Frontiers in Education

Introduction This study examines the influence of distributed leadership on lecturers' satisfaction, student engagement, academic performance, and institutional culture in selected Technical and Vocational Education and Training (TVET) colleges in South Africa. Methods A cross-sectional survey was employed, and various statistical analyses, such as multiple regression, analysis of variance, and exploratory factor analysis, were used in line with the objectives of the study. Results The study showed that distributed leadership enhances lecturers' satisfaction through participatory governance structures and collaboration, highlighting the motivational value of inclusion and shared responsibility. It also positively influences student engagement and academic performance through motivation, connection, and constructive feedback. Significant differences in institutional culture were found across colleges, indicating that contextual factors shape leadership effectiveness. Two dimensions of lecturers' leadership capacity were identified: collaborative empowerment and institutional support with participatory leadership. Discussion The study recommends that institutional leaders and policymakers strengthen participatory governance, staff empowerment, and student involvement to improve institutional effectiveness. The study contributes to the limited literature on distributed leadership in South African TVET colleges and provides insights into its impact on staff, students, and institutional culture.

مقدمه: این پژوهش به بررسی تأثیر رهبری توزیعی بر رضایت مدرسان، مشارکت دانشجویان، عملکرد تحصیلی و فرهنگ نهادی در برخی کالج‌های آموزش فنی و حرفه‌ای (TVET) در آفریقای جنوبی می‌پردازد. روش‌ها: این مطالعه به صورت مقطعی انجام شد و تحلیل‌های آماری مختلفی از جمله رگرسیون چندگانه، تحلیل واریانس و تحلیل عاملی اکتشافی مطابق با اهداف پژوهش به کار گرفته شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که رهبری توزیعی از طریق ساختارهای حکمرانی مشارکتی و همکاری، رضایت مدرسان را افزایش می‌دهد و ارزش انگیزشی مشارکت و مسئولیت‌پذیری مشترک را برجسته می‌سازد. همچنین، این نوع رهبری از طریق انگیزش، ارتباط و بازخورد سازنده، تأثیر مثبتی بر مشارکت دانشجویان و عملکرد تحصیلی دارد. تفاوت‌های معناداری در فرهنگ نهادی میان کالج‌ها مشاهده شد که نشان‌دهنده تأثیر عوامل زمینه‌ای بر اثربخشی رهبری است. دو بعد از ظرفیت رهبری مدرسان شناسایی شد: توانمندسازی مشارکتی و حمایت نهادی همراه با رهبری مشارکتی. بحث: این پژوهش توصیه می‌کند که رهبران نهادی و سیاست‌گذاران، حکمرانی مشارکتی، توانمندسازی کارکنان و مشارکت دانشجویان را برای ارتقای اثربخشی نهادی تقویت کنند. این مطالعه به ادبیات محدود رهبری توزیعی در کالج‌های آموزش فنی و حرفه‌ای آفریقای جنوبی افزوده و بینش‌هایی درباره تأثیر آن بر کارکنان، دانشجویان و فرهنگ نهادی ارائه می‌دهد.

Background Inclusive education is a global policy priority. Such education requires teacher education programs to provide pre-service teachers with the skills, attitudes, and knowledge required to support diverse students in inclusive classrooms. In Ghana, recent reforms have transformed the initial teacher education requirement for basic schoolteachers from a three-year diploma into a four-year bachelor of education, with inclusive education positioned as an important component of teacher preparation. However, questions remain regarding how effectively the reformed curriculum prepares pre-service teachers to implement inclusive practices in classroom settings. Methods This study explores teacher educators' perspectives on Ghana's reformed initial teacher education curriculum and its role in preparing pre-service teachers to offer inclusive education. Following a qualitative research design, data were collected through focus group discussions with 10 teacher educators: eight from colleges of education who are directly involved in training pre-service teachers, and two working in affiliated universities. The data were analyzed using reflective thematic analysis. Results The focus groups revealed that, while the reform has increased the visibility of inclusive education, significant gaps remain in the depth, duration, organization, and practical orientation of the curriculum. Participants reported that inclusive education content is too narrowly focused on disability identification—particularly visible disability categories—with limited attention to broader student diversity, inclusive pedagogy, and classroom-based strategies. The findings also highlight curriculum overload, limited opportunities for experiential learning, and a disconnect between reform aspirations and curriculum implementation. Conclusion The findings suggest that strengthening inclusive teacher preparation in Ghana requires more coherent curriculum design, institutional support, and expanded opportunities for practice-based learning.

زمینه: آموزش فراگیر یک اولویت سیاستی جهانی است. چنین آموزشی مستلزم آن است که برنامه‌های تربیت معلم، مهارت‌ها، نگرش‌ها و دانش لازم را برای حمایت از دانش‌آموزان متنوع در کلاس‌های فراگیر به معلمان پیش‌خدمت ارائه دهند. در غنا، اصلاحات اخیر، الزام اولیه تربیت معلم برای معلمان مدارس ابتدایی را از یک دیپلم سه‌ساله به یک لیسانس چهار‌ساله آموزش تبدیل کرده است و آموزش فراگیر به عنوان یکی از اجزای مهم آمادگی معلمان جایگاه یافته است. با این حال، همچنان پرسش‌هایی دربارهٔ میزان اثربخشی برنامهٔ درسی اصلاح‌شده در آماده‌سازی معلمان پیش‌خدمت برای اجرای شیوه‌های فراگیر در محیط‌های کلاسی باقی است. روش‌ها: این مطالعه دیدگاه‌های مدرسان معلمان دربارهٔ برنامهٔ درسی اصلاح‌شده تربیت معلم اولیه در غنا و نقش آن در آماده‌سازی معلمان پیش‌خدمت برای ارائه آموزش فراگیر را بررسی می‌کند. با پیروی از طرح پژوهش کیفی، داده‌ها از طریق بحث‌های گروهی متمرکز با ۱۰ مدرس معلم جمع‌آوری شد: هشت نفر از دانشکده‌های تربیت معلم که مستقیماً در آموزش معلمان پیش‌خدمت مشارکت دارند و دو نفر در دانشگاه‌های وابسته فعالیت می‌کنند. داده‌ها با استفاده از تحلیل تماتیک بازتابی تحلیل شدند. یافته‌ها: گروه‌های متمرکز نشان دادند که اگرچه اصلاحات موجب افزایش دیده‌شدن آموزش فراگیر شده است، اما شکاف‌های قابل توجهی در عمق، مدت، سازماندهی و جهت‌گیری عملی برنامهٔ درسی باقی مانده است. شرکت‌کنندگان گزارش دادند که محتوای آموزش فراگیر بیش از حد بر شناسایی ناتوانی—به ویژه دسته‌های قابل مشاهده ناتوانی—متمرکز است و به تنوع گسترده‌تر دانش‌آموزان، پداگوژی فراگیر و راهبردهای مبتنی بر کلاس توجه محدودی دارد. یافته‌ها همچنین به بارگذاری بیش از حد برنامهٔ درسی، فرصت‌های محدود برای یادگیری تجربی و گسست میان آرمان‌های اصلاحات و اجرای برنامهٔ درسی اشاره دارند. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که تقویت آمادگی معلمان فراگیر در غنا مستلزم طراحی منسجم‌تر برنامهٔ درسی، حمایت نهادی و گسترش فرصت‌های یادگیری مبتنی بر عمل است.

Introduction This study aims to present a detailed empirical investigation of the role of entrepreneurship education in building entrepreneurial intention of business students through competencies, character strengths, and virtues. This study focuses on several business students in a higher education environment. Methods The methodology used in this research is associative research with the study of certain dependent, independent, and mediating variables involving business management students from various state universities in East Indonesia. Sampling used a saturated sample of 397 business management students. According to the research model, the author chose a structural equation model (SEM) to analyze the data and support using character strength and virtues with six traits: wisdom and knowledge, courage, humanity, justice, temperance, and transcendence. Results The research findings indicate that the six variables shaping character strengths, virtues, and lecturer competencies are effective in developing entrepreneurial intentions among students. Meanwhile, direct entrepreneurship education is ineffective in developing student entrepreneurial intentions. Discussion This research provides detailed and robust results regarding entrepreneurial intentions that are more measurable and easily realised by relying on character strengths and virtues that contribute to entrepreneurial intentions within a conducive academic environment. Improving the quality of entrepreneurship education for business management students can utilise the results of this research as a guide. However, to maximise the role of entrepreneurship education in business students’ entrepreneurial intentions, it needs to be mediated by character strengths, virtues, and lecturer competencies. This research demonstrates that entrepreneurship education that relies solely on the transfer of entrepreneurial knowledge and skills to students is ineffective in developing entrepreneurial intentions, which are the foundation for producing graduates who are ready to start businesses.

مقدمه: این مطالعه با هدف ارائه یک بررسی تجربی دقیق از نقش آموزش کارآفرینی در شکل‌دهی نیت کارآفرینانه دانشجویان رشته مدیریت کسب‌وکار از طریق شایستگی‌ها، قوت‌های منش و فضایل انجام شده است. این پژوهش بر چندین دانشجوی رشته مدیریت کسب‌وکار در محیط آموزش عالی تمرکز دارد. روش‌ها: روش‌شناسی مورد استفاده در این پژوهش، پژوهش‌های همبستگی با مطالعه متغیرهای وابسته، مستقل و میانجی خاص است که دانشجویان مدیریت کسب‌وکار از دانشگاه‌های دولتی مختلف در شرق اندونزی را دربرمی‌گیرد. نمونه‌گیری به صورت نمونه اشباع با ۳۹۷ دانشجوی مدیریت کسب‌وکار انجام شد. بر اساس مدل پژوهش، نویسنده مدل معادلات ساختاری (SEM) را برای تحلیل داده‌ها و پشتیبانی از استفاده از قوت منش و فضایل با شش ویژگی: خرد و دانش، شجاعت، انسانیت، عدالت، اعتدال و تعالی انتخاب کرد. یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که شش متغیر شکل‌دهنده قوت منش، فضایل و شایستگی‌های اساتید در توسعه نیت کارآفرینانه دانشجویان مؤثر هستند. در حالی که آموزش مستقیم کارآفرینی در توسعه نیت کارآفرینانه دانشجویان مؤثر نیست. بحث: این پژوهش نتایج دقیق و قوی در خصوص نیت کارآفرینانه ارائه می‌دهد که با تکیه بر قوت منش و فضایل که به نیت کارآفرینانه در محیط دانشگاهی مساعد کمک می‌کنند، قابل سنجش‌تر و تحقق‌پذیرتر است. ارتقای کیفیت آموزش کارآفرینی برای دانشجویان مدیریت کسب‌وکار می‌تواند از نتایج این پژوهش به عنوان راهنما بهره گیرد. با این حال، برای حداکثر کردن نقش آموزش کارآفرینی در نیت کارآفرینانه دانشجویان مدیریت کسب‌وکار، لازم است این نقش از طریق قوت منش، فضایل و شایستگی‌های اساتید میانجی‌گری شود. این پژوهش نشان می‌دهد که آموزش کارآفرینی که صرفاً بر انتقال دانش و مهارت‌های کارآفرینی به دانشجویان متکی است، در توسعه نیت کارآفرینانه که زیربنای تربیت فارغ‌التحصیلان آماده ورود به عرصه کسب‌وکار است، مؤثر نیست.

In mathematics, counterexamples play a central role in sharpening conjectures and refuting false statements. At the same time, there is an educational dimension, for example, when counterexamples are used to stimulate processes of conceptual change in secondary students. In practice, the answer to the question of whether a specific counterexample will succeed in convincing students of the incorrectness of a statement or the inadequacy of an idea will depend on a variety of factors. We collected criteria which can be used to compare counterexamples in educational settings through an analysis of existing literature, to which we added further, original criteria. In an empirical part, we investigated which criteria preservice teachers (PSTs) would use to compare counterexamples, and whether and how they could make use of criteria introduced by us. We found that across the PST discussions, all previously identified criteria prompted fruitful reflections upon counterexamples, and that comparing counterexamples in this way naturally led to in-depth discussions of the subject matter side of teaching decisions. PSTs discussed multiple criteria which we had not considered, seeming especially interested in context- and learner-dependent aspects of teaching. Thinking in terms of criteria showed potential as a theoretical lens, and for teacher training.

در ریاضیات، مثال‌های نقض نقش محوری در دقیق‌تر کردن حدسیات و رد گزاره‌های نادرست ایفا می‌کنند. همزمان، این موضوع بعد آموزشی نیز دارد؛ برای مثال، زمانی که از مثال‌های نقض برای تحریک فرایندهای تغییر مفهومی در دانش‌آموزان متوسطه استفاده می‌شود. در عمل، پاسخ به این پرسش که آیا یک مثال نقض خاص می‌تواند دانش‌آموزان را به نادرستی یک گزاره یا ناکافی بودن یک ایده قانع کند، به عوامل متعددی بستگی دارد. ما معیارهایی را که می‌توان برای مقایسه مثال‌های نقض در محیط‌های آموزشی به کار برد، از طریق تحلیل ادبیات موجود گردآوری کردیم و معیارهای اصیل دیگری نیز به آن افزودیم. در بخش تجربی، بررسی کردیم که معلمان پیش‌خدمت (PSTs) از چه معیارهایی برای مقایسه مثال‌های نقض استفاده می‌کنند و آیا و چگونه می‌توانند از معیارهای معرفی‌شده توسط ما بهره ببرند. دریافتیم که در سراسر بحث‌های PST، همه معیارهای شناسایی‌شده قبلی موجب تأملات ثمربخش درباره مثال‌های نقض شدند و مقایسه مثال‌های نقض به این شیوه، به طور طبیعی به بحث‌های عمیق درباره جنبه موضوعی تصمیمات آموزشی انجامید. PSTها معیارهای متعددی را که ما در نظر نگرفته بودیم، مورد بحث قرار دادند و به نظر می‌رسید به جنبه‌های وابسته به زمینه و یادگیرنده در آموزش علاقه ویژه‌ای دارند. اندیشیدن بر اساس معیارها، پتانسیل قابل توجهی به عنوان یک عدسی نظری و برای آموزش معلمان نشان داد.

Introduction Research Methodology education in higher education presents persistent andragogical challenges, including conceptual complexity, limited student engagement, inconsistent curriculum structures and weak connections to authentic inquiry. This study compares Research Methods curricula in Australia and South Africa to examine how curricula can be designed through constructivist learning theory. Methods Using a constructivist quadethnographic approach, four educators from two institutions engaged in collaborative autoethnographic dialogue over five months, critically reflecting on curriculum structures, teaching experiences and student learning behaviours. Results The analysis identified shared challenges across both contexts, including learning outcomes oriented towards lower-order cognitive skills, theoretical content-dominated teaching, limited scaffolded and collaborative inquiry, uneven temporal structures, superficial treatment of ethics and weak connections between research skills and professional practice. These limitations resulted primarily in formal or technical alignment rather than meaningful constructive alignment. Discussion The study proposes the Constructivist Engagement Framework for Research Methods Education, comprising Curriculum Intent, Learning Design, Andragogical Practice and Learning Culture. The framework provides a conceptual and practical guide for curriculum development and highlights implications for curriculum reform, professional learning and institutional support. Further empirical research is recommended to evaluate and refine the framework across disciplines and programmes.

مقدمه: آموزش روش تحقیق در آموزش عالی با چالش‌های مداوم آندرگوژیکی مواجه است، از جمله پیچیدگی مفهومی، مشارکت محدود دانشجویان، ساختارهای نامنسجم برنامه درسی و ارتباط ضعیف با پژوهش اصیل. این مطالعه به مقایسه برنامه‌های درسی روش تحقیق در استرالیا و آفریقای جنوبی می‌پردازد تا بررسی کند چگونه می‌توان برنامه‌های درسی را بر اساس نظریه یادگیری سازه‌گرایانه طراحی کرد. روش‌ها: با بهره‌گیری از رویکرد چهارنفره‌نگاری سازه‌گرایانه، چهار مدرس از دو مؤسسه طی پنج ماه در گفت‌وگوی خوداتنوگرافیک مشارکتی شرکت کردند و به طور انتقادی به بازتاب ساختارهای برنامه درسی، تجارب تدریس و رفتارهای یادگیری دانشجویان پرداختند. یافته‌ها: تحلیل انجام‌شده چالش‌های مشترکی را در هر دو زمینه شناسایی کرد، از جمله نتایج یادگیری مبتنی بر مهارت‌های شناختی سطح پایین‌تر، غلبه محتوای نظری بر تدریس، محدودیت در پژوهش تدریجی و مشارکتی، ساختارهای زمانی نامنظم، پرداخت سطحی به اخلاق و ارتباط ضعیف میان مهارت‌های پژوهشی و عمل حرفه‌ای. این محدودیت‌ها عمدتاً منجر به همسویی صوری یا فنی به جای همسویی سازنده معنادار می‌شوند. بحث: این مطالعه چارچوب مشارکت سازه‌گرایانه برای آموزش روش تحقیق را پیشنهاد می‌کند که شامل هدف برنامه درسی، طراحی یادگیری، عمل آندرگوژیکی و فرهنگ یادگیری است. این چارچوب راهنمای مفهومی و عملی برای توسعه برنامه درسی ارائه می‌دهد و پیامدهایی برای اصلاح برنامه درسی، یادگیری حرفه‌ای و حمایت نهادی برجسته می‌کند. انجام پژوهش‌های تجربی بیشتر برای ارزیابی و اصلاح این چارچوب در رشته‌ها و برنامه‌های مختلف توصیه می‌شود.

Although critical thinking is a vital 21st-century skill, Ethiopian English as Foreign Language (EFL) classrooms remain largely teacher-centered and dominated by low-order questioning. The link between teachers’ questioning strategies and students’ critical thinking development has been insufficiently studied in Ethiopia. This study investigated the types of questions used by EFL teachers, the levels of students’ critical thinking, and the predictive relationship between questioning practices and critical thinking outcomes. A convergent parallel mixed-methods design (primarily quantitative) was employed with 342 secondary students and 28 EFL teachers from six schools in Central Ethiopia. Data were collected using a classroom observation checklist, a Teacher Questioning Strategy Inventory, and a Critical Thinking Test. Quantitative analyses included descriptive statistics, multilevel modeling, and multiple linear regression with cluster-robust standard errors. Qualitative data from 15 stimulated recall interviews supplemented the findings. Results showed that teachers predominantly used lower-order questions (78%), with only 22% requiring higher-order thinking. Students’ mean critical thinking score was 41.6/100 (SD = 12.3), below proficiency benchmarks. Multilevel analysis identified wait time ( β = 0.38, p < 0.001) and follow-up probing ( β = 0.31, p = 0.003) as the strongest predictors of critical thinking, with all teacher-level variables collectively explaining 52% of the between-teacher variance. Qualitatively, teachers reported that higher-order questions would “slow down the syllabus” and that students lacked sufficient English proficiency to respond effectively. These findings suggest that pre-service and in-service training should explicitly teach questioning taxonomies and wait-time techniques. Therefore, the Ministry of Education should train secondary school teachers to allocate lesson time for higher-order questioning and integrate critical thinking as an essential part of their lessons .

اگرچه تفکر انتقادی یکی از مهارت‌های حیاتی قرن بیست‌ویکم است، کلاس‌های زبان انگلیسی به عنوان زبان خارجی (EFL) در اتیوپی عمدتاً معلم‌محور بوده و با پرسش‌های سطح پایین غالب هستند. ارتباط میان راهبردهای پرسشگری معلمان و رشد تفکر انتقادی دانش‌آموزان در اتیوپی به اندازه کافی مورد مطالعه قرار نگرفته است. این پژوهش انواع پرسش‌های مورد استفاده معلمان EFL، سطوح تفکر انتقادی دانش‌آموزان و رابطه پیش‌بین میان شیوه‌های پرسشگری و پیامدهای تفکر انتقادی را بررسی کرد. طرح پژوهش آمیخته همگرا و موازی (با غلبه کمی) با مشارکت ۳۴۲ دانش‌آموز دبیرستانی و ۲۸ معلم EFL از شش مدرسه در مرکز اتیوپی اجرا شد. داده‌ها با استفاده از چک‌لیست مشاهده کلاس، فهرست راهبرد پرسشگری معلم و آزمون تفکر انتقادی گردآوری شد. تحلیل‌های کمی شامل آمار توصیفی، مدل‌سازی چندسطحی و رگرسیون خطی چندگانه با خطاهای استاندارد مقاوم به خوشه بود. داده‌های کیفی حاصل از ۱۵ مصاحبه یادآوری تحریک‌شده یافته‌ها را تکمیل کرد. نتایج نشان داد که معلمان عمدتاً از پرسش‌های سطح پایین (۷۸٪) استفاده کردند و تنها ۲۲٪ پرسش‌ها نیازمند تفکر سطح بالاتر بودند. میانگین نمره تفکر انتقادی دانش‌آموزان ۴۱٫۶ از ۱۰۰ (انحراف معیار = ۱۲٫۳) بود که پایین‌تر از معیارهای شایستگی است. تحلیل چندسطحی، زمان انتظار (β = ۰٫۳۸، p < ۰٫۰۰۱) و پیگیری پرسش‌های کاوشگرانه (β = ۰٫۳۱، p = ۰٫۰۰۳) را به عنوان قوی‌ترین پیش‌بین‌های تفکر انتقادی شناسایی کرد و همه متغیرهای سطح معلم در مجموع ۵۲٪ از واریانس بین‌معلمی را تبیین کردند. به طور کیفی، معلمان گزارش دادند که پرسش‌های سطح بالاتر «برنامه درسی را کند می‌کند» و دانش‌آموزان مهارت کافی در زبان انگلیسی برای پاسخ مؤثر ندارند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که آموزش‌های پیش‌خدمت و ضمن خدمت باید به طور صریح طبقه‌بندی پرسشگری و تکنیک‌های زمان انتظار را آموزش دهند. بنابراین، وزارت آموزش و پرورش باید معلمان دبیرستان را برای تخصیص زمان درس به پرسشگری سطح بالاتر و ادغام تفکر انتقادی به عنوان بخشی اساسی از دروس آموزش دهد.

Principal supervision in educational leadership has historically been perceived as an evaluative process, primarily focused on ensuring compliance and accountability within schools. However, contemporary scholarship highlights its potential as a developmental process that can nurture leaders and build leadership capacity. A central challenge in realizing this potential is the inherent tension between the formative (coaching and development) and summative (evaluation and accountability) functions of principal supervision. This systematic review synthesizes literature from the past 15 years to explore how principal supervisors and school leaders navigate this evaluator-coach dilemma. Adhering to PRISMA 2020 guidelines, this review analyzes theoretical frameworks, structural strategies, and relational practices that mitigate role conflict across 22 empirical studies. Findings indicate that while the tension cannot be entirely eliminated, it can be effectively managed through role separation, reduced span of control, the cultivation of psychological safety, and the use of inquiry-based reflective conversations. The review concludes by proposing a Synthesized Model of Principal Supervision, offering implications for district-level policy and recommendations for establishing supervisory environments that transcend compliance to foster genuine educational transformation.

نظارت بر مدیران در رهبری آموزشی به طور تاریخی به عنوان فرایندی ارزیابانه تلقی شده است که عمدتاً بر اطمینان از رعایت مقررات و پاسخ‌گویی در مدارس تمرکز دارد. با این حال، پژوهش‌های معاصر بر ظرفیت بالقوه آن به عنوان فرایندی توسعه‌ای که می‌تواند رهبران را پرورش دهد و ظرفیت رهبری را ارتقا بخشد، تأکید دارند. چالش اصلی در تحقق این ظرفیت، تنش ذاتی میان کارکردهای شکل‌دهی (مربی‌گری و توسعه) و جمع‌بندی (ارزیابی و پاسخ‌گویی) در نظارت بر مدیران است. این مرور نظام‌مند با تلفیق ادبیات پژوهشی ۱۵ سال گذشته، بررسی می‌کند که چگونه ناظران مدیران و رهبران مدارس این دوگانگی ارزیاب-مربی را مدیریت می‌کنند. با پیروی از دستورالعمل‌های PRISMA 2020، این مرور چارچوب‌های نظری، راهبردهای ساختاری و شیوه‌های ارتباطی را که تعارض نقش را در ۲۲ مطالعه تجربی کاهش می‌دهند، تحلیل می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه این تنش به طور کامل قابل حذف نیست، اما می‌توان آن را از طریق تفکیک نقش‌ها، کاهش دامنه کنترل، پرورش ایمنی روان‌شناختی و استفاده از گفت‌وگوهای بازتابی مبتنی بر پرسش به طور مؤثری مدیریت کرد. این مرور در پایان با ارائه مدل تلفیقی نظارت بر مدیران، پیامدهایی برای سیاست‌گذاری در سطح منطقه آموزشی و توصیه‌هایی برای ایجاد محیط‌های نظارتی فراتر از رعایت مقررات به منظور تحول واقعی آموزشی ارائه می‌دهد.

Background Handwriting is central to children's written-language development, but conventional assessment usually emphasizes the completed product and provides limited information about the processes that produced it. Digital technologies can capture handwriting as an unfolding motor and orthographic activity. Objective This scoping review mapped technologies for capturing children's handwriting process data, the raw signals and derived features obtained, the assessment constructs supported by process measures, and their educational, developmental, and clinical applications. Methods Following scoping-review guidance and PRISMA-ScR, we searched Scopus, PubMed, ERIC, Web of Science Core Collection, and IEEE Xplore and conducted backward citation searching of 11 relevant review or framework articles. Of 198 reports sought for full-text assessment, one could not be retrieved, 197 were assessed, 39 were excluded, and 158 were included. All included reports were charted with the same 16-field framework. Independent verification by a second researcher covered randomly selected samples of 40 of 197 full-text eligibility decisions (20.3%; 97.5% agreement; Cohen's κ = 0.918) and 32 of 158 extractions (20.3%). Results Digitizing or graphics tablets were used in 136 reports (86.1%), and 117 (74.1%) used Wacom hardware. Position or trajectory (145, 91.8%) and time or timestamps (124, 78.5%) were the most common raw signals, followed by pen pressure or normal force (82, 51.9%) and pen-state or in-air information (71, 44.9%). Common derived feature families included speed or velocity (97, 61.4%), temporal or duration measures (84, 53.2%), spatial or geometric measures (67, 42.4%), and pressure- or force-derived measures (59, 37.3%). Developmental or normative characterization (75, 47.5%) and clinical characterization or differential assessment (74, 46.8%) were the most frequent applications. Latin-alphabetic handwriting appeared in 114 reports (72.2%), followed by Hebrew (23, 14.6%), Chinese (19, 12.0%), and Arabic (5, 3.2%). Conclusions Digital handwriting assessment is well established in process capture but less consistently translated into applied educational or clinical decisions. Classification performance should not be equated with diagnostic validity. A theory-informed and review-refined four-level framework organizes raw signals, derived features, assessment constructs, and empirical interpretation or action without implying a validated developmental or psychometric hierarchy.

زمینه و هدف: دست‌خط نقش مرکزی در رشد زبان نوشتاری کودکان دارد، اما ارزیابی‌های متداول معمولاً بر محصول نهایی تأکید می‌کنند و اطلاعات محدودی درباره فرایندهایی که به تولید آن منجر شده‌اند ارائه می‌دهند. فناوری‌های دیجیتال قادرند دست‌خط را به عنوان یک فعالیت حرکتی و املایی در حال شکل‌گیری ثبت کنند. هدف: این مرور گسترده به شناسایی فناوری‌های ثبت داده‌های فرایندی دست‌خط کودکان، سیگنال‌های خام و ویژگی‌های استخراج‌شده، سازه‌های ارزیابی پشتیبانی‌شده توسط سنجه‌های فرایندی و کاربردهای آموزشی، رشدی و بالینی آن‌ها پرداخت. روش‌ها: با پیروی از راهنمای مرور گسترده و PRISMA-ScR، پایگاه‌های Scopus، PubMed، ERIC، Web of Science Core Collection و IEEE Xplore جست‌وجو شدند و جست‌وجوی ارجاعات معکوس ۱۱ مقاله مروری یا چارچوبی مرتبط انجام شد. از میان ۱۹۸ گزارش مورد بررسی برای ارزیابی متن کامل، یک مورد قابل بازیابی نبود، ۱۹۷ مورد ارزیابی شدند، ۳۹ مورد حذف شدند و ۱۵۸ مورد وارد مطالعه شدند. همه گزارش‌های واردشده با یک چارچوب ۱۶ بخشی یکسان ثبت شدند. راستی‌آزمایی مستقل توسط پژوهشگر دوم بر روی نمونه‌های تصادفی ۴۰ تصمیم صلاحیت متن کامل از ۱۹۷ مورد (۲۰.۳٪؛ توافق ۹۷.۵٪؛ کاپای Cohen's κ = ۰.۹۱۸) و ۳۲ استخراج از ۱۵۸ مورد (۲۰.۳٪) انجام شد. یافته‌ها: در ۱۳۶ گزارش (۸۶.۱٪) از تبلت‌های دیجیتایزر یا گرافیکی استفاده شد و ۱۱۷ مورد (۷۴.۱٪) از سخت‌افزار Wacom بهره بردند. موقعیت یا مسیر (۱۴۵ مورد، ۹۱.۸٪) و زمان یا برچسب‌های زمانی (۱۲۴ مورد، ۷۸.۵٪) رایج‌ترین سیگنال‌های خام بودند و پس از آن فشار قلم یا نیروی عمودی (۸۲ مورد، ۵۱.۹٪) و اطلاعات وضعیت قلم یا در هوا (۷۱ مورد، ۴۴.۹٪) قرار داشتند. خانواده‌های رایج ویژگی‌های استخراج‌شده شامل سرعت یا تندی (۹۷ مورد، ۶۱.۴٪)، سنجه‌های زمانی یا مدت (۸۴ مورد، ۵۳.۲٪)، سنجه‌های فضایی یا هندسی (۶۷ مورد، ۴۲.۴٪) و سنجه‌های مبتنی بر فشار یا نیرو (۵۹ مورد، ۳۷.۳٪) بودند. بیشترین کاربردها، توصیف رشدی یا هنجاری (۷۵ مورد، ۴۷.۵٪) و توصیف بالینی یا ارزیابی افتراقی (۷۴ مورد، ۴۶.۸٪) بود. دست‌خط الفبای لاتین در ۱۱۴ گزارش (۷۲.۲٪) مشاهده شد و پس از آن عبری (۲۳ مورد، ۱۴.۶٪)، چینی (۱۹ مورد، ۱۲.۰٪) و عربی (۵ مورد، ۳.۲٪) قرار داشتند. نتیجه‌گیری: ارزیابی دیجیتال دست‌خط در ثبت فرایند به خوبی تثبیت شده است اما کمتر به تصمیمات کاربردی آموزشی یا بالینی ترجمه شده است. عملکرد طبقه‌بندی نباید معادل روایی تشخیصی تلقی شود. یک چارچوب چهارسطحی مبتنی بر نظریه و اصلاح‌شده توسط مرور، سیگنال‌های خام، ویژگی‌های استخراج‌شده، سازه‌های ارزیابی و تفسیر یا اقدام تجربی را سازمان‌دهی می‌کند بدون آنکه سلسله‌مراتب رشدی یا روان‌سنجی روایی‌شده‌ای را القا کند.

As technology-enhanced learning environments increasingly promote active and situated engagement, assessment must move beyond isolated tests of knowledge and skills to capture learners' performance in authentic contexts. In technology and engineering education, systems thinking is often embedded in product-based learning, yet technical product quality alone may not show how pre-service preschool teachers organise, connect, and justify systems-related ideas. The aim of this study was to examine systems-oriented reasoning as part of complex technology and engineering learning outcomes by combining the Distinctions, Systems, Relationships, and Perspectives (DSRP) framework with Epistemic Network Analysis (ENA). Students' written reflections on the “Product as a System” were coded across the four DSRP dimensions and re-encoded as binary indicators of DSRP achievement levels for ENA. Using ENA, we identified differences in the prominence and co-occurrence of DSRP-related reasoning elements between students taught through the technology-enhanced systems-thinking approach (STICT) and those taught through a traditional approach. The findings revealed distinguishable DSRP epistemic network structures between the two groups, with the STICT group displaying a more heterogeneous structure and the traditional group showing a more concentrated network around system organisation, functional relationships, and multiple perspectives. The ENA indicators were more clearly associated with written report quality than with technical product quality. This study contributes to the assessment of systems-oriented reasoning. It suggests that integrating DSRP-based coding and ENA provides complementary evidence about systems-oriented reasoning beyond that captured by product quality alone, thereby contributing to a broader assessment of technology and engineering learning outcomes in authentic higher education assessment tasks.

با توجه به اینکه محیط‌های یادگیری مبتنی بر فناوری به طور فزاینده‌ای مشارکت فعال و موقعیتی را ترویج می‌کنند، ارزیابی باید فراتر از آزمون‌های مجزای دانش و مهارت‌ها رفته و عملکرد یادگیرندگان را در زمینه‌های اصیل ثبت کند. در آموزش فناوری و مهندسی، تفکر سیستمی اغلب در یادگیری مبتنی بر محصول جای گرفته است، اما کیفیت فنی محصول به تنهایی ممکن است نشان ندهد که دانشجومعلمان پیش‌دبستانی چگونه ایده‌های مرتبط با سیستم را سازمان‌دهی، ارتباط‌دهی و توجیه می‌کنند. هدف این مطالعه بررسی استدلال مبتنی بر سیستم به عنوان بخشی از پیامدهای پیچیده یادگیری فناوری و مهندسی از طریق ترکیب چارچوب تمایزات، سیستم‌ها، روابط و دیدگاه‌ها (DSRP) با تحلیل شبکه معرفتی (ENA) بود. بازتاب‌های مکتوب دانشجویان درباره «محصول به عنوان یک سیستم» بر اساس چهار بُعد DSRP کدگذاری شد و به عنوان شاخص‌های دودویی سطوح دستیابی به DSRP برای ENA بازکدگذاری گردید. با استفاده از ENA، تفاوت‌هایی در برجستگی و هم‌رخدادی عناصر استدلال مرتبط با DSRP بین دانشجویانی که با رویکرد تفکر سیستمی مبتنی بر فناوری (STICT) آموزش دیده بودند و آن‌هایی که با رویکرد سنتی آموزش دیده بودند، شناسایی شد. یافته‌ها ساختارهای متمایز شبکه معرفتی DSRP را بین دو گروه نشان داد، به طوری که گروه STICT ساختاری ناهمگن‌تر و گروه سنتی شبکه‌ای متمرکزتر حول سازمان‌دهی سیستم، روابط عملکردی و دیدگاه‌های چندگانه داشت. شاخص‌های ENA ارتباط واضح‌تری با کیفیت گزارش مکتوب نسبت به کیفیت فنی محصول داشتند. این مطالعه به ارزیابی استدلال مبتنی بر سیستم کمک می‌کند و نشان می‌دهد که ادغام کدگذاری مبتنی بر DSRP و ENA شواهد مکملی درباره استدلال سیستمی فراتر از آنچه کیفیت محصول به تنهایی ثبت می‌کند، ارائه می‌دهد و بدین ترتیب به ارزیابی گسترده‌تر پیامدهای یادگیری فناوری و مهندسی در وظایف اصیل ارزیابی آموزش عالی کمک می‌کند.

Introduction Universal Design for Learning (UDL) has been widely promoted as a framework for supporting inclusive education by addressing learner diversity through flexible curriculum design, instructional practices, and assessment approaches. In 2015, Ghana adopted UDL in its policy on inclusive education to address the diverse educational needs of all children. Despite this policy focus, most research has centered on classroom teachers' implementation of UDL, with limited attention to how teacher educators understand UDL and perceive their preparedness to implement it. Method To address these gaps in the literature, this study investigated teacher educators' perceptions and experiences of UDL, differences across demographic and professional characteristics, relationships among UDL understanding, preparedness, and institutional support, and the predictors of preparedness. A quantitative cross-sectional survey was conducted with 156 teacher educators from three public colleges of education. Colleges were selected via convenience sampling across three regions in Ghana. The data were analyzed using descriptive statistics, one-way multivariate analysis of variance, Pearson product -moment correlation, and hierarchical multiple regression. Results The participants demonstrated moderately positive levels of UDL understanding, preparedness, and perceived institutional support. Significant differences were identified across selected demographic and professional characteristics, including age, subject specialization, department, teaching level, teaching experience, and prior introduction to UDL. Understanding, preparedness, and institutional support were positively associated. Importantly, both general understanding and perceived institutional support significantly predicted preparedness, with institutional support emerging as the stronger predictor. Conclusion The findings suggest that strengthening UDL implementation requires attention to both teacher educators' individual capacity and the institutional conditions that enable practice. Sustained, practice-oriented professional learning, leadership support, collaborative opportunities, and explicit integration of UDL into institutional teaching and learning practices are therefore recommended to strengthen inclusive teacher preparation in Ghana.

مقدمه: طراحی جهانی برای یادگیری (UDL) به طور گسترده‌ای به عنوان چارچوبی برای حمایت از آموزش فراگیر از طریق پرداختن به تنوع یادگیرندگان با طراحی منعطف برنامه درسی، شیوه‌های آموزشی و رویکردهای ارزشیابی ترویج شده است. در سال ۲۰۱۵، غنا UDL را در سیاست آموزش فراگیر خود به منظور پاسخگویی به نیازهای آموزشی متنوع همه کودکان اتخاذ کرد. با وجود این تمرکز سیاستی، بیشتر پژوهش‌ها بر اجرای UDL توسط معلمان کلاس درس متمرکز بوده و توجه محدودی به نحوه درک مربیان معلم از UDL و ادراک آن‌ها از آمادگی برای اجرای آن شده است. روش: به منظور رفع این خلأها در ادبیات، این مطالعه به بررسی ادراک‌ها و تجارب مربیان معلم نسبت به UDL، تفاوت‌ها بر اساس ویژگی‌های جمعیت‌شناختی و حرفه‌ای، روابط میان فهم UDL، آمادگی و حمایت نهادی، و پیش‌بینی‌کننده‌های آمادگی پرداخت. یک پیمایش کمی مقطعی با ۱۵۶ مربی معلم از سه کالج دولتی آموزش معلم انجام شد. کالج‌ها از طریق نمونه‌گیری در دسترس در سه منطقه غنا انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، تحلیل واریانس چندمتغیره یک‌طرفه، همبستگی حاصل‌ضرب-گشتاوری پیرسون و رگرسیون چندگانه سلسله‌مراتبی تحلیل شدند. یافته‌ها: شرکت‌کنندگان سطوح نسبتاً مثبتی از فهم UDL، آمادگی و حمایت نهادی ادراک‌شده را نشان دادند. تفاوت‌های معناداری بر اساس برخی ویژگی‌های جمعیت‌شناختی و حرفه‌ای از جمله سن، تخصص موضوعی، دپارتمان، سطح تدریس، سابقه تدریس و معرفی قبلی به UDL شناسایی شد. فهم، آمادگی و حمایت نهادی با یکدیگر ارتباط مثبت داشتند. به طور مهم، هم فهم کلی و هم حمایت نهادی ادراک‌شده به طور معناداری آمادگی را پیش‌بینی کردند که در این میان حمایت نهادی به عنوان پیش‌بینی‌کننده قوی‌تر ظاهر شد. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که تقویت اجرای UDL نیازمند توجه به هر دو ظرفیت فردی مربیان معلم و شرایط نهادی تسهیل‌کننده عمل است. بنابراین، یادگیری حرفه‌ای مستمر و مبتنی بر عمل، حمایت رهبری، فرصت‌های همکاری و ادغام صریح UDL در شیوه‌های تدریس و یادگیری نهادی برای تقویت آمادگی معلمان فراگیر در غنا توصیه می‌شود.

The concept of core practices has gained increasing prominence in teacher education, yet important conceptual questions remain unresolved. In particular, there is little agreement on what constitutes a core practice, what it means for core practices to be research-based, and how to embed them within broader teacher education curricula. This paper proposes a theoretical framework to answer these questions. Building on the defining features proposed in foundational work on core practices (e.g., Grossman et al., 2009 ), we argue that core practices are instructional activities enacted in social interaction, occupying a medium level of granularity between broad domains of practice and specific teaching behaviors. Elaborating on this conception, we argue that core practices may function psychologically as basic-level categories ( Rosch, 1978 ) which novice teachers developed during their long-time apprenticeship of observation at school. Core practices thus provide ideal anchor points around which teacher education can be organized. Using the core practices of explaining and modeling, we demonstrate how core practices can be grounded in evidence-based instructional principles derived from research on learning and instruction, exemplifying what it means for core practices to be research-based. To address how such research-based core practices can be situated within a broader vision of teacher education, we propose a three-part framework in which (a) core practices serve as anchors for introducing novices to evidence-based principles from research on learning and instruction; (b) core practices are situated within middle-range theories of learning and instruction, enabling novices to decide when and why to enact them and to orchestrate different core practices in ways that promote student learning; and (c) core practices are related to the most fundamental goals of teaching, such as, for example, supporting students’ individual knowledge construction, supporting students’ participation in disciplinary discourse, or supporting students’ identity development, enabling novice teachers to deeply understand the purposes of teaching and reflect on and develop their teaching accordingly. Taken together, conceptualizing core practices as basic-level categories, grounding them in research on learning and instruction, and using them as anchors within broader teacher education curricula provides a foundation for a research-based signature pedagogy for teacher education.

مفهوم عملکردهای هسته‌ای در آموزش معلمان به‌طور فزاینده‌ای مورد توجه قرار گرفته است، اما پرسش‌های مفهومی مهمی همچنان بی‌پاسخ مانده‌اند. به‌ویژه، توافق اندکی درباره اینکه چه چیزی یک عملکرد هسته‌ای را تشکیل می‌دهد، عملکردهای هسته‌ای مبتنی بر پژوهش به چه معناست و چگونه می‌توان آن‌ها را در برنامه‌های جامع‌تر آموزش معلمان جای داد، وجود دارد. این مقاله چارچوبی نظری برای پاسخ به این پرسش‌ها پیشنهاد می‌کند. با تکیه بر ویژگی‌های تعیین‌کننده‌ای که در آثار بنیادی درباره عملکردهای هسته‌ای (مانند Grossman و همکاران، 2009) مطرح شده‌اند، استدلال می‌کنیم که عملکردهای هسته‌ای فعالیت‌های آموزشی هستند که در تعامل اجتماعی اجرا می‌شوند و سطحی میانی از جزئیات را میان حوزه‌های گسترده عمل و رفتارهای خاص تدریس اشغال می‌کنند. با بسط این مفهوم، استدلال می‌کنیم که عملکردهای هسته‌ای ممکن است از نظر روان‌شناختی به‌عنوان دسته‌های سطح پایه (Rosch، 1978) عمل کنند که معلمان نوآموز طی دوره طولانی کارآموزی مشاهده‌ای خود در مدرسه آن‌ها را توسعه داده‌اند. بنابراین، عملکردهای هسته‌ای نقاط لنگری ایده‌آلی را فراهم می‌کنند که آموزش معلمان می‌تواند حول آن‌ها سازمان یابد. با استفاده از عملکردهای هسته‌ای توضیح و مدل‌سازی، نشان می‌دهیم که چگونه عملکردهای هسته‌ای می‌توانند بر اصول آموزشی مبتنی بر شواهد برگرفته از پژوهش‌های یادگیری و آموزش استوار شوند و نمونه‌ای از معنای مبتنی بر پژوهش بودن عملکردهای هسته‌ای ارائه می‌دهیم. برای پاسخ به این پرسش که چگونه چنین عملکردهای هسته‌ای مبتنی بر پژوهش می‌توانند در چشم‌انداز گسترده‌تر آموزش معلمان جای گیرند، چارچوبی سه‌جزئی پیشنهاد می‌کنیم که در آن (الف) عملکردهای هسته‌ای به‌عنوان لنگرهایی برای معرفی نوآموزان به اصول مبتنی بر شواهد از پژوهش‌های یادگیری و آموزش عمل می‌کنند؛ (ب) عملکردهای هسته‌ای در نظریه‌های میان‌برد یادگیری و آموزش جای می‌گیرند و به نوآموزان امکان می‌دهند تصمیم بگیرند چه زمانی و چرا آن‌ها را اجرا کنند و چگونه عملکردهای هسته‌ای مختلف را به‌گونه‌ای سازمان دهند که یادگیری دانش‌آموزان را ارتقا دهد؛ و (ج) عملکردهای هسته‌ای به اساسی‌ترین اهداف تدریس، مانند حمایت از ساخت دانش فردی دانش‌آموزان، حمایت از مشارکت دانش‌آموزان در گفتمان تخصصی یا حمایت از رشد هویتی دانش‌آموزان مرتبط می‌شوند و به معلمان نوآموز امکان می‌دهند اهداف تدریس را عمیقاً درک کنند و بر اساس آن در تدریس خود تأمل و توسعه ایجاد کنند. در مجموع، مفهوم‌سازی عملکردهای هسته‌ای به‌عنوان دسته‌های سطح پایه، استوارسازی آن‌ها بر پژوهش‌های یادگیری و آموزش و استفاده از آن‌ها به‌عنوان لنگرهایی در برنامه‌های جامع‌تر آموزش معلمان، بنیانی برای یک پداگوژی امضادار مبتنی بر پژوهش در آموزش معلمان فراهم می‌کند.

