, graphs, diagrams, models, or other disciplinary representations. CGF defines formalisation broadly because representationalPeriod is included, which was missing practices differ across scientific fields. Concept Genesis and Formalisation are analytically distinct but educationally interconnected and may develop recursively.Correctly manipulating a representation does not necessarily indicate understanding (Stamovlasis et al., 2005). Scientific Interpretation connects formal constructs with their explanatory meaning, assumptions, domains of applicability, predictive capacity, and disciplinary significance. It therefore links procedural use with conceptual understanding.Understanding becomes educationally valuable when learners can extend it beyond the immediate instructional setting. Disciplinary Transfer involves applying a concept across related problems, conditions, contexts, or scales. Transfer should not be assumed from success on familiar tasks but treated as an outcome requiring instructional design and observation (Lobato and Hohensee, 2021).Through Forward Linkage, a newly acquired concept becomes a resource for subsequent models, explanations, and disciplinary learning. Formal concept entry is therefore not only about introducing an individual construct, but also about supporting the progressive organisation of scientific understanding across a curriculum.Taken together, these functions enable educators to examine how formal scientific concepts are prepared, introduced, interpreted, extended, and connected. CGF does not prescribe a universal route to learning. It provides a structured language for considering whether formal concept entry is instructionally justified within a particular educational context.CGF is a conceptual lens for instructional planning and reflection, not a new theory of learning, a validated instructional model, or a prescriptive teaching method. It does not replace inquirybased learning, conceptual change, model-based instruction, productive preparation, learning cycles, teaching-learning sequences, or related evidence-informed approaches (Méheut and Psillos, 2004;Minner et al., 2010;Duit and Treagust, 2012;Campbell et al., 2015).Instead, it organises instructional functions recognised across these traditions around the specific question of formal concept entry.The framework does not require all ten functions to appear, nor does it prescribe their order. Scientific disciplines differ in conceptual structure, mathematical demands, representational practices, and curricular constraints. Learners also differ in prior knowledge, educational goals, cognitive resources, and learning contexts. The functions may therefore overlap, recur, or be omitted.CGF also does not advocate delayed instruction. Early introduction of terminology, diagrams, notation, or simplified models may sometimes provide necessary scaffolding (Cook, 2006). In other situations, learners may benefit from first recognising an explanatory limitation. The relevant judgement concerns not timing in isolation, but whether a formal scientific concept can support the explanatory work required within the learning situation.The framework may be especially useful for concepts that are abstract, counterintuitive, mathematically constituted, foundational for later learning, or commonly presented only in completed formal form. It may be unnecessary for straightforward factual knowledge, routine procedural skills, directly observable phenomena, or situations in which immediate explicit instruction is clearly appropriate.Its educational value remains an empirical question. CGF should therefore be treated as a conceptual proposition that invites evaluation across disciplines, educational levels, and instructional settings.Learners may reproduce definitions, derivations, or equations while remaining uncertain about why a construct became necessary, what problem it addresses, or where it applies. Procedural competence remains educationally important, but it does not always develop together with explanatory understanding (Stamovlasis et al., 2005). Formal concept entry should therefore be judged not only by what learners can perform, but also by the understanding that the construct is intended to support.Concept introduction is also rarely a single event. Terminology, qualitative descriptions, diagrams, equations, computational procedures, and canonical explanations need not enter instruction simultaneously. Each may serve a different role. Formal concept entry is therefore better understood as a distributed instructional process whose components can be introduced according to their explanatory function.This perspective also refines the idea of learner readiness. Readiness is not simply the completion of prerequisite activities. It concerns the relationship between the explanatory demands of a learning situation and learners' capacity to integrate a new construct meaningfully. Prior knowledge, representational support, cognitive demands, recognition of limitations, and instructional guidance all shape this capacity (Cook, 2006;Steenhof et al., 2020).Learner difficulty alone does not justify introducing a formal scientific concept. Productive struggle is not an educational goal in itself, and immediate explanation does not necessarily prevent understanding. Effective teaching requires judgement about when exploration, representation, explanation, and direct guidance are most educationally useful (Steenhof et al., 2020).Because these judgements vary across thermodynamics, quantum chemistry, biology, engineering, and other disciplines, CGF remains deliberately flexible. Its purpose is not to standardise concept introduction, but to make the reasoning behind it more visible.The principal contribution of CGF is to make explicit an instructional decision often embedded within broader pedagogy: why a formal scientific concept is introduced at a particular point in learning. This perspective complements existing educational research rather than competing with it. Diverse traditions may organise teaching differently, yet many confront the transition from provisional or intuitive explanations to formal scientific concepts. Treating that transition as an object of reflection may create a useful point of dialogue across approaches.The framework also has implications for curriculum design and educational research. Curricula typically specify what should be taught but provide less guidance about the reasoning supporting the introduction of particular concepts, representations, or mathematical formulations (Méheut and Psillos, 2004). Attention to formal concept entry may help educators align curricular expectations, learner preparedness, explanatory demands, and instructional support. In research, it may offer an additional dimension for describing interventions and interpreting differences across learning environments.Its relevance is heightened by contemporary digital learning. Learners may now encounter formal scientific language and representations before an instructional context has established their explanatory significance (Kumar et al., 2026). The educator's role therefore extends beyond providing information towards helping learners understand when and why formal constructs become useful.Several limitations remain. CGF has not undergone systematic empirical validation and does not claim that explicit attention to concept entry will necessarily improve understanding or transfer. Its functions may not operate uniformly across disciplines, learner populations, or educational levels. Instructional decisions also remain shaped by curriculum, assessment, institutional constraints, teacher expertise, available time, and learner diversity.Future studies may investigate how educators currently justify formal concept entry, how such judgements vary across disciplines, and whether making them explicit influences conceptual understanding, transfer, curriculum design, teacher education, or research reporting. These studies would not seek a universal rule for early or delayed instruction. They would examine whether greater transparency regarding the reasoning behind concept entry contributes meaningfully to science education.In conclusion, the educational significance of a formal scientific concept lies not only in its disciplinary content, but also in the instructional judgement governing when it becomes meaningful within learners' developing explanations of the natural world. CGF offers a conceptual architecture for examining that judgement. Recognising formal concept entry as an explicit instructional decision may help clarify how scientific knowledge becomes meaningful during learning.

آموزش علوم نه تنها به گسترش دانش فراگیران می‌پردازد، بلکه هدف آن توسعه شیوه‌های علمی تبیین پدیده‌های طبیعی نیز هست. این امر فراتر از انتقال صرف اطلاعات تخصصی است. فراگیران باید دریابند چرا مفاهیم علمی ضرورت می‌یابند، چگونه این مفاهیم تبیین‌های موجود را گسترش داده یا اصلاح می‌کنند و تحت چه شرایطی می‌توانند تبیین‌های معناداری از جهان فیزیکی ارائه دهند. بنابراین، چالش آموزشی صرفاً به این محدود نمی‌شود که کدام مفاهیم باید آموزش داده شوند، بلکه استدلال آموزشی پیرامون معرفی آن‌ها نیز اهمیت دارد. پژوهش‌های آموزش علوم از طریق تغییر مفهومی، یادگیری مبتنی بر پژوهش، آموزش مبتنی بر مدل، پیشرفت‌های یادگیری، آمادگی مولد و سنت‌های مرتبط، دانش قابل توجهی تولید کرده‌اند. این رویکردها اهمیت درگیر کردن ایده‌های پیشین، شناسایی محدودیت‌های تبیینی، اصلاح بازنمایی‌ها و به‌کارگیری دانش در زمینه‌های مختلف را نشان داده‌اند. با این حال، تصمیمی که بسیاری از این فرایندها را به هم پیوند می‌دهد، اغلب ضمنی باقی می‌ماند: ورود مفاهیم علمی رسمی (Duit و Treagust، ۲۰۱۲؛ Méheut و Psillos، ۲۰۰۴؛ Steenhof و همکاران، ۲۰۲۰؛ Minner و همکاران، ۲۰۱۰؛ Campbell و همکاران، ۲۰۱۵). در این مقاله، ورود رسمی مفهوم به نقطه‌ای اشاره دارد که یک سازه علمی به صورت صریح و تخصصی، مانند یک مفهوم یا تعریف نام‌گذاری‌شده، بازنمایی نمادین یا ریاضی، قانون، مدل یا ساختار رسمی مرتبط ارائه می‌شود. این سازه‌ها اغلب از طریق توالی برنامه درسی، سازماندهی کتاب درسی یا عرف تدریس وارد آموزش می‌شوند. این ترتیبات ممکن است مناسب باشند، اما توجیه آموزشی برای ورود رسمی مفهوم به ندرت به طور مستقیم بررسی می‌شود: نه اینکه آیا سازه باید در برنامه درسی باشد، بلکه آیا ارائه رسمی آن با کار تبیینی که از فراگیران انتظار می‌رود هماهنگ است. این مسئله با توجه به اینکه فراگیران بیش از پیش با تعاریف کامل، استنتاج‌ها، شبیه‌سازی‌ها و تبیین‌ها از طریق بسترهای دیجیتال و هوش مصنوعی مولد پیش از آنکه اهمیت تبیینی آن‌ها در آموزش تثبیت شده باشد مواجه می‌شوند، اهمیت عملی تازه‌ای یافته است. دسترسی بیشتر به اطلاعات علمی رسمی به خودی خود تعیین نمی‌کند که چه زمانی یک سازه درک معناداری در فهم در حال رشد فراگیران پیدا می‌کند (Kumar و همکاران، ۲۰۲۶). بنابراین، این مقاله بر این باور است که ورود رسمی مفهوم شایسته توجه صریح به عنوان یک تصمیم آموزشی است. پرسش اصلی این نیست که آیا مفاهیم علمی رسمی باید زود یا دیر معرفی شوند، بلکه این است که آیا معرفی آن‌ها با کار تبیینی که از فراگیران انتظار می‌رود، توجیه آموزشی دارد یا خیر. برای حمایت از تأمل در این پرسش، چارچوب تکوین مفهوم (CGF) پیشنهاد می‌شود. CGF معماری مفهومی برای مدرسان است تا بررسی کنند که چگونه مفاهیم علمی رسمی آماده، معرفی، تفسیر و در یادگیری ادغام می‌شوند. این چارچوب جایگزین نظریه‌های آموزشی موجود نیست و توالی تدریس جهان‌شمولی را تجویز نمی‌کند. سهم آن ارائه زبانی منسجم برای تأمل درباره توجیه آموزشی ورود رسمی مفهوم است. CGF از یک نظریه واحد یادگیری نشأت نمی‌گیرد. طراحی آن مبتنی بر چند سنت تثبیت‌شده است که بر یک دغدغه مشترک آموزشی تمرکز دارند: فراگیران ایده‌های علمی جدید را از طریق فهم پیشین تفسیر می‌کنند، ممکن است لازم باشد محدودیت‌های تبیین‌های موجود را شناسایی کنند و برای ادغام سازه‌های تخصصی جدید به حمایت بازنمایی و تبیینی نیاز دارند. پژوهش‌های تغییر مفهومی با توجه به تصورات موجود، ناکافی بودن تبیین‌ها و بازسازی فهم، یکی از بنیان‌ها را فراهم می‌کنند (Strike و Posner، ۱۹۸۲؛ Duit و Treagust، ۲۰۱۲). Nersessian (۱۹۸۹) با تأکید بر اینکه فهم علمی مستلزم ساخت و هماهنگی بازنمایی‌های مفهومی و ریاضی است و نه صرفاً دریافت تعاریف کامل، دیدگاه بازنمایی را می‌افزاید. پژوهش‌های یادگیری مبتنی بر پژوهش و توالی تدریس-یادگیری نیز این تحول مفهومی را در فعالیت آموزشی سازمان‌یافته قرار می‌دهند (Sandoval و Reiser، ۲۰۰۴؛ Méheut و Psillos، ۲۰۰۴). CGF به یک مکتب فلسفی خاص وابسته نیست. رویکرد آن معرفت‌شناختی و آموزشی است: مفاهیم علمی به عنوان منابع تخصصی برای تبیین، بازنمایی و پیش‌بینی تلقی می‌شوند، نه صرفاً موجودیت‌های لفظی یا نمادین منفرد. این رویکرد با دیدگاه‌های سازنده‌گرایانه تا جایی سازگار است که فهم پیشین و ساخت فعال معنا را به رسمیت می‌شناسد. با این حال، CGF به عنوان نظریه سازنده‌گرای یادگیری پیشنهاد نمی‌شود و فرض نمی‌کند که فراگیران به طور مستقل دانش تخصصی را بازکشف می‌کنند. دغدغه محدودتر آن این است که آیا شرایط آموزشی پیرامون ورود رسمی مفهوم اجازه می‌دهد یک سازه علمی در یک موقعیت یادگیری کارکرد تبیینی معنادار ایفا کند یا خیر. به همین دلیل، ده عنصر CGF به عنوان کارکردهای آموزشی توصیف می‌شوند، نه اینکه آیا می‌توان آن را در زمینه‌های مرتبط به کار برد (انتقال تخصصی) و چگونه از یادگیری بعدی حمایت می‌کند (پیوند رو به جلو). این چارچوب ادعا نمی‌کند که این ده کارکرد به طور تجربی ثابت یا همه باید به ترتیب مشخصی رخ دهند. بسته به مفهوم، رشته، فراگیران و هدف آموزشی، ممکن است این کارکردها همپوشانی، تکرار، فشرده یا غیرضروری باشند. مفاهیم علمی صرفاً تعاریف، نمادها یا معادلات نیستند. آن‌ها ابزارهای فکری هستند که برای تبیین، سازماندهی و پیش‌بینی پدیده‌ها توسعه یافته‌اند. اگرچه فراگیران اغلب آن‌ها را به صورت کامل و تخصصی دریافت می‌کنند، آموزش باید تعیین کند که چگونه می‌توانند به منابع تبیینی معنادار تبدیل شوند، نه اطلاعات منفرد. CGF ده عنصر را سازمان می‌دهد.

Background Foundational literacy models have long privileged visual–auditory decoding pathways, systematically marginalising the haptic, proprioceptive, and affective systems that evolutionarily predate symbolic processing. The accelerating digital transformation of early childhood has compounded this problem by replacing hands-on, material engagement with screen-mediated interaction, raising urgent questions about the sensorimotor foundations of orthographic learning. Hypothesis/theory We propose Concrete Reading Theory (CRT), a neurocognitive framework positing that durable literacy acquisition is hypothesised to depend on functional anchors—multisensory, affectively charged cognitive structures that bind abstract orthographic symbols to concrete sensorimotor networks. “Concrete” refers not to physical materials alone but to the neurocognitive act of concretising: grounding arbitrary symbols in embodied experience. CRT extends existing embodied cognition frameworks by generating a falsifiable neurophysiological prediction: that multisensory convergence during early orthographic learning may manifest as gamma-band synchrony (30–100 Hz) in temporo-parietal circuits. Where gamma measurement is not feasible in young child populations, complementary electrophysiological markers—specifically the N170 and P200 event-related potential components—and functional near-infrared spectroscopy (fNIRS) connectivity offer more accessible validation targets at the current stage of research. Methods CRT is operationalised through the Juthur Applied Model, a four-phase tactile scaffolding intervention piloted in Arabic-speaking early childhood classrooms (ages 4–8; N = 142 children across six classrooms). Pilot data comprised structured observations using the Relational Presence Index (RPI), teacher reflective journals, child work samples, and video-coded focal episodes. An independent trained coder double-coded a random 20% subset of recorded sessions [Cohen's κ = 0.86, 95% CI (0.79, 0.93)]. Results Three observational patterns emerged consistent with CRT's core propositions: amplified relational presence following tactile episodes [ r = .71, p < .01, 95% CI (.58,.81)]; non-linear, burst-like literacy emergence coinciding with affect-rich moments; and scaffolded sensory withdrawal associated with deeper kinaesthetic encoding and stronger short-term retention, with an indicative, non-causal effect size estimate of d = 0.68 [bootstrap 95% CI (0.31, 1.04)] for the sensory-withdrawal contrast. These patterns do not establish causality. Conclusion CRT offers a mechanistic, falsifiable framework for how embodied, multisensory instruction may scaffold early orthographic learning. Four testable hypotheses guide a pre-registered randomised controlled trial ( N ≈ 720) now approaching analysis, which will provide the causal evidence necessary to confirm, refine, or refute the theory.