This study explored strategies for bridging AI-mediated educational inequalities in Open and Distance eLearning (ODeL) using Zimbabwe Open University as a case study. The study was grounded in the Capability Approach, which emphasises individuals’ ability to access and effectively utilise resources to achieve valued outcomes. A qualitative instrumental case study design was employed to gain an in-depth understanding of the interventions required to promote equitable participation in AI-enabled learning among geographically diverse student populations. Data were generated through semi-structured interviews with seven lecturers and one quality assurance coordinator, as well as focus group discussions with 14 students from diverse geographical and socioeconomic backgrounds. The data were analysed using Braun and Clarke's six-phase thematic analysis approach. The findings revealed four major strategies for bridging AI -mediated educational inequalities: digital infrastructure development, AI and digital literacy capacity building, inclusive institutional policies and support systems, and multi-stakeholder partnership and resource mobilisation. The study found that these strategies have the potential to enhance equitable access to AI-enabled learning resources, strengthen students’ digital capabilities, improve participation in AI-supported learning environments and reduce disparities between urban and rural learners. However, the effectiveness of these strategies may be constrained by limited financial resources, inadequate technological infrastructure, uneven digital literacy levels and policy implementation challenges. The study concludes that bridging AI-mediated educational inequalities requires a holistic approach that combines technological investment, capacity development, institutional commitment, and collaborative partnership. The study contributes to the emerging literature by showing that AI-mediated educational inequality extends beyond conventional digital access to include differences in AI literacy, institutional support, and students’ capabilities to convert AI resources into meaningful learning opportunities. The study recommends that ODeL institutions adopt inclusive AI integration frameworks that prioritise equitable access, digital empowerment, and targeted support for disadvantaged learners to ensure that the benefits of AI are accessible to all students regardless of geographical location.

این مطالعه به بررسی راهبردهایی برای پل زدن بر نابرابری‌های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی در آموزش باز و از راه دور الکترونیکی (ODeL) با استفاده از دانشگاه باز زیمبابوه به عنوان مطالعه موردی پرداخت. این پژوهش بر رویکرد قابلیت استوار بود که بر توانایی افراد در دسترسی و بهره‌برداری مؤثر از منابع برای دستیابی به پیامدهای ارزشمند تأکید دارد. از طرح مطالعه موردی ابزاری کیفی برای درک عمیق مداخلات مورد نیاز جهت ارتقای مشارکت برابر در یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی در میان جمعیت دانشجویی با پراکندگی جغرافیایی مختلف استفاده شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با هفت مدرس و یک هماهنگ‌کننده تضمین کیفیت و همچنین بحث‌های گروهی متمرکز با ۱۴ دانشجو از پیشینه‌های جغرافیایی و اجتماعی-اقتصادی متنوع گردآوری شد. داده‌ها با استفاده از رویکرد تحلیل تماتیک شش‌مرحله‌ای Braun و Clarke تحلیل شدند. یافته‌ها چهار راهبرد اصلی برای پل زدن بر نابرابری‌های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی را آشکار ساخت: توسعه زیرساخت دیجیتال، توانمندسازی سواد دیجیتال و هوش مصنوعی، سیاست‌ها و نظام‌های حمایتی فراگیر در سطح نهادی، و مشارکت چندذینفعی و بسیج منابع. پژوهش نشان داد که این راهبردها می‌توانند دسترسی برابر به منابع یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی را ارتقا دهند، قابلیت‌های دیجیتال دانشجویان را تقویت کنند، مشارکت در محیط‌های یادگیری پشتیبانی‌شده توسط هوش مصنوعی را بهبود بخشند و شکاف میان دانشجویان شهری و روستایی را کاهش دهند. با این حال، اثربخشی این راهبردها ممکن است با محدودیت منابع مالی، زیرساخت فناوری ناکافی، سطوح نابرابر سواد دیجیتال و چالش‌های اجرای سیاستی مواجه شود. این مطالعه نتیجه می‌گیرد که پل زدن بر نابرابری‌های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی نیازمند رویکردی جامع است که سرمایه‌گذاری فناورانه، توسعه ظرفیت، تعهد نهادی و مشارکت همکاری‌جویانه را تلفیق کند. این پژوهش با نشان دادن اینکه نابرابری آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی فراتر از دسترسی صرف به فناوری دیجیتال بوده و تفاوت‌هایی در سواد هوش مصنوعی، حمایت نهادی و قابلیت‌های دانشجویان برای تبدیل منابع هوش مصنوعی به فرصت‌های یادگیری معنادار را نیز در بر می‌گیرد، به ادبیات نوظهور این حوزه کمک می‌کند. مطالعه حاضر توصیه می‌کند که مؤسسات ODeL چارچوب‌های ادغام فراگیر هوش مصنوعی را اتخاذ کنند که دسترسی برابر، توانمندسازی دیجیتال و حمایت هدفمند از دانشجویان محروم را در اولویت قرار دهد تا اطمینان حاصل شود که منافع هوش مصنوعی برای همه دانشجویان صرف‌نظر از موقعیت جغرافیایی در دسترس باشد.

Introduction Workplace mathematics is often embedded in occupational processes, tools, materials, and artifacts rather than expressed through formal mathematical procedures, creating challenges for identifying and representing mathematics in Technical and Vocational Education and Training (TVET). This study examined mathematical affordances identifiable in welding and fabrication practices in Ghana and organized them into an analytical framework of vocational mathematical affordances. Methods An interpretive and exploratory qualitative design was employed. Sixty-one welding and fabrication activities were purposively documented across 11 commercial workshops using photographic records, structured observations, and descriptive activity records. Qualitative content analysis involved identifying mathematical affordances, open coding, category development, and framework construction. Four researchers independently coded the activities following calibration, yielding Krippendorff's α = 0.87. Results The analysis identified five interconnected domains: measurement and quantification, geometric reasoning, spatial reasoning and visualization, design and pattern formation, and structural and applied mathematics. Measurement and geometric reasoning were coded across the widest range of activities, whereas the other domains were coded within more specific subsets of the purposively selected corpus. Discussion The resulting Analytical Framework of Vocational Mathematical Affordances represents researcher-identified mathematical relationships in documented workplace processes and artifacts rather than demonstrated individual worker competence. The framework provides a workplacegrounded basis for further research on how vocational mathematical affordances might be recontextualized within TVET curriculum, teaching, and assessment.

مقدمه: ریاضیات محیط کار اغلب در فرایندها، ابزارها، مواد و مصنوعات شغلی نهفته است و به‌جای آنکه از طریق رویه‌های رسمی ریاضیاتی بیان شود، همین امر شناسایی و بازنمایی ریاضیات را در آموزش و پرورش فنی و حرفه‌ای (TVET) با چالش مواجه می‌کند. این مطالعه قابلیت‌های ریاضیاتی قابل شناسایی در فعالیت‌های جوشکاری و ساخت در غنا را بررسی و آن‌ها را در قالب چارچوب تحلیلی قابلیت‌های ریاضیاتی حرفه‌ای سازمان‌دهی کرده است. روش‌ها: از طرح کیفی تفسیری و اکتشافی استفاده شد. شصت‌ویک فعالیت جوشکاری و ساخت به‌صورت هدفمند در یازده کارگاه تجاری با استفاده از ثبت‌های عکاسی، مشاهدات ساختاریافته و ثبت‌های توصیفی فعالیت مستندسازی شد. تحلیل محتوای کیفی شامل شناسایی قابلیت‌های ریاضیاتی، کدگذاری باز، توسعه مقوله‌ها و ساخت چارچوب بود. چهار پژوهشگر پس از کالیبراسیون به‌طور مستقل فعالیت‌ها را کدگذاری کردند که ضریب آلفای کریپندورف برابر با 0.87 به‌دست آمد. یافته‌ها: تحلیل انجام‌شده پنج حوزه به‌هم‌پیوسته را شناسایی کرد: اندازه‌گیری و کمّی‌سازی، استدلال هندسی، استدلال فضایی و تجسم، طراحی و شکل‌دهی الگو، و ریاضیات ساختاری و کاربردی. اندازه‌گیری و استدلال هندسی در گسترده‌ترین دامنه فعالیت‌ها کدگذاری شد، در حالی که سایر حوزه‌ها در زیرمجموعه‌های خاص‌تری از مجموعه هدفمند انتخاب‌شده کدگذاری شدند. بحث: چارچوب تحلیلی قابلیت‌های ریاضیاتی حرفه‌ای حاصل، روابط ریاضیاتی شناسایی‌شده توسط پژوهشگران را در فرایندها و مصنوعات مستندسازی‌شده محیط کار بازنمایی می‌کند و نه شایستگی فردی کارگران. این چارچوب مبنایی مبتنی بر محیط کار برای پژوهش‌های بیشتر درباره نحوه بازمتن‌سازی قابلیت‌های ریاضیاتی حرفه‌ای در برنامه درسی، آموزش و ارزشیابی TVET فراهم می‌کند.

Against the backdrop of the continuous advancement of inclusive education, kindergarten teachers have become crucial to determining whether the quality of preschool inclusive education can be effectively realized. However, existing studies have tended to examine teachers' attitudes, knowledge, or skills separately, with limited structural explanation of how deep-seated qualities, intrinsic motivation, and explicit practices jointly constitute teacher competency in preschool inclusive settings. This study integrated the Iceberg Model and the Onion Model to construct a five-dimensional framework of kindergarten teachers' inclusive education competency, including inclusive literacy, inclusive knowledge, inclusive motivation, teaching adjustment, and collaborative influence. A two-stage quantitative design was adopted. A self-developed 39-item questionnaire was finalized based on a pretest with 239 kindergarten teachers, and a formal survey was then conducted among 298 kindergarten teachers in Chongqing, China. The results showed that teachers' overall inclusive education competency was above the midpoint, but the five dimensions developed unevenly. Inclusive literacy and teaching adjustment were relatively higher, inclusive knowledge and inclusive motivation were close to the overall average, and collaborative influence was the weakest dimension. Further analyses indicated that backbone teachers and teachers who had received relevant training showed higher levels of competency. Teachers who had contact with children with special needs had higher mean scores across dimensions, but the differences were not statistically robust. Meanwhile, cumulative training duration did not show the expected positive relationship with overall competency, suggesting that training participation and training duration reflect different aspects of professional growth and that accumulated training hours cannot be equated with training quality. The findings indicate that kindergarten teachers' inclusive education competency is not a single reserve of knowledge or skills, but a composite structure comprising deepseated qualities, a knowledge base, intrinsic motivation, and practical abilities. This study provides empirical evidence from western China and offers implications for localized assessment, teacher support systems, and training improvement.

در بستر پیشرفت مستمر آموزش فراگیر، معلمان مهدکودک نقش کلیدی در تعیین تحقق مؤثر کیفیت آموزش فراگیر پیش‌دبستانی ایفا می‌کنند. با این حال، پژوهش‌های موجود عمدتاً نگرش‌ها، دانش یا مهارت‌های معلمان را به طور جداگانه بررسی کرده‌اند و توضیح ساختاری محدودی درباره این‌که چگونه ویژگی‌های عمیق، انگیزش درونی و عملکردهای آشکار به طور مشترک شایستگی معلمان در محیط‌های فراگیر پیش‌دبستانی را شکل می‌دهند، ارائه داده‌اند. این مطالعه با ادغام مدل کوه یخ و مدل پیازی، چارچوبی پنج‌بعدی از شایستگی معلمان مهدکودک در آموزش فراگیر شامل سواد فراگیر، دانش فراگیر، انگیزش فراگیر، تعدیل تدریس و تأثیر همکاری را تدوین کرد. طرح پژوهش کمی دو مرحله‌ای اتخاذ شد. پرسشنامه‌ای ۳۹ ماده‌ای که توسط پژوهشگران تدوین شده بود، بر اساس پیش‌آزمون با ۲۳۹ معلم مهدکودک نهایی شد و سپس پیمایش اصلی در میان ۲۹۸ معلم مهدکودک در چونگ‌کینگ، چین انجام گرفت. نتایج نشان داد که شایستگی کلی معلمان در آموزش فراگیر بالاتر از نقطه میانی بود، اما پنج بعد توسعه‌یافته به طور یکنواخت رشد نکرده بودند. سواد فراگیر و تعدیل تدریس نسبتاً بالاتر بودند، دانش فراگیر و انگیزش فراگیر نزدیک به میانگین کلی بودند و تأثیر همکاری ضعیف‌ترین بعد بود. تحلیل‌های بیشتر نشان داد که معلمان کلیدی و معلمانی که آموزش مرتبط دریافت کرده بودند، سطوح بالاتری از شایستگی را نشان دادند. معلمانی که با کودکان دارای نیازهای ویژه تماس داشتند، میانگین نمرات بالاتری در ابعاد مختلف داشتند، اما تفاوت‌ها از لحاظ آماری معنادار نبود. همچنین، مدت تجمعی آموزش رابطه مثبت مورد انتظار با شایستگی کلی را نشان نداد که این امر نشان می‌دهد مشارکت در آموزش و مدت آموزش جنبه‌های متفاوتی از رشد حرفه‌ای را منعکس می‌کند و ساعات تجمعی آموزش را نمی‌توان معادل کیفیت آموزش دانست. یافته‌ها نشان می‌دهد که شایستگی معلمان مهدکودک در آموزش فراگیر صرفاً ذخیره‌ای از دانش یا مهارت نیست، بلکه ساختاری مرکب متشکل از ویژگی‌های عمیق، بنیان دانشی، انگیزش درونی و توانایی‌های عملی است. این مطالعه شواهد تجربی از غرب چین ارائه می‌دهد و پیامدهایی برای ارزیابی بومی، نظام‌های حمایت از معلمان و بهبود آموزش دارد.

This study reconceptualizes Inclusive Education Competency (IEC) in early childhood as a product of activation rather than accumulation. We argue that Inclusive Education Disposition (IED) and Inclusive Education Knowledge (IEK) are necessary but insufficient conditions for inclusive practice; Self-Development (SD)—defined here as disciplined cycles of goal setting, monitoring, help-seeking, and reflection—functions as the proximal mechanism through which what teachers value and know is translated into what they consistently do in classrooms. Using a cross-sectional survey of in-service preschool teachers in Shanghai ( N = 355), we tested this activation framework through covariance-based structural equation modeling (CB-SEM) with 5,000-resample bootstrap inference. Reliability and convergent validity were strong, although SD–IEC discriminant validity was borderline under the item-level HTMT criterion (0.904); the structural model demonstrated adequate fit. SD was the strongest predictor of IEC ( β = 0.743, p < 0.001), while IED and IEK retained modest direct effects and significant indirect effects via SD, supporting partial mediation. The model explained 68.7% of the variance in SD and 86.2% of the variance in IEC. These findings shift the explanation of inclusive competency from static attributes to dynamic processes of professional change. In practical terms, systems pursuing Sustainable Development Goal 4 (SDG4)—that is, inclusive and equitable quality education for all—should institutionalize routines that support teacher self-development, including protected collaborative planning time, goal-based coaching, short plan–do–study–act cycles, peer observation, and formative evidence use. The study offers an empirically supported four-construct framework and practical implications for policy, leadership, and professional learning design.

این مطالعه، شایستگی آموزش فراگیر (IEC) در دوران کودکی را به عنوان محصولی از فعال‌سازی و نه انباشت مجدد مفهوم‌سازی می‌کند. ما استدلال می‌کنیم که نگرش به آموزش فراگیر (IED) و دانش آموزش فراگیر (IEK) شرایط لازم اما ناکافی برای اجرای فراگیر هستند؛ خودتوسعه‌بخشی (SD) — که در اینجا به عنوان چرخه‌های منظم تعیین هدف، پایش، جستجوی کمک و تأمل تعریف شده است — به عنوان سازوکار نزدیک عمل می‌کند که از طریق آن، آنچه معلمان ارزش‌گذاری و دانسته‌اند به آنچه به طور مستمر در کلاس‌های درس انجام می‌دهند، ترجمه می‌شود. با استفاده از یک پیمایش مقطعی از معلمان پیش‌دبستانی شاغل در شانگهای (N = 355)، این چارچوب فعال‌سازی را از طریق مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر کوواریانس (CB-SEM) با استنباط بوت‌استرپ ۵٬۰۰۰ نمونه مجدد آزمون کردیم. پایایی و روایی همگرا قوی بود، اگرچه روایی تمایز SD–IEC در معیار HTMT در سطح آیتم (۰٫۹۰۴) در مرز قرار داشت؛ مدل ساختاری برازش مناسبی را نشان داد. SD قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده IEC بود (β = ۰٫۷۴۳، p < ۰٫۰۰۱)، در حالی که IED و IEK اثرات مستقیم متوسط و اثرات غیرمستقیم معنادار از طریق SD را حفظ کردند که از میانجی‌گری جزئی حمایت می‌کند. مدل، ۶۸٫۷٪ از واریانس SD و ۸۶٫۲٪ از واریانس IEC را تبیین کرد. این یافته‌ها توضیح شایستگی فراگیر را از ویژگی‌های ایستا به فرایندهای پویای تغییر حرفه‌ای منتقل می‌کند. از نظر عملی، نظام‌هایی که به دنبال تحقق هدف چهارم توسعه پایدار (SDG4) — یعنی آموزش با کیفیت، فراگیر و عادلانه برای همه — هستند، باید روال‌هایی را که از خودتوسعه‌بخشی معلمان حمایت می‌کند، نهادینه کنند؛ از جمله زمان برنامه‌ریزی مشارکتی محافظت‌شده، مربی‌گری مبتنی بر هدف، چرخه‌های کوتاه برنامه‌ریزی–اجرا–مطالعه–عمل، مشاهده همتایان و استفاده از شواهد تکوینی. این مطالعه یک چارچوب چهارساختاری مبتنی بر شواهد تجربی و پیامدهای عملی برای سیاست‌گذاری، رهبری و طراحی یادگیری حرفه‌ای ارائه می‌دهد.

Foundational basic science courses in early health sciences curricula are characterized by high conceptual density, complex disciplinary content, and large student enrollments. In this demanding environment, students frequently rely on superficial rote memorization rather than deep conceptual understanding, compromising the overarching curricular goal of establishing robust scientific foundations for subsequent clinical training. The pedagogical strategy implemented in this study consisted of an instructional framework combining weekly curated short instructional videos with asynchronous, incentivized online formative quizzes, designed to provide students with opportunities to identify conceptual gaps and perform active retrieval practice. Utilizing a multi-campus, observational quasi-experimental design across two consecutive cohorts of first-year dental students ( N = 771), the association between active quiz completion (Responders) and raw summative examination performance was analyzed. Active participation in the strategy was significantly and positively associated with raw summative examination scores across all evaluation periods (Cohen's d = 0.37–0.77), with continuous milestone completion accounting for 14.1% of the total variance in overall semester performance ( η 2 = 0.1409). Additionally, a concept-matched anchor-question design aligned with Bloom's revised taxonomy was implemented ( N = 412) to explore whether active participation was associated with item-level performance on higher-order questions, operationalized into categorical response profiles (Null, Basic, and Deep). Although small effect sizes were observed (Cramer's V = 0.10–0.11), item-level response profile distributions between Responders and Non-responders did not reach statistical significance following False Discovery Rate adjustment ( p adj >.25). The instructional design described here provides an adaptable, operationally scalable formative framework for large-enrollment health science courses. Prospective and longitudinal studies will be valuable to further investigate the relationship between continuous formative scaffolding and both long-term knowledge retention and higher-order analytical performance.

دروس علوم پایه بنیادین در اوایل برنامه‌های درسی علوم سلامت با تراکم مفهومی بالا، محتوای پیچیده رشته‌ای و تعداد زیاد دانشجویان مشخص می‌شوند. در این محیط پر‌چالش، دانشجویان اغلب به حفظیات سطحی تکیه می‌کنند تا درک عمیق مفهومی، که این امر هدف کلی برنامه درسی مبنی بر ایجاد بنیان‌های علمی قوی برای آموزش بالینی بعدی را به خطر می‌اندازد. راهبرد آموزشی به‌کاررفته در این پژوهش شامل چارچوبی آموزشی بود که ویدئوهای آموزشی کوتاه هفتگی گزینش‌شده را با آزمون‌های تکوینی آنلاین غیرهمزمان و مشوق‌دار ترکیب می‌کرد تا فرصت‌هایی برای شناسایی خلأهای مفهومی و تمرین بازیابی فعال برای دانشجویان فراهم آورد. با استفاده از طرح شبه‌آزمایشی مشاهده‌ای چند‌دانشگاهی در دو گروه متوالی از دانشجویان سال اول دندانپزشکی (N = 771)، ارتباط بین تکمیل فعال آزمون‌ها (پاسخ‌دهندگان) و عملکرد خام در آزمون‌های جمع‌بندی مورد تحلیل قرار گرفت. مشارکت فعال در این راهبرد به طور معنادار و مثبت با نمرات خام آزمون‌های جمع‌بندی در تمامی دوره‌های ارزیابی مرتبط بود (d کوهن = 0.37–0.77)، به‌طوری که تکمیل مستمر مراحل، ۱۴.۱٪ از واریانس کل عملکرد ترم را تبیین کرد (η۲ = 0.1409). علاوه بر این، طراحی سؤال لنگر مفهومی منطبق با طبقه‌بندی بازنگری‌شده بلوم (N = 412) به کار گرفته شد تا بررسی شود که آیا مشارکت فعال با عملکرد در سطح آیتم در سؤالات سطوح بالاتر، که به پروفایل‌های پاسخ‌دهی طبقه‌ای (Null، Basic و Deep) عملیاتی شده بود، مرتبط است یا خیر. اگرچه اندازه اثرات کوچک مشاهده شد (V کرامر = 0.10–0.11)، توزیع پروفایل‌های پاسخ‌دهی در سطح آیتم بین پاسخ‌دهندگان و غیرپاسخ‌دهندگان پس از اصلاح نرخ کشف کاذب از نظر آماری معنادار نشد (p adj >.25). طراحی آموزشی توصیف‌شده در اینجا، چارچوب تکوینی قابل تطبیق و مقیاس‌پذیری عملیاتی برای دروس علوم سلامت با ثبت‌نام بالا فراهم می‌کند. مطالعات آینده‌نگر و طولی برای بررسی بیشتر رابطه بین پشتیبانی تکوینی مستمر و هر دو نگهداری دانش بلندمدت و عملکرد تحلیلی سطوح بالاتر ارزشمند خواهند بود.

Introduction This study investigates the effect of project-based learning (PjBL), integrated with the Technology Acceptance Model (TAM), on university students' self-regulated learning (SRL), with particular attention to the mediating roles of perceived usefulness (PU) and perceived ease of use (PEOU). Methods A quantitative explanatory design was employed using covariance-based structural equation modeling (CB-SEM). Data were collected from 250 undergraduate students enrolled in an educational technology programme using a validated questionnaire measuring PjBL implementation, PU, PEOU, and SRL. Results The findings showed that PjBL had a significant direct effect on SRL ( β = 0.41, p < 0.001). PjBL also demonstrated significant indirect effects on SRL through PU ( β = 0.19) and PEOU ( β = 0.15), with a combined indirect effect of β = 0.34, accounting for 45.3% of the total effect ( β = 0.75). Since the direct effect remained significant after both mediators were included, the results indicate complementary partial mediation rather than full mediation. Discussion and Conclusion The findings suggest that technology acceptance constitutes a substantial, but not exclusive, mechanism through which technology-supported PjBL enhances students' self-regulated learning, particularly in goal setting, self-monitoring, time management, motivation, and reflective learning. The study extends the application of TAM beyond technology adoption by demonstrating its explanatory role in understanding the development of SRL in higher education.

مقدمه: این مطالعه به بررسی تأثیر یادگیری مبتنی بر پروژه (PjBL) که با مدل پذیرش فناوری (TAM) تلفیق شده است، بر یادگیری خودتنظیمی (SRL) دانشجویان دانشگاه می‌پردازد و به طور ویژه نقش‌های میانجی‌گری ادراک سودمندی (PU) و ادراک سهولت استفاده (PEOU) را مورد توجه قرار می‌دهد. روش‌ها: از طرح کمی تبیینی با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری مبتنی بر کوواریانس (CB-SEM) استفاده شد. داده‌ها از ۲۵۰ دانشجوی کارشناسی رشته فناوری آموزشی با استفاده از پرسشنامه‌ای معتبر که میزان اجرای PjBL، PU، PEOU و SRL را اندازه‌گیری می‌کرد، جمع‌آوری شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که PjBL تأثیر مستقیم معناداری بر SRL دارد (β = 0.41, p < 0.001). همچنین، PjBL تأثیرات غیرمستقیم معناداری بر SRL از طریق PU (β = 0.19) و PEOU (β = 0.15) نشان داد و اثر غیرمستقیم ترکیبی برابر با β = 0.34 بود که ۴۵.۳٪ از کل اثر (β = 0.75) را تشکیل می‌دهد. از آنجا که اثر مستقیم پس از وارد کردن هر دو میانجی همچنان معنادار باقی ماند، نتایج حاکی از میانجی‌گری جزئی مکمل و نه میانجی‌گری کامل است. بحث و نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که پذیرش فناوری سازوکاری اساسی اما نه انحصاری است که از طریق آن یادگیری مبتنی بر پروژه با پشتیبانی فناوری، یادگیری خودتنظیمی دانشجویان را به ویژه در زمینه هدف‌گذاری، خودنظارتی، مدیریت زمان، انگیزش و یادگیری تأملی ارتقا می‌دهد. این مطالعه کاربرد مدل پذیرش فناوری را فراتر از پذیرش فناوری گسترش داده و نقش تبیینی آن را در فهم توسعه یادگیری خودتنظیمی در آموزش عالی نشان می‌دهد.

This study examined pre-tertiary students’ geometric problem-solving performance, the distribution of their errors across Van Hiele levels of geometric reasoning, and the nature of these errors using Newman's Error Hierarchical Model. A descriptive quantitative research design, complemented by qualitative content analysis of students’ written responses, was adopted. The sample comprised 300 final-year students selected through stratified random sampling. Data were collected using a researcher-designed Geometry Problem-Solving Test consisting of twelve open-ended items aligned with the senior high school geometry curriculum. Students’ responses were analysed using frequency and percentage distributions, while error patterns were classified using Newman's framework and mapped onto Van Hiele levels. The findings showed generally low performance in geometry problem solving, with most students scoring within the lower performance range. Error analysis indicated that students at lower Van Hiele levels, particularly visualisation and analysis, exhibited higher frequencies of comprehension and transformation errors. In contrast, students at higher reasoning levels showed fewer conceptual and representational difficulties but continued to experience process skills and encoding errors. The findings indicate different patterns of problem-solving errors observed among students demonstrating different levels of geometric reasoning. The results demonstrate the value of interpreting students’ geometric problem-solving through both the Van Hiele and Newman frameworks, providing complementary perspectives on students’ reasoning and the errors evident in their solution processes.

این مطالعه به بررسی عملکرد حل مسئله هندسی دانش‌آموزان پیش‌دانشگاهی، توزیع خطاهای آنان در سطوح استدلال هندسی ون هیله و ماهیت این خطاها با استفاده از مدل سلسله‌مراتبی خطای نیومن پرداخت. طرح پژوهش کمی توصیفی، همراه با تحلیل محتوای کیفی پاسخ‌های کتبی دانش‌آموزان، اتخاذ شد. نمونه شامل ۳۰۰ دانش‌آموز سال آخر بود که به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از آزمون حل مسئله هندسه طراحی‌شده توسط پژوهشگر، متشکل از دوازده سؤال بازپاسخ منطبق با برنامه درسی هندسه دبیرستان، گردآوری شد. پاسخ‌های دانش‌آموزان با استفاده از توزیع فراوانی و درصد تحلیل گردید و الگوهای خطا با چارچوب نیومن طبقه‌بندی و بر سطوح ون هیله نگاشته شد. یافته‌ها نشان داد که به طور کلی عملکرد حل مسئله هندسی پایین بوده و اکثر دانش‌آموزان در دامنه عملکرد پایین قرار گرفتند. تحلیل خطاها نشان داد که دانش‌آموزان در سطوح پایین‌تر ون هیله، به ویژه تجسم و تحلیل، فراوانی بیشتری از خطاهای درک مطلب و تبدیل را نشان دادند. در مقابل، دانش‌آموزان در سطوح بالاتر استدلال، دشواری‌های مفهومی و بازنمایی کمتری داشتند اما همچنان با خطاهای مهارت فرایندی و رمزگذاری مواجه بودند. یافته‌ها نشان‌دهنده الگوهای متفاوت خطاهای حل مسئله در میان دانش‌آموزانی است که سطوح مختلفی از استدلال هندسی را نشان می‌دهند. نتایج ارزش تفسیر حل مسئله هندسی دانش‌آموزان از طریق چارچوب‌های ون هیله و نیومن را نشان می‌دهد که دیدگاه‌های مکملی درباره استدلال دانش‌آموزان و خطاهای آشکار در فرایند حل آنان فراهم می‌کند.

Background The implementation of the Lesotho Inclusive Education Policy 2018 is complex and requires a collaborative approach. Given the complexity of inclusive education, the paper acknowledges that there must be participation of different role players in helping teachers to effectively carry the mandate of the policy. Aims The study aims to explore how collaboration is effective in supporting the education of Learners with Special Education Needs (LSEN) through the perspectives and experiences of teachers and provides a comprehensive evidence-based approaches for improving the implementation of inclusive education policies through a collaborative approach. Methods The paper is framed within ecological systems theory to understand how collaboration as premised on the LIEP 2018 could effectively help the implementation phase of the policy. The paper is lensed under the interpretive paradigm and designed with a qualitative research approach. Nine teachers were purposively selected from a regular school and were engaged in a focus group discussion. The study was analysed thematically to identify the themes and patterns that emerged from teachers’ collaborative practices. Results The findings reveal that teachers collaborate with other schools to share best practices for inclusive classrooms. They also receive external training from different experts from various organisation who trained them on inclusive education and empowered them on inclusive strategies suitable for their teaching environments. Despite the policy’s pronunciation on collaboration, the school works in isolation; parental involvement is minimal and there is lack of support staff such as health personnel and psychologists for diagnosis, psychological and emotional support. Conclusion The study highlights the dynamics of stakeholder collaboration and its multifaceted nature in building more inclusive responsive practical strategies and frameworks that support teachers in building strong partnerships that foster inclusive educational environments. Recommendations On the basis of the findings, the study recommends that there is a need to sensitise parents and the communities about inclusive education. The MOET should further work collaboratively with the Ministry of Social Development to mobilise resources to pay for other hidden costs of schooling and the Ministry of Health for proper diagnosis to ensure that these learners attend schools and complete their education.

زمینه: اجرای سیاست آموزش فراگیر لسوتو ۲۰۱۸ پیچیده است و نیازمند رویکردی مبتنی بر همکاری می‌باشد. با توجه به پیچیدگی آموزش فراگیر، مقاله اذعان می‌کند که باید مشارکت نقش‌آفرینان مختلف در کمک به معلمان برای اجرای مؤثر مأموریت سیاست وجود داشته باشد. اهداف: این مطالعه با هدف بررسی اثربخشی همکاری در حمایت از آموزش دانش‌آموزان با نیازهای ویژه آموزشی (LSEN) از منظر دیدگاه‌ها و تجربیات معلمان انجام شده و رویکردهای جامع مبتنی بر شواهد را برای بهبود اجرای سیاست‌های آموزش فراگیر از طریق رویکردی مشارکتی ارائه می‌دهد. روش‌ها: این مقاله در چارچوب نظریه نظام‌های بوم‌شناختی به منظور درک چگونگی کمک مؤثر همکاری مبتنی بر LIEP 2018 به مرحله اجرای سیاست تدوین شده است. مقاله در پارادایم تفسیری قرار دارد و با رویکرد پژوهش کیفی طراحی شده است. نه معلم به‌صورت هدفمند از یک مدرسه عادی انتخاب و در یک بحث گروهی متمرکز شرکت داده شدند. مطالعه به‌صورت تحلیل تماتیک انجام شد تا مضامین و الگوهای ناشی از تجارب همکاری معلمان شناسایی شود. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که معلمان با مدارس دیگر برای به‌اشتراک‌گذاری بهترین تجارب کلاس‌های فراگیر همکاری می‌کنند. همچنین آموزش‌های بیرونی از سوی کارشناسان مختلف از سازمان‌های گوناگون دریافت می‌کنند که آن‌ها را در زمینه آموزش فراگیر و راهبردهای مناسب برای محیط تدریس‌شان توانمند می‌سازد. علی‌رغم تأکید سیاست بر همکاری، مدرسه به‌صورت منفرد عمل می‌کند؛ مشارکت والدین حداقلی است و کمبود نیروی پشتیبان مانند کارکنان بهداشتی و روان‌شناسان برای تشخیص، حمایت روانی و عاطفی وجود دارد. نتیجه‌گیری: مطالعه به پویایی‌های همکاری ذی‌نفعان و ماهیت چندوجهی آن در ایجاد راهبردها و چارچوب‌های عملی پاسخگو و فراگیر که از معلمان در ایجاد مشارکت‌های قوی برای تقویت محیط‌های آموزشی فراگیر حمایت می‌کند، اشاره دارد. توصیه‌ها: بر اساس یافته‌ها، مطالعه توصیه می‌کند که نیاز به آگاه‌سازی والدین و جوامع درباره آموزش فراگیر وجود دارد. وزارت آموزش و پرورش باید با همکاری وزارت توسعه اجتماعی برای بسیج منابع جهت پرداخت هزینه‌های پنهان تحصیل و با وزارت بهداشت برای تشخیص صحیح همکاری نماید تا اطمینان حاصل شود این دانش‌آموزان در مدارس حضور یافته و تحصیلات خود را به پایان می‌رسانند.

Introduction Hands-on laboratory experimentation is an important contributor to the successful acquisition of conceptual science knowledge, but its practical application has several limitations. Virtual laboratory experiments help overcome most of these shortcomings and may also be more effective than hands-on laboratory activities in promoting conceptual science knowledge acquisition. Methods In this study, the impact of virtual and hands-on laboratory experimentation on the acquisition of conceptual science knowledge was compared by means of a meta-analysis. The meta-analysis encompassed 43 studies selected according to the predefined inclusion criteria, and the principles of Preferred Reporting Items for Systematic reviews and Meta-Analyses procedure. For each study, one effect size value of Hedges' g was calculated. Subsequently, due to their heterogeneity, the overall effect size value was computed through the use of the random-effects model. Results Based on the obtained results [ g = 0.551, SE = 0.097, 95% CI (0.362, 0.740), p < 0.001] virtual laboratory experimentation appears to be significantly more effective in promoting the acquisition of conceptual science knowledge than experimentation conducted in hands-on laboratories. Furthermore, the meta-regression results suggest that the effectiveness of virtual laboratory experiments may not be moderated by the geographical location, science subject area, methodological quality of included studies, 2D/3D design type, delivery format, learner agency, and software type of virtual laboratories, the duration of their application, or the assessment format used to evaluate conceptual knowledge acquisition. Conversely, virtual laboratory experimentation seems to be significantly more effective when implemented at the secondary school as opposed to the university level ( p = 0.014) and when experimental activities were conducted individually rather than within groups ( p = 0.008). Conclusions Research results suggest significantly stronger positive impact of virtual laboratory experimentation on the acquisition of conceptual science knowledge and provide potentially important guidelines for both its practical application and future research in this field.

مقدمه: آزمایش‌های عملی در آزمایشگاه نقش مهمی در موفقیت کسب دانش مفهومی علوم ایفا می‌کنند، اما کاربرد عملی آن‌ها با محدودیت‌هایی همراه است. آزمایش‌های آزمایشگاهی مجازی به رفع بسیاری از این کاستی‌ها کمک می‌کنند و ممکن است در ارتقای کسب دانش مفهومی علوم، مؤثرتر از فعالیت‌های عملی آزمایشگاهی باشند. روش‌ها: در این مطالعه، تأثیر آزمایش‌های آزمایشگاهی مجازی و عملی بر کسب دانش مفهومی علوم از طریق یک فراتحلیل مقایسه شد. فراتحلیل شامل ۴۳ مطالعه بود که بر اساس معیارهای از پیش تعیین‌شده وارد شده و مطابق با اصول رویه‌ی Preferred Reporting Items for Systematic reviews and Meta-Analyses انجام شد. برای هر مطالعه، یک مقدار اندازه‌ی اثر از نوع g هجز محاسبه گردید. سپس، به دلیل ناهمگنی مطالعات، مقدار کلی اندازه‌ی اثر با استفاده از مدل اثرات تصادفی محاسبه شد. نتایج: بر اساس نتایج به‌دست‌آمده [g = 0.551, SE = 0.097, 95% CI (0.362, 0.740), p < 0.001]، آزمایش‌های آزمایشگاهی مجازی به طور معناداری در ارتقای کسب دانش مفهومی علوم مؤثرتر از آزمایش‌های عملی آزمایشگاهی هستند. همچنین، نتایج فراتحلیل رگرسیون نشان می‌دهد که اثربخشی آزمایش‌های آزمایشگاهی مجازی ممکن است تحت تأثیر محل جغرافیایی، حوزه‌ی موضوعی علوم، کیفیت روش‌شناختی مطالعات واردشده، نوع طراحی دو‌بعدی/سه‌بعدی، قالب ارائه، عاملیت یادگیرنده، نوع نرم‌افزار آزمایشگاه مجازی، مدت زمان استفاده یا قالب ارزیابی مورد استفاده برای سنجش کسب دانش مفهومی قرار نگیرد. در مقابل، آزمایش‌های آزمایشگاهی مجازی زمانی که در سطح دبیرستان نسبت به سطح دانشگاه اجرا می‌شوند (p = 0.014) و زمانی که فعالیت‌های آزمایشی به صورت فردی و نه گروهی انجام می‌شوند (p = 0.008)، به طور معناداری مؤثرتر به نظر می‌رسند. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش حاکی از تأثیر مثبت و معنادار قوی‌تر آزمایش‌های آزمایشگاهی مجازی بر کسب دانش مفهومی علوم است و راهنمایی‌های بالقوه مهمی برای کاربرد عملی و پژوهش‌های آتی در این حوزه ارائه می‌دهد.

Introduction Educational automation is increasingly used in teaching, but its implications for teachers' tasks, responsibilities, and professional agency remain insufficiently synthesised across educational levels. This review examined how automated and intelligent technologies are transforming the teaching role. Methods Empirical studies indexed in Scopus and Web of Science from 2020 to 2024 were reviewed following PRISMA 2020. Eligibility was structured using PICO, and methodological quality was appraised with the 2018 Mixed Methods Appraisal Tool (MMAT). Results Fifty-eight studies met the eligibility and quality threshold: 41 quantitative, eight qualitative, and nine mixed-methods studies. Three domains emerged: teachers' adoption perspectives and constraints; technology-mediated models that redistribute teaching work; and educational outcomes conditioned by teacher competence, institutional support, and governance. Twenty-four studies met five MMAT criteria, 20 met four, and 14 met three. Sensitivity analysis retained the three domains but reduced confidence in claims about performance, motivation, and inclusion. Discussion Educational automation primarily redistributes teaching tasks rather than replacing teachers. Its educational value depends on teacher competence and agency, institutional support, and governance.

مقدمه: خودکارسازی آموزشی به طور فزاینده‌ای در آموزش مورد استفاده قرار می‌گیرد، اما پیامدهای آن برای وظایف، مسئولیت‌ها و عاملیت حرفه‌ای معلمان در سطوح مختلف آموزشی به طور کافی تلفیق نشده است. این مرور بررسی کرد که چگونه فناوری‌های خودکار و هوشمند در حال دگرگون‌سازی نقش تدریس هستند. روش‌ها: مطالعات تجربی نمایه‌شده در Scopus و Web of Science از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ بر اساس دستورالعمل PRISMA 2020 مرور شدند. معیارهای شمول با استفاده از PICO ساختاردهی شد و کیفیت روش‌شناختی با ابزار ارزیابی مطالعات روش‌های مختلط ۲۰۱۸ (MMAT) سنجیده شد. نتایج: پنجاه‌و‌هشت مطالعه معیارهای شمول و کیفیت را احراز کردند: ۴۱ مطالعه کمی، هشت مطالعه کیفی و نه مطالعه با روش‌های مختلط. سه حوزه اصلی شناسایی شد: دیدگاه‌ها و محدودیت‌های پذیرش معلمان؛ مدل‌های مبتنی بر فناوری که کار تدریس را بازتوزیع می‌کنند؛ و پیامدهای آموزشی که به شایستگی معلم، حمایت نهادی و حکمرانی وابسته است. بیست‌و‌چهار مطالعه هر پنج معیار MMAT، بیست مطالعه چهار معیار و چهارده مطالعه سه معیار را احراز کردند. تحلیل حساسیت سه حوزه را حفظ کرد اما اطمینان نسبت به ادعاهای مربوط به عملکرد، انگیزش و شمول را کاهش داد. بحث: خودکارسازی آموزشی عمدتاً وظایف تدریس را بازتوزیع می‌کند و جایگزین معلمان نمی‌شود. ارزش آموزشی آن وابسته به شایستگی و عاملیت معلم، حمایت نهادی و حکمرانی است.

Educational leaders are increasingly expected to communicate and enact innovation within volatile and uncertain conditions. Yet strategic initiatives frequently stall because leaders struggle to articulate new ideas in ways that stakeholders can understand, trust, and meaningfully differentiate from past practice. This study examined how design-based professional learning using scenario planning can build innovation literacy-the communicative, imaginative, and symbolic capacity to describe emerging futures. Using a design-based research methodology, the study examined 161 educational leaders across six leadership groups who participated in a 10-month professional learning series incorporating scenario planning, futures thinking, and iterative design cycles. A graduate student cohort ( n = 11) completed a single adapted scenario-planning activity and provided a comparative case through which to examine the development of scenario literacy and innovation literacy in relation to leadership experience. Data sources included scenario artifacts, participant journals, field notes, session transcripts, and pre- and post-self-assessments. Quantitative data were analyzed descriptively and interpreted alongside qualitative evidence of shifts in participants' language, metaphors, and communicative practices. The triangulated findings indicated that leaders initially lacked scenario literacy and required explicit scaffolding to imagine plausible futures rather than reproduce current realities. As shared understandings of trust, disruption, and innovation developed, participants generated new metaphors, icons, and linguistic structures that enhanced communicative clarity. Participants also reported increased confidence and efficacy in describing innovations to stakeholders. The findings indicate that scenario planning, when embedded within a design-based professional learning structure, can expand educational leaders' communicative repertoires and strengthen system-level sensemaking. The study offers implications for leadership development, professional learning design, and the cultivation of the communicative capacities needed to lead innovation in complex educational environments.