زمینه: مدل‌های بنیادین سوادآموزی مدت‌هاست که مسیرهای رمزگشایی دیداری-شنیداری را برتری داده‌اند و به‌طور نظام‌مند، نظام‌های لمسی، حس عمقی و عاطفی را که از نظر تکاملی پیش از پردازش نمادین قرار دارند، به حاشیه رانده‌اند. تحول شتابان دیجیتال در دوران کودکی اولیه این مشکل را تشدید کرده است، چرا که تعامل عملی و مادی را با تعامل مبتنی بر صفحه‌نمایش جایگزین کرده و پرسش‌های فوری درباره‌ی بنیان‌های حس‌حرکتی یادگیری خط را مطرح می‌کند. فرضیه/نظریه: ما نظریه‌ی خواندن عینی (CRT) را پیشنهاد می‌کنیم؛ چارچوبی عصب‌شناختی-شناختی که فرض می‌کند کسب پایدار سواد به لنگرهای عملکردی وابسته است—ساختارهای شناختی چندحسی و دارای بار عاطفی که نمادهای انتزاعی خط را به شبکه‌های حس‌حرکتی عینی پیوند می‌دهند. «عینی» صرفاً به مواد فیزیکی اشاره ندارد، بلکه به کنش عصب‌شناختی عینیت‌بخشی اشاره دارد: ریشه‌دار کردن نمادهای دلخواه در تجربه‌ی مجسم. CRT چارچوب‌های شناخت مجسم موجود را با تولید پیش‌بینی عصب‌فیزیولوژیک ابطال‌پذیر گسترش می‌دهد: همگرایی چندحسی در طول یادگیری اولیه‌ی خط ممکن است به صورت هم‌زمانی باند گاما (۳۰–۱۰۰ هرتز) در مدارهای گیجگاهی-جداری ظاهر شود. در مواردی که اندازه‌گیری گاما در جمعیت کودکان خردسال امکان‌پذیر نیست، نشانگرهای مکمل الکتروفیزیولوژیک—به‌ویژه مؤلفه‌های N170 و P200 پتانسیل وابسته به رویداد—و اتصال‌پذیری طیف‌نگاری نزدیک-مادون قرمز عملکردی (fNIRS) اهداف اعتبارسنجی در دسترس‌تری در مرحله‌ی کنونی پژوهش فراهم می‌کنند. روش‌ها: CRT از طریق مدل کاربردی Juthur عملیاتی شده است؛ مداخله‌ی چهارمرحله‌ای با تکیه بر حمایت لمسی که به صورت آزمایشی در کلاس‌های پیش‌دبستانی عرب‌زبان (۴ تا ۸ سال؛ N = 142 کودک در شش کلاس) اجرا شد. داده‌های آزمایشی شامل مشاهدات ساختاریافته با استفاده از شاخص حضور رابطه‌ای (RPI)، دفترچه‌های تأملی معلمان، نمونه‌های کار کودکان و اپیزودهای کدگذاری‌شده‌ی ویدیویی بود. یک کدگذار مستقل و آموزش‌دیده، ۲۰٪ تصادفی از جلسات ضبط‌شده را دوکدگذاری کرد [کاپای کوهن κ = 0.86، ۹۵٪ CI (0.79, 0.93)]. نتایج: سه الگوی مشاهده‌ای مطابق با گزاره‌های اصلی CRT ظاهر شد: افزایش حضور رابطه‌ای پس از اپیزودهای لمسی [r = .71، p < .01، ۹۵٪ CI (.58, .81)]؛ ظهور غیرخطی و جهشی سواد که همزمان با لحظات غنی از عاطفه رخ داد؛ و کناره‌گیری حسی حمایت‌شده که با رمزگذاری عمقی‌تر حس‌حرکتی و حفظ کوتاه‌مدت قوی‌تر همراه بود، با برآورد اندازه‌ی اثر غیرعلی و نشانه‌ای d = 0.68 [بوت‌استرپ ۹۵٪ CI (0.31, 1.04)] برای مقایسه‌ی کناره‌گیری حسی. این الگوها علیت را اثبات نمی‌کنند. نتیجه‌گیری: CRT چارچوبی مکانیکی و ابطال‌پذیر برای تبیین چگونگی حمایت آموزش مجسم و چندحسی از یادگیری اولیه‌ی خط فراهم می‌کند. چهار فرضیه‌ی قابل آزمون، یک کارآزمایی تصادفی‌سازی‌شده با پیش‌ثبت (N ≈ 720) را هدایت می‌کند که اکنون در آستانه‌ی تحلیل قرار دارد و شواهد علی لازم برای تأیید، اصلاح یا رد نظریه را فراهم خواهد کرد.

Arabic communication is a central outcome of language learning, yet many students in Malaysian religious secondary schools experience difficulty using Arabic confidently and meaningfully. This study investigated pedagogical practices that support Arabic communicative competence in religious secondary schools in Kuala Terengganu, Malaysia. A qualitative case-study design was employed involving 12 teachers of al-Lughah al-‘Arabiyyah al-Mu‘asirah (Arabic subject in religious school) from three schools. Participants were selected purposively based on their qualifications and teaching experience. Data were collected through semi-structured interviews, audio-recorded, transcribed verbatim, and analysed thematically through familiarisation, initial coding, theme development, review, definition, and reporting. Trustworthiness was strengthened through expert validation, participant confirmation, an audit trail, and triangulation. Four themes emerged: communicative approaches, teaching strategies, teacher professionalism, and implementation challenges. Effective practices included interaction-based activities, explicit emphasis on speaking, strategic use of Arabic and Malay, technology integration, varied instructional methods, student-centred learning, and purposeful teaching materials. Teachers’ Arabic proficiency, pedagogical competence, lesson planning, and professional disposition also shaped the quality of instruction. However, inadequate infrastructure, limited Arabic-speaking environments, and students’ restricted vocabulary, confidence, and motivation constrained implementation. The findings show that communicative competence is supported not by a single technique but by alignment among meaningful interaction, comprehensible input, structured participation, adaptive scaffolding, teacher expertise, and enabling school conditions. Arabic instruction should therefore provide sustained opportunities for purposeful speaking, progressively increase comprehensible Arabic use, integrate digital and non-digital resources, and differentiate support according to learner readiness. Institutional support remains essential for sustaining communicative practice beyond individual teacher effort across classrooms and school settings.

ارتباط به زبان عربی یکی از نتایج اصلی یادگیری زبان است، اما بسیاری از دانش‌آموزان مدارس متوسطه دینی در مالزی در استفاده از زبان عربی به‌صورت معنادار و با اعتماد به نفس با دشواری مواجه هستند. این پژوهش به بررسی رویکردهای آموزشی حمایت‌کننده از شایستگی ارتباطی زبان عربی در مدارس متوسطه دینی در کوالا ترنگانو، مالزی پرداخت. این مطالعه با استفاده از طرح پژوهش کیفی موردی و با مشارکت ۱۲ معلم درس «اللغه العربیه المعاصره» (موضوع زبان عربی در مدرسه دینی) از سه مدرسه انجام شد. شرکت‌کنندگان به‌صورت هدفمند و بر اساس صلاحیت‌ها و تجربه تدریس انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری، ضبط صوتی، به‌صورت کلمه به کلمه رونویسی و با روش تحلیل تماتیک شامل آشنایی، کدگذاری اولیه، توسعه تم‌ها، بازبینی، تعریف و گزارش تحلیل شدند. اعتبار داده‌ها از طریق اعتبارسنجی توسط خبرگان، تأیید شرکت‌کنندگان، ردپای حسابرسی و مثلث‌سازی تقویت شد. چهار تم اصلی استخراج شد: رویکردهای ارتباطی، راهبردهای تدریس، حرفه‌ای‌گری معلمان و چالش‌های اجرا. شیوه‌های مؤثر شامل فعالیت‌های مبتنی بر تعامل، تأکید صریح بر مهارت گفتاری، استفاده راهبردی از زبان عربی و مالایی، ادغام فناوری، روش‌های متنوع تدریس، یادگیری دانش‌آموزمحور و مواد آموزشی هدفمند بود. مهارت زبانی معلمان، شایستگی آموزشی، برنامه‌ریزی درسی و نگرش حرفه‌ای معلمان نیز کیفیت آموزش را تحت تأثیر قرار داد. با این حال، زیرساخت ناکافی، محیط‌های محدود برای صحبت به عربی و دامنه واژگان، اعتماد به نفس و انگیزه محدود دانش‌آموزان، اجرای این رویکردها را با محدودیت مواجه ساخت. یافته‌ها نشان می‌دهد که شایستگی ارتباطی نه با یک تکنیک منفرد، بلکه با همسویی میان تعامل معنادار، ورودی قابل فهم، مشارکت ساختاریافته، حمایت تطبیقی، تخصص معلم و شرایط تسهیل‌کننده مدرسه تقویت می‌شود. بنابراین آموزش زبان عربی باید فرصت‌های مستمر برای گفت‌وگوی هدفمند فراهم کند، استفاده قابل فهم از زبان عربی را به‌تدریج افزایش دهد، منابع دیجیتال و غیر دیجیتال را ادغام کند و حمایت آموزشی را بر اساس آمادگی یادگیرندگان تفکیک نماید. حمایت نهادی برای تداوم تمرین ارتباطی فراتر از تلاش فردی معلمان در کلاس‌ها و محیط مدرسه ضروری است.

This study aims to provide an in-depth analysis of the impact of mathematics textbooks on learning obstacles and student performance in the topic of systems of linear inequalities in two variables. Employing a qualitative interpretative approach with a hermeneutic phenomenological design, the research examines mathematics textbooks from the Merdeka Curriculum used in Indonesian secondary schools and involves 80 student participants, 20 of whom were interviewed in depth. The analysis focuses on identifying potential learning obstacles embedded in the textbooks, which are then validated through diagnostic assessments and student interviews. The findings identify three main types of learning obstacles: epistemological, ontogenic, and didactical. Epistemological obstacles arise from students’ difficulties in transforming algebraic representations into graphical forms and understanding the intersection of solution sets. Ontogenic obstacles are related to students’ psychological readiness, mastery of prerequisite concepts, and technical skills. Meanwhile, didactical obstacles stem from textbook presentations that overemphasize procedures and examples, without providing sufficient space for conceptual exploration, solution validation, and reflection. Empirical data confirm that many students struggle to deeply understand and apply the concepts of systems of linear inequalities in two variables. This study underscores the importance of improving mathematics textbook design by integrating epistemic and systemic approaches, providing adequate scaffolding, and emphasizing validation and reflection. Collaborative efforts among curriculum developers, textbook authors, and educators are essential to ensure that textbooks truly support the development of students’ conceptual understanding and critical thinking skills.

این پژوهش با هدف ارائه تحلیلی عمیق از تأثیر کتاب‌های درسی ریاضی بر موانع یادگیری و عملکرد دانش‌آموزان در مبحث دستگاه نامعادلات خطی دو متغیره انجام شده‌است. با به‌کارگیری رویکرد کیفی تفسیری و طراحی پدیدارشناسی هرمنوتیکی، پژوهش به بررسی کتاب‌های درسی ریاضی مبتنی بر برنامه درسی Merdeka که در مدارس متوسطه اندونزی مورد استفاده قرار می‌گیرند، می‌پردازد و ۸۰ دانش‌آموز را دربر می‌گیرد که ۲۰ نفر از آن‌ها به‌صورت عمیق مصاحبه شده‌اند. تحلیل پژوهش بر شناسایی موانع بالقوه یادگیری موجود در کتاب‌های درسی متمرکز است که این موانع از طریق ارزیابی‌های تشخیصی و مصاحبه با دانش‌آموزان اعتبارسنجی می‌شوند. یافته‌ها سه نوع اصلی از موانع یادگیری را شناسایی می‌کنند: موانع معرفت‌شناختی، موانع آنتوژنتیک و موانع دیداکتیکی. موانع معرفت‌شناختی ناشی از دشواری دانش‌آموزان در تبدیل نمایش‌های جبری به اشکال نموداری و درک اشتراک مجموعه‌ جواب‌ها است. موانع آنتوژنتیک به آمادگی روان‌شناختی دانش‌آموزان، تسلط بر مفاهیم پیش‌نیاز و مهارت‌های فنی مربوط می‌شود. در همین حال، موانع دیداکتیکی از نحوه ارائه کتاب‌های درسی ناشی می‌شود که بر روی رویه‌ها و مثال‌ها بیش از حد تأکید دارند و فضای کافی برای کاوش مفهومی، اعتبارسنجی راه‌حل و تأمل فراهم نمی‌کنند. داده‌های تجربی تأیید می‌کنند که بسیاری از دانش‌آموزان در درک عمیق و به‌کارگیری مفاهیم دستگاه نامعادلات خطی دو متغیره با مشکل مواجه هستند. این پژوهش بر اهمیت بهبود طراحی کتاب‌های درسی ریاضی از طریق ادغام رویکردهای معرفتی و نظام‌مند، ارائه حمایت کافی و تأکید بر اعتبارسنجی و تأمل تأکید می‌کند. تلاش‌های مشترک میان تدوین‌کنندگان برنامه درسی، نویسندگان کتاب‌های درسی و معلمان برای اطمینان از اینکه کتاب‌های درسی واقعاً از توسعه درک مفهومی و مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان حمایت می‌کنند، ضروری است.

Generative artificial intelligence (GenAI) is increasingly embedded in English as a Foreign Language (EFL) instruction, with self-regulated learning (SRL) and learner autonomy positioned as key outcomes of interest. A growing evidence base reports positive effects of GenAI on self-regulatory strategies, alongside a parallel and largely separate literature warning that GenAI use may foster dependency, cognitive offloading and the externalization of self-monitoring. This scoping review maps this apparent paradox, in which GenAI appears simultaneously as scaffolding and as substitution, across the SRL and learner-autonomy literature, with particular attention to its implications for EFL learners. Following a PRISMA-ScR-informed approach, 12 empirical and review studies published between 2025 and 2026 were thematically synthesized alongside four foundational theoretical works. As a result, four thematic clusters emerged: (1) evidence of GenAI functioning as scaffolding for SRL; (2) evidence of GenAI functioning as substitution, fostering dependency and cognitive offloading; (3) design and timing features that moderate which role GenAI plays; and (4) existing reviews and meta-analyses, together with their methodological limitations. Across clusters, a consistent pattern emerges, in that nearly all studies rely on short-term or cross-sectional designs, and several recent reviews explicitly call for research measuring learners’ delayed, unsupported performance so as to distinguish durable internalization from temporary dependency. No identified study has applied a longitudinal design incorporating a structured AI-withdrawal phase to directly test this distinction among EFL learners. This review argues for such a design and outlines its theoretical and methodological implications for Vietnamese EFL contexts.