انتظار می‌رود رهبران آموزشی بیش از پیش بتوانند نوآوری را در شرایط ناپایدار و نامطمئن، به‌طور مؤثر ارتباط دهند و اجرا کنند. با این حال، ابتکارات راهبردی اغلب به دلیل ناتوانی رهبران در بیان ایده‌های جدید به گونه‌ای که ذی‌نفعان بتوانند آن‌ها را درک، اعتماد و به طور معناداری از رویه‌های گذشته تمییز دهند، متوقف می‌شود. این پژوهش بررسی کرد که چگونه یادگیری حرفه‌ای مبتنی بر طراحی با استفاده از برنامه‌ریزی سناریو می‌تواند سواد نوآوری—یعنی ظرفیت ارتباطی، تخیلی و نمادین برای توصیف آینده‌های نوظهور—را تقویت کند. با بهره‌گیری از روش‌شناسی پژوهش مبتنی بر طراحی، این مطالعه ۱۶۱ رهبر آموزشی را در شش گروه رهبری مورد بررسی قرار داد که در یک دوره یادگیری حرفه‌ای ۱۰ ماهه با محوریت برنامه‌ریزی سناریو، آینده‌نگری و چرخه‌های طراحی تکرارشونده شرکت کردند. یک گروه دانشجویان تحصیلات تکمیلی (n = 11) یک فعالیت برنامه‌ریزی سناریو تطبیق‌یافته را به طور منفرد انجام دادند و یک مطالعه موردی مقایسه‌ای برای بررسی توسعه سواد سناریو و سواد نوآوری در ارتباط با تجربه رهبری فراهم آوردند. منابع داده شامل مصنوعات سناریو، یادداشت‌های روزانه شرکت‌کنندگان، یادداشت‌های میدانی، رونوشت جلسات و ارزیابی‌های خودسنجی پیش و پس از مداخله بود. داده‌های کمی به صورت توصیفی تحلیل و در کنار شواهد کیفی از تغییرات در زبان، استعاره‌ها و شیوه‌های ارتباطی شرکت‌کنندگان تفسیر شد. یافته‌های مثلثی‌شده نشان داد که رهبران در ابتدا فاقد سواد سناریو بوده و برای تصور آینده‌های محتمل به جای بازتولید واقعیت‌های فعلی، به حمایت صریح نیاز داشتند. با توسعه درک‌های مشترک از اعتماد، اختلال و نوآوری، شرکت‌کنندگان استعاره‌ها، نمادها و ساختارهای زبانی جدیدی تولید کردند که به وضوح ارتباطی افزود. همچنین شرکت‌کنندگان افزایش اعتماد به نفس و کارایی در توصیف نوآوری‌ها برای ذی‌نفعان را گزارش کردند. یافته‌ها نشان می‌دهد که برنامه‌ریزی سناریو، زمانی که در ساختار یادگیری حرفه‌ای مبتنی بر طراحی ادغام شود، می‌تواند دامنه‌های ارتباطی رهبران آموزشی را گسترش داده و توانمندی تفسیر سیستمی را تقویت کند. این پژوهش پیامدهایی برای توسعه رهبری، طراحی یادگیری حرفه‌ای و پرورش ظرفیت‌های ارتباطی مورد نیاز برای رهبری نوآوری در محیط‌های آموزشی پیچیده ارائه می‌دهد.

Developing students’ capacity for mathematical reasoning and communication is a central goal of contemporary mathematics education, yet qualitative evidence on how these competencies are externalized during problem solving remains limited. This study investigates how students’ mathematical reasoning, use of representations, and modes of engagement differ in the ways 19 they become visible during problem solving, even when solutions are mathematically correct. Adopting a qualitative comparative case study design, three secondary school students exhibiting contrasting modes of engagement were examined while solving a non-routine algebraic problem designed to elicit representational transitions and justification. Data were drawn from written solution artefacts and follow-up semi-structured, artifact-based interviews. Thematic analysis focused on reasoning documentation, representational coordination, and forms of mathematical communication, emphasizing processes of externalization rather than evaluative correctness. Although all students produced correct solutions, their reasoning became visible in markedly different ways: one case demonstrated systematic written documentation and coordinated use of representations, another relied primarily on verbal explanation with limited written elaboration, and a third engaged in exploratory trial-and-error with minimal explicit justification. Rather than treating individual differences as fixed traits, these cases illuminate distinct pathways through which reasoning is externalized or remains partially concealed. The study contributes an analytic lens for examining the visibility of mathematical reasoning and offers implications for instructional practices that foreground explanation and representation in heterogeneous mathematics classrooms.

توسعه ظرفیت دانش‌آموزان برای استدلال و ارتباط ریاضی یکی از اهداف محوری آموزش ریاضی معاصر است، اما شواهد کیفی درباره چگونگی برون‌سازی این شایستگی‌ها در حین حل مسئله همچنان محدود است. این پژوهش بررسی می‌کند که چگونه استدلال ریاضی دانش‌آموزان، استفاده از بازنمایی‌ها و شیوه‌های درگیری آن‌ها در نحوه آشکار شدن طی حل مسئله متفاوت است، حتی زمانی که راه‌حل‌ها از نظر ریاضی صحیح باشند. با اتخاذ طرح مطالعه موردی مقایسه‌ای کیفی، سه دانش‌آموز دبیرستانی با شیوه‌های درگیری متضاد، در حین حل یک مسئله جبری غیرروتین که با هدف برانگیختن گذارهای بازنمایی و توجیه طراحی شده بود، مورد بررسی قرار گرفتند. داده‌ها از مصنوعات نوشتاری راه‌حل و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته مبتنی بر مصنوعات گردآوری شد. تحلیل تماتیک بر مستندسازی استدلال، هماهنگی بازنمایی‌ها و اشکال ارتباط ریاضی متمرکز بود و بر فرایندهای برون‌سازی به جای صحت ارزشیابانه تأکید داشت. اگرچه همه دانش‌آموزان راه‌حل‌های صحیح ارائه کردند، اما استدلال آن‌ها به شیوه‌های کاملاً متفاوتی آشکار شد: یک مورد مستندسازی نظام‌مند نوشتاری و استفاده هماهنگ از بازنمایی‌ها را نشان داد، دیگری عمدتاً به توضیح شفاهی با بسط نوشتاری محدود متکی بود و سومی با رویکرد آزمون و خطای اکتشافی و حداقل توجیه صریح درگیر شد. به جای تلقی تفاوت‌های فردی به عنوان ویژگی‌های ثابت، این موارد مسیرهای متمایزی را که استدلال از طریق آن‌ها برون‌سازی یا تا حدی پنهان می‌ماند، روشن می‌کند. این پژوهش یک لنز تحلیلی برای بررسی آشکار بودن استدلال ریاضی ارائه می‌دهد و دلالت‌هایی برای شیوه‌های آموزشی که بر توضیح و بازنمایی در کلاس‌های ریاضی ناهمگن تأکید دارند، مطرح می‌کند.

Background Foundational literacy models have long privileged visual–auditory decoding pathways, systematically marginalising the haptic, proprioceptive, and affective systems that evolutionarily predate symbolic processing. The accelerating digital transformation of early childhood has compounded this problem by replacing hands-on, material engagement with screen-mediated interaction, raising urgent questions about the sensorimotor foundations of orthographic learning. Hypothesis/theory We propose Concrete Reading Theory (CRT), a neurocognitive framework positing that durable literacy acquisition is hypothesised to depend on functional anchors—multisensory, affectively charged cognitive structures that bind abstract orthographic symbols to concrete sensorimotor networks. “Concrete” refers not to physical materials alone but to the neurocognitive act of concretising: grounding arbitrary symbols in embodied experience. CRT extends existing embodied cognition frameworks by generating a falsifiable neurophysiological prediction: that multisensory convergence during early orthographic learning may manifest as gamma-band synchrony (30–100 Hz) in temporo-parietal circuits. Where gamma measurement is not feasible in young child populations, complementary electrophysiological markers—specifically the N170 and P200 event-related potential components—and functional near-infrared spectroscopy (fNIRS) connectivity offer more accessible validation targets at the current stage of research. Methods CRT is operationalised through the Juthur Applied Model, a four-phase tactile scaffolding intervention piloted in Arabic-speaking early childhood classrooms (ages 4–8; N = 142 children across six classrooms). Pilot data comprised structured observations using the Relational Presence Index (RPI), teacher reflective journals, child work samples, and video-coded focal episodes. An independent trained coder double-coded a random 20% subset of recorded sessions [Cohen's κ = 0.86, 95% CI (0.79, 0.93)]. Results Three observational patterns emerged consistent with CRT's core propositions: amplified relational presence following tactile episodes [ r = .71, p < .01, 95% CI (.58,.81)]; non-linear, burst-like literacy emergence coinciding with affect-rich moments; and scaffolded sensory withdrawal associated with deeper kinaesthetic encoding and stronger short-term retention, with an indicative, non-causal effect size estimate of d = 0.68 [bootstrap 95% CI (0.31, 1.04)] for the sensory-withdrawal contrast. These patterns do not establish causality. Conclusion CRT offers a mechanistic, falsifiable framework for how embodied, multisensory instruction may scaffold early orthographic learning. Four testable hypotheses guide a pre-registered randomised controlled trial ( N ≈ 720) now approaching analysis, which will provide the causal evidence necessary to confirm, refine, or refute the theory.

زمینه: مدل‌های بنیادین سوادآموزی مدت‌هاست که مسیرهای رمزگشایی دیداری-شنیداری را برتری داده‌اند و به‌طور نظام‌مند، نظام‌های لمسی، حس عمقی و عاطفی را که از نظر تکاملی پیش از پردازش نمادین قرار دارند، به حاشیه رانده‌اند. تحول شتابان دیجیتال در دوران کودکی اولیه این مشکل را تشدید کرده است، چرا که تعامل عملی و مادی را با تعامل مبتنی بر صفحه‌نمایش جایگزین کرده و پرسش‌های فوری درباره‌ی بنیان‌های حس‌حرکتی یادگیری خط را مطرح می‌کند. فرضیه/نظریه: ما نظریه‌ی خواندن عینی (CRT) را پیشنهاد می‌کنیم؛ چارچوبی عصب‌شناختی-شناختی که فرض می‌کند کسب پایدار سواد به لنگرهای عملکردی وابسته است—ساختارهای شناختی چندحسی و دارای بار عاطفی که نمادهای انتزاعی خط را به شبکه‌های حس‌حرکتی عینی پیوند می‌دهند. «عینی» صرفاً به مواد فیزیکی اشاره ندارد، بلکه به کنش عصب‌شناختی عینیت‌بخشی اشاره دارد: ریشه‌دار کردن نمادهای دلخواه در تجربه‌ی مجسم. CRT چارچوب‌های شناخت مجسم موجود را با تولید پیش‌بینی عصب‌فیزیولوژیک ابطال‌پذیر گسترش می‌دهد: همگرایی چندحسی در طول یادگیری اولیه‌ی خط ممکن است به صورت هم‌زمانی باند گاما (۳۰–۱۰۰ هرتز) در مدارهای گیجگاهی-جداری ظاهر شود. در مواردی که اندازه‌گیری گاما در جمعیت کودکان خردسال امکان‌پذیر نیست، نشانگرهای مکمل الکتروفیزیولوژیک—به‌ویژه مؤلفه‌های N170 و P200 پتانسیل وابسته به رویداد—و اتصال‌پذیری طیف‌نگاری نزدیک-مادون قرمز عملکردی (fNIRS) اهداف اعتبارسنجی در دسترس‌تری در مرحله‌ی کنونی پژوهش فراهم می‌کنند. روش‌ها: CRT از طریق مدل کاربردی Juthur عملیاتی شده است؛ مداخله‌ی چهارمرحله‌ای با تکیه بر حمایت لمسی که به صورت آزمایشی در کلاس‌های پیش‌دبستانی عرب‌زبان (۴ تا ۸ سال؛ N = 142 کودک در شش کلاس) اجرا شد. داده‌های آزمایشی شامل مشاهدات ساختاریافته با استفاده از شاخص حضور رابطه‌ای (RPI)، دفترچه‌های تأملی معلمان، نمونه‌های کار کودکان و اپیزودهای کدگذاری‌شده‌ی ویدیویی بود. یک کدگذار مستقل و آموزش‌دیده، ۲۰٪ تصادفی از جلسات ضبط‌شده را دوکدگذاری کرد [کاپای کوهن κ = 0.86، ۹۵٪ CI (0.79, 0.93)]. نتایج: سه الگوی مشاهده‌ای مطابق با گزاره‌های اصلی CRT ظاهر شد: افزایش حضور رابطه‌ای پس از اپیزودهای لمسی [r = .71، p < .01، ۹۵٪ CI (.58, .81)]؛ ظهور غیرخطی و جهشی سواد که همزمان با لحظات غنی از عاطفه رخ داد؛ و کناره‌گیری حسی حمایت‌شده که با رمزگذاری عمقی‌تر حس‌حرکتی و حفظ کوتاه‌مدت قوی‌تر همراه بود، با برآورد اندازه‌ی اثر غیرعلی و نشانه‌ای d = 0.68 [بوت‌استرپ ۹۵٪ CI (0.31, 1.04)] برای مقایسه‌ی کناره‌گیری حسی. این الگوها علیت را اثبات نمی‌کنند. نتیجه‌گیری: CRT چارچوبی مکانیکی و ابطال‌پذیر برای تبیین چگونگی حمایت آموزش مجسم و چندحسی از یادگیری اولیه‌ی خط فراهم می‌کند. چهار فرضیه‌ی قابل آزمون، یک کارآزمایی تصادفی‌سازی‌شده با پیش‌ثبت (N ≈ 720) را هدایت می‌کند که اکنون در آستانه‌ی تحلیل قرار دارد و شواهد علی لازم برای تأیید، اصلاح یا رد نظریه را فراهم خواهد کرد.

Despite the importance of coherence and cohesion to effective writing, few studies have examined how these concepts can function as a psychological tool for thinking and writing. To advance this line of inquiry, we presented a mixed-methods research that employed the Concept-based Language Instruction (C-BLI) to teach coherence and cohesion to Chinese English as Foreign Language (EFL) learners, with an aim to examine changes in learners' conceptual understandings and writing performance following the intervention. Data sources included written texts, metalinguistic knowledge tests as well as learning process data from four focal students. Quantitative pretest-posttest comparisons revealed substantial improvements in learners' conceptual understanding, whereas no statistically significant changes were observed in overall writing quality or coherence and cohesion. Qualitative analyses of the focal students’ learning data showed that the learners drew on their knowledge repertoire and metaphorical thinking to appropriate the target concepts. The focal students also demonstrated emerging changes in writing practices, including greater attention to the alignment between topic sentence and supporting evidence and logical propositional development, as well as occasional attempts to apply conceptual knowledge in revision. However, the focal students did not consistently use the target concepts to regulate their writing process. Collectively, these findings suggested a potentially interconnected, but non-synchronous, uneven relationship between conceptual knowledge growth and writing changes.

با وجود اهمیت انسجام و پیوستگی در نگارش مؤثر، پژوهش‌های اندکی بررسی کرده‌اند که این مفاهیم چگونه می‌توانند به عنوان ابزاری روان‌شناختی برای تفکر و نوشتن عمل کنند. به منظور پیشبرد این خط پژوهشی، پژوهش حاضر با رویکرد آمیخته، از آموزش زبان مبتنی بر مفهوم (C-BLI) برای آموزش انسجام و پیوستگی به زبان‌آموزان چینی زبان انگلیسی به عنوان زبان خارجی (EFL) بهره گرفت تا تغییرات درک مفهومی و عملکرد نوشتاری زبان‌آموزان پس از مداخله را بررسی کند. منابع داده شامل متون نوشتاری، آزمون‌های دانش فرازبانی و همچنین داده‌های فرایند یادگیری از چهار دانشجوی کانونی بود. مقایسه‌های کمی پیش‌آزمون-پس‌آزمون بهبود قابل توجهی را در درک مفهومی زبان‌آموزان نشان داد، در حالی که تغییر معناداری از نظر آماری در کیفیت کلی نوشتار یا انسجام و پیوستگی مشاهده نشد. تحلیل‌های کیفی داده‌های یادگیری دانشجویان کانونی نشان داد که زبان‌آموزان از گنجینه دانش و تفکر استعاری خود برای تملک مفاهیم هدف استفاده کردند. همچنین دانشجویان کانونی تغییرات نوظهوری در شیوه‌های نگارش خود نشان دادند، از جمله توجه بیشتر به همسویی جمله موضوعی با شواهد پشتیبان و توسعه منطقی گزاره‌ها، و نیز تلاش‌های گاه‌به‌گاه برای به‌کارگیری دانش مفهومی در بازنگری. با این حال، دانشجویان کانونی به طور مستمر از مفاهیم هدف برای تنظیم فرایند نوشتار خود استفاده نکردند. در مجموع، این یافته‌ها به رابطه‌ای بالقوه متقابل اما ناهمزمان و نامتوازن میان رشد دانش مفهومی و تغییرات نوشتاری اشاره دارد.

Introduction Digital transformation in higher education has increased the demand for instructional approaches that promote learner engagement, inclusivity, information literacy, and self-directed learning. Although microlearning, Universal Design for Learning (UDL), and constructive alignment have individually demonstrated educational benefits, limited research has explored their integration within a unified pedagogical framework. This study designed and evaluated a novel digital teaching and learning process that integrates microlearning, connective alignment, and the principles of UDL to enhance teaching and learning in higher education. Methods To evaluate the impact of the novel digital teaching and learning process, a case study was conducted in the “Evidence-Based Practice in Physiotherapy” course in the BSc in Physiotherapy curriculum. A mixed-methods proof-of-concept study employing a randomized crossover design was conducted to evaluate the academic effectiveness, the students’ perceptions of the teaching, and the students’ satisfaction. Quantitative data were collected using assessments of academic performance, information literacy, and perception of the educational environment. Paired and independent t -tests were used to compare learning outcomes between intervention conditions. Linear mixed-effects modeling was used to account for repeated measures. Qualitative data from focus group discussions were analyzed using thematic analysis to explore the students’ experiences of the novel educational process. Results Students demonstrated higher academic performance when learning through the proposed digital educational process compared with conventional instruction, with an estimated mean difference of approximately 18 points on a 100-point assessment scale. Participants also reported more positive perceptions of the learning environment and high levels of satisfaction with the digital learning experience. Qualitative findings revealed enhanced learner engagement, flexibility, accessibility, peer interaction, and opportunities for self-directed learning. Students particularly valued the microlearning structure, social learning features, and learner-centered design of the intervention. Discussion The findings provide preliminary evidence that integrating microlearning, connective alignment, and UDL principles within a digital learning environment may support improved learning outcomes and positive learner experiences in higher education. However, the study was conducted within a single institution and in a single discipline and employed adapted instruments without formal psychometric validation. Therefore, further multi-institutional, multi-disciplinary research with longer implementation periods and rigorous validation procedures is required to confirm the effectiveness and generalizability of the proposed digital teaching and learning process.

مقدمه: تحول دیجیتال در آموزش عالی، تقاضا برای رویکردهای آموزشی که موجب افزایش مشارکت یادگیرندگان، شمول‌پذیری، سواد اطلاعاتی و یادگیری خودراهبر می‌شوند را افزایش داده است. اگرچه ریزآموزی (microlearning)، طراحی جهانی برای یادگیری (Universal Design for Learning یا UDL) و هم‌ترازی سازنده (constructive alignment) هر یک به طور جداگانه مزایای آموزشی را نشان داده‌اند، پژوهش‌های محدودی به بررسی ادغام آن‌ها در یک چارچوب آموزشی یکپارچه پرداخته‌اند. این مطالعه به طراحی و ارزیابی یک فرایند نوین آموزش و یادگیری دیجیتال که ریزآموزی، هم‌ترازی ارتباطی (connective alignment) و اصول UDL را برای ارتقای آموزش و یادگیری در آموزش عالی تلفیق می‌کند، پرداخته است. روش‌ها: به منظور ارزیابی تأثیر فرایند نوین آموزش و یادگیری دیجیتال، یک مطالعه موردی در درس «شواهد مبتنی بر عمل در فیزیوتراپی» در برنامه کارشناسی فیزیوتراپی انجام شد. یک مطالعه اثبات مفهوم با روش ترکیبی و طراحی تصادفی متقاطع جهت ارزیابی اثربخشی آموزشی، ادراک دانشجویان از آموزش و میزان رضایت آن‌ها اجرا گردید. داده‌های کمی با استفاده از ارزیابی عملکرد تحصیلی، سواد اطلاعاتی و ادراک محیط آموزشی جمع‌آوری شد. برای مقایسه نتایج یادگیری بین شرایط مداخله، از آزمون t زوجی و مستقل استفاده شد. مدل‌سازی اثرات مختلط خطی برای لحاظ کردن اندازه‌گیری‌های تکراری به کار رفت. داده‌های کیفی حاصل از بحث‌های گروهی متمرکز با تحلیل تماتیک به منظور بررسی تجارب دانشجویان از فرایند آموزشی نوین تحلیل شد. نتایج: دانشجویان هنگام یادگیری از طریق فرایند آموزشی دیجیتال پیشنهادی در مقایسه با آموزش سنتی، عملکرد تحصیلی بالاتری نشان دادند و تفاوت میانگین برآورد شده حدود ۱۸ امتیاز در مقیاس ارزیابی ۱۰۰ امتیازی بود. شرکت‌کنندگان همچنین ادراک مثبت‌تری از محیط یادگیری و سطوح بالای رضایت از تجربه یادگیری دیجیتال گزارش کردند. یافته‌های کیفی نشان‌دهنده افزایش مشارکت یادگیرندگان، انعطاف‌پذیری، دسترسی‌پذیری، تعامل همتایان و فرصت‌های یادگیری خودراهبر بود. دانشجویان به ویژه ساختار ریزآموزی، ویژگی‌های یادگیری اجتماعی و طراحی یادگیرنده‌محور مداخله را ارزشمند دانستند. بحث: یافته‌ها شواهد اولیه‌ای ارائه می‌دهد که ادغام ریزآموزی، هم‌ترازی ارتباطی و اصول UDL در یک محیط یادگیری دیجیتال می‌تواند به بهبود نتایج یادگیری و تجارب مثبت یادگیرندگان در آموزش عالی کمک کند. با این حال، مطالعه حاضر در یک مؤسسه و یک رشته انجام شده و از ابزارهای اقتباس‌شده بدون اعتبارسنجی روان‌سنجی رسمی استفاده کرده است. بنابراین، پژوهش‌های چندمؤسسه‌ای و چندرشته‌ای با دوره‌های اجرای طولانی‌تر و رویه‌های اعتبارسنجی دقیق‌تر برای تأیید اثربخشی و قابلیت تعمیم فرایند پیشنهادی آموزش و یادگیری دیجیتال مورد نیاز است.

Over the past decades, school leadership has become a central element in educational reform, school improvement, and organizational effectiveness across education systems worldwide. Nevertheless, European education systems continue to reflect diverse governance arrangements shaped by national trajectories and institutional legacies. Although school leadership is widely recognized as a key determinant of educational effectiveness, comparatively limited research has examined how mentoring for school leaders is configured within distinct governance contexts. Addressing this gap, this study undertakes an analysis of six leadership trajectories from four European countries selected for their contrasting governance orientations: Portugal and Spain as cases reflecting traditions that tend to be more centralized, and Belgium and the Netherlands as cases characterized by a tendency toward greater decentralization and stronger school-level autonomy. Drawing on a critical examination of legislative and regulatory frameworks, complemented by in-depth interviews with school leaders, the research analyses how institutional configurations shape both access to leadership positions and the design, enactment, and perceived value of mentoring practices. Across the six leadership trajectories analyzed, participants consistently highlighted the importance of structured mentoring as a mechanism for reducing professional isolation, supporting leadership learning, and facilitating sustainable transitions into leadership roles. By integrating governance analysis with leadership development processes, the study advances a governance-sensitive conceptualization of mentoring as a structurally embedded mechanism for professional learning, contributing theoretically and empirically to contemporary debates on educational leadership in Europe.

در دهه‌های گذشته، رهبری مدرسه به عنوان عنصری مرکزی در اصلاحات آموزشی، بهبود مدرسه و اثربخشی سازمانی در سراسر نظام‌های آموزشی جهان مطرح شده است. با این حال، نظام‌های آموزشی اروپایی همچنان بازتاب‌دهنده ترتیبات حکمرانی متنوعی هستند که توسط مسیرهای ملی و میراث‌های نهادی شکل گرفته‌اند. اگرچه رهبری مدرسه به طور گسترده‌ای به عنوان یکی از عوامل کلیدی اثربخشی آموزشی شناخته می‌شود، پژوهش‌های نسبتاً محدودی به بررسی نحوه پیکربندی راهنمایی برای رهبران مدارس در زمینه‌های حکمرانی متفاوت پرداخته‌اند. این مطالعه با هدف پر کردن این خلأ، به تحلیل شش مسیر رهبری از چهار کشور اروپایی منتخب با گرایش‌های حکمرانی متضاد می‌پردازد: پرتغال و اسپانیا به عنوان نمونه‌هایی با سنت‌های متمایل به تمرکزگرایی بیشتر، و بلژیک و هلند به عنوان نمونه‌هایی با گرایش به تمرکززدایی بیشتر و خودمختاری قوی‌تر در سطح مدرسه. با تکیه بر بررسی انتقادی چارچوب‌های قانونی و مقرراتی، و تکمیل آن با مصاحبه‌های عمیق با رهبران مدارس، این پژوهش تحلیل می‌کند که چگونه پیکربندی‌های نهادی هم دسترسی به موقعیت‌های رهبری و هم طراحی، اجرا و ارزش ادراک‌شده راهنمایی را شکل می‌دهند. در میان شش مسیر رهبری مورد تحلیل، شرکت‌کنندگان به طور مکرر بر اهمیت راهنمایی ساختاریافته به عنوان سازوکاری برای کاهش انزوای حرفه‌ای، حمایت از یادگیری رهبری و تسهیل گذار پایدار به نقش‌های رهبری تأکید کردند. این مطالعه با ادغام تحلیل حکمرانی و فرایندهای توسعه رهبری، مفهوم‌پردازی حساس به حکمرانی از راهنمایی را به عنوان سازوکاری ساختاریافته برای یادگیری حرفه‌ای ارائه می‌دهد و به طور نظری و تجربی به مباحث معاصر رهبری آموزشی در اروپا کمک می‌کند.

Introduction Generative artificial intelligence (GenAI) is increasingly used by students to obtain explanations, generate ideas, improve written responses and prepare assessment tasks. However, limited evidence exists on how students in open-distance alternative-access programmes experience GenAI in mathematics assessment. Methods This qualitative study examined how 27 Higher Certificate students at a South African open and distance learning institution described the role, benefits and limitations of GenAI while preparing fraction-related portfolio activities. Data were collected via a single open-ended questionnaire item, completed voluntarily after all assessment activities had been submitted. The responses were analysed using reflexive thematic analysis. Results Four overlapping themes were identified: support for understanding and approaching tasks, support for constructing written responses, conditional trust and evaluative engagement, and non-use, resistance and ambiguous engagement. Students reported that GenAI assisted with clarification, examples, organisation, and language, but they also described outputs they perceived as inaccurate, overly general, or insufficiently explained. Ten participants expressed concerns about reliability or described checking, adapting, limiting or rejecting GenAI use, although the study did not verify the quality of these practices. Discussion The findings suggest that the educational value of GenAI is shaped by students' capacity to exercise judgement and retain responsibility for the reasoning represented in their work. Verification is therefore positioned as a potentially important epistemic practice in GenAI-supported mathematics assessment. The study recommends explicit discipline-specific guidance and assessment designs that make students' mathematical reasoning visible.

مقدمه: هوش مصنوعی مولد (GenAI) به طور فزاینده‌ای توسط دانشجویان برای دریافت توضیحات، تولید ایده‌ها، بهبود پاسخ‌های نوشتاری و آماده‌سازی وظایف ارزیابی مورد استفاده قرار می‌گیرد. با این حال، شواهد محدودی درباره تجربه دانشجویان در برنامه‌های دسترسی جایگزین آموزش باز و از راه دور در زمینه استفاده از GenAI در ارزیابی ریاضی وجود دارد. روش‌ها: این مطالعه کیفی به بررسی نحوه توصیف نقش، مزایا و محدودیت‌های GenAI توسط ۲۷ دانشجوی Higher Certificate در یک مؤسسه آموزش باز و از راه دور در آفریقای جنوبی هنگام آماده‌سازی فعالیت‌های پرتفوی مرتبط با کسرها پرداخت. داده‌ها از طریق یک سؤال بازپاسخ در پرسشنامه که به صورت داوطلبانه پس از اتمام تمامی فعالیت‌های ارزیابی تکمیل شد، جمع‌آوری گردید. پاسخ‌ها با استفاده از تحلیل تماتیک بازتابی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج: چهار تم همپوشان شناسایی شد: حمایت برای درک و رویکرد به وظایف، حمایت در ساخت پاسخ‌های نوشتاری، اعتماد مشروط و مشارکت ارزیابانه، و عدم استفاده، مقاومت و مشارکت مبهم. دانشجویان گزارش دادند که GenAI در زمینه شفاف‌سازی، ارائه مثال، سازماندهی و زبان کمک‌کننده بوده است، اما همچنین خروجی‌هایی را توصیف کردند که آن‌ها را نادرست، بیش از حد کلی یا فاقد توضیح کافی می‌دانستند. ده نفر از شرکت‌کنندگان نگرانی‌هایی درباره پایایی ابراز کردند یا به بررسی، تطبیق، محدودسازی یا رد استفاده از GenAI اشاره نمودند، اگرچه این مطالعه کیفیت این اقدامات را تأیید نکرد. بحث: یافته‌ها نشان می‌دهد که ارزش آموزشی GenAI توسط توانایی دانشجویان در اعمال قضاوت و حفظ مسئولیت نسبت به استدلال ارائه‌شده در کارشان شکل می‌گیرد. بنابراین، راستی‌آزمایی به عنوان یک عمل معرفتی بالقوه مهم در ارزیابی ریاضی با حمایت GenAI مطرح می‌شود. مطالعه حاضر راهنمایی صریح و خاص رشته و طراحی ارزیابی‌هایی که استدلال ریاضی دانشجویان را آشکار می‌سازد، توصیه می‌کند.

Generative artificial intelligence (AI) has intensified longstanding questions about teachers' roles and the pedagogical conditions under which technology supports learner autonomy. This qualitatively driven embedded mixed-methods study examined practices reported and represented by Israeli teachers during an eight-week professional development program on AI, self-regulated learning, and learner-centered pedagogy. The primary qualitative strand drew on reflections, open-ended questionnaire responses, lesson plans, and pedagogical artifacts and used a hybrid deductive-inductive analysis. An exploratory quantitative strand compared 61 consenting pre-program submissions with 26 consenting post-program submissions. Because submissions were anonymous and unlinked, Welch independent-samples tests were used. Post-program means were descriptively higher for reflective teaching, AI-supported planning, and inquiry-oriented design, and essentially unchanged for differentiated instruction; none of the four comparisons was statistically significant after Holm adjustment. Qualitative analysis generated five interconnected dimensions: designing for learner agency, self-regulated teaching and reflection, AI-supported learning design, designing for capability development, and critical AI literacy. The findings support a dual-layer interpretation in which teachers' reflective regulation and critical judgment mediate the design of opportunities intended to support learner agency and capability. Because the study measured teachers' reports and artifacts rather than students' experiences or outcomes, its contribution concerns pedagogical intentions and professional learning, not demonstrated gains in learner agency.

هوش مصنوعی مولد، پرسش‌های دیرینه‌ای را درباره نقش معلمان و شرایط آموزشی‌ای که در آن فناوری از خودمختاری یادگیرنده حمایت می‌کند، تشدید کرده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش ترکیبی تعبیه‌شده، به بررسی رویکردهایی پرداخت که معلمان اسرائیلی در طول یک برنامه توسعه حرفه‌ای هشت‌هفته‌ای درباره هوش مصنوعی، یادگیری خودتنظیمی و آموزش یادگیرنده‌محور گزارش و ارائه کردند. بخش اصلی کیفی پژوهش مبتنی بر بازتاب‌ها، پاسخ‌های پرسشنامه باز، طرح‌های درس و مصنوعات آموزشی بود و از تحلیل ترکیبی استقرایی-قیاسی بهره گرفت. بخش کمّی اکتشافی، ۶۱ مورد ارسالی پیش از برنامه را با ۲۶ مورد ارسالی پس از برنامه (با رضایت شرکت‌کنندگان) مقایسه کرد. با توجه به ناشناس و غیرمرتبط بودن داده‌ها، از آزمون‌های مستقل Welch استفاده شد. میانگین‌های پس از برنامه به طور توصیفی برای تدریس تأملی، برنامه‌ریزی با حمایت هوش مصنوعی و طراحی مبتنی بر پژوهش بالاتر بود و برای آموزش تفکیک‌شده تقریباً بدون تغییر باقی ماند؛ هیچ‌یک از چهار مقایسه پس از اصلاح Holm از لحاظ آماری معنادار نبود. تحلیل کیفی پنج بُعد به‌هم‌پیوسته را شناسایی کرد: طراحی برای عاملیت یادگیرنده، تدریس و بازتاب خودتنظیمی، طراحی یادگیری با حمایت هوش مصنوعی، طراحی برای توسعه قابلیت و سواد انتقادی هوش مصنوعی. یافته‌ها از تفسیر دو‌لایه‌ای حمایت می‌کنند که در آن تنظیم تأملی و قضاوت انتقادی معلمان، واسطه طراحی فرصت‌هایی است که با هدف حمایت از عاملیت و قابلیت یادگیرنده انجام می‌شود. از آنجا که این مطالعه گزارش‌ها و مصنوعات معلمان را سنجیده و نه تجربه‌ها یا پیامدهای دانش‌آموزان را، سهم آن به نیت‌های آموزشی و یادگیری حرفه‌ای مربوط می‌شود، نه بهبود اثبات‌شده عاملیت یادگیرنده.

Purpose Family cultural capital is an established explanation of educational inequality, and its relationship with academic achievement has been examined in previous Chinese research. Rather than proposing a new cultural-capital construct, this study provides an extension by examining the relative associations of cultural resources, parental education level and parent-child communication with academic achievement among high school students in Linfen, Shanxi Province. Methodology The study focuses on a smaller-city educational setting that has received less attention than national datasets and major metropolitan contexts in the literature considered here. A cross-sectional questionnaire survey was administered to 200 students aged 16–18 from two high schools in Linfen, Shanxi Province, selected through stratified cluster sampling. Academic achievement was measured using students’ reported end-of-term performance across three municipal examination subjects. Findings Correlation and regression analyses showed that all three dimensions were significantly and positively associated with academic outcomes, with parental education level showing the strongest association. The combined model accounted for nearly 69% of the variance in academic performance. The findings suggest that cultural resources, parental education level and meaningful parent-child communication are interrelated dimensions of the family context, but the results should not be interpreted as evidence of mediation because mediation effects were not formally tested. Originality Accordingly, the contribution of the study lies not in claiming novelty for the individual variables, but in examining whether established family cultural-capital relationships remain observable, and with what relative strength, within this specific high-school context. Implications The findings offer practical implications for family-school collaboration and context-sensitive educational support.

هدف: سرمایه فرهنگی خانواده به عنوان یکی از تبیین‌های شناخته‌شده نابرابری آموزشی مطرح است و رابطه آن با پیشرفت تحصیلی در پژوهش‌های پیشین چین مورد بررسی قرار گرفته است. این مطالعه به جای ارائه یک ساختار جدید از سرمایه فرهنگی، با بررسی ارتباط نسبی منابع فرهنگی، سطح تحصیلات والدین و ارتباط والد-فرزند با پیشرفت تحصیلی در میان دانش‌آموزان دبیرستانی شهر Linfen در استان Shanxi، گسترشی بر پژوهش‌های پیشین ارائه می‌دهد. روش‌شناسی: این پژوهش بر محیط آموزشی یک شهر کوچک تمرکز دارد که در مقایسه با داده‌های ملی و زمینه‌های کلان‌شهری، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. یک پیمایش مقطعی با استفاده از پرسشنامه از ۲۰۰ دانش‌آموز ۱۸-۱۶ ساله از دو دبیرستان شهر Linfen در استان Shanxi که با نمونه‌گیری خوشه‌ای طبقه‌بندی‌شده انتخاب شده بودند، انجام شد. پیشرفت تحصیلی با استفاده از عملکرد گزارش‌شده دانش‌آموزان در پایان ترم در سه درس آزمون شهری سنجیده شد. یافته‌ها: تحلیل همبستگی و رگرسیون نشان داد که هر سه بُعد به طور معنادار و مثبت با نتایج تحصیلی مرتبط هستند و سطح تحصیلات والدین قوی‌ترین ارتباط را نشان داد. مدل ترکیبی تقریباً ۶۹٪ از واریانس عملکرد تحصیلی را تبیین کرد. یافته‌ها حاکی از آن است که منابع فرهنگی، سطح تحصیلات والدین و ارتباط معنادار والد-فرزند ابعاد مرتبط با زمینه خانوادگی هستند، اما نتایج نباید به عنوان شواهدی از میانجی‌گری تفسیر شوند، زیرا اثرات میانجی‌گری به طور رسمی آزمون نشده‌اند. اصالت: بنابراین، سهم این مطالعه نه در ادعای نوآوری متغیرهای منفرد، بلکه در بررسی این است که آیا روابط شناخته‌شده سرمایه فرهنگی خانواده همچنان در این بستر خاص دبیرستانی قابل مشاهده است و با چه قدرت نسبی. پیامدها: یافته‌ها پیامدهای عملی برای همکاری خانواده و مدرسه و حمایت آموزشی حساس به زمینه ارائه می‌کند.

Introduction Legal and Ethical Business (LEB) curricula in higher education (HE) are traditionally taught through lectures and subsequently assessed via invigilated examinations. These methods have been shown to result in suboptimal student engagement, with challenges to students inculcating the desired theoretical knowledge. Studies have shown that authentic assessment (AA) offers a viable alternative towards enhancement of student learning, engagement, and skill development while maintaining academic integrity. This study proposes an authentic assessment practical framework for LEB. The proposed framework may support the adoption of AA in LEB curricula and in turn have a positive impact on student learning in higher education. Methods A systematic literature review (SLR) was employed to identify, evaluate, and synthesise existing research on the topic. The review followed a structured search, screening and categorisation process to develop the proposed evidence-informed framework for AA. Results A structured framework is proposed for implementing AA in Legal and Ethical Business curricula, comprising of five key processes: (1) selecting appropriate AA forms; (2) aligning AA characteristics with the chosen assessment design; (3) incorporating the anticipated impacts of AA; (4) implementing the designed AA within the curricula; and (5) evaluating its effectiveness. Discussion The proposed framework informed by the SLR and pedagogical experience of the author, aims to guide educators in adopting AA practices that are context-specific, pedagogically-sound, and aligned with learning outcomes. It offers a scaffolded framework for LEB curricula so that it can be structured across key dimensions of authenticity including real-world complexity, core knowledge and skills, as well as meaningful application in the contextual learning environment. It also offers potential applicability to other regulatory curricula in business education and other disciplines with similar learning outcomes. It may support institutions in upholding the necessity for continuous quality enhancement including innovation in teaching, learning and assessment, thereby enhancing the overall student learning experience.

مقدمه: برنامه‌های درسی حقوقی و اخلاقی کسب‌وکار (LEB) در آموزش عالی به طور سنتی از طریق سخنرانی تدریس و سپس از طریق آزمون‌های نظارت‌شده ارزیابی می‌شوند. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که این روش‌ها منجر به مشارکت کمتر دانشجویان شده و دانشجویان در درونی‌سازی دانش نظری مطلوب با چالش‌هایی مواجه می‌شوند. مطالعات نشان داده‌اند که ارزیابی اصیل (AA) جایگزینی مناسب برای ارتقاء یادگیری، مشارکت و توسعه مهارت‌های دانشجویان است و در عین حال یکپارچگی علمی را حفظ می‌کند. این مطالعه چارچوب عملی ارزیابی اصیل را برای LEB پیشنهاد می‌کند. چارچوب پیشنهادی می‌تواند از پذیرش AA در برنامه‌های درسی LEB حمایت کند و در نتیجه تأثیر مثبتی بر یادگیری دانشجویان در آموزش عالی داشته باشد. روش‌ها: مرور نظام‌مند ادبیات (SLR) برای شناسایی، ارزیابی و ترکیب پژوهش‌های موجود در این حوزه به کار گرفته شد. این مرور با یک فرایند جستجوی ساختاریافته، غربالگری و دسته‌بندی به منظور توسعه چارچوب مبتنی بر شواهد برای AA دنبال شد. نتایج: چارچوبی ساختاریافته برای اجرای AA در برنامه‌های درسی حقوقی و اخلاقی کسب‌وکار پیشنهاد شده است که شامل پنج فرایند کلیدی است: (۱) انتخاب اشکال مناسب AA؛ (۲) همسویی ویژگی‌های AA با طراحی ارزیابی انتخاب‌شده؛ (۳) گنجاندن تأثیرات مورد انتظار AA؛ (۴) اجرای AA طراحی‌شده در برنامه درسی؛ و (۵) ارزیابی اثربخشی آن. بحث: چارچوب پیشنهادی که مبتنی بر SLR و تجربه آموزشی نویسنده است، با هدف راهنمایی مدرسان در پذیرش شیوه‌های AA که متناسب با زمینه، از نظر آموزشی معتبر و همسو با نتایج یادگیری هستند، ارائه شده است. این چارچوب ساختاریافته برای برنامه‌های درسی LEB ارائه می‌دهد تا بتوان آن را در ابعاد کلیدی اصالت از جمله پیچیدگی دنیای واقعی، دانش و مهارت‌های اصلی و همچنین کاربرد معنادار در محیط یادگیری زمینه‌ای ساختاربندی کرد. همچنین قابلیت کاربرد بالقوه در سایر برنامه‌های درسی مقرراتی در آموزش کسب‌وکار و سایر رشته‌ها با نتایج یادگیری مشابه را دارد. این چارچوب می‌تواند از مؤسسات در حفظ ضرورت ارتقای مستمر کیفیت از جمله نوآوری در تدریس، یادگیری و ارزیابی حمایت کند و در نتیجه تجربه کلی یادگیری دانشجویان را ارتقاء دهد.

This study explores the collective learning experiences of university students, researchers, and community leaders during three research-creation processes aimed at designing territorial memory devices in the neighborhood of Moravia in Medellín, Colombia. A methodological itinerary was designed based on a service-learning approach to creative disciplines to conduct a community-based diagnostic process and identify needs related to memory processes in the area. An emphasis was placed on the need to transform the neighborhood's urban imaginary. This has long been marked by violence and spatial segregation, as part of the area was previously used as a municipal landfill site. The project sought to contribute to alternative representations of Moravia, a territory with a rich diversity of cultures and community initiatives. The results reveal the shared learning experiences of the participants, expressed collectively within the co-creation workshops and individually in field journals, theses, and other reports documenting the experiences. Preliminary findings highlighted the importance of cultivating a “community of dialogue” within the context of the research-creation process. The research outcomes were associated with have been categorized into four distinct groups based on their thematic relevance: the recognition of the process of collective creation both as a pedagogical and research process, and as a dialectic and relational one, through which sociocultural diversity serves as a driving force towards artistic production; the importance of the redefinition of roles through horizontal processes and the fostering of an active relationship academia-territory, valuing the neighborhood's collective memories and artistic expressions.

این مطالعه به بررسی تجارب یادگیری جمعی دانشجویان دانشگاه، پژوهشگران و رهبران جامعه در طول سه فرایند پژوهش ـ آفرینش می‌پردازد که با هدف طراحی ابزارهای حافظه سرزمینی در محله موراویا واقع در مدلین، کلمبیا انجام شده‌اند. یک مسیر روش‌شناختی بر اساس رویکرد یادگیری خدمت‌محور در رشته‌های خلاقانه طراحی شد تا فرایند تشخیص مبتنی بر جامعه را اجرا کرده و نیازهای مرتبط با فرایندهای حافظه در این منطقه را شناسایی کند. تأکید ویژه‌ای بر ضرورت تحول تصور شهری این محله صورت گرفت؛ تصوری که مدت‌هاست با خشونت و جدایی فضایی مشخص شده، چرا که بخشی از این منطقه پیش‌تر به عنوان محل دفن زباله شهری مورد استفاده قرار می‌گرفت. این پروژه در پی آن بود که به بازنمایی‌های جایگزین از موراویا، سرزمینی با تنوع فرهنگی غنی و ابتکارات اجتماعی متعدد، کمک کند. نتایج، تجارب یادگیری مشترک شرکت‌کنندگان را که به صورت جمعی در کارگاه‌های هم‌آفرینی و به صورت فردی در دفترچه‌های میدانی، پایان‌نامه‌ها و سایر گزارش‌های مستندسازی تجربه‌ها بیان شده‌اند، آشکار می‌سازد. یافته‌های اولیه بر اهمیت پرورش «جامعه گفت‌وگو» در بستر فرایند پژوهش ـ آفرینش تأکید داشتند. دستاوردهای پژوهش بر اساس ارتباط موضوعی به چهار گروه متمایز دسته‌بندی شده‌اند: شناسایی فرایند آفرینش جمعی هم به عنوان یک فرایند آموزشی و پژوهشی و هم به عنوان فرایندی دیالکتیکی و رابطه‌ای که در آن تنوع اجتماعی ـ فرهنگی به عنوان نیروی محرکه تولید هنری عمل می‌کند؛ اهمیت بازتعریف نقش‌ها از طریق فرایندهای افقی و تقویت رابطه فعال میان دانشگاه و سرزمین، و ارزش‌گذاری بر حافظه‌های جمعی و بیان‌های هنری محله.