هوش مصنوعی مولد (GenAI) به طور فزاینده‌ای در آموزش زبان انگلیسی به‌عنوان زبان خارجی (EFL) به‌کار گرفته می‌شود و یادگیری خودتنظیمی (SRL) و خودمختاری یادگیرنده به‌عنوان پیامدهای کلیدی مورد توجه قرار گرفته‌اند. شواهد رو به رشدی از تأثیرات مثبت GenAI بر راهبردهای خودتنظیمی گزارش شده است، در حالی که ادبیات موازی و عمدتاً مجزایی هشدار می‌دهد که استفاده از GenAI ممکن است وابستگی، واگذاری شناختی و برون‌سپاری خودنظارتی را تقویت کند. این مرور گستره‌ای به ترسیم این پارادوکس ظاهری می‌پردازد که در آن GenAI به طور همزمان به‌عنوان داربست و جایگزین در ادبیات یادگیری خودتنظیمی و خودمختاری یادگیرنده ظاهر می‌شود، با تمرکز ویژه بر پیامدهای آن برای یادگیرندگان EFL. با پیروی از رویکرد مبتنی بر PRISMA-ScR، ۱۲ مطالعه تجربی و مروری منتشرشده بین سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶ به همراه چهار اثر نظری بنیادی به‌صورت موضوعی ترکیب شدند. در نتیجه، چهار خوشه موضوعی پدیدار شد: (۱) شواهدی از عملکرد GenAI به‌عنوان داربست برای SRL؛ (۲) شواهدی از عملکرد GenAI به‌عنوان جایگزین که منجر به وابستگی و واگذاری شناختی می‌شود؛ (۳) ویژگی‌های طراحی و زمان‌بندی که نقش GenAI را تعدیل می‌کنند؛ و (۴) مرورها و فراتحلیل‌های موجود به همراه محدودیت‌های روش‌شناختی آن‌ها. در میان خوشه‌ها، الگوی ثابتی مشاهده می‌شود به‌طوری‌که تقریباً همه مطالعات بر طرح‌های کوتاه‌مدت یا مقطعی تکیه دارند و چندین مرور اخیر به‌صراحت خواستار پژوهش‌هایی شده‌اند که عملکرد یادگیرندگان را در شرایط تأخیری و بدون حمایت اندازه‌گیری کنند تا تمایز بین درونی‌سازی پایدار و وابستگی موقت مشخص شود. هیچ مطالعه‌ای که شناسایی شد، از طرح طولی با گنجاندن مرحله ساختارمندِ قطع استفاده از هوش مصنوعی برای آزمون مستقیم این تمایز در میان یادگیرندگان EFL بهره نبرده است. این مرور بر ضرورت چنین طرحی تأکید می‌کند و پیامدهای نظری و روش‌شناختی آن را برای بافت‌های آموزش زبان انگلیسی در ویتنام ترسیم می‌کند.

This study explores how pre-service teachers navigate the developmental continuum of reflective practice to construct their professional identities during microteaching. Drawing on reflection papers and peer/instructor feedback from 44 EFL pre-service teachers, as well as instructor feedback, the study employed qualitative analysis to trace the chronological trajectory from retrospective critique (reflection-on-action) to proactive pedagogical planning (reflection-for-action). The findings reveal a profound shift that moves beyond mere technical troubleshooting. First, participants transformed initial pedagogical friction and performative anxiety into vital opportunities for emotional regulation. Second, they evolved from executing rigid lesson plans to architecting responsive instructional dynamics. Finally, they rejected teacher-centered transmission, embracing a relational pedagogy designed to foster learner agency. Crucially, this evolution was catalyzed by dialogic scaffolding; peer and instructor feedback functioned not as summative evaluation, but as socially mediated intervention that bridged the gap between diagnosing limitations and envisioning their professional identity as an effective teacher. Ultimately, this study reconceptualizes reflection not as a solitary, post-lesson administrative task, but as a profound ontological bridge. The findings suggest that teacher education programs must embed socially mediated, forward-oriented reflective cycles to empower novices to evolve from anxious performers into adaptive, self-directed professionals capable of true reflective agency.

این مطالعه بررسی می‌کند که چگونه معلمان پیش‌خدمت در طیف توسعه‌ای تمرین تأملی حرکت می‌کنند تا هویت حرفه‌ای خود را در طول میکروتدریس بسازند. با استفاده از مقالات تأملی و بازخورد همتایان/مدرس از ۴۴ معلم پیش‌خدمت زبان انگلیسی به عنوان زبان خارجی (EFL) و همچنین بازخورد مدرس، این پژوهش از تحلیل کیفی برای ردیابی مسیر زمانی از نقد بازنگرانه (تأمل بر عمل) تا برنامه‌ریزی آموزشی پیش‌نگرانه (تأمل برای عمل) بهره برد. یافته‌ها نشان می‌دهد که یک تغییر عمیق رخ داده است که فراتر از رفع مشکلات فنی صرف می‌باشد. نخست، شرکت‌کنندگان اصطکاک‌های اولیه آموزشی و اضطراب اجرایی را به فرصت‌های حیاتی برای تنظیم هیجانی تبدیل کردند. دوم، آن‌ها از اجرای برنامه‌های درسی سخت‌گیرانه به طراحی پویایی‌های آموزشی پاسخگو تحول یافتند. در نهایت، آن‌ها انتقال معلم‌محور را رد کرده و پداگوژی رابطه‌ای را پذیرفتند که با هدف تقویت عاملیت یادگیرنده طراحی شده بود. نکته اساسی این است که این تحول توسط داربست‌بندی گفت‌وگویی تسهیل شد؛ بازخورد همتایان و مدرس نه به عنوان ارزیابی جمع‌بندی، بلکه به عنوان مداخله‌ای اجتماعی-واسطه عمل کرد که فاصله بین تشخیص محدودیت‌ها و تصور هویت حرفه‌ای به عنوان یک معلم مؤثر را پر کرد. در نهایت، این مطالعه تأمل را نه به عنوان یک وظیفه اداری انفرادی پس از درس، بلکه به عنوان پلی هستی‌شناختی عمیق بازتصور می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که برنامه‌های تربیت معلم باید چرخه‌های تأملی اجتماعی-واسطه و آینده‌نگر را در خود جای دهند تا نوآموزان را توانمند سازند که از اجراکنندگان مضطرب به حرفه‌ای‌های سازگار و خودراهبر با عاملیت تأملی واقعی تبدیل شوند.

Educational leaders are increasingly expected to communicate and enact innovation within volatile and uncertain conditions. Yet strategic initiatives frequently stall because leaders struggle to articulate new ideas in ways that stakeholders can understand, trust, and meaningfully differentiate from past practice. This study examined how design-based professional learning using scenario planning can build innovation literacy-the communicative, imaginative, and symbolic capacity to describe emerging futures. Using a design-based research methodology, the study examined 161 educational leaders across six leadership groups who participated in a 10-month professional learning series incorporating scenario planning, futures thinking, and iterative design cycles. A graduate student cohort ( n = 11) completed a single adapted scenario-planning activity and provided a comparative case through which to examine the development of scenario literacy and innovation literacy in relation to leadership experience. Data sources included scenario artifacts, participant journals, field notes, session transcripts, and pre- and post-self-assessments. Quantitative data were analyzed descriptively and interpreted alongside qualitative evidence of shifts in participants' language, metaphors, and communicative practices. The triangulated findings indicated that leaders initially lacked scenario literacy and required explicit scaffolding to imagine plausible futures rather than reproduce current realities. As shared understandings of trust, disruption, and innovation developed, participants generated new metaphors, icons, and linguistic structures that enhanced communicative clarity. Participants also reported increased confidence and efficacy in describing innovations to stakeholders. The findings indicate that scenario planning, when embedded within a design-based professional learning structure, can expand educational leaders' communicative repertoires and strengthen system-level sensemaking. The study offers implications for leadership development, professional learning design, and the cultivation of the communicative capacities needed to lead innovation in complex educational environments.