This study examines how cross-subject integration in STEM education can be embedded within formal curriculum structures through institutional design rather than individual teacher initiative. The research was conducted at a STEM-specialist secondary school in Astana, Kazakhstan, where informatics functions as a coordinating subject across science and humanities disciplines. The study analyses two dimensions of curriculum organisation: (1) the vertical progression of the informatics curriculum across Grades 6–10, from digital literacy and data handling to programming and independent project work; and (2) a horizontal coordination mechanism in which informatics and subject teachers design shared learning tasks and independently assess different dimensions of the same student products. Data include curriculum documents, assessment rubrics, student project work ( n = 36 students, comprising three complete project groups from the chemistry integration cycle), and teacher perspectives collected through informal conversational exchanges. Findings document how co-assessment structures differentiated disciplinary feedback from two independent knowledge positions within a single task, and how teachers perceived this structure as making disciplinary expectations more explicit in student preparation. The study introduces the concept of an interdisciplinary assessment ecology as a distributed evaluation structure in which subject specialists assess distinct dimensions of shared student artefacts. The results suggest that such integration can be implemented through formal planning routines embedded in existing curriculum structures without additional curriculum time for students or external funding, though it does require coordinated teacher time for quarterly cross-departmental planning sessions.

این مطالعه بررسی می‌کند که چگونه ادغام میان‌موضوعی در آموزش STEM می‌تواند از طریق طراحی نهادی و نه صرفاً ابتکار فردی معلمان، در ساختارهای رسمی برنامهٔ درسی جای گیرد. پژوهش در یک دبیرستان تخصصی STEM در آستانه، قزاقستان انجام شده است که در آن، درس انفورماتیک به عنوان یک موضوع هماهنگ‌کننده میان رشته‌های علوم و علوم انسانی ایفای نقش می‌کند. این مطالعه دو بُعد از سازماندهی برنامهٔ درسی را تحلیل می‌کند: (۱) پیشرفت عمودی برنامهٔ درسی انفورماتیک در پایه‌های ششم تا دهم، از سواد دیجیتال و داده‌پردازی تا برنامه‌نویسی و کار پروژه‌ای مستقل؛ و (۲) سازوکار هماهنگی افقی که در آن معلمان انفورماتیک و سایر دروس، وظایف یادگیری مشترک طراحی کرده و به طور مستقل ابعاد مختلف یک محصول دانش‌آموزی را ارزیابی می‌کنند. داده‌ها شامل اسناد برنامهٔ درسی، روبریک‌های ارزیابی، کارهای پروژه‌ای دانش‌آموزان (n = 36 دانش‌آموز، شامل سه گروه کامل پروژه از چرخهٔ ادغام شیمی) و دیدگاه‌های معلمان که از طریق گفتگوهای غیررسمی جمع‌آوری شده‌اند، می‌باشد. یافته‌ها نشان می‌دهد که ساختارهای هم‌ارزیابی، بازخوردهای متمایز رشته‌ای را از دو جایگاه دانشی مستقل در قالب یک وظیفه واحد فراهم می‌کند و معلمان این ساختار را موجب شفاف‌تر شدن انتظارات رشته‌ای در آماده‌سازی دانش‌آموزان می‌دانند. این مطالعه مفهوم «بوم‌شناسی ارزیابی میان‌رشته‌ای» را به عنوان ساختار ارزیابی توزیع‌شده‌ای معرفی می‌کند که در آن متخصصان هر رشته، ابعاد متمایز مصنوعات مشترک دانش‌آموزی را ارزیابی می‌کنند. نتایج نشان می‌دهد چنین ادغامی می‌تواند از طریق روال‌های برنامه‌ریزی رسمی که در ساختارهای موجود برنامهٔ درسی تعبیه شده‌اند، بدون نیاز به زمان اضافی برای دانش‌آموزان یا تأمین مالی خارجی اجرا شود، هرچند نیازمند هماهنگی زمانی معلمان برای جلسات برنامه‌ریزی میان‌بخشی فصلی است.

Science education seeks not only to expand learners' knowledge but also to develop scientific ways of explaining natural phenomena. This requires more than transmitting disciplinary information. Learners must recognise why scientific concepts become necessary, how they extend or revise existing explanations, and under what conditions they provide meaningful accounts of the physical world. The educational challenge therefore concerns not only which concepts should be taught, but also the instructional reasoning surrounding their introduction.Science education research has generated substantial knowledge through conceptual change, inquiry-based learning, model-based instruction, learning progressions, productive preparation, and related traditions. These approaches have shown the importance of engaging prior ideas, recognising explanatory limitations, refining representations, and applying knowledge across contexts. Yet one decision connecting many of these processes often remains implicit: the introduction of formal scientific concepts (Duit and Treagust, 2012;Méheut and Psillos, 2004;Steenhof et al., 2020;Minner et al., 2010;Campbell et al., 2015).In this article, formal concept entry refers to the point at which a scientific construct is presented in an explicit disciplinary form, for example as a named concept or definition, symbolic or mathematical representation, law, model, or related formal structure. Such constructs frequently enter instruction through curricular sequence, textbook organisation, or teaching convention. These arrangements may be appropriate, but the educational justification for formal concept entry is seldom examined directly: not whether the construct belongs in the curriculum, but whether its formal presentation is coordinated with the explanatory work Commented [S[1]: 'U' was missing in '.edu'. Now that is included learners are expected to perform. This issue has renewed practical importance as learners increasingly encounter completed definitions, derivations, simulations, and explanations through digital platforms and generative artificial intelligence before instruction has established their explanatory significance. Greater access to formal scientific information does not itself establish when a construct becomes meaningful within learners' developing understanding (Kumar et al., 2026). This Opinion therefore argues that formal concept entry deserves explicit consideration as an instructional decision. The central question is not whether formal scientific concepts should be introduced early or late, but whether their introduction is instructionally justified by the explanatory work learners are expected to perform.To support reflection on this question, I propose the Concept Genesis Framework (CGF). CGF is an instructor-facing conceptual architecture for examining how formal scientific concepts are prepared, introduced, interpreted, and integrated within learning. It neither replaces established educational theories nor prescribes a universal teaching sequence. Its contribution is to provide a coherent language for considering the instructional justification of formal concept entry.CGF does not arise from a single theory of learning. Its design draws on several established traditions that converge on a common instructional concern: learners interpret new scientific ideas through prior understanding, may need to recognise limitations in existing explanations, and require representational and explanatory support to integrate new disciplinary constructs.Conceptual-change scholarship provides one foundation through its attention to existing conceptions, explanatory inadequacy, and the restructuring of understanding (Strike and Posner, 1982;Duit and Treagust, 2012). Nersessian (1989) adds a representational perspective by emphasising that scientific understanding involves the construction and coordination of conceptual and mathematical representations rather than the reception of completed definitions alone. Inquiry and teaching-learning sequence research further situate such conceptual development within deliberately organised instructional activity (Sandoval and Reiser, 2004;Méheut and Psillos, 2004).CGF does not depend on a single philosophical doctrine. Its orientation is epistemic and instructional: scientific concepts are treated as disciplinary resources for explanation, representation, and prediction rather than as isolated verbal or symbolic entities. ThisReviewer comment 1 has been addressed Paragraph beginning -Concepts, equations------and ending (Kumar et al., 2026), has been replaced with the new paragraph-starting -In this article---------and ending (Kumar et al., 2026).orientation is compatible with constructivist perspectives insofar as it recognises prior understanding and active meaning-making. CGF is not, however, proposed as a constructivist theory of learning, nor does it assume that learners independently rediscover disciplinary knowledge. Its narrower concern is whether the instructional conditions surrounding formal concept entry allow a scientific construct to perform meaningful explanatory work within a learning situation.The ten elements of CGF are consequently described as instructional functions rather than whether it can be used across related contexts (Disciplinary Transfer); and how it supports subsequent learning (Forward Linkage). The framework does not claim that these ten functions are empirically invariant or that all must occur in a fixed order. Depending on the concept, discipline, learners, and instructional purpose, they may overlap, recur, be compressed, or be unnecessary.Scientific concepts are not merely definitions, symbols, or equations. They are intellectual tools developed to explain, organise, and predict phenomena. Although learners often encounter them in completed disciplinary form, instruction must determine how they can become meaningful explanatory resources rather than isolated information.CGF organises ten instructional functions around this problem. The number ten reflects this analytical differentiation of instructional work surrounding formal concept entry rather than an assumed set of invariant cognitive stages. These functions describe a flexible educational logic, not fixed learner stages or a mandatory sequence. Depending on the concept, discipline, learners, and instructional purpose, they may overlap, recur, be compressed, or be unnecessary. (Sandoval and Reiser, 2004;Rea-Ramirez et al., 2009). Its educational value lies in orienting learners towards a meaningful explanatory objective.As learners attempt to address the question, they may recognise that their current explanations or reasoning strategies are insufficient. CGF describes this recognition as Cognitive Tension.It is neither required nor sufficient for conceptual change, but it can help learners recognise the limits of their existing explanatory resources (Strike and Posner, 1982;Rea-Ramirez et al., 2009).: correction of the wording in Figure 1 from "comprises of ten instructional functions" to "comprises ten instructional functions." Minor typographical errors identified within the figure have also been corrected.Recognition of these limitations may generate Epistemic Need: an appreciation that an additional scientific construct is required to explain, organise, or predict observations more adequately. Epistemic need differs from curiosity alone because it concerns the perceived explanatory necessity of a new concept. It may emerge spontaneously or through instructional guidance (Lee et al., 2021).Instruction may then examine the boundaries, assumptions, or inadequacies of existing explanations. A model may fail under new conditions, conflict with evidence, or prove too limited for a broader domain (Rea-Ramirez et al., 2009;Sommeillier et al., 2021).Identifying such limitations does not require rejecting earlier explanations entirely. Scientific understanding often develops through extension, refinement, and specification rather than complete replacement.Historical reconstruction can show why concepts emerged, but it is only one route to explanatory necessity. The need for a concept may also become visible through experimental anomalies, engineering constraints, mathematical inconsistency, model comparison, simulation, or unresolved disciplinary questions (Matthews, 1992). The objective is not to reproduce scientific history, but to clarify the explanatory conditions that justify introducing a formal scientific concept.Concept Genesis denotes the instructional point at which the formal scientific construct is explicitly introduced, stabilised, or recognised as an appropriate response to the identified explanatory problem. It does not imply that learners independently reinvent disciplinary knowledge or experience a single moment of discovery. Terminology or representations may appear earlier, but Concept Genesis marks the point at which they acquire coherent disciplinary meaning (Stamovlasis et al., 2005;Cook, 2006).Concepts gain precision through equations, symbols, graphs, diagrams, models, or other disciplinary representations. CGF defines formalisation broadly because representationalPeriod is included, which was missing practices differ across scientific fields. Concept Genesis and Formalisation are analytically distinct but educationally interconnected and may develop recursively.Correctly manipulating a representation does not necessarily indicate understanding (Stamovlasis et al., 2005). Scientific Interpretation connects formal constructs with their explanatory meaning, assumptions, domains of applicability, predictive capacity, and disciplinary significance. It therefore links procedural use with conceptual understanding.Understanding becomes educationally valuable when learners can extend it beyond the immediate instructional setting. Disciplinary Transfer involves applying a concept across related problems, conditions, contexts, or scales. Transfer should not be assumed from success on familiar tasks but treated as an outcome requiring instructional design and observation (Lobato and Hohensee, 2021).Through Forward Linkage, a newly acquired concept becomes a resource for subsequent models, explanations, and disciplinary learning. Formal concept entry is therefore not only about introducing an individual construct, but also about supporting the progressive organisation of scientific understanding across a curriculum.Taken together, these functions enable educators to examine how formal scientific concepts are prepared, introduced, interpreted, extended, and connected. CGF does not prescribe a universal route to learning. It provides a structured language for considering whether formal concept entry is instructionally justified within a particular educational context.CGF is a conceptual lens for instructional planning and reflection, not a new theory of learning, a validated instructional model, or a prescriptive teaching method. It does not replace inquirybased learning, conceptual change, model-based instruction, productive preparation, learning cycles, teaching-learning sequences, or related evidence-informed approaches (Méheut and Psillos, 2004;Minner et al., 2010;Duit and Treagust, 2012;Campbell et al., 2015).Instead, it organises instructional functions recognised across these traditions around the specific question of formal concept entry.The framework does not require all ten functions to appear, nor does it prescribe their order. Scientific disciplines differ in conceptual structure, mathematical demands, representational practices, and curricular constraints. Learners also differ in prior knowledge, educational goals, cognitive resources, and learning contexts. The functions may therefore overlap, recur, or be omitted.CGF also does not advocate delayed instruction. Early introduction of terminology, diagrams, notation, or simplified models may sometimes provide necessary scaffolding (Cook, 2006). In other situations, learners may benefit from first recognising an explanatory limitation. The relevant judgement concerns not timing in isolation, but whether a formal scientific concept can support the explanatory work required within the learning situation.The framework may be especially useful for concepts that are abstract, counterintuitive, mathematically constituted, foundational for later learning, or commonly presented only in completed formal form. It may be unnecessary for straightforward factual knowledge, routine procedural skills, directly observable phenomena, or situations in which immediate explicit instruction is clearly appropriate.Its educational value remains an empirical question. CGF should therefore be treated as a conceptual proposition that invites evaluation across disciplines, educational levels, and instructional settings.Learners may reproduce definitions, derivations, or equations while remaining uncertain about why a construct became necessary, what problem it addresses, or where it applies. Procedural competence remains educationally important, but it does not always develop together with explanatory understanding (Stamovlasis et al., 2005). Formal concept entry should therefore be judged not only by what learners can perform, but also by the understanding that the construct is intended to support.Concept introduction is also rarely a single event. Terminology, qualitative descriptions, diagrams, equations, computational procedures, and canonical explanations need not enter instruction simultaneously. Each may serve a different role. Formal concept entry is therefore better understood as a distributed instructional process whose components can be introduced according to their explanatory function.This perspective also refines the idea of learner readiness. Readiness is not simply the completion of prerequisite activities. It concerns the relationship between the explanatory demands of a learning situation and learners' capacity to integrate a new construct meaningfully. Prior knowledge, representational support, cognitive demands, recognition of limitations, and instructional guidance all shape this capacity (Cook, 2006;Steenhof et al., 2020).Learner difficulty alone does not justify introducing a formal scientific concept. Productive struggle is not an educational goal in itself, and immediate explanation does not necessarily prevent understanding. Effective teaching requires judgement about when exploration, representation, explanation, and direct guidance are most educationally useful (Steenhof et al., 2020).Because these judgements vary across thermodynamics, quantum chemistry, biology, engineering, and other disciplines, CGF remains deliberately flexible. Its purpose is not to standardise concept introduction, but to make the reasoning behind it more visible.The principal contribution of CGF is to make explicit an instructional decision often embedded within broader pedagogy: why a formal scientific concept is introduced at a particular point in learning. This perspective complements existing educational research rather than competing with it. Diverse traditions may organise teaching differently, yet many confront the transition from provisional or intuitive explanations to formal scientific concepts. Treating that transition as an object of reflection may create a useful point of dialogue across approaches.The framework also has implications for curriculum design and educational research. Curricula typically specify what should be taught but provide less guidance about the reasoning supporting the introduction of particular concepts, representations, or mathematical formulations (Méheut and Psillos, 2004). Attention to formal concept entry may help educators align curricular expectations, learner preparedness, explanatory demands, and instructional support. In research, it may offer an additional dimension for describing interventions and interpreting differences across learning environments.Its relevance is heightened by contemporary digital learning. Learners may now encounter formal scientific language and representations before an instructional context has established their explanatory significance (Kumar et al., 2026). The educator's role therefore extends beyond providing information towards helping learners understand when and why formal constructs become useful.Several limitations remain. CGF has not undergone systematic empirical validation and does not claim that explicit attention to concept entry will necessarily improve understanding or transfer. Its functions may not operate uniformly across disciplines, learner populations, or educational levels. Instructional decisions also remain shaped by curriculum, assessment, institutional constraints, teacher expertise, available time, and learner diversity.Future studies may investigate how educators currently justify formal concept entry, how such judgements vary across disciplines, and whether making them explicit influences conceptual understanding, transfer, curriculum design, teacher education, or research reporting. These studies would not seek a universal rule for early or delayed instruction. They would examine whether greater transparency regarding the reasoning behind concept entry contributes meaningfully to science education.In conclusion, the educational significance of a formal scientific concept lies not only in its disciplinary content, but also in the instructional judgement governing when it becomes meaningful within learners' developing explanations of the natural world. CGF offers a conceptual architecture for examining that judgement. Recognising formal concept entry as an explicit instructional decision may help clarify how scientific knowledge becomes meaningful during learning.

آموزش علوم نه تنها به گسترش دانش فراگیران می‌پردازد، بلکه هدف آن توسعه شیوه‌های علمی تبیین پدیده‌های طبیعی نیز هست. این امر فراتر از انتقال صرف اطلاعات تخصصی است. فراگیران باید دریابند چرا مفاهیم علمی ضرورت می‌یابند، چگونه این مفاهیم تبیین‌های موجود را گسترش داده یا اصلاح می‌کنند و تحت چه شرایطی می‌توانند تبیین‌های معناداری از جهان فیزیکی ارائه دهند. بنابراین، چالش آموزشی صرفاً به این محدود نمی‌شود که کدام مفاهیم باید آموزش داده شوند، بلکه استدلال آموزشی پیرامون معرفی آن‌ها نیز اهمیت دارد. پژوهش‌های آموزش علوم از طریق تغییر مفهومی، یادگیری مبتنی بر پژوهش، آموزش مبتنی بر مدل، پیشرفت‌های یادگیری، آمادگی مولد و سنت‌های مرتبط، دانش قابل توجهی تولید کرده‌اند. این رویکردها اهمیت درگیر کردن ایده‌های پیشین، شناسایی محدودیت‌های تبیینی، اصلاح بازنمایی‌ها و به‌کارگیری دانش در زمینه‌های مختلف را نشان داده‌اند. با این حال، تصمیمی که بسیاری از این فرایندها را به هم پیوند می‌دهد، اغلب ضمنی باقی می‌ماند: ورود مفاهیم علمی رسمی (Duit و Treagust، ۲۰۱۲؛ Méheut و Psillos، ۲۰۰۴؛ Steenhof و همکاران، ۲۰۲۰؛ Minner و همکاران، ۲۰۱۰؛ Campbell و همکاران، ۲۰۱۵). در این مقاله، ورود رسمی مفهوم به نقطه‌ای اشاره دارد که یک سازه علمی به صورت صریح و تخصصی، مانند یک مفهوم یا تعریف نام‌گذاری‌شده، بازنمایی نمادین یا ریاضی، قانون، مدل یا ساختار رسمی مرتبط ارائه می‌شود. این سازه‌ها اغلب از طریق توالی برنامه درسی، سازماندهی کتاب درسی یا عرف تدریس وارد آموزش می‌شوند. این ترتیبات ممکن است مناسب باشند، اما توجیه آموزشی برای ورود رسمی مفهوم به ندرت به طور مستقیم بررسی می‌شود: نه اینکه آیا سازه باید در برنامه درسی باشد، بلکه آیا ارائه رسمی آن با کار تبیینی که از فراگیران انتظار می‌رود هماهنگ است. این مسئله با توجه به اینکه فراگیران بیش از پیش با تعاریف کامل، استنتاج‌ها، شبیه‌سازی‌ها و تبیین‌ها از طریق بسترهای دیجیتال و هوش مصنوعی مولد پیش از آنکه اهمیت تبیینی آن‌ها در آموزش تثبیت شده باشد مواجه می‌شوند، اهمیت عملی تازه‌ای یافته است. دسترسی بیشتر به اطلاعات علمی رسمی به خودی خود تعیین نمی‌کند که چه زمانی یک سازه درک معناداری در فهم در حال رشد فراگیران پیدا می‌کند (Kumar و همکاران، ۲۰۲۶). بنابراین، این مقاله بر این باور است که ورود رسمی مفهوم شایسته توجه صریح به عنوان یک تصمیم آموزشی است. پرسش اصلی این نیست که آیا مفاهیم علمی رسمی باید زود یا دیر معرفی شوند، بلکه این است که آیا معرفی آن‌ها با کار تبیینی که از فراگیران انتظار می‌رود، توجیه آموزشی دارد یا خیر. برای حمایت از تأمل در این پرسش، چارچوب تکوین مفهوم (CGF) پیشنهاد می‌شود. CGF معماری مفهومی برای مدرسان است تا بررسی کنند که چگونه مفاهیم علمی رسمی آماده، معرفی، تفسیر و در یادگیری ادغام می‌شوند. این چارچوب جایگزین نظریه‌های آموزشی موجود نیست و توالی تدریس جهان‌شمولی را تجویز نمی‌کند. سهم آن ارائه زبانی منسجم برای تأمل درباره توجیه آموزشی ورود رسمی مفهوم است. CGF از یک نظریه واحد یادگیری نشأت نمی‌گیرد. طراحی آن مبتنی بر چند سنت تثبیت‌شده است که بر یک دغدغه مشترک آموزشی تمرکز دارند: فراگیران ایده‌های علمی جدید را از طریق فهم پیشین تفسیر می‌کنند، ممکن است لازم باشد محدودیت‌های تبیین‌های موجود را شناسایی کنند و برای ادغام سازه‌های تخصصی جدید به حمایت بازنمایی و تبیینی نیاز دارند. پژوهش‌های تغییر مفهومی با توجه به تصورات موجود، ناکافی بودن تبیین‌ها و بازسازی فهم، یکی از بنیان‌ها را فراهم می‌کنند (Strike و Posner، ۱۹۸۲؛ Duit و Treagust، ۲۰۱۲). Nersessian (۱۹۸۹) با تأکید بر اینکه فهم علمی مستلزم ساخت و هماهنگی بازنمایی‌های مفهومی و ریاضی است و نه صرفاً دریافت تعاریف کامل، دیدگاه بازنمایی را می‌افزاید. پژوهش‌های یادگیری مبتنی بر پژوهش و توالی تدریس-یادگیری نیز این تحول مفهومی را در فعالیت آموزشی سازمان‌یافته قرار می‌دهند (Sandoval و Reiser، ۲۰۰۴؛ Méheut و Psillos، ۲۰۰۴). CGF به یک مکتب فلسفی خاص وابسته نیست. رویکرد آن معرفت‌شناختی و آموزشی است: مفاهیم علمی به عنوان منابع تخصصی برای تبیین، بازنمایی و پیش‌بینی تلقی می‌شوند، نه صرفاً موجودیت‌های لفظی یا نمادین منفرد. این رویکرد با دیدگاه‌های سازنده‌گرایانه تا جایی سازگار است که فهم پیشین و ساخت فعال معنا را به رسمیت می‌شناسد. با این حال، CGF به عنوان نظریه سازنده‌گرای یادگیری پیشنهاد نمی‌شود و فرض نمی‌کند که فراگیران به طور مستقل دانش تخصصی را بازکشف می‌کنند. دغدغه محدودتر آن این است که آیا شرایط آموزشی پیرامون ورود رسمی مفهوم اجازه می‌دهد یک سازه علمی در یک موقعیت یادگیری کارکرد تبیینی معنادار ایفا کند یا خیر. به همین دلیل، ده عنصر CGF به عنوان کارکردهای آموزشی توصیف می‌شوند، نه اینکه آیا می‌توان آن را در زمینه‌های مرتبط به کار برد (انتقال تخصصی) و چگونه از یادگیری بعدی حمایت می‌کند (پیوند رو به جلو). این چارچوب ادعا نمی‌کند که این ده کارکرد به طور تجربی ثابت یا همه باید به ترتیب مشخصی رخ دهند. بسته به مفهوم، رشته، فراگیران و هدف آموزشی، ممکن است این کارکردها همپوشانی، تکرار، فشرده یا غیرضروری باشند. مفاهیم علمی صرفاً تعاریف، نمادها یا معادلات نیستند. آن‌ها ابزارهای فکری هستند که برای تبیین، سازماندهی و پیش‌بینی پدیده‌ها توسعه یافته‌اند. اگرچه فراگیران اغلب آن‌ها را به صورت کامل و تخصصی دریافت می‌کنند، آموزش باید تعیین کند که چگونه می‌توانند به منابع تبیینی معنادار تبدیل شوند، نه اطلاعات منفرد. CGF ده عنصر را سازمان می‌دهد.

Angle is a fundamental concept that students need to learn correctly, as it is one of the building blocks of geometry and is embedded in many geometry topics. This study aimed to determine seventh-grade middle school students’ concept definitions and concept images of angle, as well as the ways in which they associated their concept definitions with their concept images. Adopting a qualitative research method, a form consisting of 23 open-ended questions was prepared by taking into account most of the angle-related learning outcomes up to the seventh grade. The form was administered to 168 seventh-grade students attending two state middle schools; after the written data were analysed, clinical interviews were conducted using the same form with 9 participants selected through criterion sampling. The data were analysed using qualitative data analysis and interpreted within Tall and Vinner’s concept image-concept definition framework. The findings showed that the participants held incorrect or incomplete images of angle and largely produced their personal concept definitions from their concept images. The participants could not define angle formally, confused angle with angle measure, and mostly emphasised the measure-related aspect of angle. They also had difficulty using the concept of angle in problem situations. The results point to the importance of learning environments in which the dynamic and static aspects of angle are associated and in which everyday-life contexts and dynamic geometry tools are used.

زاویه یکی از مفاهیم بنیادی است که دانش‌آموزان باید به‌درستی آن را بیاموزند، چرا که یکی از اجزای سازنده هندسه بوده و در بسیاری از مباحث هندسی جای گرفته است. هدف این پژوهش تعیین تعاریف مفهومی و تصاویر مفهومی دانش‌آموزان پایه هفتم متوسطه دربارهٔ زاویه و همچنین بررسی نحوه ارتباط تعاریف مفهومی آنان با تصاویر مفهومی‌شان بود. این پژوهش با اتخاذ روش کیفی انجام شد و فرمی شامل ۲۳ پرسش بازپاسخ با توجه به اکثر اهداف یادگیری مرتبط با زاویه تا پایه هفتم تهیه گردید. این فرم برای ۱۶۸ دانش‌آموز پایه هفتم که در دو مدرسه دولتی متوسطه تحصیل می‌کردند اجرا شد؛ پس از تحلیل داده‌های مکتوب، مصاحبه‌های بالینی با استفاده از همان فرم با ۹ نفر از شرکت‌کنندگان که به روش نمونه‌گیری مبتنی بر معیار انتخاب شده بودند، انجام گرفت. داده‌ها با استفاده از تحلیل داده‌های کیفی و در چارچوب تصویر مفهومی-تعریف مفهومی Tall و Vinner تفسیر شدند. یافته‌ها نشان داد که شرکت‌کنندگان تصاویر نادرست یا ناقصی از زاویه داشتند و عمدتاً تعاریف مفهومی شخصی خود را از تصاویر مفهومی‌شان استخراج می‌کردند. شرکت‌کنندگان قادر به تعریف رسمی زاویه نبودند، زاویه را با اندازه زاویه اشتباه می‌گرفتند و عمدتاً بر جنبه مرتبط با اندازه زاویه تأکید داشتند. همچنین در به‌کارگیری مفهوم زاویه در موقعیت‌های مسئله‌محور با دشواری مواجه بودند. نتایج بر اهمیت محیط‌های یادگیری که در آن‌ها جنبه‌های پویا و ایستای زاویه با یکدیگر مرتبط می‌شوند و از زمینه‌های زندگی روزمره و ابزارهای هندسه پویا استفاده می‌شود، تأکید دارد.

Introduction Although instruments exist to assess complex thinking in college students, their application has limitations in specific disciplinary contexts, and no validated measure is available specifically to assess this construct in the research training of Peruvian engineering students. This study aimed to develop and validate the Complex Thinking Scale for Scientific Research (CTS-SR) among Peruvian engineering students. Methods An instrumental study was conducted with 506 university students divided into non-overlapping exploratory ( n = 250) and confirmatory ( n = 256) subsamples. The scale was initially developed from a five-dimensional theoretical framework comprising problemsolving, critical analysis, metacognition, systems analysis, and creativity. Results Exploratory analyses indicated that the initial dimensions converged empirically into two broader, interrelated domains: criticalstrategic reasoning and metacognitive self-regulation with systemic understanding. The final two-factor model comprised 23 items and showed adequate fit in the confirmatory sample (CFI = 0.964; RMSEA = 0.059) and high internal consistency ( ω = 0.944). Complex thinking was positively associated with satisfaction with studies and positive stress and showed a weak negative association with negative stress. Discussion The CTS-SR-23 provides preliminary, context-specific psychometric evidence for assessing complex thinking in scientific research among Peruvian engineering students. Because the final model involved additional item refinement within the CFA subsample, the 23-item version has not yet been independently cross-validated. Further validation using the unchanged CTS-SR-23 in independent samples and across academic disciplines and cultural contexts is warranted.

مقدمه: اگرچه ابزارهایی برای سنجش تفکر پیچیده در دانشجویان دانشگاهی وجود دارد، کاربرد آن‌ها در زمینه‌های تخصصی رشته‌ای با محدودیت‌هایی مواجه است و تاکنون ابزار معتبری به طور خاص برای سنجش این سازه در آموزش پژوهشی دانشجویان مهندسی پرو تدوین نشده‌است. هدف این مطالعه، تدوین و اعتبارسنجی مقیاس تفکر پیچیده برای پژوهش علمی (CTS-SR) در میان دانشجویان مهندسی پرو بود. روش‌ها: این پژوهش از نوع مطالعات ابزاری بود که با مشارکت ۵۰۶ دانشجوی دانشگاهی انجام شد و نمونه به دو زیرنمونه غیرهمپوشان اکتشافی (n = 250) و تأییدی (n = 256) تقسیم گردید. مقیاس اولیه بر اساس چارچوب نظری پنج‌بعدی شامل حل مسئله، تحلیل انتقادی، فراشناخت، تحلیل سیستم‌ها و خلاقیت تدوین شد. یافته‌ها: تحلیل‌های اکتشافی نشان داد که ابعاد اولیه به صورت تجربی در دو حوزه کلی‌تر و مرتبط با یکدیگر همگرا می‌شوند: استدلال انتقادی-راهبردی و خودتنظیمی فراشناختی همراه با درک سیستمی. مدل نهایی دو عاملی شامل ۲۳ گویه بود و در نمونه تأییدی برازش مناسبی نشان داد (CFI = 0.964؛ RMSEA = 0.059) و از همسانی درونی بالایی برخوردار بود (ω = 0.944). تفکر پیچیده با رضایت از تحصیل و استرس مثبت رابطه مثبت و با استرس منفی رابطه منفی ضعیفی داشت. بحث: نسخه ۲۳ گویه‌ای CTS-SR شواهد روان‌سنجی اولیه و متناسب با زمینه را برای سنجش تفکر پیچیده در پژوهش علمی در میان دانشجویان مهندسی پرو ارائه می‌دهد. با توجه به اصلاحات انجام‌شده بر روی گویه‌ها در زیرنمونه تحلیل عاملی تأییدی، نسخه ۲۳ گویه‌ای هنوز به طور مستقل اعتبارسنجی متقابل نشده‌است. اعتبارسنجی بیشتر با استفاده از نسخه بدون تغییر CTS-SR-23 در نمونه‌های مستقل و در رشته‌ها و زمینه‌های فرهنگی مختلف توصیه می‌شود.

Introduction Promoting scientific argumentation in the context of socio-scientific issues remains a major challenge in science education. Artificial intelligence offers new opportunities to provide adaptive feedback on students’ written arguments; however, little is known about learners’ perceptions of hybrid learning environments that combine AI-supported feedback with peer feedback under authentic classroom conditions. This study presents the development and pilot evaluation of SMOKEChem, a web-based learning environment designed to foster scientific argumentation through AI-supported and collaborative feedback processes. Methods An exploratory mixed-methods design was employed to investigate learners’ perceptions of SMOKEChem during regular chemistry lessons. A total of 130 secondary school students (mean age = 15 years) participated in the study. Quantitative data were collected using questionnaires assessing technology acceptance, cognitive load, and chatbot usability, while qualitative responses explored students’ perceptions of peer feedback. Results The findings indicate that SMOKEChem was perceived as useful, user-friendly, and cognitively balanced, with low levels of extraneous cognitive load and high levels of germane cognitive load. Furthermore, students perceived AI-supported and peer feedback as fulfilling complementary functions: acceptance and usability data indicate that AI provided immediate, structured guidance for revising arguments, while qualitative data on peer feedback point to dialogic reflection, perspective-taking, and collaborative knowledge construction. Discussion The findings provide initial empirical evidence that hybrid feedback designs combining AI-supported and peer feedback can effectively support scientific argumentation in socio-scientific contexts. The complementary strengths of both feedback sources highlight the potential of integrating AI into collaborative learning environments rather than replacing peer interaction. These results provide practical implications for the design of AI-supported argumentation environments and inform future research on hybrid feedback approaches in science education.

مقدمه: ارتقای استدلال علمی در زمینه مسائل اجتماعی-علمی همچنان یکی از چالش‌های عمده در آموزش علوم به‌شمار می‌رود. هوش مصنوعی فرصت‌های جدیدی را برای ارائه بازخورد تطبیقی بر استدلال‌های نوشتاری دانش‌آموزان فراهم می‌کند؛ با این حال، اطلاعات اندکی درباره ادراک یادگیرندگان از محیط‌های یادگیری ترکیبی که بازخورد مبتنی بر هوش مصنوعی را با بازخورد همتایان در شرایط واقعی کلاس درس تلفیق می‌کنند، وجود دارد. این مطالعه به معرفی توسعه و ارزیابی اولیه SMOKEChem، یک محیط یادگیری مبتنی بر وب که با هدف تقویت استدلال علمی از طریق فرآیندهای بازخورد مبتنی بر هوش مصنوعی و همکاری طراحی شده است، می‌پردازد. روش‌ها: یک طرح اکتشافی آمیخته برای بررسی ادراک یادگیرندگان از SMOKEChem در جریان کلاس‌های معمول شیمی به‌کار گرفته شد. در مجموع ۱۳۰ دانش‌آموز دبیرستانی (میانگین سنی = ۱۵ سال) در این پژوهش شرکت کردند. داده‌های کمی از طریق پرسشنامه‌هایی درباره پذیرش فناوری، بار شناختی و قابلیت استفاده چت‌بات گردآوری شد و پاسخ‌های کیفی به بررسی ادراک دانش‌آموزان از بازخورد همتایان پرداخت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که SMOKEChem به‌عنوان ابزاری مفید، کاربرپسند و دارای تعادل شناختی ادراک شد و سطوح بار شناختی بیرونی پایین و بار شناختی سازنده بالایی را نشان داد. افزون بر این، دانش‌آموزان بازخورد مبتنی بر هوش مصنوعی و بازخورد همتایان را دارای کارکردهای مکمل تلقی کردند: داده‌های پذیرش و قابلیت استفاده نشان داد که هوش مصنوعی راهنمایی فوری و ساختاریافته‌ای برای بازنگری استدلال‌ها ارائه می‌دهد، در حالی که داده‌های کیفی درباره بازخورد همتایان به بازتاب گفت‌وگویی، دیدگاه‌پذیری و ساخت دانش مشارکتی اشاره داشت. بحث: یافته‌ها شواهد تجربی اولیه‌ای ارائه می‌دهند که طراحی بازخورد ترکیبی با ادغام بازخورد مبتنی بر هوش مصنوعی و بازخورد همتایان می‌تواند به‌طور مؤثری از استدلال علمی در زمینه‌های اجتماعی-علمی حمایت کند. نقاط قوت مکمل هر دو منبع بازخورد، پتانسیل ادغام هوش مصنوعی در محیط‌های یادگیری مشارکتی به‌جای جایگزینی تعامل همتایان را برجسته می‌کند. این نتایج پیامدهای عملی برای طراحی محیط‌های استدلال مبتنی بر هوش مصنوعی داشته و پژوهش‌های آتی درباره رویکردهای بازخورد ترکیبی در آموزش علوم را هدایت می‌کند.

Teacher preparation programs have quickly adopted artificial intelligence tools, but the ethical, social, and environmental dimensions of that adoption receive comparatively little attention in how future educators are trained. This conceptual analysis addresses that gap by asking how AI competence, sustainability education, and ethical technology use can be integrated into teacher preparation as a single coherent framework rather than three parallel add-ons. Drawing on critical digital pedagogy, domain-specific cognition theory, and Mezirow's transformative learning theory, we synthesize policy documents and peer-reviewed literature on AI in education, sustainability education, and teacher preparation to develop the SAGE Model (Sustainability and AI for Global Educators). SAGE organizes teacher preparation around three interconnected pillars: Critical Integration, which addresses how AI systems reflect the assumptions and biases of their design; Applied Problem-Solving, which situates AI and sustainability literacy in authentic classroom and systems-level challenges; and Reflexive Praxis, which asks candidates to examine their own judgment and positionality when using AI tools. The model treats AI as an instrument that can extend, not replace, educator judgment in addressing complex sustainability and equity problems in practice. This is a conceptual contribution: SAGE has not yet been implemented or empirically validated in a teacher preparation program, and the paper closes by outlining what that validation would require. The paper examines ethical considerations and challenges of AI in education, presents the SAGE Model and its theoretical grounding with illustrative applications across K–12 and higher education, and discusses implications for practice, policy, and future research.

برنامه‌های تربیت معلم به سرعت ابزارهای هوش مصنوعی را پذیرفته‌اند، اما ابعاد اخلاقی، اجتماعی و زیست‌محیطی این پذیرش نسبتاً کمتر در آموزش معلمان آینده مورد توجه قرار گرفته است. این تحلیل مفهومی به این خلأ می‌پردازد و می‌پرسد چگونه می‌توان شایستگی هوش مصنوعی، آموزش پایداری و استفاده اخلاقی از فناوری را به عنوان یک چارچوب منسجم و نه سه افزونه موازی در تربیت معلم ادغام کرد. با بهره‌گیری از پداگوژی انتقادی دیجیتال، نظریه شناخت دامنه‌محور و نظریه یادگیری تحولی Mezirow، اسناد سیاستی و ادبیات داوری‌شده درباره هوش مصنوعی در آموزش، آموزش پایداری و تربیت معلم را برای توسعه مدل SAGE (پایداری و هوش مصنوعی برای معلمان جهانی) تلفیق می‌کنیم. مدل SAGE تربیت معلم را حول سه رکن به‌هم‌پیوسته سازمان‌دهی می‌کند: ادغام انتقادی که به چگونگی بازتاب مفروضات و سوگیری‌های طراحی در سیستم‌های هوش مصنوعی می‌پردازد؛ حل مسئله کاربردی که سواد هوش مصنوعی و پایداری را در چالش‌های واقعی کلاس درس و سطح نظام قرار می‌دهد؛ و کنش بازاندیشانه که از داوطلبان می‌خواهد قضاوت و جایگاه خود را هنگام استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی بررسی کنند. این مدل، هوش مصنوعی را ابزاری می‌داند که می‌تواند قضاوت معلم را در مواجهه با مسائل پیچیده پایداری و عدالت در عمل گسترش دهد، نه جایگزین آن شود. این مقاله یک مشارکت مفهومی است: مدل SAGE هنوز در برنامه تربیت معلم اجرا یا به طور تجربی اعتبارسنجی نشده است و مقاله با ترسیم الزامات این اعتبارسنجی پایان می‌یابد. مقاله به بررسی ملاحظات و چالش‌های اخلاقی هوش مصنوعی در آموزش، ارائه مدل SAGE و مبانی نظری آن با کاربردهای نمونه در آموزش K–12 و آموزش عالی، و بحث درباره پیامدهای آن برای عمل، سیاست و پژوهش‌های آینده می‌پردازد.

Artificial intelligence (AI) is increasingly being integrated into higher education, yet empirical evidence on its pedagogical use in university physics remains fragmented. This systematic review synthesized empirical research on the applications, reported learning and pedagogical outcomes, methodological quality, challenges, and educational implications of AI-supported university physics education. We used six search sources: SpringerLink, Scopus, Web of Science, ScienceDirect, Google Scholar, and ERIC. The searches in the five original sources were updated through September 2026, and ERIC was added as an additional search source. Eligibility criteria were defined using the PICOS framework, study selection followed PRISMA 2020, and methodological quality was appraised using the 2018 Mixed Methods Appraisal Tool (MMAT). Eleven empirical studies met the inclusion criteria and were synthesized narratively. Across the included studies, AI was used for tutoring and explanations, formative feedback and scaffolding, collaborative problem solving, simulation and modeling, instructional design, and developing AI literacy. Reported outcomes were mixed and context-dependent. Some studies identified favorable short-term or task-specific outcomes related to feedback, learning performance, simulation-based activities, and AI-related competencies, whereas others reported limitations in transfer to independent performance, the pedagogical quality of AI-generated materials, and students’ ability to recognize scientifically inaccurate AI-generated responses. Cross-study patterns suggested that instructional structure, alignment between AI-supported activities and learning tasks, students’ disciplinary knowledge, and opportunities to critically evaluate AI outputs shaped the educational use of AI. The current evidence does not support a general conclusion that AI is uniformly effective in university physics education. Rather, its educational value appears to depend on how AI is integrated into learning activities and on the extent to which students and instructors retain responsibility for reasoning, evaluation, and pedagogical decision-making. Given the small and heterogeneous evidence base, larger longitudinal and multi-institutional studies are needed to examine the durability and transferability of reported outcomes.

هوش مصنوعی (AI) به طور فزاینده‌ای در آموزش عالی ادغام می‌شود، اما شواهد تجربی درباره کاربرد آموزشی آن در فیزیک دانشگاهی همچنان پراکنده است. این مرور نظام‌مند، پژوهش‌های تجربی درباره کاربردها، پیامدهای یادگیری و آموزشی گزارش‌شده، کیفیت روش‌شناختی، چالش‌ها و پیامدهای آموزشی آموزش فیزیک دانشگاهی مبتنی بر هوش مصنوعی را سنتز کرده است. شش منبع جستجو مورد استفاده قرار گرفت: SpringerLink، Scopus، Web of Science، ScienceDirect، Google Scholar و ERIC. جستجوها در پنج منبع اصلی تا سپتامبر ۲۰۲۶ به‌روزرسانی شد و ERIC به عنوان منبع جستجوی اضافی افزوده شد. معیارهای شایستگی با استفاده از چارچوب PICOS تعریف شد، انتخاب مطالعات بر اساس PRISMA 2020 انجام گرفت و کیفیت روش‌شناختی با ابزار ارزیابی روش‌های ترکیبی ۲۰۱۸ (MMAT) سنجیده شد. یازده مطالعه تجربی معیارهای ورود را داشتند و به صورت روایی سنتز شدند. در مطالعات وارد شده، AI برای آموزش و توضیح، بازخورد تکوینی و پشتیبانی، حل مسئله گروهی، شبیه‌سازی و مدل‌سازی، طراحی آموزشی و توسعه سواد هوش مصنوعی به کار رفته بود. پیامدهای گزارش‌شده متنوع و وابسته به زمینه بودند. برخی مطالعات پیامدهای مثبت کوتاه‌مدت یا خاص وظیفه مرتبط با بازخورد، عملکرد یادگیری، فعالیت‌های مبتنی بر شبیه‌سازی و شایستگی‌های مرتبط با AI را شناسایی کردند، در حالی که برخی دیگر به محدودیت‌هایی در انتقال به عملکرد مستقل، کیفیت آموزشی مواد تولیدشده توسط AI و توانایی دانشجویان در تشخیص پاسخ‌های علمی نادرست تولیدشده توسط AI اشاره کردند. الگوهای میان‌مطالعه‌ای نشان داد که ساختار آموزشی، هم‌راستایی میان فعالیت‌های مبتنی بر AI و وظایف یادگیری، دانش تخصصی دانشجویان و فرصت‌های ارزیابی انتقادی خروجی‌های AI، استفاده آموزشی از هوش مصنوعی را شکل می‌دهد. شواهد موجود از نتیجه‌گیری کلی مبنی بر اثربخشی یکنواخت AI در آموزش فیزیک دانشگاهی حمایت نمی‌کند؛ بلکه ارزش آموزشی آن به نحوه ادغام AI در فعالیت‌های یادگیری و میزان حفظ مسئولیت استدلال، ارزیابی و تصمیم‌گیری آموزشی توسط دانشجویان و مدرسان بستگی دارد. با توجه به شواهد اندک و ناهمگون، مطالعات طولی و چندنهادی بزرگ‌تر برای بررسی پایداری و انتقال‌پذیری پیامدهای گزارش‌شده مورد نیاز است.

Despite growing recognition of technology as a catalyst for improving mathematics teaching and learning, its integration in basic school classrooms remains inconsistent, particularly in developing contexts where teachers often face pedagogical and contextual constraints. This study examined basic school teachers’ perceptions of technology incorporation in mathematics instruction, assessed their readiness for technology integration, and explored the challenges influencing its implementation. The study adopted an explanatory sequential mixed-method design involving 150 basic school mathematics teachers selected through stratified random sampling for the quantitative phase and five purposively selected teachers for the qualitative phase. Data were collected using an adapted structured questionnaire and a semi-structured interview guide. Quantitative data were analysed using descriptive and inferential statistics in SPSS (Version 27), while qualitative data were analysed thematically. The findings revealed that teachers generally held favourable perceptions of technology incorporation in mathematics instruction. However, overall readiness was significantly below the neutral midpoint, whereas willingness to integrate technology was significantly above it; technological competence and confidence were also significantly below the midpoint. The qualitative findings further identified inadequate technological resources, limited professional development, insufficient technical support, workload demands, and pedagogical uncertainties as the major barriers to effective technology integration. The study concludes that although teachers recognise the instructional value of technology and demonstrate a willingness to adopt it, meaningful classroom integration requires strengthening teachers’ technological and pedagogical capacities alongside improved institutional support and infrastructure.

با وجود افزایش شناخت فناوری به‌عنوان محرکی برای بهبود آموزش و یادگیری ریاضیات، ادغام آن در کلاس‌های مدارس ابتدایی همچنان نامنسجم باقی مانده است، به‌ویژه در زمینه‌های در حال توسعه که معلمان غالباً با محدودیت‌های آموزشی و زمینه‌ای مواجه هستند. این پژوهش به بررسی ادراکات معلمان مدارس ابتدایی نسبت به به‌کارگیری فناوری در آموزش ریاضیات، ارزیابی آمادگی آنان برای ادغام فناوری و شناسایی چالش‌های مؤثر بر اجرای آن پرداخت. پژوهش حاضر از طرح آمیخته تبیینی متوالی بهره برد که در مرحله کمی، ۱۵۰ معلم ریاضی مدارس ابتدایی به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند و در مرحله کیفی، پنج معلم به‌صورت هدفمند انتخاب گردیدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه ساختاریافته اقتباس‌شده و راهنمای مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد. داده‌های کمی با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی در نرم‌افزار SPSS (نسخه ۲۷) تحلیل گردید و داده‌های کیفی به‌صورت تماتیک مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که معلمان عموماً نگرش مثبتی نسبت به به‌کارگیری فناوری در آموزش ریاضیات دارند. با این حال، میزان آمادگی کلی به‌طور معناداری پایین‌تر از نقطه میانی خنثی بود، در حالی که تمایل به ادغام فناوری به‌طور معناداری بالاتر از آن قرار داشت؛ همچنین شایستگی و اعتماد به نفس فناورانه نیز به‌طور معناداری پایین‌تر از نقطه میانی بود. یافته‌های کیفی همچنین کمبود منابع فناورانه، توسعه حرفه‌ای محدود، حمایت فنی ناکافی، فشار کاری و ابهامات آموزشی را به‌عنوان موانع اصلی ادغام مؤثر فناوری شناسایی کردند. پژوهش نتیجه می‌گیرد که اگرچه معلمان ارزش آموزشی فناوری را تشخیص داده و تمایل به پذیرش آن دارند، اما ادغام معنادار در کلاس درس مستلزم تقویت ظرفیت‌های فناورانه و آموزشی معلمان همراه با بهبود حمایت و زیرساخت‌های نهادی است.

Education for Sustainable Development (ESD) calls for higher education institutions (HEIs) to equip graduates with the competencies needed to address complex sustainability challenges while fulfilling their Third Mission of community engagement and societal development. This study presents a small, exploratory, one-group pretest-post-test pilot evaluation of the EDUSTEM framework, a service-learning approach designed to integrate sustainability-oriented learning into STEM (Science, Technology, Engineering and Mathematics) education through interdisciplinary, community-based learning experiences. An exploratory mixed-methods design without a control or comparison group was employed with 50 undergraduate STEM students and pre-service teachers enrolled at the largest technical university in Southeastern Europe. Curriculum analysis informed the co-design of service-learning modules with faculty members and community stakeholders. The programme was evaluated using pre- and post-intervention surveys, competency assessment rubrics, and thematic analysis of students’ reflective journals. The results indicated statistically significant changes observed following participation in the programme in sustainability knowledge [pre-test: M = 6.2, SD = 1.5; post-test: M = 8.4, SD = 1.1; mean difference = 2.2, 95% CI [1.69, 2.71], t(49) = 8.72, p < .001, Cohen's d = 1.23] and student engagement in applying STEM knowledge to community challenges [pre-test: M = 3.8, SD = 1.0; post-test: M = 4.5, SD = 0.5; mean difference = 0.7, 95% CI [0.49, 0.91], t(49) = 6.54, p < .001, Cohen's d = 0.92]. Qualitative findings suggested that participants perceived increased sustainability awareness, interdisciplinary collaboration, communication, and civic responsibility following participation in the programme. Given the exploratory design and the absence of a comparison group, these pre-post changes cannot be attributed conclusively to the EDUSTEM programme. The findings therefore provide exploratory evidence regarding the educational potential of the framework rather than confirmatory evidence of intervention effectiveness.

آموزش برای توسعه پایدار (ESD) از مؤسسات آموزش عالی (HEIs) می‌خواهد که فارغ‌التحصیلان را به شایستگی‌های لازم برای مواجهه با چالش‌های پیچیده پایداری مجهز کنند و همزمان مأموریت سوم خود یعنی تعامل با جامعه و توسعه اجتماعی را نیز تحقق بخشند. این مطالعه یک ارزیابی آزمایشی مقدماتی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون تک‌گروهی از چارچوب EDUSTEM ارائه می‌دهد؛ رویکردی مبتنی بر یادگیری خدمت‌محور که با هدف ادغام یادگیری مبتنی بر پایداری در آموزش STEM (علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات) از طریق تجارب یادگیری میان‌رشته‌ای و مبتنی بر جامعه طراحی شده است. در این پژوهش، از طرح آمیخته اکتشافی بدون گروه کنترل یا مقایسه با مشارکت ۵۰ دانشجوی کارشناسی رشته‌های STEM و معلمان پیش‌خدمت که در بزرگ‌ترین دانشگاه فنی جنوب‌شرقی اروپا ثبت‌نام کرده بودند، استفاده شد. تحلیل برنامه درسی به هم‌طراحی ماژول‌های یادگیری خدمت‌محور با اعضای هیئت علمی و ذینفعان جامعه کمک کرد. برنامه با استفاده از پرسشنامه‌های پیش و پس از مداخله، روبریک‌های ارزیابی شایستگی و تحلیل تماتیک یادداشت‌های بازتابی دانشجویان ارزیابی شد. نتایج نشان داد تغییرات معنادار آماری پس از شرکت در برنامه در دانش پایداری [پیش‌آزمون: M = 6.2، SD = 1.5؛ پس‌آزمون: M = 8.4، SD = 1.1؛ تفاوت میانگین = 2.2، 95% CI [1.69, 2.71]، t(49) = 8.72، p < .001، d کوهن = 1.23] و مشارکت دانشجویان در به‌کارگیری دانش STEM برای چالش‌های جامعه [پیش‌آزمون: M = 3.8، SD = 1.0؛ پس‌آزمون: M = 4.5، SD = 0.5؛ تفاوت میانگین = 0.7، 95% CI [0.49, 0.91]، t(49) = 6.54، p < .001، d کوهن = 0.92] مشاهده شد. یافته‌های کیفی نشان داد که شرکت‌کنندگان پس از حضور در برنامه، افزایش آگاهی نسبت به پایداری، همکاری میان‌رشته‌ای، ارتباطات و مسئولیت‌پذیری مدنی را ادراک کردند. با توجه به ماهیت اکتشافی طرح پژوهش و نبود گروه مقایسه، این تغییرات پیش و پس از مداخله را نمی‌توان به طور قطعی به برنامه EDUSTEM نسبت داد. بنابراین یافته‌ها شواهد اکتشافی درباره ظرفیت آموزشی این چارچوب ارائه می‌کنند و نه شواهد تأییدی درباره اثربخشی مداخله.

This paper is a dialogue between two experts in the field of the education of children and young people with severe and profound learning disabilities (SLD/PMLD) who address the question: What does educational inclusion mean in theory and practice for learners with severe and profound learning disabilities? The dialogue illustrates how concepts reflect a dynamic interaction between value positions and conceptual framing. Peter Imray argues that curricula for all do not work for all. He argues that even strong differentiation of the same curricula does not serve learners with SLD/PMLD well. But, he has become an inclusion believer, based on the teaching of specialised curricula in mainstream schools and that inclusion for all is an honourable ambition. Nicola Grove's starting point is that educational inclusion cannot be separated from societal inclusion because it is in schools where children learn who are their peers. She questions Imray's arguments for distinct curricula, which she attributes to questionable beliefs that “severe” and “profound” are distinguishable categories and that children with SLD/PMLDs learn in completely different ways to typical pupils. For her educational inclusion is a complex process and even with mixed outcomes evidence, inclusive settings do offer some positive gains. Partial inclusion is presented as a relevant concept when there are divergent concepts of inclusion. They both agree that: SLD and PMLD are lifelong conditions, educational inclusion is critical to societal inclusion, and those with PMLD and SLD are amongst the most marginalised in society. They both favour resource bases in community schools, staffed by skilled professionals, collaborating with mainstream teachers; investing in social and academic inclusion, with a flexible approach to when and how children learn. Brahm Norwich in his commentary interprets their ideas of inclusion as involving both learner engagement in what is personally relevant, but also about social participation in local schools. He suggests that the challenge of inclusion can be considered as finding a balance between these two aspects. His conclusion is that too much focus on the personal can risk an over-emphasis on ‘difference’ and too much focus on the social can risk an over-emphasis on the ’same'.

این مقاله گفت‌وگویی است میان دو متخصص در حوزه آموزش کودکان و نوجوانان با ناتوانی‌های شدید و عمیق یادگیری (SLD/PMLD) که به این پرسش می‌پردازند: شمول آموزشی در نظریه و عمل برای یادگیرندگان با ناتوانی‌های شدید و عمیق یادگیری به چه معناست؟ این گفت‌وگو نشان می‌دهد که مفاهیم بازتابی از تعامل پویا میان مواضع ارزشی و چارچوب‌های مفهومی هستند. Peter Imray استدلال می‌کند که برنامه‌های درسی برای همه، برای همه کارآمد نیستند. او معتقد است حتی تمایز قوی در همان برنامه‌های درسی نیز به خوبی به یادگیرندگان با SLD/PMLD خدمت نمی‌کند. با این حال، او بر اساس تدریس برنامه‌های درسی تخصصی در مدارس عادی و این باور که شمول برای همه یک آرمان شریف است، به یک باورمند به شمول تبدیل شده است. نقطه شروع Nicola Grove این است که شمول آموزشی را نمی‌توان از شمول اجتماعی جدا کرد، زیرا این در مدارس است که کودکان می‌آموزند همسالان‌شان چه کسانی هستند. او استدلال‌های Imray برای برنامه‌های درسی متمایز را زیر سؤال می‌برد و آن را ناشی از باورهای قابل تردیدی می‌داند که «شدید» و «عمیق» را دسته‌بندی‌های قابل تمایز می‌پندارد و اینکه کودکان با SLD/PMLD به شیوه‌ای کاملاً متفاوت از دانش‌آموزان معمولی یاد می‌گیرند. از نظر او، شمول آموزشی فرایندی پیچیده است و حتی با شواهدی از پیامدهای مختلط، محیط‌های فراگیر برخی دستاوردهای مثبت را ارائه می‌دهند. شمول جزئی به عنوان مفهومی مرتبط مطرح می‌شود، زمانی که مفاهیم متفاوتی از شمول وجود دارد. هر دو توافق دارند که: SLD و PMLD شرایطی مادام‌العمر هستند، شمول آموزشی برای شمول اجتماعی حیاتی است و افراد دارای PMLD و SLD از جمله به‌حاشیه‌رانده‌ترین افراد در جامعه هستند. هر دو بر پایگاه‌های منابع در مدارس جامعه‌محور، با حضور متخصصان ماهر و همکاری با معلمان مدارس عادی تأکید دارند؛ سرمایه‌گذاری در شمول اجتماعی و تحصیلی با رویکردی انعطاف‌پذیر نسبت به زمان و چگونگی یادگیری کودکان. Brahm Norwich در تفسیر خود، ایده‌های آنان درباره شمول را شامل درگیر شدن یادگیرنده در آنچه به طور شخصی مرتبط است، اما همچنین مشارکت اجتماعی در مدارس محلی می‌داند. او پیشنهاد می‌کند که چالش شمول را می‌توان به عنوان یافتن تعادل میان این دو جنبه در نظر گرفت. نتیجه‌گیری او این است که تمرکز بیش از حد بر جنبه شخصی می‌تواند منجر به تأکید بیش از حد بر «تفاوت» شود و تمرکز بیش از حد بر جنبه اجتماعی می‌تواند منجر به تأکید بیش از حد بر «یکسانی» گردد.

Introduction Young learners require repeated exposure, active participation, and sufficient time-on-task to develop vocabulary and oral language competence in Kazakh and Russian. Traditional primary classrooms, however, may not provide every pupil with frequent vocabulary repetition, immediate feedback, and equal opportunities for oral participation. This study examined the short-term effectiveness of the BalaTalk digital learning platform as a supplementary tool for language practice among third-grade pupils in Kazakhstan. Methods A quasi-experimental pre-test/post-test control group design was employed with 75 pupils from six intact classes across three schools. The intervention lasted one school week. Pupils in the experimental group used BalaTalk for 15-20 minutes per day during regular lessons, whereas pupils in the control group received traditional instruction without the platform. The assessed outcomes included vocabulary performance, oral speaking task performance evaluated using an analytical speaking rubric, and behavioral engagement operationalized as time-on-task. Teacher questionnaire responses and written parent feedback were collected as supplementary qualitative evidence. Results Compared with the control group, the experimental group demonstrated larger immediate gains in vocabulary performance, oral speaking task performance, and time-on-task. Teacher and parent feedback also indicated increased pupil interest, greater willingness to repeat words, and more active participation in short language-learning tasks. Discussion The findings suggest that short, multimodal, teacher-guided digital microtasks may facilitate immediate lexical activation, oral participation, and behavioral engagement in primary language classrooms. The study contributes to digital language learning research by examining a locally developed platform in a Kazakh-Russian bilingual school context and by integrating vocabulary, oral task performance, and time-on-task within a single classroom-based intervention. However, because the intervention lasted only one week and intact classes were assigned to the study conditions, the findings should be interpreted as exploratory evidence of short-term effectiveness rather than proof of sustained language development.

مقدمه: زبان‌آموزان خردسال برای توسعه واژگان و شایستگی گفتاری در زبان‌های قزاقی و روسی نیازمند مواجهه مکرر، مشارکت فعال و صرف زمان کافی برای انجام تکالیف هستند. با این حال، کلاس‌های سنتی ابتدایی ممکن است فرصت تکرار واژگان، بازخورد فوری و فرصت‌های برابر برای مشارکت شفاهی را برای هر دانش‌آموز فراهم نکنند. این پژوهش اثربخشی کوتاه‌مدت بستر یادگیری دیجیتال BalaTalk را به عنوان ابزاری مکمل برای تمرین زبان در میان دانش‌آموزان پایه سوم در قزاقستان مورد بررسی قرار داد. روش‌ها: طرح شبه‌آزمایشی پیش‌آزمون/پس‌آزمون با گروه کنترل با مشارکت ۷۵ دانش‌آموز از شش کلاس مجزا در سه مدرسه اجرا شد. مداخله به مدت یک هفته تحصیلی ادامه داشت. دانش‌آموزان گروه آزمایش روزانه به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در طول کلاس‌های عادی از BalaTalk استفاده کردند، در حالی که دانش‌آموزان گروه کنترل آموزش سنتی بدون این بستر را دریافت نمودند. نتایج ارزیابی شامل عملکرد واژگانی، عملکرد در تکلیف گفتاری شفاهی (ارزیابی‌شده با استفاده از یک روبریک تحلیلی گفتار) و مشارکت رفتاری (عملیاتی‌شده به عنوان زمان صرف‌شده بر روی تکلیف) بود. پاسخ‌های پرسشنامه معلمان و بازخورد کتبی والدین به عنوان شواهد کیفی مکمل جمع‌آوری شد. نتایج: در مقایسه با گروه کنترل، گروه آزمایش پیشرفت بیشتری در عملکرد واژگانی، عملکرد تکلیف گفتاری شفاهی و زمان صرف‌شده بر روی تکلیف نشان داد. بازخورد معلمان و والدین نیز افزایش علاقه دانش‌آموزان، تمایل بیشتر به تکرار واژگان و مشارکت فعال‌تر در تکالیف کوتاه یادگیری زبان را نشان داد. بحث: یافته‌ها حاکی از آن است که ریزتکالیف دیجیتال چندرسانه‌ای کوتاه‌مدت با هدایت معلم می‌تواند فعال‌سازی فوری واژگان، مشارکت شفاهی و درگیری رفتاری را در کلاس‌های زبان ابتدایی تسهیل کند. این پژوهش با بررسی یک بستر محلی توسعه‌یافته در زمینه مدرسه دوزبانه قزاقی-روسی و با ادغام ارزیابی واژگان، عملکرد تکلیف شفاهی و زمان صرف‌شده بر روی تکلیف در یک مداخله کلاسی، به ادبیات یادگیری زبان دیجیتال کمک می‌کند. با این حال، با توجه به اینکه مداخله تنها یک هفته به طول انجامید و کلاس‌های مجزا به شرایط پژوهش اختصاص یافتند، یافته‌ها باید به عنوان شواهد اکتشافی اثربخشی کوتاه‌مدت تفسیر شوند و نه به عنوان اثبات رشد پایدار زبان.

This study examines how project-based learning technologies contribute to the professional preparation of future special education teachers in Kazakhstan. A quantitative-supported qualitative research design was employed. The participants consisted of 76 undergraduate students and 11 professors from the History and Pedagogy/Special Pedagogy department at Uzbekali Zhanibekov South Kazakhstan Pedagogical University, selected through convenience sampling. Data were collected through a researcher-developed form including descriptive survey items and open-ended questions. Descriptive data were analyzed using frequencies and percentages, while qualitative responses were analyzed through content analysis. The findings showed that both students and professors conceptualized project-based learning as a practice-oriented approach that connects theoretical knowledge with real pedagogical situations. Participants emphasized that project-based learning contributed to diagnostic skills, corrective-developmental planning, individualized support, communication, collaboration, creativity, problem-solving, and professional confidence. The findings also revealed that project work helped students understand the characteristics and needs of children with special educational needs more deeply. However, limited time, insufficient practical materials, lack of methodological resources, restricted access to real practice settings, and difficulties in group coordination were identified as major implementation challenges. The study concludes that project-based learning technologies can strengthen special education teacher preparation when supported by systematic planning, institutional resources, and authentic practice opportunities.

این مطالعه به بررسی نقش فناوری‌های یادگیری مبتنی بر پروژه در آمادگی حرفه‌ای معلمان آینده آموزش ویژه در قزاقستان می‌پردازد. طرح پژوهش کیفی با پشتیبانی کمی به کار گرفته شد. شرکت‌کنندگان شامل ۷۶ دانشجوی کارشناسی و ۱۱ استاد از گروه تاریخ و علوم تربیتی/پداگوژی ویژه در دانشگاه تربیتی Uzbekali Zhanibekov جنوب قزاقستان بودند که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها از طریق فرمی که توسط پژوهشگر تدوین شده بود و شامل پرسش‌های توصیفی و سؤالات باز بود، گردآوری شد. داده‌های توصیفی با استفاده از فراوانی و درصد تحلیل شدند و پاسخ‌های کیفی از طریق تحلیل محتوا مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که دانشجویان و اساتید هر دو، یادگیری مبتنی بر پروژه را رویکردی عمل‌محور می‌دانند که دانش نظری را به موقعیت‌های واقعی آموزشی پیوند می‌دهد. شرکت‌کنندگان تأکید کردند که یادگیری مبتنی بر پروژه به ارتقای مهارت‌های تشخیصی، برنامه‌ریزی اصلاحی-توسعه‌ای، حمایت فردی، ارتباط، همکاری، خلاقیت، حل مسئله و اعتماد به نفس حرفه‌ای کمک می‌کند. همچنین یافته‌ها نشان داد که کار پروژه‌ای به دانشجویان کمک کرده است تا ویژگی‌ها و نیازهای کودکان با نیازهای ویژه آموزشی را عمیق‌تر درک کنند. با این حال، محدودیت زمانی، کمبود مواد عملی، فقدان منابع روش‌شناختی، دسترسی محدود به محیط‌های واقعی تمرین و دشواری در هماهنگی گروهی به‌عنوان چالش‌های اصلی اجرا شناسایی شدند. نتیجه‌گیری پژوهش آن است که فناوری‌های یادگیری مبتنی بر پروژه، در صورت حمایت با برنامه‌ریزی نظام‌مند، منابع نهادی و فرصت‌های تمرین اصیل، می‌توانند آمادگی معلمان آموزش ویژه را تقویت کنند.

The expanding integration of digital technologies and artificial intelligence (AI) in higher education has heightened the need to identify learner competencies associated with academic achievement. This study examined the associations of metacognition, self-directed learning ability, and AI literacy with self-reported academic achievement among university students in the Republic of Korea. A descriptive cross-sectional survey was conducted with 175 undergraduates from 11 universities between September 30 and November 1, 2025; 78.3% were enrolled in health-related majors. Metacognition, self-directed learning ability, and AI literacy were measured using the SMI, SDLI, and MAILS, respectively; academic achievement was measured as self-reported cumulative GPA on a 4.5-point scale. Data were analyzed using descriptive statistics, group comparisons, Pearson correlations, and hierarchical multiple regression with HC3 heteroscedasticity-robust standard errors. GPA differed by age, school life satisfaction, and AI-related course experience in unadjusted comparisons. Metacognition (r = .348, p < .001) and self-directed learning ability (r = .377, p < .001) were positively correlated with GPA, whereas AI literacy was not (r = .105, p = .167). In the adjusted six-predictor model, age ( β = .151, p = .023), AI-related course experience ( β = .145, p = .040), and self-directed learning ability ( β = .329, p = .023) were independently associated with GPA; metacognition and AI literacy were not. The model explained 20.0% of the variance (adjusted R 2 = .171). These findings identify self-directed learning ability as the only examined learner competency that remained significantly associated with GPA after adjustment. Longitudinal and intervention studies are needed before causal or mediational conclusions can be drawn.

ادغام فزاینده فناوری‌های دیجیتال و هوش مصنوعی (AI) در آموزش عالی، نیاز به شناسایی شایستگی‌های یادگیرندگان مرتبط با پیشرفت تحصیلی را افزایش داده است. این مطالعه ارتباط‌های فراشناخت، توانایی یادگیری خودراهبر، و سواد هوش مصنوعی را با پیشرفت تحصیلی خودگزارش‌شده در میان دانشجویان دانشگاهی در جمهوری کره بررسی کرد. یک پیمایش توصیفی مقطعی با ۱۷۵ دانشجوی کارشناسی از ۱۱ دانشگاه بین ۳۰ سپتامبر تا ۱ نوامبر ۲۰۲۵ انجام شد؛ ۷۸٫۳٪ در رشته‌های مرتبط با سلامت تحصیل می‌کردند. فراشناخت، توانایی یادگیری خودراهبر، و سواد هوش مصنوعی به‌ترتیب با استفاده از SMI، SDLI و MAILS سنجیده شدند؛ پیشرفت تحصیلی به‌صورت معدل تجمعی خودگزارش‌شده در مقیاس ۴٫۵ نمره‌ای اندازه‌گیری شد. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، مقایسه‌های گروهی، همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه سلسله‌مراتبی با خطاهای استاندارد مقاوم به ناهمگنی واریانس HC3 تحلیل شدند. معدل (GPA) در مقایسه‌های بدون تعدیل بر اساس سن، رضایت از زندگی دانشگاهی و تجربه گذراندن دوره‌های مرتبط با هوش مصنوعی متفاوت بود. فراشناخت (r = .348, p < .001) و توانایی یادگیری خودراهبر (r = .377, p < .001) با معدل رابطه مثبت داشتند، در حالی که سواد هوش مصنوعی چنین نبود (r = .105, p = .167). در مدل شش‌پیش‌بین تعدیل‌شده، سن (β = .151, p = .023)، تجربه گذراندن دوره‌های مرتبط با هوش مصنوعی (β = .145, p = .040)، و توانایی یادگیری خودراهبر (β = .329, p = .023) به طور مستقل با معدل مرتبط بودند؛ فراشناخت و سواد هوش مصنوعی مرتبط نبودند. این مدل ۲۰٫۰٪ از واریانس را تبیین کرد (R² تعدیل‌شده = .171). این یافته‌ها توانایی یادگیری خودراهبر را به عنوان تنها شایستگی یادگیرنده بررسی‌شده که پس از تعدیل همچنان با معدل ارتباط معنادار داشت، شناسایی می‌کند. پیش از نتیجه‌گیری علّی یا میانجی‌گرانه، مطالعات طولی و مداخله‌ای مورد نیاز است.

The reading-to-pedagogy gap in universities and universities of education reveals the necessity for integrated approaches in the understanding instruction in higher education. In this study, the Four-Method Pedagogical Framework (4MPF) incorporating metacognitive strategy training, morphological awareness training, collaborative dialogic reading, and technology-instructive adaptive feedback was researched. An explanatory sequential mixed-methods design was used, with a 12-week randomized controlled intervention with 147 undergraduate students, and further qualitative inquiry to clarify and clarify the quantitative results. The 4MPF yielded significantly higher reading comprehension gains than traditional instruction ( p < .001; Cohen's d = 0.82). Partial statistical mediation was confirmed as there were significant indirect effects via metacognitive regulation and morphological awareness, and a significant direct effect was perceived. A qualitative analysis resulted in four explanatory themes: cognitive empowerment, lexical confidence, dialogic friction, and feedback dependency. The results indicate that the 4MPF is an effective integrated instructional package, and that metacognitive and morphological processes are potential mechanisms that underline reading acquisitions. More studies are needed to differentiate the role and interplay of the individual framework components.

شکاف میان آموزش خواندن و آموزش‌شناسی در دانشگاه‌ها و مراکز تربیت معلم، ضرورت رویکردهای تلفیقی را در فهم آموزش در آموزش عالی آشکار می‌سازد. در این پژوهش، چارچوب آموزشی چهار روشی (4MPF) که شامل آموزش راهبردهای فراشناختی، آموزش آگاهی واژگانی-صرفی، خواندن گفت‌وگومحور مشارکتی و بازخورد تطبیقی مبتنی بر فناوری است، مورد بررسی قرار گرفت. طرح پژوهش آمیخته تبیینی-توالی به کار گرفته شد و مداخله‌ای تصادفی کنترل‌شده به مدت ۱۲ هفته با ۱۴۷ دانشجوی کارشناسی اجرا گردید و سپس پژوهش کیفی برای تبیین و روشن‌سازی نتایج کمی انجام شد. چارچوب 4MPF منجر به افزایش معنادار درک مطلب خواندن نسبت به آموزش سنتی شد (p < .001؛ d کوهن = 0.82). میانجی‌گری آماری نسبی تأیید شد، زیرا اثرات غیرمستقیم معناداری از طریق تنظیم فراشناختی و آگاهی واژگانی-صرفی مشاهده گردید و همچنین اثر مستقیم معناداری نیز درک شد. تحلیل کیفی به چهار مضمون تبیینی منجر شد: توانمندسازی شناختی، اعتماد واژگانی، اصطکاک گفت‌وگویی و وابستگی به بازخورد. نتایج نشان می‌دهد که چارچوب 4MPF یک بسته آموزشی تلفیقی مؤثر است و فرایندهای فراشناختی و صرفی-واژگانی سازوکارهای بالقوه‌ای هستند که در اکتساب مهارت خواندن نقش دارند. مطالعات بیشتری برای تمایز نقش و تعامل اجزای منفرد چارچوب مورد نیاز است.

Background This study examined the predictive relationship between metacognitive thinking, academic self-regulation sub-dimensions, and academic burnout among undergraduate students in Jordan. Methods Using a convenience sample of 631 students, three validated scales were administered: the Metacognitive Awareness Inventory, the Academic Self-Regulation Inventory, and the Academic Burnout Inventory. Two-way ANOVA, correlation analyses, and multiple stepwise linear regression were employed to analyze the data. Results Two-way ANOVA revealed no statistically significant differences in metacognitive thinking, self-regulation, or academic burnout based on gender. However, significant differences were identified based on the year of study; upperclassmen (third- and fourth-year students) demonstrated significantly higher levels of metacognitive thinking and self-regulation, whereas first-year students reported the highest levels of academic burnout. Correlation analyses revealed significant inverse relationships between metacognitive thinking, self-regulation, and academic burnout. Multiple stepwise linear regression indicated that self-regulation dimensions—specifically decision-making, goal setting, and learning from mistakes—along with metacognitive thinking, significantly predicted academic burnout, with decision-making emerging as the strongest individual predictor. Conclusion Institutional support should focus on embedding targeted interventions that enhance self-regulatory capacities and decision-making skills to mitigate academic stress and burnout.

زمینه: این پژوهش رابطه پیش‌بین میان تفکر فراشناختی، زیرمقیاس‌های خودتنظیمی تحصیلی و فرسودگی شغلی تحصیلی را در میان دانشجویان مقطع کارشناسی در اردن مورد بررسی قرار داد. روش‌ها: با استفاده از یک نمونه‌گیری در دسترس شامل ۶۳۱ دانشجو، سه مقیاس معتبر به کار گرفته شد: پرسشنامه آگاهی فراشناختی، پرسشنامه خودتنظیمی تحصیلی و پرسشنامه فرسودگی شغلی تحصیلی. برای تحلیل داده‌ها از تحلیل واریانس دوطرفه، تحلیل همبستگی و رگرسیون خطی چندمرحله‌ای استفاده شد. نتایج: تحلیل واریانس دوطرفه تفاوت معناداری از نظر آماری در تفکر فراشناختی، خودتنظیمی یا فرسودگی شغلی تحصیلی بر اساس جنسیت نشان نداد. با این حال، تفاوت‌های معناداری بر اساس سال تحصیلی مشاهده شد؛ دانشجویان سال سوم و چهارم سطوح بالاتری از تفکر فراشناختی و خودتنظیمی را نشان دادند، در حالی که دانشجویان سال اول بالاترین سطوح فرسودگی شغلی تحصیلی را گزارش کردند. تحلیل همبستگی‌ها روابط معکوس معناداری میان تفکر فراشناختی، خودتنظیمی و فرسودگی شغلی تحصیلی نشان داد. رگرسیون خطی چندمرحله‌ای نشان داد که ابعاد خودتنظیمی—به ویژه تصمیم‌گیری، هدف‌گذاری و یادگیری از اشتباهات—همراه با تفکر فراشناختی، به طور معناداری فرسودگی شغلی تحصیلی را پیش‌بینی می‌کنند و تصمیم‌گیری به عنوان قوی‌ترین پیش‌بین فردی ظاهر شد. نتیجه‌گیری: حمایت‌های نهادی باید بر ادغام مداخلات هدفمند جهت ارتقای ظرفیت‌های خودتنظیمی و مهارت‌های تصمیم‌گیری برای کاهش استرس تحصیلی و فرسودگی شغلی متمرکز شود.

Background This study focused on internal aspects, including cognitive states and motivational engagement, that may be overlooked by external indicators of participation in collaborative learning, such as utterance counts or observable behaviors. This proof-of-concept feasibility study explored whether neurophysiological responses related to auditory attention could provide information relevant to interpreting conventional behavioral indicators of participation. Using electroencephalogram (EEG) indices (N1 and P2 components), associations with self-regulated learning and interest during collaborative learning were explored. Methods EEG data were collected during real, discussion-based collaborative learning activities conducted in a university classroom setting. EEG data were recorded using wearable devices from nine Japanese university students enrolled in the course. Utterances were categorized as surface- or deep-level regulation utterances according to definitions from a prior study. Using a multivariate temporal response function approach, the N1 and P2 amplitudes elicited by each type of utterance were estimated. The degree of self-regulated learning was indexed by the number of deep-level regulation utterances, and interest in learning was evaluated using subjective rating scores. The relationships between these indices and the N1 and P2 amplitudes were analyzed using linear mixed-effects models. Results The number of deep-level regulation utterances was significantly associated with the N1 amplitude, irrespective of whether the utterances were categorized as deep or surface regulation. In contrast, subjective interest ratings were significantly associated with the N1 amplitude, particularly in response to deep-level-regulation utterances. Conclusion The N1 component, which is related to auditory attention, showed exploratory associations with self-regulatory behavior and learners’ interest.

زمینه: این مطالعه بر جنبه‌های درونی، از جمله حالات شناختی و درگیری انگیزشی، که ممکن است توسط شاخص‌های بیرونی مشارکت در یادگیری مشارکتی مانند شمارش جملات یا رفتارهای قابل مشاهده نادیده گرفته شوند، تمرکز داشت. این مطالعه اثبات مفهوم و امکان‌سنجی بررسی کرد که آیا پاسخ‌های نوروفیزیولوژیک مرتبط با توجه شنیداری می‌تواند اطلاعاتی مرتبط با تفسیر شاخص‌های رفتاری متداول مشارکت فراهم کند یا خیر. با استفاده از شاخص‌های الکتروانسفالوگرام (EEG) (مولفه‌های N1 و P2)، ارتباط این شاخص‌ها با یادگیری خودتنظیمی و علاقه در طول یادگیری مشارکتی بررسی شد. روش‌ها: داده‌های EEG در طول فعالیت‌های واقعی یادگیری مشارکتی مبتنی بر بحث که در محیط کلاس دانشگاه برگزار شد، جمع‌آوری گردید. داده‌های EEG با استفاده از دستگاه‌های پوشیدنی از نه دانشجوی دانشگاه ژاپنی که در این دوره ثبت‌نام کرده بودند، ثبت شد. جملات بر اساس تعاریف یک مطالعه پیشین به عنوان جملات تنظیم سطحی یا عمیق دسته‌بندی شدند. با استفاده از رویکرد تابع پاسخ زمانی چندمتغیره، دامنه‌های N1 و P2 القا شده توسط هر نوع جمله برآورد گردید. میزان یادگیری خودتنظیمی با تعداد جملات تنظیم عمیق سنجیده شد و علاقه به یادگیری با امتیازات ارزیابی ذهنی مورد ارزیابی قرار گرفت. روابط بین این شاخص‌ها و دامنه‌های N1 و P2 با استفاده از مدل‌های خطی اثرات آمیخته تحلیل شد. نتایج: تعداد جملات تنظیم عمیق به طور معناداری با دامنه N1 مرتبط بود، صرف‌نظر از این که جملات به عنوان تنظیم عمیق یا سطحی دسته‌بندی شده بودند. در مقابل، امتیازات علاقه ذهنی به طور معناداری با دامنه N1، به ویژه در پاسخ به جملات تنظیم عمیق، مرتبط بود. نتیجه‌گیری: مولفه N1 که با توجه شنیداری مرتبط است، ارتباطات اکتشافی با رفتار خودتنظیمی و علاقه یادگیرندگان نشان داد.

Social-emotional learning (SEL) is increasingly recognised as an important approach to adolescent mental health promotion in school settings. However, evidence regarding culturally adapted and technology-supported SEL interventions in non-Western educational contexts remains limited. This study reports the expert-validation and pilot-feasibility components of the REAL™ (Read Emotion and Learn to Regulate) module, a culturally adapted, virtual reality (VR)-integrated SEL intervention developed for Malaysian lower-secondary students. These developmental phases preceded a subsequently completed and separately reported randomised controlled trial (RCT). A sequential two-phase design was used. In Phase 1, six Malaysian experts from psychiatry, psychology, education, and social-emotional learning completed a three-round Modified Delphi process evaluating 15 module structure and delivery components and 12 activity stations on a 5-point Likert scale. Content validity was assessed using the item-level content validity index (I-CVI), scale-level average content validity index (S-CVI/Ave), and interquartile range (IQR). In Phase 2, a single-session school-based feasibility pilot was conducted with 15 lower-secondary students, four facilitators, and one school administrator to assess practical implementation of one chapter from the initial 12-station module. In Round 1, the S-CVI/Ave across 15 module structure and delivery components was 0.92. In Round 2, five of 12 activity stations did not meet the I-CVI retention criterion of ≥0.83 (S-CVI/Ave = 0.65). Following module revision and reassessment, 11 of 12 stations met the retention criterion in Round 3. Manage Your Emotions VR improved following revision and was retained, whereas The Drama of Life received uniformly unfavourable ratings (I-CVI = 0.00) and was removed because of concerns regarding suitability, feasibility, and potential physical safety in school settings. The final S-CVI/Ave across the 11 retained stations was 0.85. The findings provide developmental evidence that informed refinement and subsequent evaluation of the REAL™ module. Pilot findings should be interpreted cautiously because of the small, teacher-selected, single-site sample and use of a researcher-developed feedback measure without established psychometric properties.

یادگیری اجتماعی‌هیجانی (SEL) به طور فزاینده‌ای به عنوان رویکردی مهم برای ارتقای سلامت روان نوجوانان در محیط‌های مدرسه‌ای شناخته می‌شود. با این حال، شواهد مربوط به مداخلات SEL با سازگاری فرهنگی و پشتیبانی فناوری در زمینه‌های آموزشی غیرغربی همچنان محدود است. این مطالعه اجزای روایی توسط خبرگان و امکان‌سنجی آزمایشی ماژول REAL™ (خواندن هیجان و یادگیری تنظیم آن)، یک مداخله SEL با سازگاری فرهنگی و ادغام واقعیت مجازی (VR) که برای دانش‌آموزان مقطع متوسطه اول مالزی توسعه یافته است را گزارش می‌کند. این مراحل توسعه‌ای پیش از کارآزمایی تصادفی‌سازی و کنترل‌شده (RCT) که به طور جداگانه گزارش شده، انجام شده‌اند. یک طرح متوالی دو فازی مورد استفاده قرار گرفت. در فاز اول، شش کارشناس مالزیایی از حوزه‌های روان‌پزشکی، روان‌شناسی، آموزش و یادگیری اجتماعی‌هیجانی، یک فرآیند دلفی اصلاح‌شده سه‌مرحله‌ای را برای ارزیابی ۱۵ مؤلفه ساختاری و اجرایی ماژول و ۱۲ ایستگاه فعالیت بر اساس مقیاس لیکرت ۵ درجه‌ای تکمیل کردند. روایی محتوا با استفاده از شاخص روایی محتوای سطح آیتم (I-CVI)، شاخص روایی محتوای سطح مقیاس میانگین (S-CVI/Ave) و دامنه بین چارکی (IQR) ارزیابی شد. در فاز دوم، یک پایلوت امکان‌سنجی مبتنی بر مدرسه با حضور ۱۵ دانش‌آموز متوسطه اول، چهار تسهیل‌گر و یک مدیر مدرسه برای ارزیابی اجرای عملی یک فصل از ماژول اولیه ۱۲ ایستگاهی انجام شد. در دور اول، S-CVI/Ave در میان ۱۵ مؤلفه ساختاری و اجرایی ماژول برابر با ۰.۹۲ بود. در دور دوم، پنج مورد از ۱۲ ایستگاه فعالیت به معیار نگهداری I-CVI برابر یا بیشتر از ۰.۸۳ نرسیدند (S-CVI/Ave = 0.65). پس از بازنگری و ارزیابی مجدد ماژول، ۱۱ مورد از ۱۲ ایستگاه در دور سوم به معیار نگهداری رسیدند. ایستگاه Manage Your Emotions VR پس از بازنگری بهبود یافت و حفظ شد، در حالی که ایستگاه The Drama of Life به طور یکنواخت امتیاز نامطلوب دریافت کرد (I-CVI = 0.00) و به دلیل نگرانی درباره تناسب، امکان‌پذیری و ایمنی فیزیکی بالقوه در محیط مدرسه حذف شد. S-CVI/Ave نهایی در میان ۱۱ ایستگاه حفظ‌شده برابر با ۰.۸۵ بود. یافته‌ها شواهد توسعه‌ای را ارائه می‌دهند که اصلاح و ارزیابی بعدی ماژول REAL™ را اطلاع‌رسانی کردند. یافته‌های پایلوت به دلیل نمونه کوچک، انتخاب‌شده توسط معلم، تک‌مکانه و استفاده از ابزار بازخورد توسعه‌یافته توسط پژوهشگر بدون ویژگی‌های روان‌سنجی معتبر باید با احتیاط تفسیر شوند.

We present a STEM-based learning trajectory, centered on the phenomenon of earthquakes, that aims to develop spatial reasoning in eight-year-old children. The trajectory has as an end product the design of an evacuation route. Based on a framework integrating spatial reasoning actions, reference frames, and the differentiation of micro-, meso- and macrospaces, the trajectory tasks combine concrete resources (measuring tools, recycled materials) with digital ones (e.g., Google Maps, Google Earth, LightBot) so that students can analyze representations, measure distances, as well as construct and test instruments and artifacts (e.g., a seismograph) not usually included in the primary school curriculum. It is designed to help students articulate and move between different spatial sizes and their representations and use adequate measuring instruments for each. Within a design-based research (DBR) study, the trajectory was implemented with groups of children from a disadvantaged context in Mexico, in two phases and in different modalities: online, during the Covid-19 pandemic, and face-to-face the following year. We describe the pedagogical framework, learning environment, and trajectory design, and report results derived from the analysis of the implementation data –video and audio recordings, photos and student productions. We discuss the practical implications of combining digital and concrete resources, mathematics and the other STEM disciplines; we argue that this can be considered an extended sense of blended learning that helps build a classroom culture of inquiry and gives children agency over their own reasoning. We end by acknowledging the constraints of our work and discuss the accessibility limitations of the online modality in our implementation.

در این پژوهش، یک مسیر یادگیری مبتنی بر STEM با محوریت پدیده زلزله ارائه می‌شود که هدف آن توسعه استدلال فضایی در کودکان هشت‌ساله است. محصول نهایی این مسیر، طراحی مسیر تخلیه می‌باشد. بر اساس چارچوبی که کنش‌های استدلال فضایی، چارچوب‌های مرجع و تمایز بین فضاهای خرد، میانه و کلان را ادغام می‌کند، وظایف این مسیر منابع عینی (ابزارهای اندازه‌گیری، مواد بازیافتی) را با منابع دیجیتال (مانند Google Maps، Google Earth، LightBot) ترکیب می‌کند تا دانش‌آموزان بتوانند بازنمایی‌ها را تحلیل کنند، فاصله‌ها را اندازه‌گیری نمایند و همچنین ابزارها و مصنوعات (مانند یک لرزه‌نگار) را که معمولاً در برنامه درسی دبستان گنجانده نمی‌شوند، بسازند و آزمایش کنند. این مسیر به گونه‌ای طراحی شده است که به دانش‌آموزان کمک کند تا بتوانند بین اندازه‌های فضایی مختلف و بازنمایی‌های آن‌ها حرکت و ارتباط برقرار کنند و برای هر یک از ابزارهای اندازه‌گیری مناسب استفاده نمایند. در قالب یک مطالعه پژوهش مبتنی بر طراحی (DBR)، این مسیر با گروه‌هایی از کودکان در یک زمینه محروم در مکزیک، در دو مرحله و در قالب‌های مختلف اجرا شد: آنلاین، در دوران همه‌گیری کووید-۱۹ و حضوری در سال بعد. چارچوب آموزشی، محیط یادگیری و طراحی مسیر شرح داده می‌شود و نتایج حاصل از تحلیل داده‌های اجرا – شامل ضبط‌های ویدئویی و صوتی، عکس‌ها و تولیدات دانش‌آموزان – گزارش می‌شود. پیامدهای عملی ترکیب منابع دیجیتال و عینی، ریاضیات و سایر رشته‌های STEM مورد بحث قرار می‌گیرد؛ استدلال می‌شود که این امر می‌تواند به عنوان معنای گسترده‌ای از یادگیری ترکیبی تلقی شود که به ایجاد فرهنگ پرسشگری در کلاس و اعطای عاملیت به کودکان در استدلال خود کمک می‌کند. در پایان، محدودیت‌های کار خود را اذعان کرده و محدودیت‌های دسترسی در قالب آنلاین اجرای خود را مورد بحث قرار می‌دهیم.