انتظار می‌رود رهبران آموزشی بیش از پیش بتوانند نوآوری را در شرایط ناپایدار و نامطمئن، به‌طور مؤثر ارتباط دهند و اجرا کنند. با این حال، ابتکارات راهبردی اغلب به دلیل ناتوانی رهبران در بیان ایده‌های جدید به گونه‌ای که ذی‌نفعان بتوانند آن‌ها را درک، اعتماد و به طور معناداری از رویه‌های گذشته تمییز دهند، متوقف می‌شود. این پژوهش بررسی کرد که چگونه یادگیری حرفه‌ای مبتنی بر طراحی با استفاده از برنامه‌ریزی سناریو می‌تواند سواد نوآوری—یعنی ظرفیت ارتباطی، تخیلی و نمادین برای توصیف آینده‌های نوظهور—را تقویت کند. با بهره‌گیری از روش‌شناسی پژوهش مبتنی بر طراحی، این مطالعه ۱۶۱ رهبر آموزشی را در شش گروه رهبری مورد بررسی قرار داد که در یک دوره یادگیری حرفه‌ای ۱۰ ماهه با محوریت برنامه‌ریزی سناریو، آینده‌نگری و چرخه‌های طراحی تکرارشونده شرکت کردند. یک گروه دانشجویان تحصیلات تکمیلی (n = 11) یک فعالیت برنامه‌ریزی سناریو تطبیق‌یافته را به طور منفرد انجام دادند و یک مطالعه موردی مقایسه‌ای برای بررسی توسعه سواد سناریو و سواد نوآوری در ارتباط با تجربه رهبری فراهم آوردند. منابع داده شامل مصنوعات سناریو، یادداشت‌های روزانه شرکت‌کنندگان، یادداشت‌های میدانی، رونوشت جلسات و ارزیابی‌های خودسنجی پیش و پس از مداخله بود. داده‌های کمی به صورت توصیفی تحلیل و در کنار شواهد کیفی از تغییرات در زبان، استعاره‌ها و شیوه‌های ارتباطی شرکت‌کنندگان تفسیر شد. یافته‌های مثلثی‌شده نشان داد که رهبران در ابتدا فاقد سواد سناریو بوده و برای تصور آینده‌های محتمل به جای بازتولید واقعیت‌های فعلی، به حمایت صریح نیاز داشتند. با توسعه درک‌های مشترک از اعتماد، اختلال و نوآوری، شرکت‌کنندگان استعاره‌ها، نمادها و ساختارهای زبانی جدیدی تولید کردند که به وضوح ارتباطی افزود. همچنین شرکت‌کنندگان افزایش اعتماد به نفس و کارایی در توصیف نوآوری‌ها برای ذی‌نفعان را گزارش کردند. یافته‌ها نشان می‌دهد که برنامه‌ریزی سناریو، زمانی که در ساختار یادگیری حرفه‌ای مبتنی بر طراحی ادغام شود، می‌تواند دامنه‌های ارتباطی رهبران آموزشی را گسترش داده و توانمندی تفسیر سیستمی را تقویت کند. این پژوهش پیامدهایی برای توسعه رهبری، طراحی یادگیری حرفه‌ای و پرورش ظرفیت‌های ارتباطی مورد نیاز برای رهبری نوآوری در محیط‌های آموزشی پیچیده ارائه می‌دهد.

Examining sequences and series often leads students to rely on formulas, especially when assignments require algebraic modeling and generalization. This condition may hinder the advancement of critical thinking, especially in evaluation, inference, and reasoning. This study examined the extent to which a problem-solving e-module with algebraic challenges enhanced students' critical thinking and identified the elements that best facilitated critical thinking during the learning process. The study used a sequential explanatory mixed-methods design. The quantitative phase encompassed 89 senior high school students from three classes. Students completed a pretest, engaged with an e-module featuring guiding questions, scaffolding, feedback, and reflection, and then completed a posttest. The quantitative data were examined utilizing descriptive statistics, normalized gain, pretest-posttest comparisons, and effect size analysis. Data were gathered from students' e-module assignments, classroom observations, written reflections, and task-oriented interviews. The data were examined using theme coding and synthesized with the quantitative results. The results indicated an improvement in overall critical thinking and across all metrics; however, the improvements were inconsistent. Evaluation and interpretation improved more significantly than explanation. Feedback, directed inquiries, scaffolding, and reflection facilitated critical thinking; however, argument quality and algebraic reasoning varied among students.

بررسی دنباله‌ها و سری‌ها اغلب منجر به اتکای دانش‌آموزان به فرمول‌ها می‌شود، به‌ویژه زمانی که تکالیف نیازمند مدل‌سازی جبری و تعمیم هستند. این وضعیت ممکن است پیشرفت تفکر انتقادی، به‌ویژه در ارزیابی، استنتاج و استدلال را مختل کند. این پژوهش میزان ارتقای تفکر انتقادی دانش‌آموزان توسط یک ماژول الکترونیکی حل مسئله با چالش‌های جبری را بررسی کرد و عناصری را که بیشترین تسهیل را در تفکر انتقادی طی فرایند یادگیری داشتند، شناسایی نمود. این مطالعه از طرح آمیخته تبیینی متوالی بهره برد. مرحله‌ی کمی شامل ۸۹ دانش‌آموز دبیرستانی از سه کلاس بود. دانش‌آموزان یک پیش‌آزمون را تکمیل کردند، با ماژول الکترونیکی که شامل پرسش‌های راهنما، پشتیبانی، بازخورد و تأمل بود کار کردند و سپس پس‌آزمون را انجام دادند. داده‌های کمی با استفاده از آمار توصیفی، بهره‌ی نرمال‌شده، مقایسه‌ی پیش‌آزمون-پس‌آزمون و تحلیل اندازه‌ی اثر بررسی شد. داده‌ها از تکالیف دانش‌آموزان در ماژول الکترونیکی، مشاهدات کلاسی، تأملات مکتوب و مصاحبه‌های مبتنی بر وظیفه گردآوری شد. داده‌ها با استفاده از کدگذاری تماتیک تحلیل و با نتایج کمی تلفیق گردید. نتایج نشان داد که بهبود در تفکر انتقادی کلی و در تمامی شاخص‌ها مشاهده شد؛ با این حال، این بهبودها یکنواخت نبودند. ارزیابی و تفسیر نسبت به توضیح، بهبود بیشتری داشتند. بازخورد، پرسش‌های هدایت‌شده، پشتیبانی و تأمل به تسهیل تفکر انتقادی کمک کردند؛ با این حال، کیفیت استدلال و استدلال جبری در میان دانش‌آموزان متفاوت بود.

Foundational basic science courses in early health sciences curricula are characterized by high conceptual density, complex disciplinary content, and large student enrollments. In this demanding environment, students frequently rely on superficial rote memorization rather than deep conceptual understanding, compromising the overarching curricular goal of establishing robust scientific foundations for subsequent clinical training. The pedagogical strategy implemented in this study consisted of an instructional framework combining weekly curated short instructional videos with asynchronous, incentivized online formative quizzes, designed to provide students with opportunities to identify conceptual gaps and perform active retrieval practice. Utilizing a multi-campus, observational quasi-experimental design across two consecutive cohorts of first-year dental students ( N = 771), the association between active quiz completion (Responders) and raw summative examination performance was analyzed. Active participation in the strategy was significantly and positively associated with raw summative examination scores across all evaluation periods (Cohen's d = 0.37–0.77), with continuous milestone completion accounting for 14.1% of the total variance in overall semester performance ( η 2 = 0.1409). Additionally, a concept-matched anchor-question design aligned with Bloom's revised taxonomy was implemented ( N = 412) to explore whether active participation was associated with item-level performance on higher-order questions, operationalized into categorical response profiles (Null, Basic, and Deep). Although small effect sizes were observed (Cramer's V = 0.10–0.11), item-level response profile distributions between Responders and Non-responders did not reach statistical significance following False Discovery Rate adjustment ( p adj >.25). The instructional design described here provides an adaptable, operationally scalable formative framework for large-enrollment health science courses. Prospective and longitudinal studies will be valuable to further investigate the relationship between continuous formative scaffolding and both long-term knowledge retention and higher-order analytical performance.