Introduction Teaching complex and abstract concepts in atomic physics remains challenging. Integrating STEM principles, applied-oriented learning, and immersive technologies such as virtual reality (VR) may support conceptual understanding and visualization. Methods This study combined bibliometric analysis, a quantitative meta-analysis of 15 eligible empirical studies, and a pilot VR-based assessment. The pilot involved 22 pre-service physics teachers who completed a VR-based lesson on Rutherford's experiment and evaluated the learning experience using a Likert-scale survey covering conceptual clarity, visualization and interactivity, motivation and interest, and STEM and applied orientation. Results The meta-analysis showed a strong positive effect of STEM- and applied-oriented instruction on learning outcomes, with a mean standardized difference (Cohen's d) of 1.28 (95% CI: 0.98–1.58). The pilot assessment also showed generally positive student evaluations across all four dimensions. Discussion The findings support the pedagogical potential of combining STEM-oriented, applied, and immersive approaches in atomic physics education and may inform the preparation of future physics teachers and the integration of digital technologies into secondary and higher education.

مقدمه آموزش مفاهیم پیچیده و انتزاعی در فیزیک اتمی همچنان چالش‌برانگیز است. ادغام اصول STEM، یادگیری مبتنی بر کاربرد و فناوری‌های فراگیر مانند واقعیت مجازی (VR) می‌تواند به درک مفهومی و تجسم کمک کند. روش‌ها این پژوهش با ترکیب تحلیل کتاب‌سنجی، فراتحلیل کمی ۱۵ مطالعه تجربی واجد شرایط و یک ارزیابی آزمایشی مبتنی بر VR انجام شد. در بخش آزمایشی، ۲۲ دانشجوی معلم فیزیک پیش‌خدمت در یک درس مبتنی بر VR درباره آزمایش رادرفورد شرکت کردند و تجربه یادگیری خود را با استفاده از پرسشنامه لیکرت در چهار بعد شفافیت مفهومی، تجسم و تعاملی بودن، انگیزش و علاقه‌مندی، و جهت‌گیری STEM و کاربردی ارزیابی کردند. یافته‌ها فراتحلیل نشان داد که آموزش مبتنی بر STEM و کاربردی تأثیر مثبت و قوی بر پیامدهای یادگیری دارد، با میانگین تفاوت استاندارد شده (d کوهن) برابر با ۱٫۲۸ (فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰٫۹۸ تا ۱٫۵۸). ارزیابی آزمایشی نیز به طور کلی ارزیابی‌های مثبت دانشجویان را در هر چهار بعد نشان داد. بحث یافته‌ها از ظرفیت آموزشی ترکیب رویکردهای مبتنی بر STEM، کاربردی و فراگیر در آموزش فیزیک اتمی حمایت می‌کند و می‌تواند به آماده‌سازی معلمان آینده فیزیک و ادغام فناوری‌های دیجیتال در آموزش متوسطه و عالی کمک کند.

Introduction Reflection constitutes a central component of the knowledge base of the teaching profession; however, in practice it may become routinized and have limited significance for professional learning. Within teacher education, supervision increasingly takes place in digital contexts, raising questions about the conditions required for such supervision to support reflection. In this study, we examine which conditions student teachers describe as significant for reflective processes in digital supervision. Methods The study is based on six focus group interviews with a total of 36 student teachers. The data were analyzed using reflexive thematic analysis. The design gives access to how student teachers perceive these conditions, not to reflection as it unfolded in individual supervision sessions. The theoretical framework draws on e-mentoring as an analytical perspective for understanding how relational, communicative, and technological conditions interact in technology-mediated supervision. Results Our analysis identified three main themes: structured and technology-supported reflection; relationships, dialogue, and perceived presence; and structural conditions, competence, and enactment. Student teachers described digital supervision as supporting reflection when it is clearly structured, grounded in concrete experiences, and supported by tools that make students' thinking visible and elaborated over time. The possibility of storing and revisiting feedback was experienced as particularly important for sustained reflective development. Relational conditions were also described as consequential, as accessibility, responsiveness, and personalized feedback may strengthen trust and participation, while limited access to non-verbal cues and disrupted conversational flow may constrain reflective processes. Technological and organizational conditions were described as further shaping supervision, with flexibility and accessibility perceived as beneficial, whereas technical challenges, unclear expectations, and varying levels of digital competence may reduce the potential for reflection. Discussion Drawing on student teachers' reported experiences, we argue that the conditions for reflection in digital supervision emerge through the interplay of pedagogical, relational, technological, and organizational factors, and depend on more than technological access alone.

مقدمه: تأمل یکی از اجزای مرکزی بنیان دانشی حرفه معلمی به‌شمار می‌رود؛ با این حال، در عمل ممکن است به امری عادی و کم‌اهمیت برای یادگیری حرفه‌ای تبدیل شود. در آموزش معلمان، نظارت به‌طور فزاینده‌ای در بسترهای دیجیتال صورت می‌گیرد که این امر پرسش‌هایی را درباره شرایط لازم برای حمایت از تأمل در چنین نظارتی مطرح می‌کند. در این پژوهش، شرایطی که دانشجومعلمان به‌عنوان عوامل مهم برای فرایندهای تأملی در نظارت دیجیتال توصیف می‌کنند، مورد بررسی قرار گرفته است. روش‌ها: این مطالعه مبتنی بر شش مصاحبه گروهی متمرکز با مجموعاً ۳۶ دانشجومعلم است. داده‌ها با استفاده از تحلیل تماتیک بازتابی تحلیل شدند. این طراحی امکان دسترسی به ادراک دانشجومعلمان از این شرایط را فراهم می‌کند، نه خود فرایند تأمل همان‌گونه که در جلسات نظارت فردی رخ داده است. چارچوب نظری پژوهش بر مبنای e-mentoring به‌عنوان یک دیدگاه تحلیلی برای فهم چگونگی تعامل شرایط ارتباطی، تعاملی و فناورانه در نظارت مبتنی بر فناوری استوار است. یافته‌ها: تحلیل ما سه تم اصلی را شناسایی کرد: تأمل ساختاریافته و پشتیبانی‌شده با فناوری؛ روابط، گفت‌وگو و حضور ادراک‌شده؛ و شرایط ساختاری، شایستگی و اجرا. دانشجومعلمان نظارت دیجیتال را زمانی پشتیبان تأمل می‌دانستند که ساختاریافته، مبتنی بر تجارب عینی و با ابزارهایی همراه باشد که تفکر دانشجویان را قابل مشاهده و در طول زمان بسط دهد. امکان ذخیره و بازبینی بازخورد به‌عنوان عاملی بسیار مهم برای توسعه تأملی پایدار تجربه شد. شرایط ارتباطی نیز تعیین‌کننده توصیف شد، به‌گونه‌ای که دسترسی‌پذیری، پاسخگویی و بازخورد شخصی می‌تواند اعتماد و مشارکت را تقویت کند، در حالی که دسترسی محدود به نشانه‌های غیرکلامی و اختلال در جریان گفت‌وگو ممکن است فرایندهای تأملی را محدود سازد. شرایط فناورانه و سازمانی نیز به‌عنوان عوامل شکل‌دهنده نظارت توصیف شدند، به‌طوری که انعطاف‌پذیری و دسترسی‌پذیری سودمند تلقی شد، اما چالش‌های فنی، انتظارات نامشخص و سطوح متفاوت شایستگی دیجیتال می‌تواند پتانسیل تأمل را کاهش دهد. بحث: با استناد به تجارب گزارش‌شده دانشجومعلمان، استدلال می‌شود که شرایط تأمل در نظارت دیجیتال از طریق تعامل عوامل آموزشی، ارتباطی، فناورانه و سازمانی پدید می‌آید و صرفاً به دسترسی فناورانه محدود نمی‌شود.

Introduction This study explores how barriers to technology integration in mathematics education can be bridged within rural and resource-constrained school contexts. Although technology is increasingly recognised as a catalyst for improving access, equity, conceptual understanding, and learner engagement, meaningful ICT integration remains limited in many under-resourced schools due to persistent structural and pedagogical barriers. Guided by the Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) framework, the study contributes to the literature by examining how teachers employ contextually responsive strategies to integrate digital technologies in mathematics classrooms. Methods This qualitative multiple-case study explored mathematics teachers’ experiences and perceptions of technology integration across three rural secondary schools in the Vhembe District, South Africa. Data were generated through semi-structured interviews with six mathematics teachers and three Departmental Heads. An interpretivist paradigm guided the study, and Framework Analysis was used to systematically analyse the data. Results The findings revealed four interrelated themes shaping technology integration: structural barriers related to infrastructure and connectivity; pedagogical barriers linked to teacher confidence and assessment challenges; opportunities for transformative instruction through dynamic visualisation and AI-supported learning; and the enabling role of professional development and instructional leadership. Technologies such as GeoGebra and graphing applications enhanced conceptual understanding by dynamically linking algebraic, graphical, and geometric representations. However, limited infrastructure and insufficient professional development in mathematics constrained transformative integration. Discussion The study contributes a Global South perspective by demonstrating how teachers in rural schools employ adaptive strategies such as offline preparation, blended learning, and collaborative device-sharing to sustain mathematics instruction despite resource constraints. The findings highlight the need for equitable ICT investment, mathematics-focused professional development, and leadership-driven support to promote transformative and inclusive mathematics education.

مقدمه: این پژوهش به بررسی چگونگی پل‌زدن بر موانع ادغام فناوری در آموزش ریاضیات در بستر مدارس روستایی و دارای منابع محدود می‌پردازد. اگرچه فناوری به طور فزاینده‌ای به عنوان محرکی برای بهبود دسترسی، عدالت، درک مفهومی و مشارکت یادگیرندگان شناخته می‌شود، اما ادغام معنادار فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) در بسیاری از مدارس کم‌منبع به دلیل موانع ساختاری و آموزشی پایدار، همچنان محدود باقی مانده است. این مطالعه با بهره‌گیری از چارچوب دانش محتوایی-آموزشی-فناورانه (TPACK)، به ادبیات موضوع با بررسی چگونگی به‌کارگیری راهبردهای پاسخگو به زمینه توسط معلمان برای ادغام فناوری‌های دیجیتال در کلاس‌های ریاضی، کمک می‌کند. روش‌ها: این مطالعه کیفی چندموردی به بررسی تجارب و ادراکات معلمان ریاضی درباره ادغام فناوری در سه مدرسه متوسطه روستایی در منطقه Vhembe، آفریقای جنوبی پرداخت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با شش معلم ریاضی و سه رئیس بخش گردآوری شد. پارادایم تفسیرگرایانه راهنمای پژوهش بود و تحلیل چارچوبی برای تحلیل نظام‌مند داده‌ها به کار رفت. یافته‌ها: نتایج چهار مضمون مرتبط را که شکل‌دهنده ادغام فناوری هستند، آشکار ساخت: موانع ساختاری مرتبط با زیرساخت و اتصال؛ موانع آموزشی مرتبط با اعتماد به نفس معلم و چالش‌های ارزشیابی؛ فرصت‌هایی برای آموزش تحول‌آفرین از طریق تجسم پویای مفاهیم و یادگیری پشتیبانی‌شده با هوش مصنوعی؛ و نقش تسهیل‌گر توسعه حرفه‌ای و رهبری آموزشی. فناوری‌هایی مانند GeoGebra و برنامه‌های رسم نمودار با پیوند پویای نمایش‌های جبری، نموداری و هندسی، درک مفهومی را ارتقا دادند. با این حال، محدودیت زیرساخت و ناکافی بودن توسعه حرفه‌ای در حوزه ریاضیات، ادغام تحول‌آفرین را محدود ساخت. بحث: این پژوهش با ارائه چشم‌اندازی از جنوب جهانی، نشان می‌دهد که معلمان مدارس روستایی با به‌کارگیری راهبردهای سازگارانه‌ای همچون آماده‌سازی آفلاین، یادگیری ترکیبی و اشتراک‌گذاری گروهی دستگاه‌ها، آموزش ریاضی را علی‌رغم محدودیت منابع تداوم می‌بخشند. یافته‌ها بر ضرورت سرمایه‌گذاری عادلانه در فناوری اطلاعات و ارتباطات، توسعه حرفه‌ای متمرکز بر ریاضیات و حمایت مبتنی بر رهبری برای ارتقای آموزش ریاضیات تحول‌آفرین و فراگیر تأکید می‌کند.

Background Ensuring equal access to quality education is essential for building fair and inclusive societies. However, educational inequalities persist across and within European countries, despite numerous policy initiatives aimed at addressing them. Objectives This systematic review aims to identify and categorise variables of educational inequalities in European primary and secondary schools, focusing on studies with longitudinal or repeated cross-sectional designs. Methods Following PRISMA 2020 guidelines, 1,399 studies published from 1995 to 2024 in seven European languages were identified through Scopus, Google Scholar, repositories of international organisations and citation mining. After a two-step screening, 157 studies that met the predefined criteria were analysed in depth using a review matrix. Inter-rater reliability checks ensured consistency. Results Despite targeted policy measures to enhance fairness and inclusion, inequalities remain widespread across European schools. Findings highlight that educational inequalities are multifaceted and begin early in a child's educational path, often widening over time. Overall, 70 variables influencing educational inequalities were identified and organised into a schema of four clusters: student, family, teacher/school and system levels. Solid links were observed between academic achievement, school engagement and student well-being. Discussion Longitudinal and repeated cross-sectional data offer valuable insights into the variables of educational inequalities and into the roles they play as factors and predictors of unequal academic achievement. Socioeconomic and cultural status, along with other family-related variables, emerged as central predictors of achievement gaps, alongside student-level variables such as school engagement. Teacher and school-level factors, as well as system-level ones, also significantly influence the complex phenomenon of educational inequalities. Conclusions/implications The evidence from this literature review reveals solid links between academic achievement and student engagement, emphasising that policies to address inequalities must address not only socioeconomic and academic factors but also socio-emotional aspects, with targeted interventions for vulnerable groups. The findings also underscore the need to explore further how variables influencing educational inequalities interact over time, from early childhood education through secondary education, to inform evidence-based interventions for more equitable educational outcomes.

زمینه: تضمین دسترسی برابر به آموزش با کیفیت برای ساختن جوامع عادلانه و فراگیر ضروری است. با این حال، نابرابری‌های آموزشی در سراسر و درون کشورهای اروپایی علی‌رغم ابتکارات سیاستی متعدد برای رفع آن‌ها همچنان پابرجا هستند. اهداف: این مرور نظام‌مند با تمرکز بر مطالعات با طرح‌های طولی یا مقطعی تکرارشونده، به شناسایی و دسته‌بندی متغیرهای نابرابری‌های آموزشی در مدارس ابتدایی و متوسطه اروپا می‌پردازد. روش‌ها: با پیروی از دستورالعمل‌های PRISMA 2020، تعداد ۱۳۹۹ مطالعه منتشرشده از سال ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۴ به زبان‌های اروپایی از طریق Scopus، Google Scholar، مخازن سازمان‌های بین‌المللی و استخراج ارجاعات شناسایی شد. پس از غربالگری دو مرحله‌ای، ۱۵۷ مطالعه که معیارهای از پیش تعیین‌شده را داشتند، با استفاده از ماتریس مرور به‌طور عمیق تحلیل شدند. بررسی پایایی بین ارزیابان برای اطمینان از انسجام انجام شد. یافته‌ها: علی‌رغم اقدامات سیاستی هدفمند برای ارتقای عدالت و فراگیری، نابرابری‌ها در مدارس اروپایی همچنان گسترده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که نابرابری‌های آموزشی چندوجهی بوده و از ابتدای مسیر آموزشی کودک آغاز شده و اغلب در طول زمان افزایش می‌یابد. در مجموع، ۷۰ متغیر مؤثر بر نابرابری‌های آموزشی شناسایی و در قالب چهار خوشه در سطوح دانش‌آموز، خانواده، معلم/مدرسه و نظام سازمان‌دهی شدند. پیوندهای محکمی میان عملکرد تحصیلی، مشارکت مدرسه‌ای و بهزیستی دانش‌آموز مشاهده شد. بحث: داده‌های طولی و مقطعی تکرارشونده بینش‌های ارزشمندی درباره متغیرهای نابرابری‌های آموزشی و نقش آن‌ها به عنوان عوامل و پیش‌بینی‌کننده‌های عملکرد تحصیلی نابرابر ارائه می‌دهد. وضعیت اقتصادی-اجتماعی و فرهنگی، همراه با سایر متغیرهای مرتبط با خانواده، به عنوان پیش‌بینی‌کننده‌های مرکزی شکاف عملکرد تحصیلی، در کنار متغیرهای سطح دانش‌آموز مانند مشارکت مدرسه‌ای ظاهر شدند. عوامل سطح معلم و مدرسه، همچنین عوامل سطح نظام نیز به طور معناداری بر پدیده پیچیده نابرابری‌های آموزشی تأثیرگذارند. نتیجه‌گیری/پیامدها: شواهد این مرور ادبیات پیوندهای محکمی میان عملکرد تحصیلی و مشارکت دانش‌آموز نشان می‌دهد و تأکید می‌کند که سیاست‌های مقابله با نابرابری‌ها باید نه تنها عوامل اقتصادی-اجتماعی و تحصیلی، بلکه جنبه‌های اجتماعی-هیجانی را نیز با مداخلات هدفمند برای گروه‌های آسیب‌پذیر مدنظر قرار دهند. یافته‌ها همچنین بر ضرورت بررسی بیشتر نحوه تعامل متغیرهای مؤثر بر نابرابری‌های آموزشی در طول زمان، از آموزش دوران کودکی تا متوسطه، برای اطلاع‌رسانی به مداخلات مبتنی بر شواهد جهت نتایج آموزشی عادلانه‌تر تأکید دارد.

Introduction This explanatory sequential mixed-methods study examined associations of self-regulated learning (SRL) and online learning self-efficacy with perceived academic and cognitive performance among undergraduates recruited from five Vietnamese universities. Methods The quantitative phase analyzed 685 complete survey responses obtained through quota-guided convenience sampling and tested a four-construct covariance-based structural equation model. The qualitative phase involved 24 interview participants purposively selected from the survey pool to contextualize the observed structural associations. Results The measurement model showed good fit on the retained indices (χ²/df = 2.15, CFI = .962, TLI = .958, RMSEA = .041, SRMR = .038). SRL was positively associated with perceived academic performance ( β = .51) and perceived cognitive performance (β = .44), while online learning self-efficacy was associated with perceived academic performance ( β = .24) and perceived cognitive performance ( β = .36), all p < .001. The model accounted for 49.5% and 52.1% of the variance in the two outcomes, respectively. Interview accounts described SRL through scheduling, micro-deadlines, monitoring, distraction control, and strategy revision, whereas online learning self-efficacy was reflected in willingness to initiate tasks, explore unfamiliar tools, seek help, and persist through technological difficulty. Discussion The study contributes a theoretically integrated account of learner agency grounded in SRL theory, Social Cognitive Theory, and Self-Determination Theory. Because the design was cross-sectional and the sample was nonprobability-based, the findings are interpreted as sample-specific associations rather than causal or nationally representative effects.

مقدمه: این مطالعه آمیخته توضیحی-توالی به بررسی ارتباط یادگیری خودتنظیمی (SRL) و خودکارآمدی یادگیری آنلاین با عملکرد تحصیلی و شناختی ادراک‌شده در میان دانشجویان کارشناسی جذب‌شده از پنج دانشگاه ویتنام پرداخت. روش‌ها: در مرحله کمی، ۶۸۵ پرسشنامه کامل که از طریق نمونه‌گیری در دسترس هدایت‌شده با سهمیه جمع‌آوری شده بود، تحلیل شد و یک مدل معادلات ساختاری مبتنی بر کوواریانس با چهار سازه آزمون گردید. در مرحله کیفی، ۲۴ شرکت‌کننده مصاحبه‌ای به‌صورت هدفمند از میان جامعه پرسشنامه انتخاب شدند تا ارتباطات ساختاری مشاهده‌شده را در بستر قرار دهند. نتایج: مدل اندازه‌گیری براساس شاخص‌های باقی‌مانده برازش مناسبی نشان داد (χ²/df = ۲.۱۵، CFI = ۰.۹۶۲، TLI = ۰.۹۵۸، RMSEA = ۰.۰۴۱، SRMR = ۰.۰۳۸). یادگیری خودتنظیمی با عملکرد تحصیلی ادراک‌شده (β = ۰.۵۱) و عملکرد شناختی ادراک‌شده (β = ۰.۴۴) رابطه مثبت داشت، در حالی که خودکارآمدی یادگیری آنلاین با عملکرد تحصیلی ادراک‌شده (β = ۰.۲۴) و عملکرد شناختی ادراک‌شده (β = ۰.۳۶) مرتبط بود (همه p < ۰.۰۰۱). مدل به‌ترتیب ۴۹.۵٪ و ۵۲.۱٪ از واریانس دو پیامد را تبیین کرد. روایات مصاحبه‌ای، یادگیری خودتنظیمی را از طریق زمان‌بندی، ضرب‌الاجل‌های خرد، پایش، کنترل حواس‌پرتی و بازنگری راهبردها توصیف کردند، در حالی که خودکارآمدی یادگیری آنلاین در تمایل به آغاز وظایف، کاوش ابزارهای ناآشنا، جستجوی کمک و پایداری در مواجهه با دشواری‌های فناورانه بازتاب یافت. بحث: این پژوهش، گزارشی نظری و یکپارچه از عاملیت یادگیرنده مبتنی بر نظریه یادگیری خودتنظیمی، نظریه شناختی-اجتماعی و نظریه خودتعیین‌گری ارائه می‌دهد. با توجه به اینکه طرح پژوهش مقطعی بوده و نمونه مبتنی بر احتمال نبوده است، یافته‌ها به‌عنوان ارتباطات خاص نمونه تفسیر می‌شوند و نه به‌عنوان اثرات علی یا نماینده ملی.

This article explores the innovative “asynchronish” approach to online mathematics and teacher education, blending synchronous and asynchronous elements to enhance student engagement and sense of belonging. Drawing from experiences in mathematics and teacher education courses, we examine two key engagement strategies: (1) utilizing collaborative platforms like Slack and (2) creating opportunities for online small-group discussions. Grounded in Garrison's Community of Inquiry framework, this study examines evidence-based strategies for fostering interactive virtual learning environments that enhance cognitive and social connectivity in online mathematics and teacher education courses through analysis of implementation data and student responses.

این مقاله رویکرد نوآورانه «آسنکرونیش» را در آموزش آنلاین ریاضی و تربیت معلم بررسی می‌کند که با ترکیب عناصر هم‌زمان و ناهم‌زمان، به ارتقای مشارکت دانشجویان و احساس تعلق آن‌ها می‌پردازد. با بهره‌گیری از تجربیات در دوره‌های آموزش ریاضی و تربیت معلم، دو راهبرد کلیدی برای افزایش مشارکت مورد بررسی قرار گرفته است: (۱) استفاده از بسترهای همکاری مانند Slack و (۲) ایجاد فرصت‌هایی برای بحث‌های گروهی کوچک آنلاین. این مطالعه با تکیه بر چارچوب «جامعه پژوهشی» گاریسون، راهبردهای مبتنی بر شواهد را برای تقویت محیط‌های یادگیری تعاملی مجازی که به افزایش پیوندهای شناختی و اجتماعی در دوره‌های آموزش آنلاین ریاضی و تربیت معلم منجر می‌شود، از طریق تحلیل داده‌های اجرا و پاسخ‌های دانشجویان بررسی می‌کند.

In Tanzania, the persistent challenge of low academic achievement in secondary schools has been linked to underperforming teachers, prompting a need to investigate the organisational factors that predict educator effectiveness. This study examines whether leadership support from heads of schools, particularly decision-making involvement, recognition, role modelling, and managerial support, predicts teachers' work performance. Using an explanatory research design and quantitative approach, data were collected from 380 teachers in Iringa and Njombe regions, with 378 valid responses analysed. Regression analysis using SPSS version 27 assessed the strength and significance of relationships between leadership support and teacher performance. Findings revealed a statistically significant positive relationship between overall leadership support and teacher performance. Among the individual leadership dimensions, involvement in decision-making was the strongest predictor, enhancing teachers' sense of ownership and commitment. Although recognition and role modelling showed positive contributions, they were not individually statistically significant. The study concludes that supportive school leadership is significantly associated with improved teacher performance. It recommends a holistic leadership-support framework, prioritising participatory decision-making, to strengthen teacher effectiveness, classroom productivity, educational outcomes, and overall school effectiveness.

در تانزانیا، چالش مداوم دستاورد تحصیلی پایین در مدارس متوسطه به معلمان کم‌کارایی نسبت داده شده است و این امر نیاز به بررسی عوامل سازمانی پیش‌بینی‌کننده اثربخشی معلمان را ایجاد کرده است. این پژوهش بررسی می‌کند که آیا حمایت رهبری از سوی مدیران مدارس، به‌ویژه مشارکت در تصمیم‌گیری، شناسایی، الگو بودن و حمایت مدیریتی، عملکرد شغلی معلمان را پیش‌بینی می‌کند یا خیر. با استفاده از طرح پژوهش تبیینی و رویکرد کمی، داده‌ها از ۳۸۰ معلم در مناطق Iringa و Njombe گردآوری شد و ۳۷۸ پاسخ معتبر مورد تحلیل قرار گرفت. تحلیل رگرسیون با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۷ برای ارزیابی قدرت و معناداری روابط بین حمایت رهبری و عملکرد معلمان به‌کار رفت. یافته‌ها نشان داد که بین حمایت کلی رهبری و عملکرد معلمان رابطه مثبت معنادار آماری وجود دارد. در میان ابعاد فردی رهبری، مشارکت در تصمیم‌گیری قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده بود و حس مالکیت و تعهد معلمان را افزایش داد. اگرچه شناسایی و الگو بودن نیز سهم مثبتی داشتند، اما به‌طور فردی از لحاظ آماری معنادار نبودند. این مطالعه نتیجه می‌گیرد که رهبری حمایتی مدرسه به‌طور معناداری با بهبود عملکرد معلمان مرتبط است. چارچوبی جامع برای حمایت رهبری با اولویت دادن به تصمیم‌گیری مشارکتی توصیه می‌شود تا اثربخشی معلمان، بهره‌وری کلاس درس، نتایج آموزشی و اثربخشی کلی مدرسه تقویت شود.

Generative artificial intelligence (GenAI) creates a distinctive problem for outdoor geoscience learning: it can broaden questioning and explanation, yet it can also pre-structure what learners notice and displace their interpretation of field evidence. Existing field-learning frameworks explain how conceptual, geographical, psychological, technical, and social novelty shape participation, but they do not fully explain this redistribution of epistemic work and authority. Extending established accounts of technological mediation to field settings, this Hypothesis and Theory article interprets GenAI as an epistemic reorganization of field inquiry rather than as technical novelty alone. It advances the central hypothesis that GenAI is more likely to augment, rather than displace, learners’ epistemic agency when it is introduced after direct observation and an initial learner interpretation, restricted to generating questions and candidate explanations, and subjected to human adjudication against field evidence. On this basis, the article proposes a six-stage human-centered model: preparing for field and GenAI use; attending to and recording field evidence; constructing an initial learner interpretation; engaging GenAI as a dialogic challenger; conducting human evidence-based adjudication; and completing reflective synthesis and epistemic accounting. Field evidence functions as an epistemic constraint, GenAI outputs remain provisional objects of scrutiny, and learners and teachers retain interpretive authority and responsibility. Six testable propositions specify expected effects of sequencing, initial interpretation, challenger-oriented prompting, explicit adjudication, substitution, and teacher orchestration. Operational criteria for distinguishing support, mediation, and substitution, and a thought experiment at a basalt outcrop, show how the model can be applied and tested. The model offers a falsifiable agenda for research in physical, hybrid, and virtual geoscience field learning while defining conditions under which GenAI use should be limited or withheld.

هوش مصنوعی مولد (GenAI) مسئله‌ای متمایز برای یادگیری علوم زمین در فضای باز ایجاد می‌کند: این فناوری می‌تواند دامنه پرسشگری و تبیین را گسترش دهد، اما همچنین ممکن است آنچه را که یادگیرندگان مشاهده می‌کنند پیش‌ساختاردهی کند و تفسیر آنان از شواهد میدانی را جابه‌جا نماید. چارچوب‌های موجود یادگیری میدانی توضیح می‌دهند که چگونه نوآوری مفهومی، جغرافیایی، روان‌شناختی، فنی و اجتماعی مشارکت را شکل می‌دهد، اما به طور کامل این بازتوزیع کار و اقتدار معرفتی را تبیین نمی‌کنند. با گسترش رویکردهای تثبیت‌شده میانجی‌گری فناورانه به محیط‌های میدانی، این مقاله فرضیه و نظریه، GenAI را به عنوان سازماندهی مجدد معرفتی پژوهش میدانی تفسیر می‌کند، نه صرفاً به عنوان یک نوآوری فنی. این مقاله فرضیه مرکزی را مطرح می‌کند که GenAI زمانی که پس از مشاهده مستقیم و تفسیر اولیه یادگیرنده معرفی شود، به تولید پرسش‌ها و تبیین‌های پیشنهادی محدود گردد و در معرض داوری انسانی مبتنی بر شواهد میدانی قرار گیرد، احتمالاً عاملیت معرفتی یادگیرندگان را تقویت می‌کند تا آن را جایگزین نماید. بر این اساس، مقاله یک مدل انسان‌محور شش‌مرحله‌ای پیشنهاد می‌کند: آمادگی برای کار میدانی و استفاده از GenAI؛ توجه و ثبت شواهد میدانی؛ ساخت تفسیر اولیه توسط یادگیرنده؛ به‌کارگیری GenAI به عنوان چالشگر دیالوژیک؛ انجام داوری انسانی مبتنی بر شواهد؛ و تکمیل ترکیب بازتابی و حسابرسی معرفتی. شواهد میدانی به عنوان یک محدودیت معرفتی عمل می‌کند، خروجی‌های GenAI همچنان به عنوان موضوعات موقتی بررسی باقی می‌مانند و یادگیرندگان و معلمان اقتدار و مسئولیت تفسیر را حفظ می‌کنند. شش گزاره قابل آزمون، آثار مورد انتظار توالی، تفسیر اولیه، تحریک چالشگرمحور، داوری صریح، جایگزینی و سازماندهی معلم را مشخص می‌کند. معیارهای عملیاتی برای تمایز حمایت، میانجی‌گری و جایگزینی و یک آزمایش ذهنی در یک برون‌زد بازالتی نشان می‌دهد که چگونه می‌توان مدل را به کار برد و آزمود. این مدل دستورکاری ابطال‌پذیر برای پژوهش در یادگیری میدانی علوم زمین فیزیکی، ترکیبی و مجازی ارائه می‌دهد و شرایطی را تعریف می‌کند که در آن استفاده از GenAI باید محدود یا متوقف شود.

Music is affirmed as an entitlement across the European Union, yet what children receive varies with the resources their schools and regions can command. This paper applies Universal Design for Learning at a level where it is rarely employed: not the individual lesson, but the statutory curricular minimum itself. Taking Spain as a case study, it examines what minimum of musical participation a state could guarantee in a form from which no school and no learner could be excluded. Joining universal design with the capability approach, the article argues that such a minimum must be defined as a capability rather than as a resource and specified in competencies rather than materials or gestures. It proposes an instrument-independent curricular floor: a legally protected minimum of rhythmic, ensemble-based and improvisatory participation achievable with the body and voice alone, complementary to instrumental provision and never a substitute for it. Body percussion serves as the analytical test case rather than as the content of the entitlement. The article presents a normative and doctrinal analysis, not an empirical evaluation. It advances a central hypothesis and four derived propositions, states the observations that would confirm or disconfirm each, and specifies the research programme required to test them. Its principal claim is conditional and structural: the current architecture permits variation in what children receive, an entitlement defined in capability terms would remove one mechanism through which that variation operates, and whether it does so in practice is a question for empirical evaluation rather than for theoretical argument.

موسیقی به عنوان یک حق در سراسر اتحادیه اروپا مورد تأیید قرار گرفته است، اما آنچه کودکان دریافت می‌کنند بسته به منابعی که مدارس و مناطق آن‌ها در اختیار دارند متفاوت است. این مقاله طراحی جهانی برای یادگیری را در سطحی به کار می‌گیرد که به ندرت مورد استفاده قرار می‌گیرد: نه در سطح درس فردی، بلکه در حداقل برنامه درسی قانونی. با انتخاب اسپانیا به عنوان مطالعه موردی، بررسی می‌کند که حداقل مشارکت موسیقایی که یک دولت می‌تواند تضمین کند چیست، به گونه‌ای که هیچ مدرسه و هیچ یادگیرنده‌ای از آن مستثنی نشود. با پیوند دادن طراحی جهانی با رویکرد قابلیت، مقاله استدلال می‌کند که چنین حداقلی باید به عنوان یک قابلیت تعریف شود نه به عنوان یک منبع، و در قالب شایستگی‌ها مشخص گردد نه مواد یا حرکات. این مقاله کف برنامه درسی مستقل از ساز را پیشنهاد می‌کند: حداقل قانونی حفاظت‌شده‌ای از مشارکت ریتمیک، گروهی و بداهه‌پردازانه که تنها با بدن و صدا قابل تحقق است و مکمل آموزش سازی بوده و هرگز جایگزین آن نیست. پرکاشن بدنی به عنوان مورد تحلیلی آزمون انتخاب شده است نه به عنوان محتوای این حق. مقاله تحلیلی هنجاری و دکترینال ارائه می‌دهد و ارزیابی تجربی انجام نمی‌دهد. یک فرضیه مرکزی و چهار گزاره مشتق شده را مطرح می‌کند، مشاهداتی را که هر یک را تأیید یا رد می‌کند بیان می‌دارد و برنامه پژوهشی لازم برای آزمون آن‌ها را مشخص می‌کند. ادعای اصلی آن مشروط و ساختاری است: معماری فعلی اجازه تنوع در آنچه کودکان دریافت می‌کنند را می‌دهد، حقی که بر اساس قابلیت تعریف شود یکی از سازوکارهای ایجاد این تنوع را حذف می‌کند و این که آیا در عمل چنین می‌شود یا نه، پرسشی تجربی است نه نظری.

Introduction Large-scale longitudinal evidence on how progressive institutional assessment policy reform is associated with student academic performance remains scarce, particularly in Latin American public higher education. This study examined the association between four successive institutional assessment policies and academic performance across four consecutive academic periods at a public university in Ecuador, focusing on the transition from undifferentiated assessment models to competency-differentiated structures integrating formative feedback within the summative framework. Methods A comparative quasi-longitudinal design was adopted using 921,795 student-course enrolment records. Four institutional assessment policies were examined: a balanced distributed model (Policy A: 60% coursework/40% examinations), a single high-stakes final examination (Policy B: 40% coursework/60% examination), a competency-differentiated model separating theoretical and practical components (Policy C: 40% coursework/30% theoretical examination/30% practical examination), and a hybrid model integrating formative feedback through an intermediate practical assessment (Policy D: 40% coursework/30% theoretical examination/15% progress submission/15% final submission). One-way ANOVA, Bonferroni-corrected pairwise post-hoc comparisons, chi-squared tests with Cramér's V , and subgroup analyses by faculty, study modality, and degree programme were conducted. Results Mean final grades increased monotonically from 78.08 under Policy A to 84.38 under Policy D, while pass rates followed a U-shaped pattern, reaching their minimum under Policy B (82.91%). The overall ANOVA was significant, F (3,921,791) = 7,143.53, p < .001, η ² = .023. Post-hoc comparisons revealed a structural inflection between undifferentiated policies (A/B) and competency-differentiated policies (C/D), with cross-block effect sizes ( d = .306-.380) substantially larger than within-block differences (d < .08). Pass rates differed significantly across policies, χ ²(3) = 9,867.90, p < .001, V = .103. Grade dispersion decreased under competency-differentiated policies, with the standard deviation declining from 19.73 under Policy B to 15.69 under Policy D. Faculty-level analyses showed minimal policy-associated variation in Health Sciences (η² = .001), compared with small but consistent effects in the other three faculties (η² = .014–.036). Online students exhibited the greatest performance gains (η² = .043), with the online-face-to-face performance gap shifting from −0.86 points under Policy A to +5.65 points under Policy D. Discussion The transition from undifferentiated assessment models to competency-differentiated structures separating declarative and procedural knowledge was consistently associated with higher mean academic performance, improved pass rates, and reduced grade dispersion. These associations were particularly pronounced among online students, although the observational design does not establish causality. The findings provide large-scale evidence on the relationship between institutional assessment policy design and academic performance, highlighting the relevance of integrating competency differentiation and formative feedback within summative assessment frameworks as an academic quality governance mechanism in public higher education.

مقدمه: شواهد طولی در مقیاس وسیع درباره ارتباط اصلاح تدریجی سیاست‌های ارزشیابی نهادی با عملکرد تحصیلی دانشجویان، به‌ویژه در آموزش عالی دولتی آمریکای لاتین، همچنان اندک است. این مطالعه ارتباط میان چهار سیاست ارزشیابی نهادی متوالی و عملکرد تحصیلی را در چهار دوره متوالی تحصیلی در یک دانشگاه دولتی در اکوادور بررسی کرد و بر گذار از مدل‌های ارزشیابی غیرمتمایز به ساختارهای مبتنی بر تمایز شایستگی با ادغام بازخورد تکوینی در چارچوب جمع‌بندی تمرکز داشت. روش‌ها: یک طرح شبه‌طولی مقایسه‌ای با استفاده از ۹۲۱٬۷۹۵ رکورد ثبت‌نام دانشجو-درس اتخاذ شد. چهار سیاست ارزشیابی نهادی بررسی شد: مدل توزیع‌شده متعادل (سیاست A: ۶۰٪ کار کلاسی/۴۰٪ آزمون)، یک آزمون نهایی با ریسک بالا (سیاست B: ۴۰٪ کار کلاسی/۶۰٪ آزمون)، مدل مبتنی بر تمایز شایستگی با تفکیک مؤلفه‌های نظری و عملی (سیاست C: ۴۰٪ کار کلاسی/۳۰٪ آزمون نظری/۳۰٪ آزمون عملی)، و مدل ترکیبی با ادغام بازخورد تکوینی از طریق ارزشیابی عملی میانی (سیاست D: ۴۰٪ کار کلاسی/۳۰٪ آزمون نظری/۱۵٪ ارائه پیشرفت/۱۵٪ ارائه نهایی). آزمون ANOVA یک‌طرفه، مقایسه‌های پس‌آزمون زوجی با اصلاح بونفرونی، آزمون‌های کای-دو با V کرامر و تحلیل‌های زیرگروهی بر اساس دانشکده، شیوه تحصیل و برنامه تحصیلی انجام شد. نتایج: میانگین نمرات نهایی به طور یکنواخت از ۷۸٫۰۸ در سیاست A به ۸۴٫۳۸ در سیاست D افزایش یافت، در حالی که نرخ قبولی الگوی U شکل داشت و حداقل خود را در سیاست B (۸۲٫۹۱٪) نشان داد. آزمون ANOVA کلی معنادار بود، F (3,921,791) = 7,143.53, p < .001, η² = .023. مقایسه‌های پس‌آزمون، نقطه عطف ساختاری میان سیاست‌های غیرمتمایز (A/B) و سیاست‌های مبتنی بر تمایز شایستگی (C/D) را نشان داد، به‌طوری‌که اندازه اثر بین‌بلوک (d = .306-.380) به‌طور قابل توجهی بزرگ‌تر از تفاوت‌های درون‌بلوک (d < .08) بود. نرخ قبولی در سیاست‌ها تفاوت معناداری داشت، χ²(3) = 9,867.90, p < .001, V = .103. پراکندگی نمرات در سیاست‌های مبتنی بر تمایز شایستگی کاهش یافت، به‌طوری‌که انحراف معیار از ۱۹٫۷۳ در سیاست B به ۱۵٫۶۹ در سیاست D رسید. تحلیل‌های سطح دانشکده نشان داد که تغییرات مرتبط با سیاست در علوم سلامت حداقل بود (η² = .001)، در حالی که در سه دانشکده دیگر اثرات کوچک اما پایدار مشاهده شد (η² = .014–.036). دانشجویان آنلاین بیشترین افزایش عملکرد را نشان دادند (η² = .043)، به‌طوری‌که فاصله عملکرد آنلاین-حضوری از ۰٫۸۶- نمره در سیاست A به ۵٫۶۵+ نمره در سیاست D تغییر یافت. بحث: گذار از مدل‌های ارزشیابی غیرمتمایز به ساختارهای مبتنی بر تمایز شایستگی با تفکیک دانش اظهاری و رویه‌ای، به طور پیوسته با افزایش میانگین عملکرد تحصیلی، بهبود نرخ قبولی و کاهش پراکندگی نمرات همراه بود. این ارتباطات به‌ویژه در میان دانشجویان آنلاین برجسته بود، اگرچه طرح مشاهده‌ای مطالعه علیت را اثبات نمی‌کند. یافته‌ها شواهدی در مقیاس وسیع درباره رابطه طراحی سیاست ارزشیابی نهادی و عملکرد تحصیلی ارائه می‌دهد و اهمیت ادغام تمایز شایستگی و بازخورد تکوینی در چارچوب ارزشیابی جمع‌بندی را به‌عنوان سازوکار حاکمیت کیفیت علمی در آموزش عالی دولتی برجسته می‌کند.

This paper presents an innovative interdisciplinary teaching model based on the integration of acoustic phonetics into STEAM education (Science, Technology, Engineering, Arts, Mathematics). This study is based on the premise that the interdisciplinary nature of acoustic phonetics, connecting language with physics, mathematics, and digital technologies, provides a suitable basis for designing STEAM-oriented educational activities that engage students in scientific inquiry, acoustic measurement, data analysis and programming. The paper presents a pilot classroom implementation in English language instruction in which students used Praat-based acoustic analysis together with a Python-based supervised machine-learning classifier to investigate whether speakers could be differentiated on the basis of measurable acoustic characteristics. The computational component employed a Random Forest classifier based on selected acoustic features, while supplementary manual analysis of the F3–F2 distance was used to examine/r/ realizations in cases of acoustic overlap. The classroom implementation involved 30 seventh-grade students, while the acoustic speaker dataset consisted of recordings from six students selected for the speaker-differentiation component of the project. A special section of the paper is devoted to the development of educational projects combining phonetic analysis, physical models of the vocal tract, and artificial intelligence algorithms, with the aim of bringing the scientific method closer to students and enabling active learning through research. The paper demonstrates that phonetic research can serve not only as a component of language teaching but also as a powerful instrument of interdisciplinary education. The conclusion emphasizes that phonetics represents an authentic STEAM discipline in miniature and that its systematic implementation in teaching contributes to the development of functional knowledge, an investigative mindset, and students' digital competencies.

این مقاله الگویی نوآورانه برای آموزش میان‌رشته‌ای مبتنی بر ادغام آواشناسی آکوستیکی در آموزش STEAM (علوم، فناوری، مهندسی، هنر، ریاضیات) ارائه می‌دهد. این مطالعه بر این فرض استوار است که ماهیت میان‌رشته‌ای آواشناسی آکوستیکی که زبان را با فیزیک، ریاضیات و فناوری‌های دیجیتال پیوند می‌دهد، بستر مناسبی برای طراحی فعالیت‌های آموزشی مبتنی بر STEAM فراهم می‌کند که دانش‌آموزان را درگیر پژوهش علمی، اندازه‌گیری آکوستیکی، تحلیل داده‌ها و برنامه‌نویسی می‌سازد. مقاله حاضر اجرای آزمایشی این مدل را در کلاس زبان انگلیسی ارائه می‌کند که در آن دانش‌آموزان با استفاده از تحلیل آکوستیکی مبتنی بر Praat و یک طبقه‌بند یادگیری ماشین نظارت‌شده مبتنی بر Python بررسی کردند که آیا می‌توان گویندگان را بر اساس ویژگی‌های آکوستیکی قابل اندازه‌گیری از یکدیگر تمییز داد یا خیر. بخش محاسباتی از طبقه‌بند Random Forest مبتنی بر ویژگی‌های آکوستیکی منتخب بهره برد، در حالی که تحلیل دستی مکمل فاصله F3–F2 برای بررسی تحقق /r/ در موارد همپوشانی آکوستیکی به کار رفت. اجرای کلاسی با حضور ۳۰ دانش‌آموز پایه هفتم انجام شد و مجموعه داده‌های آکوستیکی گویندگان شامل ضبط‌های شش دانش‌آموز منتخب برای مؤلفه تمییز گوینده پروژه بود. بخشی ویژه از مقاله به توسعه پروژه‌های آموزشی ترکیبی از تحلیل آوایی، مدل‌های فیزیکی مجرای صوتی و الگوریتم‌های هوش مصنوعی اختصاص یافته است تا روش علمی را به دانش‌آموزان نزدیک‌تر کند و یادگیری فعال از طریق پژوهش را ممکن سازد. مقاله نشان می‌دهد که پژوهش آوایی نه‌تنها می‌تواند به‌عنوان بخشی از آموزش زبان بلکه به‌عنوان ابزاری قدرتمند برای آموزش میان‌رشته‌ای عمل کند. نتیجه‌گیری تأکید می‌کند که آواشناسی به‌مثابه یک رشته اصیل STEAM در مقیاس کوچک است و اجرای نظام‌مند آن در آموزش به توسعه دانش کاربردی، ذهنیت پژوهشگرانه و شایستگی‌های دیجیتال دانش‌آموزان کمک می‌کند.

Persistent educational inequalities related to gender, socioeconomic status (SES), and linguistic background remain significant challenges in Luxembourg's education system. Utilizing a repeated cross-sectional design, this study applies multilevel modeling to six annual cohorts (2014–2019) of Grade 3 students to examine whether classroom composition, teacher-student ratios, and a commune-level social index moderate achievement gaps in mathematics and German reading comprehension. Overall, main and interaction effects varied substantially across survey years, demonstrating marked temporal instability. While providing extra resources to disadvantaged communes showed consistent descriptive trends, contextual moderating effects, such as high teacher-to-student ratios or classroom SES homogeneity, were observed only sporadically in isolated years rather than as stable patterns over time. Furthermore, classroom language composition showed no reliable moderating effect across cohorts. These findings highlight the importance of evaluating contextual policy mechanisms across multiple years and caution against drawing sweeping conclusions from single-year snapshot data.

نابرابری‌های پایدار آموزشی مرتبط با جنسیت، وضعیت اجتماعی-اقتصادی (SES) و پیشینه زبانی همچنان چالش‌های مهمی در نظام آموزشی لوکزامبورگ به شمار می‌روند. این مطالعه با بهره‌گیری از طرح مقطعی مکرر و مدل‌سازی چندسطحی بر روی شش گروه سالانه (۲۰۱۴ تا ۲۰۱۹) از دانش‌آموزان پایه سوم، بررسی می‌کند که آیا ترکیب کلاس، نسبت معلم به دانش‌آموز و شاخص اجتماعی در سطح کمون، شکاف‌های پیشرفت در ریاضیات و درک مطلب زبان آلمانی را تعدیل می‌کنند یا خیر. به طور کلی، اثرات اصلی و تعاملی به طور قابل توجهی در سال‌های مختلف پیمایش متفاوت بودند و بی‌ثباتی زمانی چشمگیری را نشان دادند. در حالی که تخصیص منابع اضافی به کمون‌های محروم روندهای توصیفی ثابتی را نشان داد، اثرات تعدیل‌گری زمینه‌ای مانند نسبت بالای معلم به دانش‌آموز یا همگنی SES در کلاس تنها به طور پراکنده و در سال‌های منفرد مشاهده شد و به عنوان الگوهای پایدار در طول زمان ظاهر نشدند. علاوه بر این، ترکیب زبانی کلاس در میان گروه‌های مختلف، اثر تعدیل‌گری قابل اعتمادی نشان نداد. این یافته‌ها بر اهمیت ارزیابی سازوکارهای سیاستی زمینه‌ای در طول چندین سال تأکید می‌کنند و نسبت به نتیجه‌گیری‌های کلی بر اساس داده‌های مقطعی یک‌ساله هشدار می‌دهند.

Artificial intelligence (AI) is now part of everyday academic work in higher education, including feedback. However, AI feedback does not automatically lead to learning. It can help students rethink a concept, improve a draft, and notice gaps in their work, but it can also create a false sense of progress when students accept suggestions without understanding them. This Perspective article argues that responsible AI feedback depends on faculty readiness and students’ evaluative judgement. Readiness is not mainly technical. It involves pedagogical judgement: knowing how to design tasks in which students work with feedback, compare it with evidence, revise with purpose, explain their choices, and remain responsible for the final submission. The article focuses on generative AI feedback and uses metacognitive calibration as a central concept. Calibration refers to the relationship between students’ confidence or self-judgement and independently evaluated evidence of performance. Evaluative judgement concerns students’ capacity to judge the quality and relevance of feedback and work, whereas calibration concerns the accuracy of their judgements relative to independently evaluated performance evidence. The article shows how ideas from feedback literacy, evaluative judgement, and self-regulated learning need to be adapted when feedback comes from systems whose accuracy and educational value cannot be assumed. It proposes a conceptual responsible AI feedback design cycle linked to assessment integrity, university policy, and faculty development. Although the cycle requires empirical testing, it offers a practical way to support reflection, calibrated judgement, and accountability without replacing students’ thinking.

هوش مصنوعی (AI) اکنون بخشی از فعالیت‌های روزمره دانشگاهی در آموزش عالی، از جمله بازخورد، است. با این حال، بازخورد هوش مصنوعی به طور خودکار منجر به یادگیری نمی‌شود. این بازخورد می‌تواند به دانشجویان کمک کند تا یک مفهوم را بازاندیشی کنند، پیش‌نویسی را بهبود دهند و شکاف‌های موجود در کار خود را تشخیص دهند، اما همچنین ممکن است حس کاذبی از پیشرفت ایجاد کند زمانی که دانشجویان پیشنهادها را بدون درک آن‌ها می‌پذیرند. این مقاله دیدگاه بیان می‌کند که بازخورد مسئولانه هوش مصنوعی وابسته به آمادگی اعضای هیئت علمی و قضاوت ارزشیابانه دانشجویان است. آمادگی عمدتاً فنی نیست، بلکه شامل قضاوت آموزشی است: دانستن اینکه چگونه وظایفی طراحی شوند که در آن دانشجویان با بازخورد کار کنند، آن را با شواهد مقایسه کنند، با هدف بازنگری کنند، انتخاب‌های خود را توضیح دهند و همچنان مسئولیت ارسال نهایی را بر عهده داشته باشند. این مقاله بر بازخورد مولد هوش مصنوعی تمرکز دارد و از کالیبراسیون فراشناختی به عنوان یک مفهوم مرکزی استفاده می‌کند. کالیبراسیون به رابطه بین اعتماد به نفس یا خودقضاوت دانشجویان و شواهد ارزیابی‌شده مستقل از عملکرد اشاره دارد. قضاوت ارزشیابانه به ظرفیت دانشجویان برای قضاوت درباره کیفیت و ارتباط بازخورد و کار مربوط است، در حالی که کالیبراسیون به دقت قضاوت‌های آن‌ها نسبت به شواهد عملکرد ارزیابی‌شده مستقل مربوط می‌شود. مقاله نشان می‌دهد که چگونه ایده‌های سواد بازخورد، قضاوت ارزشیابانه و یادگیری خودتنظیمی باید زمانی که بازخورد از سیستم‌هایی می‌آید که دقت و ارزش آموزشی آن‌ها مفروض نیست، تطبیق یابد. این مقاله یک چرخه مفهومی طراحی بازخورد مسئولانه هوش مصنوعی را پیشنهاد می‌کند که به سلامت ارزیابی، سیاست دانشگاه و توسعه اعضای هیئت علمی مرتبط است. اگرچه این چرخه نیازمند آزمون تجربی است، اما راهکاری عملی برای حمایت از تأمل، قضاوت کالیبره‌شده و پاسخگویی بدون جایگزینی تفکر دانشجویان ارائه می‌دهد.

Introduction Research has consistently highlighted key pedagogical dynamics that shape children's engagement, exploration, and learning. Crucial elements include the flow of daily routines, opportunities for child agency and participation, and the intentional integration of indoor and outdoor learning contexts. The aim of this study was to use a person-centered approach to identify profiles of pedagogical dynamics in Portuguese ECEC contexts and to examine how these profiles relate to professionals’ perceived quality of the organization of the educational environment. Method We used the EduIn&Out Organization of ECEC Environments Questionnaire to explore educators’ characterization of their pedagogical dynamics (routine flow, children's agency, and the use of indoor and outdoor contexts) and explored educators’ perceptions of various aspects of the quality of ECEC environment, including the organization of the space, materials and equipment (both indoor and outdoor), time management and daily routines, family and child participation, coordination with the educational team and with the center's leadership. The questionnaire was completed by 757 Portuguese educators with experience in preschool education (ages 3 to 6). Latent profile analysis was used to identify profiles of pedagogical dynamics:. Results Four distinct profiles were identified, characterized by different combinations of pedagogical dynamics: (1) Constrained-Fragmented – unstable routines, predominantly adult-led activities, and indoor-centered practices; (2) Balanced-Neutral – moderately structured routines, balanced agency and balanced use of indoor and outdoor spaces; (3) Collaborative-Integrated – highly structured routines, collaborative agency and integrated indoor-outdoor practices; and (4) Participatory-Dynamic – dynamic routines, child-led agency and outdoor-oriented practices. Discussion Profiles characterized by more structured routines, collaborative or child-led agency, and greater integration of indoor and outdoor contexts were associated with higher perceived educational environment quality, highlighting the importance of coherent pedagogical dynamics for high-quality ECEC settings.

مقدمه پژوهش‌ها به طور مستمر بر پویایی‌های کلیدی آموزشی که بر درگیری، کاوش و یادگیری کودکان تأثیر می‌گذارند، تأکید داشته‌اند. عناصر اساسی شامل جریان روال‌های روزانه، فرصت‌هایی برای عاملیت و مشارکت کودک، و ادغام هدفمند زمینه‌های یادگیری درونی و بیرونی است. هدف این مطالعه استفاده از رویکرد فردمحور برای شناسایی پروفایل‌های پویایی‌های آموزشی در زمینه‌های ECEC پرتغال و بررسی نحوه ارتباط این پروفایل‌ها با کیفیت ادراک‌شده توسط متخصصان از سازماندهی محیط آموزشی بود. روش از پرسشنامه EduIn&Out Organization of ECEC Environments برای بررسی توصیف مربیان از پویایی‌های آموزشی خود (جریان روال، عاملیت کودکان و استفاده از زمینه‌های درونی و بیرونی) استفاده شد و ادراک مربیان از جنبه‌های مختلف کیفیت محیط ECEC، از جمله سازماندهی فضا، مواد و تجهیزات (درونی و بیرونی)، مدیریت زمان و روال‌های روزانه، مشارکت خانواده و کودک، هماهنگی با تیم آموزشی و رهبری مرکز مورد بررسی قرار گرفت. پرسشنامه توسط ۷۵۷ مربی پرتغالی با تجربه در آموزش پیش‌دبستانی (۳ تا ۶ سال) تکمیل شد. برای شناسایی پروفایل‌های پویایی‌های آموزشی از تحلیل پروفایل نهفته استفاده شد. یافته‌ها چهار پروفایل متمایز شناسایی شد که با ترکیب‌های متفاوتی از پویایی‌های آموزشی مشخص می‌شوند: (۱) محدود-گسسته – روال‌های ناپایدار، فعالیت‌های عمدتاً هدایت‌شده توسط بزرگسالان و شیوه‌های متمرکز بر فضای داخلی؛ (۲) متعادل-خنثی – روال‌های نسبتاً ساختاریافته، عاملیت متعادل و استفاده متعادل از فضاهای داخلی و بیرونی؛ (۳) مشارکتی-یکپارچه – روال‌های بسیار ساختاریافته، عاملیت مشارکتی و شیوه‌های یکپارچه داخلی-بیرونی؛ و (۴) مشارکتی-پویا – روال‌های پویا، عاملیت هدایت‌شده توسط کودک و شیوه‌های متمرکز بر فضای بیرونی. بحث پروفایل‌هایی که با روال‌های ساختاریافته‌تر، عاملیت مشارکتی یا هدایت‌شده توسط کودک و ادغام بیشتر زمینه‌های داخلی و بیرونی مشخص می‌شوند، با کیفیت بالاتر ادراک‌شده محیط آموزشی همراه بودند و اهمیت پویایی‌های آموزشی منسجم را برای محیط‌های ECEC با کیفیت بالا برجسته می‌کنند.

Background Engagement and achievement gaps in higher education remain persistent, especially for students from lower socioeconomic and minority cultural backgrounds in digital learning environments. Objective This study examined whether participation in LMS-based courses implementing a Culturally Responsive Digital Differentiated Learning (CR-DDL) Framework was associated with greater improvements in student engagement and learning outcomes and with narrower observed engagement disparities compared with standard LMS-based instruction. Methods An explanatory sequential mixed-methods design was used with 252 undergraduates in public health and agrotechnology programmes at three Indonesian institutions, comparing CR-DDL courses ( n = 129) with standard LMS-based courses ( n = 123). Quantitative data included pre- and post-intervention Higher Education Student Engagement Scale scores, LMS-derived behavioural indicators, and final course scores. Outcomes were analysed using linear mixed-effects models with a random intercept for course to account for the clustering of students within the six participating course clusters. Eighteen students also participated in semi-structured interviews to provide contextual insight into their learning experiences. Results The CR-DDL group demonstrated a larger increase in total engagement than the comparison group (mean change, +0.52 vs. + 0.13; group × time estimate = 0.31, SE = 0.07, approximate Wald 95% CI 0.17–0.45, p < 0.001). Greater increases were also observed in LMS-based participation. After adjustment for prior-semester GPA and course-level clustering, CR-DDL participation was associated with a 3.41-point higher final course score on the 0–100 reporting scale (SE = 1.12, approximate Wald 95% CI 1.21–5.61, p = 0.003). Lower-SES students in CR-DDL courses showed larger descriptive engagement gains than their counterparts in comparison courses. Because the formal group × time × SES interaction could not be verified from the currently reported summary results, the SES findings are interpreted as exploratory subgroup patterns rather than definitive evidence of effect modification. Documented interview excerpts provided limited contextual insight into students’ experiences but were not treated as independently reproducible qualitative evidence. Conclusion The quantitative findings provide evidence that CR-DDL was associated with improved engagement, LMS participation, and course performance and with a narrowing of observed engagement disparities. The available qualitative material provides limited contextual insight into students’ experiences but should be interpreted cautiously because complete original qualitative records are currently unavailable.

زمینه: مشارکت و شکاف‌های پیشرفت تحصیلی در آموزش عالی همچنان پایدار باقی مانده‌اند، به‌ویژه برای دانشجویان با پیشینه‌های اجتماعی‌اقتصادی پایین‌تر و اقلیت‌های فرهنگی در محیط‌های یادگیری دیجیتال. هدف: این مطالعه بررسی کرد که آیا شرکت در دوره‌های مبتنی بر سامانه مدیریت یادگیری (LMS) که چارچوب یادگیری دیجیتال تفکیک‌شده مبتنی بر پاسخ‌گویی فرهنگی (CR-DDL) را اجرا می‌کنند، با بهبود بیشتر در مشارکت دانشجویان و پیامدهای یادگیری و همچنین کاهش شکاف‌های مشاهده‌شده در مشارکت نسبت به آموزش استاندارد مبتنی بر LMS همراه است یا خیر. روش‌ها: طراحی روش ترکیبی ترتیبی توضیحی با مشارکت ۲۵۲ دانشجوی کارشناسی در برنامه‌های بهداشت عمومی و فناوری کشاورزی در سه مؤسسه اندونزیایی به کار گرفته شد و دوره‌های CR-DDL (n = 129) با دوره‌های استاندارد مبتنی بر LMS (n = 123) مقایسه شدند. داده‌های کمی شامل نمرات مقیاس مشارکت دانشجویان آموزش عالی پیش و پس از مداخله، شاخص‌های رفتاری استخراج‌شده از LMS و نمرات نهایی دوره بود. پیامدها با استفاده از مدل‌های خطی اثرات مختلط با رهگیری تصادفی برای هر دوره به منظور در نظر گرفتن خوشه‌بندی دانشجویان در شش خوشه دوره شرکت‌کننده تحلیل شد. همچنین هجده دانشجو در مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته برای ارائه بینش زمینه‌ای درباره تجربیات یادگیری خود شرکت کردند. نتایج: گروه CR-DDL افزایش بیشتری در مجموع مشارکت نسبت به گروه مقایسه نشان داد (تغییر میانگین، ‎+۰٫۵۲‎ در مقابل ‎+۰٫۱۳‎؛ برآورد گروه × زمان = ‎۰٫۳۱‎، SE = ‎۰٫۰۷‎، حدود Wald ۹۵٪ CI ‎۰٫۱۷–۰٫۴۵‎، ‎p < 0.001‎). افزایش بیشتری نیز در مشارکت مبتنی بر LMS مشاهده شد. پس از تعدیل برای معدل ترم قبل و خوشه‌بندی در سطح دوره، شرکت در CR-DDL با نمره نهایی دوره ‎۳٫۴۱‎ واحد بالاتر در مقیاس گزارش‌دهی ‎۰–۱۰۰‎ مرتبط بود (SE = ‎۱٫۱۲‎، حدود Wald ۹۵٪ CI ‎۱٫۲۱–۵٫۶۱‎، ‎p = 0.003‎). دانشجویان با وضعیت اجتماعی‌اقتصادی پایین‌تر در دوره‌های CR-DDL افزایش توصیفی بیشتری در مشارکت نسبت به همتایان خود در دوره‌های مقایسه‌ای نشان دادند. از آنجا که تعامل رسمی گروه × زمان × SES از نتایج خلاصه‌شده فعلی قابل تأیید نبود، یافته‌های مربوط به SES به عنوان الگوهای اکتشافی زیرگروهی تفسیر می‌شوند و نه شواهد قطعی از اصلاح اثر. گزیده‌های مستند مصاحبه‌ها بینش زمینه‌ای محدودی درباره تجربیات دانشجویان ارائه داد اما به عنوان شواهد کیفی مستقل و قابل بازتولید تلقی نشد. نتیجه‌گیری: یافته‌های کمی شواهدی ارائه می‌دهد که CR-DDL با بهبود مشارکت، مشارکت در LMS و عملکرد دوره و همچنین کاهش شکاف‌های مشاهده‌شده در مشارکت مرتبط است. مواد کیفی موجود بینش زمینه‌ای محدودی درباره تجربیات دانشجویان ارائه می‌دهد اما باید با احتیاط تفسیر شود زیرا سوابق کامل کیفی اصلی در حال حاضر در دسترس نیست.

Introduction Digital textbooks are becoming increasingly important in mathematics and geography lessons, as interactive and multimedia features that go beyond the capabilities of printed resources are believed to offer particular learning benefits. Despite this growing significance, there has so far been no systematic research review that examines digital textbooks as a subject in their own right in these disciplines. The issue of accessibility, in particular, has been largely overlooked in previous textbook research and has gained particular relevance due to current legislation. This scoping review therefore aims to map the existing literature and to answer three questions: what are the main research foci, which design features of digital textbooks are being investigated, and in what way and to what extent is accessibility addressed. Methods Based on a systematic search in Web of Science and Scopus following the PRISMA-ScR framework, 78 studies (73 in mathematics, five in geography) were included in the final analysis corpus and evaluated using a common coding guide. Results The results reveal a young, rapidly growing, yet unevenly distributed field of research. Studies in the field of mathematics substantially outnumber those in geography, and the research focus lies predominantly on the development, production and use of digital textbooks, whilst effectiveness and content analyses are comparatively rare. At the feature level, research concentrates primarily on immediately visible functions such as text or visualizations, whilst system-based and adaptive functions are scarcely investigated. Although accessibility is clearly present in the literature, it is conceptualized inconsistently. Discussion The review highlights key research gaps, in particular the disciplinary asymmetry between subjects and the need for an explicit examination of accessibility, thereby providing a basis for future research and the inclusive design of digital textbooks.

مقدمه: کتاب‌های درسی دیجیتال در درس‌های ریاضی و جغرافیا اهمیت فزاینده‌ای یافته‌اند، زیرا ویژگی‌های تعاملی و چندرسانه‌ای آن‌ها که فراتر از قابلیت‌های منابع چاپی است، تصور می‌شود مزایای یادگیری ویژه‌ای را فراهم می‌کند. با وجود این اهمیت رو به رشد، تاکنون هیچ مرور نظام‌مندی انجام نشده است که کتاب‌های درسی دیجیتال را به عنوان موضوعی مستقل در این رشته‌ها بررسی کند. مسئله دسترسی‌پذیری به‌ویژه در پژوهش‌های پیشین درباره کتاب‌های درسی تا حد زیادی نادیده گرفته شده و به دلیل قوانین جاری اهمیت خاصی یافته است. بنابراین، این مرور دامنه‌ای با هدف ترسیم ادبیات موجود و پاسخ به سه پرسش انجام شده است: کانون‌های اصلی پژوهش چیست، کدام ویژگی‌های طراحی کتاب‌های درسی دیجیتال مورد بررسی قرار گرفته‌اند و دسترسی‌پذیری به چه صورت و تا چه اندازه مورد توجه قرار گرفته است. روش‌ها: بر اساس جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های Web of Science و Scopus مطابق با چارچوب PRISMA-ScR، ۷۸ مطالعه (۷۳ مطالعه در ریاضی و پنج مطالعه در جغرافیا) در مجموعه نهایی تحلیل وارد و با استفاده از راهنمای کدگذاری مشترک ارزیابی شدند. یافته‌ها: نتایج نشان‌دهنده حوزه پژوهشی جوان، در حال رشد سریع و در عین حال نامتوازن است. مطالعات در حوزه ریاضی به طور قابل توجهی بیش از جغرافیا هستند و تمرکز پژوهش عمدتاً بر توسعه، تولید و استفاده از کتاب‌های درسی دیجیتال است، در حالی که پژوهش‌های اثربخشی و تحلیل محتوا نسبتاً نادرند. در سطح ویژگی‌ها، پژوهش‌ها عمدتاً بر عملکردهای بلافاصله قابل مشاهده مانند متن یا تجسم‌ها متمرکز است، در حالی که عملکردهای مبتنی بر سیستم و تطبیقی به ندرت بررسی شده‌اند. اگرچه دسترسی‌پذیری به وضوح در ادبیات حضور دارد، اما به طور ناسازگار مفهوم‌پردازی شده است. بحث: این مرور شکاف‌های کلیدی پژوهشی را برجسته می‌کند، به ویژه عدم تقارن رشته‌ای میان موضوعات و نیاز به بررسی صریح دسترسی‌پذیری، و بدین ترتیب مبنایی برای پژوهش‌های آتی و طراحی فراگیر کتاب‌های درسی دیجیتال فراهم می‌کند.

Education grapples with two essential orientations to instruction: teacher-centered and student-centered; each has important strengths and weaknesses for children's learning. This narrative review concerns how these two learning orientations (LOs) have been measured in research by examining 75 years of Likert scale LO measures. Candidate instruments were identified through iterative database and reference-list searches, and were retained if they used a Likert scale format, applied to teaching generally rather than a specific subject, yielded scores for exactly two orientations, had undergone formal scale development, and had been used by researchers other than the scale's developer. Fifteen instruments met these criteria. We organize them into five dominant perspectives or theoretical frameworks: progressivism, teacher control and student autonomy, developmental, constructivism, and teacher/student-centered and -oriented. A central observation is that measures differ in whether they treat teacher- and student-oriented beliefs as opposite ends of a single continuum or as orthogonal, potentially coexisting constructs; we argue the latter framing may better capture teachers’ belief systems and better accommodate instruction that blends structure and autonomy. By summarizing instruments and their psychometric properties, this review offers researchers a comprehensive reference for selecting measures of these constructs, as well as context for developing new measures.

آموزش با دو گرایش اساسی در تدریس مواجه است: معلم‌محور و دانش‌آموزمحور؛ هر یک از این گرایش‌ها نقاط قوت و ضعف مهمی برای یادگیری کودکان دارند. این مرور روایتی به بررسی چگونگی سنجش این دو گرایش یادگیری (LOs) در پژوهش‌ها می‌پردازد و ۷۵ سال سنجش‌های گرایش یادگیری با مقیاس لیکرت را مرور می‌کند. ابزارهای مورد نظر از طریق جستجوی تکرارشونده در پایگاه‌های داده و فهرست منابع شناسایی شدند و در صورتی حفظ شدند که از قالب مقیاس لیکرت استفاده کرده باشند، به تدریس به طور کلی (نه یک موضوع خاص) پرداخته باشند، برای دقیقاً دو گرایش نمره‌دهی داشته باشند، توسعه مقیاس رسمی را طی کرده باشند و توسط پژوهشگرانی غیر از توسعه‌دهنده مقیاس به کار رفته باشند. پانزده ابزار این معیارها را داشتند. ما آن‌ها را در پنج دیدگاه یا چارچوب نظری غالب سازماندهی می‌کنیم: پراگرسیویسم، کنترل معلم و خودمختاری دانش‌آموز، رشدی، ساخت‌گرایی و معلم/دانش‌آموزمحور و -گرا. مشاهده مرکزی این است که سنجه‌ها در این که باورهای معلم‌محور و دانش‌آموزمحور را به عنوان دو سر یک پیوستار واحد یا به عنوان سازه‌هایی متعامد و بالقوه همزیست در نظر می‌گیرند، متفاوت هستند؛ ما استدلال می‌کنیم که چارچوب دوم ممکن است نظام باور معلمان را بهتر منعکس کند و آموزش ترکیبی از ساختار و خودمختاری را بهتر پوشش دهد. با خلاصه‌سازی ابزارها و ویژگی‌های روان‌سنجی آن‌ها، این مرور مرجعی جامع برای پژوهشگران جهت انتخاب سنجه‌های این سازه‌ها و نیز زمینه‌ای برای توسعه سنجه‌های جدید فراهم می‌کند.

Introduction Psychological well-being and intrinsic motivation play an important role in academic engagement, professional identity development, and commitment to the teaching profession. However, limited evidence is available on how employment status, reasons for enrolment, and early vocational orientation are jointly associated with these constructs among students in initial teacher education. This study examined psychological well-being and intrinsic motivation among postgraduate students enrolled in Master's Degree programmes in Secondary Teacher Education. Methods A total of 239 postgraduate students enrolled at the University of Castilla-La Mancha and Villanueva University (Spain) participated in the study. Participants completed Ryff's Psychological Well-Being Scale and the Intrinsic Motivation Inventory (IMI). Independent-samples t-tests were conducted to examine differences in psychological well-being and intrinsic motivation according to employment status, reasons for enrolment, and early teaching vocation. Results No statistically significant differences in psychological well-being were observed according to employment status or reason for enrolment. Students who were not actively seeking employment reported significantly higher scores on Interest/Enjoyment and Perceived Choice, as well as a higher overall IMI score, than those actively seeking employment, whereas no significant differences were found for Value/Usefulness. Reason for enrolment was also associated with specific aspects of intrinsic motivation: participants who enrolled for reasons other than employment-related motives reported significantly higher Perceived Choice and overall IMI scores, while no significant differences emerged for Interest/Enjoyment or Value/Usefulness. The most consistent differences were associated with early teaching vocation. Students who had identified teaching as a professional goal from the beginning of their university studies reported significantly higher scores across all IMI dimensions ( p < .001) and a significantly higher score for Purpose in Life ( p < .001). Discussion These findings highlight early vocational orientation as a particularly relevant factor in understanding motivational engagement and professional purpose during initial teacher education. They also underscore the importance of considering both vocational and contextual factors when designing teacher education experiences that support professional identity development and sustained engagement with the teaching profession.

مقدمه: بهزیستی روان‌شناختی و انگیزش درونی نقش مهمی در درگیری تحصیلی، توسعه هویت حرفه‌ای و تعهد به حرفه معلمی ایفا می‌کنند. با این حال، شواهد محدودی درباره چگونگی ارتباط وضعیت اشتغال، دلایل ثبت‌نام و گرایش شغلی اولیه با این سازه‌ها در میان دانشجویان آموزش ابتدایی معلمان وجود دارد. این پژوهش به بررسی بهزیستی روان‌شناختی و انگیزش درونی در میان دانشجویان کارشناسی ارشد ثبت‌نام‌شده در برنامه‌های آموزش معلمان متوسطه پرداخت. روش‌ها: در مجموع ۲۳۹ دانشجوی کارشناسی ارشد از دانشگاه Castilla-La Mancha و دانشگاه Villanueva (اسپانیا) در این پژوهش شرکت کردند. شرکت‌کنندگان مقیاس بهزیستی روان‌شناختی Ryff و پرسشنامه انگیزش درونی (IMI) را تکمیل کردند. برای بررسی تفاوت‌های بهزیستی روان‌شناختی و انگیزش درونی بر اساس وضعیت اشتغال، دلایل ثبت‌نام و گرایش شغلی اولیه، آزمون t مستقل اجرا شد. نتایج: تفاوت معنادار آماری در بهزیستی روان‌شناختی بر اساس وضعیت اشتغال یا دلیل ثبت‌نام مشاهده نشد. دانشجویانی که به طور فعال به دنبال اشتغال نبودند، نمرات بالاتری را در ابعاد علاقه/لذت و انتخاب ادراک‌شده و همچنین نمره کلی IMI نسبت به افرادی که به طور فعال به دنبال اشتغال بودند، گزارش کردند، در حالی که برای ارزش/مفید بودن تفاوت معناداری یافت نشد. دلیل ثبت‌نام نیز با جنبه‌های خاصی از انگیزش درونی مرتبط بود: شرکت‌کنندگانی که به دلایلی غیر از انگیزه‌های مرتبط با اشتغال ثبت‌نام کرده بودند، نمرات بالاتری در انتخاب ادراک‌شده و نمره کلی IMI گزارش کردند، در حالی که برای علاقه/لذت یا ارزش/مفید بودن تفاوت معناداری مشاهده نشد. پایدارترین تفاوت‌ها با گرایش شغلی اولیه مرتبط بود. دانشجویانی که از ابتدای تحصیل دانشگاهی خود، معلمی را به عنوان هدف حرفه‌ای شناسایی کرده بودند، در تمامی ابعاد IMI (p < .001) و همچنین در بعد هدفمندی در زندگی (p < .001) نمرات معنادار بالاتری کسب کردند. بحث: این یافته‌ها گرایش شغلی اولیه را به عنوان عاملی به‌ویژه مهم در فهم درگیری انگیزشی و هدف حرفه‌ای در طول آموزش ابتدایی معلمان برجسته می‌کند. همچنین اهمیت توجه به عوامل شغلی و زمینه‌ای را در طراحی تجارب آموزش معلمان که از توسعه هویت حرفه‌ای و درگیری پایدار با حرفه معلمی حمایت می‌کند، مورد تأکید قرار می‌دهد.

Recent quantitative literature in mathematics education has exposed a critical empirical paradox: neither classroom management nor mastery-oriented instructional practices statistically mediate the relationship between teachers' Pedagogical Content Knowledge (PCK) and secondary student achievement. Because quantitative designs rely on standardized numerical surveys, they frequently treat the interactive classroom environment as a black box, leaving the operational mechanisms behind this statistical breakdown completely unexplained. To address this literature gap, this interpretive qualitative multi-case study investigated the lived experiences of secondary school students within the Kumasi Metropolis of Ghana to explore why traditional structural optimization fails to translate into conceptual understanding. Four distinct public Senior High School mathematics classrooms characterized by highly qualified instructors yet uneven student performance were selected as bounded cases. Data collection was thoroughly triangulated over a two-month period using non-participant classroom observations, four student focus group discussions ( n = 32 ), and four semi-structured teacher interviews. Following an inductive and deductive thematic analysis guided by Self-Determination Theory, the findings revealed that students predominantly experience classroom management as a restrictive mechanism of rigid behavioral control rather than an instructional resource. Although strict behavioral strategies successfully secure classroom silence, they create an atmosphere of intense emotional anxiety that thwarts students' basic psychological needs for autonomy and relatedness. This psychological alienation creates a severe instructional barrier where students become passive spectators who engage in superficial compliance and rote copying rather than the cognitive vulnerability required to master complex mathematical tasks. Consequently, high teacher PCK remains pedagogically locked within a teacher-centered framework because the controlling environment actively thwarts the interactive, communicative discourse necessary for internalizing knowledge. This study concludes that classroom management fails as a statistical mediator because it prioritizes structural containment over genuine cognitive engagement. Based on these findings, it is recommended that the Ministry of Education and the Ghana Education Service restructure professional development to favor autonomy-supportive management frameworks and relational, error-tolerant learning environments.

ادبیات کمی اخیر در آموزش ریاضی یک پارادوکس تجربی مهم را آشکار ساخته است: نه مدیریت کلاس و نه شیوه‌های تدریس مبتنی بر تسلط، رابطه میان دانش محتوایی-تدریسی (PCK) معلمان و پیشرفت دانش‌آموزان متوسطه را به طور آماری میانجی‌گری نمی‌کنند. از آنجا که طرح‌های کمی بر پرسشنامه‌های عددی استاندارد تکیه دارند، اغلب محیط تعاملی کلاس را به مثابه یک جعبه سیاه تلقی می‌کنند و سازوکارهای عملیاتی این گسست آماری را کاملاً توضیح‌ناپذیر باقی می‌گذارند. به منظور رفع این خلأ در ادبیات، این مطالعه کیفی تفسیری چندموردی، تجارب زیسته دانش‌آموزان متوسطه در کلان‌شهر Kumasi در غنا را برای بررسی اینکه چرا بهینه‌سازی ساختاری سنتی به درک مفهومی منجر نمی‌شود، مورد بررسی قرار داد. چهار کلاس ریاضی دبیرستان دولتی با معلمان بسیار واجد شرایط اما عملکرد دانش‌آموزان نامتوازن به عنوان موارد محدود انتخاب شدند. گردآوری داده‌ها طی دو ماه با استفاده از مشاهده غیرمشارکتی کلاس، چهار بحث گروهی متمرکز دانش‌آموزان (n = 32) و چهار مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با معلمان به طور کامل مثلث‌بندی شد. بر اساس تحلیل تماتیک استقرایی و قیاسی با راهنمایی نظریه خودتعیین‌گری، یافته‌ها نشان داد که دانش‌آموزان عمدتاً مدیریت کلاس را به عنوان سازوکاری محدودکننده برای کنترل رفتاری سختگیرانه تجربه می‌کنند، نه به عنوان منبعی آموزشی. اگرچه راهبردهای رفتاری سختگیرانه سکوت کلاس را تضمین می‌کند، اما فضایی از اضطراب شدید عاطفی ایجاد می‌کند که نیازهای روان‌شناختی اساسی دانش‌آموزان به خودمختاری و ارتباط را ناکام می‌گذارد. این بیگانگی روان‌شناختی مانعی جدی برای آموزش ایجاد می‌کند که در آن دانش‌آموزان به تماشاگران منفعل بدل می‌شوند و به جای آسیب‌پذیری شناختی لازم برای تسلط بر وظایف پیچیده ریاضی، صرفاً به تبعیت سطحی و رونویسی طوطی‌وار می‌پردازند. در نتیجه، دانش محتوایی-تدریسی بالای معلم در چارچوبی معلم‌محور محبوس می‌ماند، زیرا محیط کنترل‌کننده به طور فعال گفتمان تعاملی و ارتباطی لازم برای درونی‌سازی دانش را ناکام می‌گذارد. این مطالعه نتیجه می‌گیرد که مدیریت کلاس به عنوان میانجی آماری شکست می‌خورد، زیرا مهار ساختاری را بر درگیری شناختی اصیل ترجیح می‌دهد. بر اساس این یافته‌ها، توصیه می‌شود وزارت آموزش و خدمات آموزش غنا توسعه حرفه‌ای را به سوی چارچوب‌های مدیریت حمایت‌کننده از خودمختاری و محیط‌های یادگیری رابطه‌محور و خطاپذیر بازسازی کنند.

This qualitative study examines how a district-level secondary science education leader in a large urban United States school district engaged in co-design to reconsider organizational systems and conditions supporting teacher learning during the implementation of state-adopted science standards. Grounded in organizational sensemaking and co-design, the study conceptualizes leadership practice as the ongoing interpretation and redesign of system conditions that shape teaching and learning. In partnership with a team of researchers, the leader co-developed and implemented a survey as a diagnostic tool to capture teachers’ perspectives, challenges, and goals related to standards-aligned instruction. The co-design process provided contextual relevance while positioning the development of the diagnostic tool as a site for leadership reflection and sensemaking. Study results show that the co-design process functioned as a form of leadership learning, supporting shifts in how the leader made sense of organizational conditions and approached evidence-informed decision-making. The primary participant's interpretation of teacher feedback surfaced patterns of uncertainty, support, and disconnection, informing her thinking about professional learning priorities, teacher engagement, and communication practices. These shifts represent early efforts to reconsider both the technical and cultural dimensions of professional learning systems. The study suggests the potential of co-design as a site for leadership learning by supporting leaders in diagnosing system conditions and considering adaptive approaches to teacher learning. These findings suggest that co-constructed diagnostic tools may provide structured opportunities for leaders to examine assumptions, engage in sensemaking, and reconsider approaches to organizational improvement.

این مطالعه کیفی به بررسی چگونگی مشارکت یک رهبر آموزش علوم متوسطه در سطح ناحیه‌ای در یک ناحیه آموزشی بزرگ شهری ایالات متحده در فرآیند هم‌طراحی به منظور بازنگری نظام‌ها و شرایط سازمانی حامی یادگیری معلمان در جریان اجرای استانداردهای علوم مصوب ایالتی می‌پردازد. این پژوهش با تکیه بر نظریه معناپردازی سازمانی و هم‌طراحی، عمل رهبری را به عنوان تفسیر و بازطراحی مستمر شرایط نظامی که آموزش و یادگیری را شکل می‌دهد، مفهوم‌سازی می‌کند. رهبر مورد مطالعه در همکاری با یک تیم پژوهشی، یک پرسشنامه را به عنوان ابزار تشخیصی برای دریافت دیدگاه‌ها، چالش‌ها و اهداف معلمان در ارتباط با آموزش منطبق با استانداردها، هم‌توسعه و اجرا کرد. فرآیند هم‌طراحی، ارتباط بافتی را فراهم ساخت و توسعه ابزار تشخیصی را به عنوان بستری برای بازتاب و معناپردازی رهبری قرار داد. نتایج مطالعه نشان می‌دهد که فرآیند هم‌طراحی به عنوان شکلی از یادگیری رهبری عمل کرده و موجب تغییر در نحوه معناپردازی رهبر نسبت به شرایط سازمانی و رویکرد وی به تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد شده است. تفسیر بازخورد معلمان توسط مشارکت‌کننده اصلی، الگوهایی از عدم قطعیت، حمایت و گسست را آشکار ساخت که بر تفکر وی درباره اولویت‌های یادگیری حرفه‌ای، مشارکت معلمان و شیوه‌های ارتباطی تأثیر گذاشت. این تغییرات نمایانگر تلاش‌های اولیه برای بازنگری ابعاد فنی و فرهنگی نظام‌های یادگیری حرفه‌ای است. مطالعه حاضر، ظرفیت هم‌طراحی را به عنوان بستری برای یادگیری رهبری از طریق حمایت از رهبران در تشخیص شرایط نظامی و بررسی رویکردهای سازگارانه به یادگیری معلمان نشان می‌دهد. این یافته‌ها حاکی از آن است که ابزارهای تشخیصی هم‌ساخته می‌توانند فرصت‌های ساختاریافته‌ای برای رهبران جهت بررسی پیش‌فرض‌ها، مشارکت در معناپردازی و بازنگری رویکردها به بهبود سازمانی فراهم آورند.

Introduction Digital progress monitoring is central to data-based decision-making in multi-tiered systems of support (MTSS) and response to intervention (RTI), particularly for students with or at risk for special educational needs, yet existing reviews mainly address reading curriculum-based measurement (CBM) and do not sufficiently synthesize digital, cross-domain, and decision-relevant psychometric evidence. Methods This systematic review followed PRISMA 2020 and used a COSMIN-aligned synthesis of measurement properties. Seven databases were searched; study selection and extraction followed a multi-rater pipeline with consensus adjudication. Results The final corpus comprised 106 studies with a cumulative sample of 774,420 students (median study-level n = 459). Psychometric coverage was uneven: reliability was reported in 67% of studies (55% with strong coefficients, defined a priori as ≥ .80); validity was reported most frequently (86%) but reached strong coefficients in only 33%; responsiveness was reported in 45% and reached strong coefficients in only 8%; classification accuracy was reported in 36% (31% strong). These patterns were robust across sensitivity analyses addressing administration modality, longitudinal design, risk of bias, and alternative coefficient thresholds. CBM-reading formed the most mature evidence base. CBM-math showed adequate reliability and validity but a marked classification-accuracy gap. Language progress monitoring remained evidence-thin, and direct behavior rating and digital behavioral observation showed substantial gaps in responsiveness and classification accuracy. For the emerging paradigm of ecological momentary assessment (EMA) and wearables, no eligible school-based validation study was identified at all. Discussion The core finding is a validity-responsiveness asymmetry: instruments are commonly evaluated for concurrent or predictive validity but far less often for their capacity to detect intervention-related change. For MTSS-aligned practice, math and behavior measures require stronger classification validation, and EMA- or wearable-based approaches remain insufficiently operationalized in school-based special education.

مقدمه: پایش پیشرفت دیجیتال نقش محوری در تصمیم‌گیری مبتنی بر داده در نظام‌های چندسطحی حمایت (MTSS) و پاسخ به مداخله (RTI) دارد، به‌ویژه برای دانش‌آموزان دارای نیازهای ویژه آموزشی یا در معرض خطر آن، اما مرورهای موجود عمدتاً به سنجش مبتنی بر برنامه درسی خواندن (CBM) می‌پردازند و شواهد روان‌سنجی دیجیتال، میان‌حوزه‌ای و مرتبط با تصمیم‌گیری را به‌طور کافی تلفیق نمی‌کنند. روش‌ها: این مرور نظام‌مند بر اساس PRISMA 2020 انجام شد و از سنتز ویژگی‌های اندازه‌گیری همسو با COSMIN بهره گرفت. جستجو در هفت پایگاه داده صورت گرفت؛ انتخاب و استخراج مطالعات با رویکرد چندارزیاب و داوری اجماعی انجام شد. یافته‌ها: مجموعه نهایی شامل ۱۰۶ مطالعه با نمونه تجمعی ۷۷۴٬۴۲۰ دانش‌آموز (میانگین نمونه در هر مطالعه = ۴۵۹) بود. پوشش روان‌سنجی نامتوازن بود: پایایی در ۶۷٪ مطالعات گزارش شد (۵۵٪ با ضرایب قوی، تعریف‌شده به‌صورت a priori ≥ .80)؛ روایی بیشترین فراوانی گزارش را داشت (۸۶٪) اما تنها در ۳۳٪ به ضرایب قوی رسید؛ پاسخ‌گویی در ۴۵٪ گزارش شد و تنها در ۸٪ به ضرایب قوی رسید؛ دقت طبقه‌بندی در ۳۶٪ گزارش شد (۳۱٪ قوی). این الگوها در تحلیل‌های حساسیت مربوط به شیوه اجرا، طرح طولی، خطر سوگیری و آستانه‌های جایگزین ضرایب نیز پایدار بود. CBM-خواندن قوی‌ترین پایه شواهد را داشت. CBM-ریاضی پایایی و روایی کافی نشان داد اما شکاف قابل توجهی در دقت طبقه‌بندی داشت. پایش پیشرفت زبان شواهد اندکی داشت و سنجش مستقیم رفتار و مشاهده رفتاری دیجیتال نیز شکاف‌های قابل توجهی در پاسخ‌گویی و دقت طبقه‌بندی نشان دادند. برای الگوی نوظهور ارزیابی لحظه‌ای بوم‌شناختی (EMA) و ابزارهای پوشیدنی، هیچ مطالعه اعتبارسنجی مبتنی بر مدرسه واجد شرایط شناسایی نشد. بحث: یافته اصلی، عدم تقارن روایی-پاسخ‌گویی است: ابزارها معمولاً از نظر روایی همزمان یا پیش‌بین ارزیابی می‌شوند اما به‌مراتب کمتر از نظر توانایی شناسایی تغییرات مرتبط با مداخله بررسی می‌شوند. برای اجرای همسو با MTSS، سنجه‌های ریاضی و رفتار نیازمند اعتبارسنجی طبقه‌بندی قوی‌تر هستند و رویکردهای مبتنی بر EMA یا ابزارهای پوشیدنی در آموزش ویژه مبتنی بر مدرسه هنوز به‌طور کافی عملیاتی نشده‌اند.