دروس علوم پایه بنیادین در اوایل برنامه‌های درسی علوم سلامت با تراکم مفهومی بالا، محتوای پیچیده رشته‌ای و تعداد زیاد دانشجویان مشخص می‌شوند. در این محیط پر‌چالش، دانشجویان اغلب به حفظیات سطحی تکیه می‌کنند تا درک عمیق مفهومی، که این امر هدف کلی برنامه درسی مبنی بر ایجاد بنیان‌های علمی قوی برای آموزش بالینی بعدی را به خطر می‌اندازد. راهبرد آموزشی به‌کاررفته در این پژوهش شامل چارچوبی آموزشی بود که ویدئوهای آموزشی کوتاه هفتگی گزینش‌شده را با آزمون‌های تکوینی آنلاین غیرهمزمان و مشوق‌دار ترکیب می‌کرد تا فرصت‌هایی برای شناسایی خلأهای مفهومی و تمرین بازیابی فعال برای دانشجویان فراهم آورد. با استفاده از طرح شبه‌آزمایشی مشاهده‌ای چند‌دانشگاهی در دو گروه متوالی از دانشجویان سال اول دندانپزشکی (N = 771)، ارتباط بین تکمیل فعال آزمون‌ها (پاسخ‌دهندگان) و عملکرد خام در آزمون‌های جمع‌بندی مورد تحلیل قرار گرفت. مشارکت فعال در این راهبرد به طور معنادار و مثبت با نمرات خام آزمون‌های جمع‌بندی در تمامی دوره‌های ارزیابی مرتبط بود (d کوهن = 0.37–0.77)، به‌طوری که تکمیل مستمر مراحل، ۱۴.۱٪ از واریانس کل عملکرد ترم را تبیین کرد (η۲ = 0.1409). علاوه بر این، طراحی سؤال لنگر مفهومی منطبق با طبقه‌بندی بازنگری‌شده بلوم (N = 412) به کار گرفته شد تا بررسی شود که آیا مشارکت فعال با عملکرد در سطح آیتم در سؤالات سطوح بالاتر، که به پروفایل‌های پاسخ‌دهی طبقه‌ای (Null، Basic و Deep) عملیاتی شده بود، مرتبط است یا خیر. اگرچه اندازه اثرات کوچک مشاهده شد (V کرامر = 0.10–0.11)، توزیع پروفایل‌های پاسخ‌دهی در سطح آیتم بین پاسخ‌دهندگان و غیرپاسخ‌دهندگان پس از اصلاح نرخ کشف کاذب از نظر آماری معنادار نشد (p adj >.25). طراحی آموزشی توصیف‌شده در اینجا، چارچوب تکوینی قابل تطبیق و مقیاس‌پذیری عملیاتی برای دروس علوم سلامت با ثبت‌نام بالا فراهم می‌کند. مطالعات آینده‌نگر و طولی برای بررسی بیشتر رابطه بین پشتیبانی تکوینی مستمر و هر دو نگهداری دانش بلندمدت و عملکرد تحلیلی سطوح بالاتر ارزشمند خواهند بود.

This qualitative case study explored how field dependence-independence shaped students’ access to Action-Process-Object-Schema (APOS)-based scaffolding and how stage-specific support contributed to the qualitative development of advanced mathematical thinking (AMT) on function limits. In this study, developing denotes the observable emergence or reorganization of mathematical constructions during scaffolded activity, not a statistically measured learning gain. The bounded classroom case involved 24 mathematics education students at an Islamic university in Sumatra, Indonesia. The Group Embedded Figures Test classified 6 students as field-independent (FI) and 18 as field-dependent (FD); four information-rich cases, comprising 2 FI and 2 FD students, were selected for cross-case analysis. APOS-based scaffolding was implemented in four 135-minute Calculus I sessions and examined further through stimulated-recall interviews. Initial written solutions provided the primary evidence, post-prompt explanations and revisions documented students’ responses to Action-, Process-, Object-, and Schema-oriented support, and classroom observation records verified the enactment and gradual fading of the planned scaffolds. FI-1 constructed a complete Schema and required only fading prompts. FI-2 moved from correct but disconnected Objects toward an integrated Schema after a Schema-oriented prompt. FD-1 corrected an invalid limit value after Process-oriented prompts stabilized the transformation sequence. FD-2 moved from direct substitution and 0/0 toward guided algebraic Actions and an emerging Process after explicit Action-oriented cues. The findings indicate that cognitive style influenced task entry and the amount of external structure used, whereas APOS identified the construction that support needed to target. The observed shifts support a diagnostic account of AMT development while avoiding causal or long-term claims.

این مطالعه موردی کیفی به بررسی چگونگی تأثیر وابستگی-استقلال میدانی بر دسترسی دانشجویان به پشتیبانی مبتنی بر کنش-فرآیند-شیء-طرحواره (APOS) و نحوه مشارکت حمایت‌های مرحله‌محور در توسعه کیفی تفکر ریاضی پیشرفته (AMT) درباره حد تابع پرداخت. در این پژوهش، توسعه به معنای ظهور یا سازمان‌دهی مجدد قابل مشاهده ساخت‌های ریاضی در جریان فعالیت همراه با پشتیبانی است و نه افزایش یادگیری که به صورت آماری سنجیده شده باشد. مورد محدودشده کلاسی شامل ۲۴ دانشجوی آموزش ریاضی در یک دانشگاه اسلامی در سوماترا، اندونزی بود. آزمون Group Embedded Figures شش دانشجو را به عنوان مستقل از میدان (FI) و ۱۸ نفر را به عنوان وابسته به میدان (FD) طبقه‌بندی کرد؛ چهار مورد غنی از اطلاعات، شامل ۲ دانشجوی FI و ۲ دانشجوی FD برای تحلیل مقایسه‌ای انتخاب شدند. پشتیبانی مبتنی بر APOS در چهار جلسه ۱۳۵ دقیقه‌ای حسابان ۱ اجرا شد و از طریق مصاحبه‌های یادآوری تحریک‌شده بیشتر بررسی گردید. راه‌حل‌های کتبی اولیه شواهد اصلی را فراهم کردند، توضیحات و اصلاحات پس از ارائه محرک‌ها پاسخ دانشجویان به حمایت‌های مبتنی بر کنش، فرآیند، شیء و طرحواره را مستندسازی نمود و سوابق مشاهده کلاسی اجرای پشتیبانی‌های برنامه‌ریزی‌شده و محو تدریجی آن‌ها را تأیید کرد. FI-1 یک طرحواره کامل ساخت و تنها به محرک‌های محو شونده نیاز داشت. FI-2 پس از دریافت محرک مبتنی بر طرحواره، از اشیای صحیح اما جداگانه به سوی یک طرحواره یکپارچه حرکت کرد. FD-1 پس از دریافت محرک‌های مبتنی بر فرآیند که توالی تبدیل را تثبیت کردند، مقدار نادرست حد را اصلاح نمود. FD-2 از جایگذاری مستقیم و ۰/۰ به سوی کنش‌های جبری هدایت‌شده و ظهور یک فرآیند پس از دریافت نشانه‌های صریح مبتنی بر کنش حرکت کرد. یافته‌ها نشان می‌دهد که سبک شناختی بر ورود به تکلیف و میزان استفاده از ساختار بیرونی تأثیرگذار بود، در حالی که APOS ساختاری را که حمایت باید هدف قرار دهد، شناسایی کرد. تغییرات مشاهده‌شده از یک رویکرد تشخیصی به توسعه AMT حمایت می‌کند، بدون آنکه ادعای علی یا بلندمدت داشته باشد.

Critical thinking is widely recognized as a foundational skill for effective participation in the workforce and responsible citizenship. It involves analyzing, evaluating, and interpreting information to draw well-reasoned, defensible conclusions. The introduction of the Competency-Based Curriculum in Kenya, under the Competency-Based Education holistic approach, has included critical thinking as one of its core competencies. The study sought to determine how teachers are scaffolding critical thinking during the preparation and presentation of Integrated Science instruction in public junior schools in Nairobi County, Kenya. The study adopted a mixed-methods descriptive research design. The target population was 8,259 respondents: 7,598 learners, 643 teachers, and 18 Curriculum Support Officers (CSOs). The sample consisted of 382 respondents: 46 teachers, 328 learners, and 8 CSOs. Representative samples were selected through proportionate and systematic sampling. Data were collected using questionnaires and interviews. Quantitative data were analyzed descriptively using the Statistical Package for the Social Sciences (SPSS, Version 30.0), while qualitative data were analyzed thematically. The findings indicated that although teachers adopted learner-centered approaches, they faced significant challenges in planning and implementing critical-thinking strategies, mainly conceptual links, inquiry, evidence-based reasoning, reflection, and real-world application of scientific concepts. The study also identified curriculum interpretation as a barrier to implementing critical-thinking instruction, resulting in a gap between teachers' perceived skills and actual classroom practices. The findings inform educators on the status of implementing critical thinking under Competency-Based Education and highlight challenges experienced by teachers. The study concludes that teachers encounter difficulties in developing Integrated Science instruction that scaffolds critical thinking and recommends the development of a structured instructional design model to help them design such instruction.

تفکر انتقادی به طور گسترده‌ای به عنوان مهارتی بنیادی برای مشارکت مؤثر در نیروی کار و شهروندی مسئولانه شناخته می‌شود. این مهارت شامل تحلیل، ارزیابی و تفسیر اطلاعات به منظور دستیابی به نتایج مستدل و قابل دفاع است. ورود برنامهٔ درسی مبتنی بر شایستگی در کنیا، تحت رویکرد کل‌نگر آموزش مبتنی بر شایستگی، تفکر انتقادی را به عنوان یکی از شایستگی‌های اصلی خود گنجانده است. این پژوهش با هدف تعیین نحوهٔ پشتیبانی معلمان از تفکر انتقادی در جریان آماده‌سازی و ارائهٔ آموزش علوم تلفیقی در مدارس متوسطهٔ دولتی شهرستان نایروبی، کنیا انجام شد. این مطالعه از طرح پژوهش توصیفی با روش‌های ترکیبی بهره برد. جامعهٔ هدف شامل ۸٬۲۵۹ نفر بود: ۷٬۵۹۸ دانش‌آموز، ۶۴۳ معلم و ۱۸ افسر پشتیبانی برنامهٔ درسی (CSOs). نمونه شامل ۳۸۲ نفر بود: ۴۶ معلم، ۳۲۸ دانش‌آموز و ۸ افسر پشتیبانی برنامهٔ درسی. نمونه‌های نماینده از طریق نمونه‌گیری نسبتی و نظام‌مند انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه گردآوری شد. داده‌های کمی به صورت توصیفی با استفاده از نرم‌افزار بستهٔ آماری علوم اجتماعی (SPSS، نسخهٔ ۳۰.۰) تحلیل شد و داده‌های کیفی به صورت موضوعی مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که اگرچه معلمان رویکردهای یادگیرنده‌محور را اتخاذ کردند، اما در برنامه‌ریزی و اجرای راهبردهای تفکر انتقادی، به ویژه در پیوندهای مفهومی، پرسشگری، استدلال مبتنی بر شواهد، تأمل و کاربرد مفاهیم علمی در دنیای واقعی با چالش‌های قابل توجهی مواجه بودند. همچنین تفسیر برنامهٔ درسی به عنوان مانعی برای اجرای آموزش تفکر انتقادی شناسایی شد که منجر به شکاف میان مهارت‌های ادراک‌شدهٔ معلمان و عملکرد واقعی آن‌ها در کلاس درس گردید. یافته‌ها وضعیت اجرای تفکر انتقادی در چارچوب آموزش مبتنی بر شایستگی را برای دست‌اندرکاران آموزشی روشن ساخته و چالش‌های پیش روی معلمان را برجسته می‌سازد. نتیجه‌گیری پژوهش آن است که معلمان در توسعهٔ آموزش علوم تلفیقی که از تفکر انتقادی پشتیبانی کند با دشواری‌هایی روبه‌رو هستند و توسعهٔ یک مدل طراحی آموزشی ساختاریافته برای یاری‌رسانی به آن‌ها در طراحی چنین آموزشی توصیه می‌شود.

This Brief Report examines changes in students’ understanding of economics and “the economy” through the lens of “threshold concepts,” which serve as gateways to new ways of thinking. Drawing on qualitative analysis of postgraduate students’ reflective assignments from an MSc Ecological Economics module, we explore how a set of pedagogically pre-identified threshold concepts – selected for their centrality within ecological economics and contrast with mainstream economics – can reshape students’ understanding, and how scaffolding supports this process. The report assesses engagement with the following threshold concepts: the embedded economy (ontology); the Systems of Provision framework and heterodox views on capitalism and growth (epistemology); value pluralism and the limits of monetization (axiology); and the idea of economics as normative and political (ideology). We show that scaffolding across key dimensions of a pre-analytical vision – ontology, epistemology, axiology, and ideology – helped students develop a different understanding of economics. While focused on ecological economics, the findings suggest a pedagogical approach transferable to sustainability education more broadly: scaffolding learning around a pre-analytic vision and anchoring threshold concepts within it to foster deeper, more critical engagement with complex social-ecological knowledge.

این گزارش کوتاه به بررسی تغییرات درک دانشجویان از اقتصاد و «اقتصاد کلان» از منظر «مفاهیم آستانه‌ای» می‌پردازد؛ مفاهیمی که به‌عنوان دروازه‌هایی به سوی شیوه‌های جدید اندیشیدن عمل می‌کنند. با بهره‌گیری از تحلیل کیفی تکالیف تأملی دانشجویان تحصیلات تکمیلی در یکی از واحدهای کارشناسی ارشد اقتصاد بوم‌شناختی، بررسی می‌شود که چگونه مجموعه‌ای از مفاهیم آستانه‌ای که به‌صورت آموزشی و به دلیل مرکزیت آن‌ها در اقتصاد بوم‌شناختی و تمایز با اقتصاد جریان اصلی از پیش شناسایی شده‌اند، می‌توانند درک دانشجویان را دگرگون سازند و نقش حمایت‌های ساختاریافته در این فرایند چگونه است. این گزارش به میزان درگیری با مفاهیم آستانه‌ای زیر می‌پردازد: اقتصاد درون‌نهاده (هستی‌شناسی)؛ چارچوب نظام‌های تأمین و دیدگاه‌های دگراندیش درباره سرمایه‌داری و رشد (معرفت‌شناسی)؛ تکثر ارزش‌ها و محدودیت‌های پولی‌سازی (ارزش‌شناسی)؛ و ایده اقتصاد به‌عنوان امری هنجاری و سیاسی (ایدئولوژی). نشان داده می‌شود که حمایت ساختاریافته در ابعاد کلیدی چشم‌انداز پیشاتحلیلی – هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی، ارزش‌شناسی و ایدئولوژی – به دانشجویان کمک کرد تا درکی متفاوت از اقتصاد پیدا کنند. اگرچه تمرکز بر اقتصاد بوم‌شناختی است، یافته‌ها رویکردی آموزشی را پیشنهاد می‌کنند که قابلیت انتقال به آموزش پایداری در معنای وسیع‌تر را دارد: ساختاربندی یادگیری حول یک چشم‌انداز پیشاتحلیلی و لنگر دادن مفاهیم آستانه‌ای در آن برای تقویت مشارکت عمیق‌تر و انتقادی‌تر با دانش پیچیده اجتماعی-بوم‌شناختی.