STEAM education in early childhood settings requires not only teaching and learning resources but also organizational conditions that support their use in educational practice. This study examined resource provision and the broader organizational context associated with STEAM implementation in Lithuanian early childhood education institutions using a sequential mixed-methods design. The quantitative component drew on national survey data from 831 institutions and examined teaching and learning resource provision. The subsequent qualitative component involved open-ended responses from 38 educational leaders from institutions included in the quantitative dataset and explored their perspectives on resources, professional learning, collaboration, leadership practices, and barriers associated with STEAM implementation. The quantitative findings revealed variation in resource provision levels across curriculum areas and resource types. Within “Exploring and Understanding the Environment,” several resources showed provision levels above 70%, whereas the provision level for specialized STEAM laboratory kits was 30.01%. Qualitative findings showed that material resources and digital technologies were the most frequently identified resource subcategory ( n = 27), followed by teachers’ STEAM competencies ( n = 23). Leaders also identified learning environments, professional learning, collaboration, leadership practices, partnerships, and organizational conditions. Material barriers were prominent, particularly limited specialized STEAM resources and digital technologies ( n = 17) and lack of dedicated STEAM learning spaces and laboratory equipment ( n = 15), alongside pedagogical, organizational, and financial barriers. Integration of the findings indicates that material provision is an important but not isolated dimension of STEAM implementation. The qualitative findings situate national patterns of resource provision within a broader organizational context involving professional capacities, leadership practices, collaboration, learning environments, and institutional conditions. A data-informed conceptual framework synthesizes these dimensions without implying causal or hierarchical relationships. The findings suggest that efforts to support STEAM implementation may benefit from addressing material provision and broader organizational conditions in combination.

آموزش STEAM در محیط‌های آموزش دوران کودکی نه‌تنها به منابع آموزشی و یادگیری نیاز دارد، بلکه به شرایط سازمانی‌ای که از به‌کارگیری این منابع در عمل آموزشی حمایت می‌کند نیز وابسته است. این پژوهش، تأمین منابع و زمینه سازمانی گسترده‌تر مرتبط با اجرای STEAM را در مؤسسات آموزش دوران کودکی لیتوانی با استفاده از طرح پژوهش آمیخته‌روشی متوالی بررسی کرده است. بخش کمی پژوهش بر داده‌های پیمایش ملی از ۸۳۱ مؤسسه تکیه داشته و تأمین منابع آموزشی و یادگیری را مورد بررسی قرار داده است. بخش کیفی متعاقب آن شامل پاسخ‌های باز از ۳۸ رهبر آموزشی از مؤسسات حاضر در مجموعه داده کمی بوده و دیدگاه‌های آنان درباره منابع، یادگیری حرفه‌ای، همکاری، شیوه‌های رهبری و موانع مرتبط با اجرای STEAM را کاوش کرده است. یافته‌های کمی نشان‌دهنده تفاوت در سطح تأمین منابع در حوزه‌های برنامه درسی و انواع منابع بوده است. در حوزه «کاوش و درک محیط»، چندین منبع دارای سطح تأمین بالاتر از ۷۰٪ بوده‌اند، در حالی که سطح تأمین کیت‌های آزمایشگاهی تخصصی STEAM برابر با ۳۰٫۰۱٪ گزارش شده است. یافته‌های کیفی نشان داد که منابع مادی و فناوری‌های دیجیتال بیشترین زیرمجموعه منابع شناسایی‌شده (n = ۲۷) بوده‌اند و پس از آن شایستگی‌های معلمان در STEAM (n = ۲۳) قرار داشته است. رهبران همچنین محیط‌های یادگیری، یادگیری حرفه‌ای، همکاری، شیوه‌های رهبری، مشارکت‌ها و شرایط سازمانی را شناسایی کردند. موانع مادی برجسته بودند، به‌ویژه محدودیت منابع تخصصی STEAM و فناوری‌های دیجیتال (n = ۱۷) و فقدان فضاهای اختصاصی یادگیری STEAM و تجهیزات آزمایشگاهی (n = ۱۵)، در کنار موانع آموزشی، سازمانی و مالی. ادغام یافته‌ها نشان می‌دهد که تأمین منابع مادی بُعدی مهم اما مجزا از اجرای STEAM نیست. یافته‌های کیفی الگوهای ملی تأمین منابع را در زمینه‌ای سازمانی گسترده‌تر شامل ظرفیت‌های حرفه‌ای، شیوه‌های رهبری، همکاری، محیط‌های یادگیری و شرایط نهادی قرار می‌دهد. یک چارچوب مفهومی مبتنی بر داده این ابعاد را بدون القای روابط علّی یا سلسله‌مراتبی تلفیق می‌کند. یافته‌ها حاکی از آن است که تلاش‌ها برای حمایت از اجرای STEAM ممکن است از پرداختن همزمان به تأمین منابع مادی و شرایط سازمانی گسترده‌تر سود ببرند.

In Ireland and internationally, problem-solving is central to post-primary mathematics curricula. Enacting problem-solving in the classroom is challenging: it requires teachers to select or create problems appropriate to their students and the intended (mathematical thinking) learning outcomes. Despite the centrality of problem-solving in curricula in Ireland, post-primary students score higher in procedural tasks than problem-solving in the international assessments. Coinciding with this, in Ireland there is a reliance on textbooks with many tasks requiring low levels of cognitive demands. Combining these findings, there is an onus on teachers to be able to pose mathematical problems to expose students to problem-solving opportunities. This study investigates the problem posing capacities of two cohorts of pre-service post-primary mathematics teachers (PSMTs) in an Irish university. The participants were undertaking a module focused on mathematical problem-solving, with a focus on its teaching. PSMTs undertook activities in which they constructed new problems, constructed extension tasks to problems they had worked on themselves, and reformulated other mathematical tasks as problems. Each task generated by the PSMTs was classified against meeting the criteria of being a mathematical problem. Those which did not (non-problem tasks) were categorised using an inductive approach. Findings show that the pre-service teachers found it challenging to pose problems with the majority of tasks classified as unsolvable or procedural. The analysis revealed gaps in the PSMTs’ mathematical content knowledge and their capacity for writing mathematics. The findings suggest that PSMTs’ capacities in posing mathematical problems needs to be developed to enhance learners’ experiences of problem-solving in post-primary classrooms.

در ایرلند و در سطح بین‌المللی، حل مسئله محور اصلی برنامه‌های درسی ریاضی دوره متوسطه است. اجرای حل مسئله در کلاس درس چالش‌برانگیز است؛ زیرا معلمان باید مسائلی متناسب با دانش‌آموزان و اهداف یادگیری (تفکر ریاضی) مورد نظر انتخاب یا ایجاد کنند. با وجود اهمیت حل مسئله در برنامه‌های درسی ایرلند، دانش‌آموزان دوره متوسطه در ارزیابی‌های بین‌المللی در وظایف رویه‌ای نمرات بالاتری نسبت به حل مسئله کسب می‌کنند. همزمان با این موضوع، در ایرلند اتکای زیادی به کتاب‌های درسی وجود دارد که بسیاری از وظایف آن‌ها نیازمند سطوح پایین تقاضاهای شناختی است. با ترکیب این یافته‌ها، مسئولیت معلمان است که بتوانند مسائل ریاضی را مطرح کنند تا فرصت‌هایی برای حل مسئله در اختیار دانش‌آموزان قرار دهند. این مطالعه به بررسی توانایی‌های مسئله‌سازی دو گروه از معلمان ریاضی پیش‌خدمت دوره متوسطه (PSMTs) در یک دانشگاه ایرلندی می‌پردازد. شرکت‌کنندگان در حال گذراندن یک واحد درسی با محوریت حل مسئله ریاضی و تمرکز بر آموزش آن بودند. معلمان پیش‌خدمت در فعالیت‌هایی شرکت کردند که در آن‌ها مسائل جدیدی ساختند، وظایف گسترش‌یافته‌ای برای مسائلی که خودشان روی آن‌ها کار کرده بودند ایجاد کردند و سایر وظایف ریاضی را به صورت مسئله بازنویسی کردند. هر وظیفه‌ای که توسط معلمان پیش‌خدمت تولید شد، بر اساس معیارهای یک مسئله ریاضی طبقه‌بندی شد. وظایفی که این معیارها را نداشتند (وظایف غیرمسئله‌ای) با رویکرد استقرایی دسته‌بندی شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که معلمان پیش‌خدمت در مسئله‌سازی با چالش مواجه بودند و اکثریت وظایف به عنوان غیرقابل حل یا رویه‌ای طبقه‌بندی شدند. تحلیل‌ها شکاف‌هایی را در دانش محتوایی ریاضی و توانایی نگارش ریاضی معلمان پیش‌خدمت آشکار ساخت. یافته‌ها نشان می‌دهد که توانایی‌های معلمان پیش‌خدمت در مسئله‌سازی ریاضی نیازمند توسعه است تا تجربه‌های یادگیرندگان در حل مسئله در کلاس‌های دوره متوسطه بهبود یابد.

Ghana's Junior High School (JHS) mathematics curriculum expects teachers to use concrete manipulatives. In the Amansie Central District, Basic Education Certificate Examination (BECE) mathematics failure rates exceeded 55% each year from 2022 to 2024; this underachievement provides the context, rather than the object, of the present study. Drawing on a curriculum-enactment perspective, this convergent mixed-methods, cross-sectional study examined JHS teachers' reported use of manipulatives, sources of supply, teaching methods, perceived benefits and challenges, and compared reported use with observed classroom practice. Data were collected through a questionnaire completed by 97 mathematics teachers in 56 public schools, semi-structured interviews with 31 participants, and classroom observations of 16 teachers. Across 13 syllabus topics, between 85.6% and 96.9% of teachers reported using manipulatives, yet only 2 of the 16 observed teachers (12.5%) used them during instruction, a marked discrepancy between reported and enacted practice. Although 67.0% reported using activity methods, observed lessons were predominantly lecture- or discussion-based. Improvisation was the main source of manipulatives (78.4%), and 78.4% of teachers reported never receiving manipulatives from the Ministry of Education/Ghana Education Service. One-sample chi-square goodness-of-fit tests showed that responses to every benefit and challenge statement were unevenly distributed across the agree, disagree, and uncertain options (all p < 0.001); most teachers perceived manipulatives as beneficial. The most frequently endorsed challenges were lack of continuing professional development (71.1%), the cost of improvised materials (66.0%), and non-availability (61.9%). The findings point to the need for resourcing, professional development, and supervision that attend to classroom enactment rather than lesson-note compliance.

برنامهٔ درسی ریاضی مدارس راهنمایی (JHS) در غنا انتظار دارد معلمان از وسایل دست‌ورزی عینی استفاده کنند. در منطقهٔ Amansie Central، نرخ مردودی در آزمون گواهینامهٔ آموزش پایه (BECE) در درس ریاضی هر سال از ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ بیش از ۵۵٪ بوده است؛ این عملکرد ضعیف زمینهٔ پژوهش حاضر را فراهم می‌کند و موضوع اصلی آن نیست. با بهره‌گیری از رویکرد اجرای برنامهٔ درسی، این مطالعهٔ مقطعی با روش آمیختهٔ همگرا به بررسی استفادهٔ گزارش‌شدهٔ معلمان مدارس راهنمایی از وسایل دست‌ورزی، منابع تأمین، روش‌های تدریس، منافع و چالش‌های ادراک‌شده و مقایسهٔ استفادهٔ گزارش‌شده با عملکرد مشاهده‌شده در کلاس پرداخت. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌ای که توسط ۹۷ معلم ریاضی در ۵۶ مدرسهٔ دولتی تکمیل شد، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۳۱ شرکت‌کننده و مشاهدهٔ کلاسی ۱۶ معلم گردآوری شد. در ۱۳ موضوع برنامهٔ درسی، بین ۸۵٫۶٪ تا ۹۶٫۹٪ از معلمان گزارش کردند که از وسایل دست‌ورزی استفاده می‌کنند، اما تنها ۲ نفر از ۱۶ معلم مشاهده‌شده (۱۲٫۵٪) در حین تدریس از آن‌ها استفاده کردند که نشان‌دهندهٔ تفاوت چشمگیر میان گزارش و عملکرد واقعی است. اگرچه ۶۷٫۰٪ گزارش کردند که از روش‌های فعالیت‌محور استفاده می‌کنند، اما درس‌های مشاهده‌شده عمدتاً مبتنی بر سخنرانی یا بحث بودند. بداهه‌سازی منبع اصلی تهیهٔ وسایل دست‌ورزی بود (۷۸٫۴٪) و ۷۸٫۴٪ از معلمان گزارش کردند که هرگز وسایل دست‌ورزی از وزارت آموزش و خدمات آموزشی غنا دریافت نکرده‌اند. آزمون‌های خی‌دو تک‌نمونه‌ای نشان داد که پاسخ‌ها به هر یک از گزاره‌های مربوط به منافع و چالش‌ها به طور معناداری در میان گزینه‌های موافق، مخالف و نامطمئن توزیع شده‌اند (همه p < 0.001)؛ اکثر معلمان وسایل دست‌ورزی را سودمند تلقی کردند. پرتکرارترین چالش‌ها عبارت بودند از: فقدان توسعهٔ حرفه‌ای مستمر (۷۱٫۱٪)، هزینهٔ مواد بداهه‌سازی‌شده (۶۶٫۰٪) و عدم دسترسی (۶۱٫۹٪). یافته‌ها بر ضرورت تأمین منابع، توسعهٔ حرفه‌ای و نظارتی که به اجرای واقعی در کلاس توجه دارد نه صرفاً رعایت یادداشت‌های درسی، تأکید می‌کند.

Over the past decade, there has been a surge in mental health challenges among adolescents. While social and emotional learning (SEL) programs are positioned to bolster young people's social, emotional, and academic success and mental health, too few SEL programs center adolescent development in the present context, largely ignoring the realities and needs of Black, Indigenous, and People of Color (BIPOC), LGBTQ2SIA+, and students with disabilities. To fill this gap and need for transformative SEL, we hosted a series of focus groups with fifteen BIPOC middle schoolers to ask what they need to belong and thrive at school, given our belief that the youth most marginalized carry the genius to transform schools for every student. In this paper, we share their insights on how educators can create learning environments that ensure their safety, honor their humanity, cultivate joy, and foster their social, emotional, and academic well-being through transformative SEL and liberatory teaching practices. Youth shared easy-to-implement examples of how educators can nurture relationships with students, create safe and caring classroom environments, humanize education, and advance social justice and civic engagement. Based on what we learned from youth, we urge SEL program developers and educators to start by discovering who young people are and what they need to flourish socially, emotionally, and academically, then to use what students share to inform instructional practice, create and select academic content, guide interactions, and build communities where students feel a sense of trust, belonging, and care.

در دهه گذشته، چالش‌های سلامت روان در میان نوجوانان افزایش چشمگیری داشته است. در حالی که برنامه‌های یادگیری اجتماعی و عاطفی (SEL) برای تقویت موفقیت اجتماعی، عاطفی و تحصیلی و سلامت روان جوانان طراحی شده‌اند، تعداد کمی از این برنامه‌ها بر رشد نوجوانان در بستر کنونی تمرکز دارند و عمدتاً واقعیت‌ها و نیازهای نوجوانان سیاه‌پوست، بومی و رنگین‌پوست (BIPOC)، افراد LGBTQ2SIA+ و دانش‌آموزان دارای معلولیت را نادیده می‌گیرند. برای پر کردن این خلأ و پاسخ به نیاز به SEL تحول‌آفرین، مجموعه‌ای از گروه‌های متمرکز با پانزده دانش‌آموز راهنمایی BIPOC برگزار کردیم تا بپرسیم برای تعلق داشتن و شکوفایی در مدرسه به چه چیزهایی نیاز دارند، با این باور که جوانان بیش از همه به حاشیه رانده‌شده، توانایی تحول مدارس برای همه دانش‌آموزان را دارند. در این مقاله، دیدگاه‌های آنان را درباره چگونگی ایجاد محیط‌های یادگیری توسط معلمان که امنیت، انسانیت، شادی و بهزیستی اجتماعی، عاطفی و تحصیلی آنان را از طریق SEL تحول‌آفرین و شیوه‌های تدریس رهایی‌بخش تضمین می‌کند، به اشتراک می‌گذاریم. نوجوانان نمونه‌هایی ساده و قابل اجرا از چگونگی پرورش روابط توسط معلمان با دانش‌آموزان، ایجاد محیط‌های کلاسی ایمن و مراقبت‌آمیز، انسانی‌سازی آموزش و پیشبرد عدالت اجتماعی و مشارکت مدنی ارائه کردند. بر اساس آنچه از نوجوانان آموختیم، از توسعه‌دهندگان برنامه‌های SEL و معلمان می‌خواهیم که ابتدا با کشف این‌که جوانان چه کسانی هستند و برای شکوفایی اجتماعی، عاطفی و تحصیلی به چه نیاز دارند آغاز کنند و سپس آنچه دانش‌آموزان به اشتراک می‌گذارند را برای اطلاع‌رسانی به شیوه تدریس، ایجاد و انتخاب محتوای آموزشی، هدایت تعاملات و ساخت جوامعی که در آن دانش‌آموزان احساس اعتماد، تعلق و مراقبت می‌کنند، به کار گیرند.

Despite scientific argumentation being a fundamental competency of the PISA assessment framework, prospective biology teachers often demonstrate insufficient development in evidence-based reasoning and rebuttal construction skills. Considering the limitations of large-scale implementation of individualized approaches in higher education, this study evaluates the effectiveness of Generative Artificial Intelligence (ChatGPT-4) configured as a “Socratic tutor” in developing argumentation skills among future educators. An 8-week quasi-experimental study involving 124 students from a pedagogical university employed traditional peer discussion methods in the control group ( n = 62), while the experimental group ( n = 62) utilized an AI agent that induced cognitive dissonance regarding socio-scientific issues. Analysis of Covariance (ANCOVA) of data obtained through Toulmin's Argument Pattern (TAP) and PISA rubrics confirmed that the experimental group achieved statistically significantly higher overall argumentation quality compared to the control group (F (1,121) = 14.23, p < .001, η 2 = .105). Particularly, participants who received AI-assisted instruction showed marked improvement in forming rebuttals and evaluating counterevidence, which are considered among the most cognitively demanding components within the PISA scientific literacy framework (OECD). These findings suggest that a Generative AI-mediated Socratic instructional package can be an effective and scalable approach for developing epistemic cognition, and they propose a pedagogical model for integrating structured AI-based tutoring into teacher preparation systems aligned with international assessment standards. These findings should be interpreted as evidence for the effectiveness of the structured, AI-mediated Socratic instructional package as a whole, rather than as evidence of AI's inherent superiority over other methods; the relative contribution of the AI medium versus the structured pedagogical protocol it delivers was not directly tested in this design.

با وجود اینکه استدلال علمی یکی از شایستگی‌های اساسی چارچوب ارزیابی PISA است، معلمان آینده زیست‌شناسی اغلب در توسعه مهارت‌های استدلال مبتنی بر شواهد و ساختاردهی ابطال‌ها، پیشرفت کافی نشان نمی‌دهند. با توجه به محدودیت‌های اجرای گسترده رویکردهای فردمحور در آموزش عالی، این مطالعه اثربخشی هوش مصنوعی مولد (ChatGPT-4) را که به عنوان «مربی سقراطی» پیکربندی شده است، در توسعه مهارت‌های استدلال در میان معلمان آینده مورد ارزیابی قرار می‌دهد. یک مطالعه شبه‌آزمایشی هشت‌هفته‌ای با مشارکت ۱۲۴ دانشجو از یک دانشگاه تربیت معلم انجام شد؛ در گروه کنترل (n = 62) از روش‌های سنتی بحث همتایان استفاده شد و گروه آزمایش (n = 62) از یک عامل هوش مصنوعی بهره برد که ناهماهنگی شناختی را در خصوص مسائل اجتماعی-علمی ایجاد می‌کرد. تحلیل کوواریانس (ANCOVA) داده‌های به‌دست‌آمده از طریق الگوی استدلال تولمین (TAP) و روبریک‌های PISA تأیید کرد که گروه آزمایش به طور معناداری از نظر کیفیت کلی استدلال نسبت به گروه کنترل عملکرد بهتری داشت (F (1,121) = 14.23, p < .001, η 2 = .105). به ویژه، شرکت‌کنندگانی که آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی دریافت کردند، در شکل‌دهی ابطال‌ها و ارزیابی شواهد مخالف که از دشوارترین مؤلفه‌های شناختی در چارچوب سواد علمی PISA (OECD) محسوب می‌شوند، بهبود چشمگیری نشان دادند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که بسته آموزشی سقراطی مبتنی بر هوش مصنوعی مولد می‌تواند رویکردی مؤثر و مقیاس‌پذیر برای توسعه شناخت معرفتی باشد و مدل آموزشی برای ادغام آموزش ساختاریافته مبتنی بر هوش مصنوعی در نظام‌های تربیت معلم همسو با استانداردهای ارزیابی بین‌المللی ارائه می‌کند. این یافته‌ها باید به عنوان شواهدی برای اثربخشی بسته آموزشی ساختاریافته و میانجی‌گری‌شده توسط هوش مصنوعی سقراطی به طور کلی تفسیر شود، نه به عنوان شواهدی از برتری ذاتی هوش مصنوعی نسبت به سایر روش‌ها؛ سهم نسبی رسانه هوش مصنوعی در مقابل پروتکل آموزشی ساختاریافته ارائه‌شده توسط آن، مستقیماً در این طرح مورد آزمون قرار نگرفته است.

In rural inclusive education, communication between educators and parents transcends logistical necessity; it serves as a transformative catalyst for learners’ literacy advancement. In Foundation Phase classrooms, where learners rely significantly on both home and school contexts, successful communication serves as a conduit for continuous learning support. This article examines the crucial role of communication in promoting literacy among learners with diverse abilities through effective partnerships between educators and parents in inclusive rural schools. Drawing on Epstein's theory, it highlights the importance of trust and mutual respect in fostering collaborative relationships. The study employed a qualitative methodology, including focus group interviews with fifteen Foundation Phase educators and nine parents, to examine the challenges and strategies for effective communication. Findings indicate that consistent, culturally responsive communication has a significant impact on parental involvement and literacy outcomes. The article concludes with recommendations for policy and practice to strengthen teacher−parent partnerships in rural inclusive education. The study enhances the conversation on inclusive education by providing policy and practice recommendations to promote teacher training in culturally responsive communication, adaptable engagement tactics, and collaborative school−community collaborations to enhance literacy in the foundation phase. The study redefines communication as a relational, context-dependent practice, offering a paradigm to enhance literacy through inclusive, collaborative methods in rural education.

در آموزش فراگیر روستایی، ارتباط میان معلمان و والدین فراتر از یک ضرورت لجستیکی است؛ این ارتباط به‌عنوان یک کاتالیزور تحول‌آفرین برای پیشرفت سوادآموزی یادگیرندگان عمل می‌کند. در کلاس‌های دوره پایه، جایی که یادگیرندگان به‌طور قابل توجهی به هر دو بستر خانه و مدرسه متکی هستند، ارتباط موفق به‌عنوان مجرایی برای حمایت مستمر از یادگیری عمل می‌کند. این مقاله نقش حیاتی ارتباط را در ارتقای سوادآموزی در میان یادگیرندگان با توانایی‌های متنوع از طریق مشارکت مؤثر میان معلمان و والدین در مدارس فراگیر روستایی بررسی می‌کند. با بهره‌گیری از نظریه Epstein، اهمیت اعتماد و احترام متقابل در تقویت روابط همکاری‌آمیز برجسته می‌شود. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از مصاحبه‌های گروهی متمرکز با پانزده معلم دوره پایه و نه والد، به بررسی چالش‌ها و راهبردهای ارتباط مؤثر پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ارتباط مستمر و پاسخگو به فرهنگ تأثیر قابل توجهی بر مشارکت والدین و نتایج سوادآموزی دارد. مقاله با ارائه توصیه‌هایی برای سیاست‌گذاری و عمل به‌منظور تقویت مشارکت معلم−والدین در آموزش فراگیر روستایی به پایان می‌رسد. این پژوهش با ارائه توصیه‌هایی برای سیاست‌گذاری و عمل به‌منظور ارتقای آموزش معلمان در زمینه ارتباط پاسخگو به فرهنگ، راهبردهای مشارکت قابل تطبیق و همکاری‌های مدرسه−جامعه، گفتگو درباره آموزش فراگیر را ارتقا می‌بخشد تا سوادآموزی در دوره پایه تقویت شود. این مطالعه ارتباط را به‌عنوان یک کنش رابطه‌ای و وابسته به زمینه بازتعریف می‌کند و الگویی برای ارتقای سوادآموزی از طریق روش‌های فراگیر و مشارکتی در آموزش روستایی ارائه می‌دهد.

Engineering dynamics courses demand simultaneous development of mathematical modelling, computational implementation, and communication competencies, yet conventional instruction rarely provides authentic contexts for their integration. The primary objective of this study was to design, implement, and empirically evaluate a Simulation-Focused Problem-Based Learning (SF-PBL) framework that integrates first-principles Newtonian and Lagrangian mechanics with Python-based numerical simulation within an Outcome-Based Education (OBE)-aligned curriculum. The framework was embedded within a 15-week undergraduate Dynamic System Modeling (DSM) course ( N = 53, B.Tech Mechatronics Engineering, Semester IV, January–April 2026) at a single NBA-accredited institution in India. It operationalises a four-phase computational pipeline—System Identification, Mathematical Modelling, Computational Simulation, Validation & Communication—scaffolded through an Explain-Try-Challenge (E-T-C) model and assessed via a six-judge external expert panel. A pre–post mixed-methods design measured self-efficacy (10-item Likert scale), conceptual knowledge (5-item MCQ), PBL satisfaction, AI tool usage, and qualitative breakthrough reflections. Self-efficacy improved significantly (pre: M = 2.92, SD = 0.21; post: M = 3.80, SD = 0.40; t (52) = 13.91, p < .001 , Cohen’s d = 2.72, pooled SD). Knowledge gains were large ( t (52) = 11.32, p < .001 , d = 1.20; Hake’s g = 0.50, medium interactive-engagement band). All ten self-efficacy items improved significantly ( p < .001 ). PBL satisfaction was high ( M = 3.74 , SD = 0.30). Eighty-five percent of students used AI tools, primarily for computational coding, while mathematical derivation remained predominantly human-led. Qualitative themes identified simulation validation, PID tuning, and linking derivation to computation as commonly reported breakthrough moments. Exhibition rubric scores from 17 student projects evaluated by the six-judge panel ( M = 82.62 / 100 , SD = 9.98 ) confirmed strong authentic performance. The SF-PBL framework offers a replicable, empirically-evaluated model for computationally-integrated dynamics pedagogy in OBE-aligned STEM programmes.

دروس دینامیک مهندسی نیازمند توسعه همزمان مدل‌سازی ریاضی، پیاده‌سازی محاسباتی و شایستگی‌های ارتباطی هستند، اما آموزش‌های متداول به ندرت زمینه‌های اصیل برای ادغام این مهارت‌ها فراهم می‌کنند. هدف اصلی این پژوهش، طراحی، اجرا و ارزیابی تجربی چارچوب یادگیری مبتنی بر مسئله با تمرکز بر شبیه‌سازی (SF-PBL) بود که مکانیک نیوتنی و لاگرانژی مبتنی بر اصول اولیه را با شبیه‌سازی عددی مبتنی بر Python در قالب یک برنامه درسی همسو با آموزش مبتنی بر خروجی (OBE) ادغام می‌کند. این چارچوب در یک دوره کارشناسی مدل‌سازی سیستم‌های دینامیکی (DSM) به مدت ۱۵ هفته (N = 53، مهندسی مکاترونیک، ترم چهارم، ژانویه تا آوریل ۲۰۲۶) در یک مؤسسه دارای اعتبار NBA در هند اجرا شد. این چارچوب یک خط لوله محاسباتی چهار مرحله‌ای—شناسایی سیستم، مدل‌سازی ریاضی، شبیه‌سازی محاسباتی، اعتبارسنجی و ارتباط—را عملیاتی می‌کند که از طریق مدل توضیح-آزمایش-چالش (E-T-C) ساختاربندی شده و توسط هیئت داوران متشکل از شش متخصص خارجی ارزیابی گردید. طرح پژوهش آمیخته پیش‌آزمون-پس‌آزمون، خودکارآمدی (مقیاس لیکرت ۱۰ ماده‌ای)، دانش مفهومی (۵ سؤال چندگزینه‌ای)، رضایت از PBL، میزان استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی و بازتاب‌های کیفی از لحظات جهشی را اندازه‌گیری کرد. خودکارآمدی به طور معناداری افزایش یافت (پیش‌آزمون: M = 2.92، SD = 0.21؛ پس‌آزمون: M = 3.80، SD = 0.40؛ t (52) = 13.91، p < .001، d کوهن = 2.72، SD تجمیعی). افزایش دانش نیز قابل توجه بود (t (52) = 11.32، p < .001، d = 1.20؛ g هاک = 0.50، باند تعامل متوسط). هر ده ماده خودکارآمدی به طور معناداری بهبود یافتند (p < .001). رضایت از PBL بالا بود (M = 3.74، SD = 0.30). هشتاد و پنج درصد دانشجویان از ابزارهای هوش مصنوعی عمدتاً برای کدنویسی محاسباتی استفاده کردند، در حالی که استنتاج ریاضی عمدتاً توسط انسان انجام شد. مضامین کیفی، اعتبارسنجی شبیه‌سازی، تنظیم PID و پیوند استنتاج به محاسبه را به عنوان لحظات جهشی رایج شناسایی کردند. نمرات روبریک ارائه پروژه‌های ۱۷ دانشجو که توسط هیئت شش نفره ارزیابی شد (M = 82.62 از ۱۰۰، SD = 9.98) عملکرد اصیل قوی را تأیید کرد. چارچوب SF-PBL یک الگوی قابل تکرار و ارزیابی‌شده تجربی برای آموزش دینامیک با ادغام محاسباتی در برنامه‌های STEM همسو با OBE ارائه می‌دهد.

Inquiry-based Science Education (IBSE) is frequently framed as a participatory and therefore inclusive approach to science learning. This paper argues that this claim rests on an under-theorized understanding of participation. Dominant classroom enactments of IBSE embed normative assumptions about epistemic competence, communicative form, and learner autonomy—assumptions that function as selective recognition conditions, shaping who is seen as capable of participating in scientific inquiry, and in what ways. Drawing on Disability Studies in Education (DSE) and its norm-critical tradition, the paper analyzes how these assumptions produce epistemic exclusion. This exclusion arises not through the intentions of individual teachers or the commitments of IBSE as a framework, but through the unexamined norms by which classroom inquiry is organized, paced, and recognized as legitimate scientific practice. The construct of the Implied Learner is introduced to name the idealized participant these norms presuppose—articulate, agentic, collaborative, and epistemically competent—whose profile is not a neutral baseline but a historically specific normative construct. On this basis, the paper proposes Inclusive Inquiry in Science Education, a DSE-informed reframing of IBSE that translates the Implied Learner's five dimensions into concrete design questions for examining and transforming the enactment conditions of classroom inquiry. The aim is not to dissolve the epistemic commitments of science, but to open the means by which all learners may legitimately engage with them. The reframing supplies what UDL's design vocabulary cannot: norm critique and a reconceived model of participation. Through these, both the design of inclusive inquiry environments and the preparation of science teachers can be grounded in a coherent understanding of how classroom inquiry norms produce exclusion.

آموزش علوم مبتنی بر پژوهش (IBSE) اغلب به عنوان رویکردی مشارکتی و در نتیجه فراگیر برای یادگیری علوم مطرح می‌شود. این مقاله استدلال می‌کند که این ادعا بر پایه درکی کم‌نظریه‌پردازی‌شده از مشارکت استوار است. اجراهای غالب IBSE در کلاس درس، فرضیات هنجاری درباره شایستگی معرفتی، شکل ارتباطی و خودمختاری یادگیرنده را در خود جای داده‌اند؛ فرضیاتی که به عنوان شرایط شناسایی گزینشی عمل می‌کنند و تعیین می‌کنند چه کسی به عنوان فردی توانمند در مشارکت در پژوهش علمی دیده می‌شود و به چه شیوه‌هایی. با بهره‌گیری از مطالعات ناتوانی در آموزش (DSE) و سنت انتقادی هنجار آن، مقاله تحلیل می‌کند که چگونه این فرضیات به طرد معرفتی منجر می‌شوند. این طرد نه از طریق نیت‌های معلمان منفرد یا تعهدات IBSE به عنوان یک چارچوب، بلکه از طریق هنجارهای بررسی‌نشده‌ای که پژوهش کلاسی بر اساس آن‌ها سازمان‌دهی، زمان‌بندی و به عنوان عمل علمی مشروع شناخته می‌شود، پدید می‌آید. مفهوم «یادگیرنده ضمنی» برای نام‌گذاری مشارکت‌کننده ایده‌آلی معرفی می‌شود که این هنجارها پیش‌فرض می‌گیرند—فردی گویا، عامل، مشارکتی و دارای شایستگی معرفتی—که نمایه او نه یک مبنای خنثی بلکه ساختاری هنجاری و تاریخی خاص است. بر این اساس، مقاله «پژوهش فراگیر در آموزش علوم» را به عنوان بازنگری مبتنی بر DSE از IBSE پیشنهاد می‌کند که پنج بُعد یادگیرنده ضمنی را به پرسش‌های طراحی عینی برای بررسی و تحول شرایط اجرای پژوهش کلاسی ترجمه می‌کند. هدف، انحلال تعهدات معرفتی علم نیست، بلکه گشودن راه‌هایی است که همه یادگیرندگان بتوانند به طور مشروع با آن‌ها درگیر شوند. این بازنگری چیزی را فراهم می‌کند که واژگان طراحی UDL نمی‌تواند: نقد هنجار و مدلی بازاندیشی‌شده از مشارکت. از این طریق، هم طراحی محیط‌های پژوهش فراگیر و هم آماده‌سازی معلمان علوم می‌تواند بر پایه درکی منسجم از چگونگی تولید طرد توسط هنجارهای پژوهش کلاسی استوار شود.

Introduction Hybrid teaching, in which students attend lectures either in the physical presence of a lecturer or synchronously via video link from another location, has become increasingly common at multi-campus institutions, yet research systematically comparing student satisfaction and perceived learning in this format remains limited. Methods This study examined synchronous hybrid teaching in an undergraduate Social Work programme delivered across two Swedish campuses, in which the defining difference between student groups was not physical attendance as such, since students at both sites were present in university classrooms, but whether the lecturer taught in person or via videoconference from the other campus. A total of 282 students completed a study-specific questionnaire across three consecutive semesters, assessing overall satisfaction, perceived learning under both lecturer conditions, ability to focus, sense of community, and technical problems. Results Perceived learning was consistently higher when the lecturer was physically present than when teaching remotely (d = 1.24), a pattern that held within students at both campuses, indicating that it was not attributable to campus affiliation alone. Students at the satellite campus reported significantly higher overall satisfaction than students at the main campus, but this campus-level difference was no longer statistically significant once pedagogical and technical factors were accounted for in a multiple regression model; instead, perceived learning during remote-lecturer sessions, ability to focus, sense of community, and technical problems emerged as the strongest independent predictors of satisfaction, together explaining 57.4% of its variance. Discussion These findings suggest that satisfaction and perceived learning represent partly distinct dimensions of the hybrid teaching experience and suggest that local pedagogical support and reliable technical delivery during remote-lecturer sessions may matter more for student satisfaction than physical co-location with the lecturer itself.

مقدمه: آموزش ترکیبی، که در آن دانشجویان یا به صورت حضوری در کنار مدرس یا به طور همزمان از طریق ارتباط تصویری از مکانی دیگر در کلاس‌ها شرکت می‌کنند، در مؤسسات چندپردی افزایش یافته است، اما پژوهش‌های نظام‌مند در خصوص مقایسه رضایت دانشجویان و یادگیری ادراک‌شده در این قالب همچنان محدود است. روش‌ها: این مطالعه به بررسی آموزش ترکیبی همزمان در برنامه کارشناسی مددکاری اجتماعی که در دو پردیس سوئدی ارائه می‌شود، پرداخت؛ تفاوت اصلی بین گروه‌های دانشجویی، حضور فیزیکی نبود، چرا که دانشجویان هر دو سایت در کلاس‌های دانشگاه حضور داشتند، بلکه این بود که آیا مدرس به صورت حضوری یا از طریق ویدئوکنفرانس از پردیس دیگر تدریس می‌کرد. مجموعاً ۲۸۲ دانشجو در سه نیم‌سال متوالی پرسشنامه‌ای ویژه مطالعه را تکمیل کردند که رضایت کلی، یادگیری ادراک‌شده در هر دو وضعیت مدرس، توانایی تمرکز، حس اجتماع و مشکلات فنی را ارزیابی می‌کرد. نتایج: یادگیری ادراک‌شده به طور پیوسته زمانی که مدرس به صورت حضوری حضور داشت بالاتر بود تا زمانی که به صورت از راه دور تدریس می‌کرد (d = 1.24)، و این الگو در هر دو پردیس مشاهده شد که نشان می‌دهد این امر صرفاً به وابستگی به پردیس مربوط نیست. دانشجویان پردیس فرعی رضایت کلی بالاتری نسبت به دانشجویان پردیس اصلی گزارش کردند، اما این تفاوت در سطح پردیس پس از لحاظ کردن عوامل آموزشی و فنی در مدل رگرسیون چندگانه دیگر از نظر آماری معنادار نبود؛ در عوض، یادگیری ادراک‌شده در جلسات مدرس از راه دور، توانایی تمرکز، حس اجتماع و مشکلات فنی به عنوان قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌های مستقل رضایت ظاهر شدند که در مجموع ۵۷.۴٪ از واریانس آن را تبیین کردند. بحث: این یافته‌ها نشان می‌دهد که رضایت و یادگیری ادراک‌شده ابعاد تا حدی متمایزی از تجربه آموزش ترکیبی را نمایندگی می‌کنند و حاکی از آن است که حمایت آموزشی محلی و ارائه فنی قابل اعتماد در جلسات مدرس از راه دور ممکن است برای رضایت دانشجویان مهم‌تر از هم‌مکانی فیزیکی با مدرس باشد.

Evidence suggests that academic staff in Nigerian public universities are under-supported in ways that directly undermine the delivery of Sustainable Development Goal 4. Previous research has established that stakeholder engagement matters for educational quality, but only a few empirical studies have tested the specific institutional mechanisms through which this engagement produces performance outcomes in resource constrained African higher education systems. To date, studies have not examined how training and development programmes function as an institutional bridge between training and development plans and academic staff performance in this context. This study set out to investigate the extent to which stakeholder support drives academic staff performance, specifically highlighting how institutional training and development initiatives serve as the crucial bridge for this impact. Grounded in Stakeholder Theory and Social Exchange Theory, the study tests four hypotheses using a quantitative design. Data were collected from 197 academic staff across three public universities in South-West Nigeria, using stratified random sampling. Partial Least Squares Structural Equation Modelling was conducted using SmartPLS 4. Analysis showed that stakeholder support had a significant direct effect on academic staff performance ( β = 0.423, t = 5.935, p < 0.001). Training and development programmes fully mediated the relationship between training and development plans and performance ( β = 0.210, 95% CI [0.090, 0.353]), the study's hypothesised mediation pathway (H4). The results indicate a persistent gap between institutional planning and programme execution. A further exploratory finding is the fifth hypothesis (H5). A feedback path from programme execution back to stakeholder support (TDProg → KSS, β = 0.511, p < 0.001). This finding extends Freeman’s (1984) instrumental framework. It adds nuance to Mitchell et al.’s (1997) salience theory by suggesting that visible programme quality can reinforce stakeholder commitment, rather than being solely a precondition for programme delivery. This pathway has not previously been documented in the African higher education literature and carries direct implications for institutional governance and SDG 4 policy coordination. The findings of this study carry implications for stakeholder coordination, institutional policy, and the delivery of SDG 4 in resource constrained higher education systems. Policy documents and strategic plans are necessary but insufficient. Decisive progress depends on funded, executed, and monitored training programmes backed by coordinated multi-stakeholder commitment.

شواهد نشان می‌دهد که اعضای هیئت علمی در دانشگاه‌های دولتی نیجریه از حمایت کافی برخوردار نیستند و این امر به طور مستقیم تحقق هدف چهارم توسعه پایدار را تضعیف می‌کند. پژوهش‌های پیشین اهمیت مشارکت ذینفعان را برای کیفیت آموزشی اثبات کرده‌اند، اما تنها تعداد اندکی از مطالعات تجربی، سازوکارهای نهادی مشخصی را که از طریق آن‌ها این مشارکت به پیامدهای عملکردی در نظام‌های آموزش عالی آفریقا با منابع محدود منجر می‌شود، مورد آزمون قرار داده‌اند. تاکنون، مطالعات بررسی نکرده‌اند که چگونه برنامه‌های آموزش و توسعه به عنوان پلی نهادی میان طرح‌های آموزش و توسعه و عملکرد اعضای هیئت علمی در این زمینه عمل می‌کنند. این پژوهش با هدف بررسی میزان تأثیر حمایت ذینفعان بر عملکرد اعضای هیئت علمی انجام شد و به طور خاص، نقش برنامه‌های آموزش و توسعه نهادی را به عنوان پل اساسی این تأثیر برجسته می‌کند. این مطالعه با تکیه بر نظریه ذینفعان و نظریه تبادل اجتماعی، چهار فرضیه را با رویکرد کمی مورد آزمون قرار داده است. داده‌ها از ۱۹۷ عضو هیئت علمی در سه دانشگاه دولتی جنوب غرب نیجریه با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌بندی‌شده گردآوری شد. مدل‌یابی معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی با استفاده از نرم‌افزار SmartPLS 4 انجام شد. تحلیل‌ها نشان داد که حمایت ذینفعان اثر مستقیم معناداری بر عملکرد اعضای هیئت علمی دارد (β = 0.423، t = 5.935، p < 0.001). برنامه‌های آموزش و توسعه به طور کامل رابطه میان طرح‌های آموزش و توسعه و عملکرد را میانجی‌گری کردند (β = 0.210، 95% CI [0.090, 0.353]) که مسیر میانجی‌گری فرضیه چهارم پژوهش بود (H4). نتایج نشان‌دهنده شکاف مداوم میان برنامه‌ریزی نهادی و اجرای برنامه‌ها است. یافته اکتشافی دیگر، فرضیه پنجم (H5) است: مسیر بازخورد از اجرای برنامه به حمایت ذینفعان (TDProg → KSS، β = 0.511، p < 0.001). این یافته چارچوب ابزاری Freeman (1984) را گسترش می‌دهد و با افزودن ظرافت به نظریه برجستگی Mitchell و همکاران (1997) نشان می‌دهد که کیفیت مشهود برنامه می‌تواند تعهد ذینفعان را تقویت کند، نه اینکه صرفاً پیش‌شرط اجرای برنامه باشد. این مسیر پیش‌تر در ادبیات آموزش عالی آفریقا مستندسازی نشده و پیامدهای مستقیمی برای حکمرانی نهادی و هماهنگی سیاستی هدف چهارم توسعه پایدار دارد. یافته‌های این پژوهش دارای پیامدهایی برای هماهنگی ذینفعان، سیاست‌گذاری نهادی و تحقق هدف چهارم توسعه پایدار در نظام‌های آموزش عالی با منابع محدود است. اسناد سیاستی و برنامه‌های راهبردی ضروری اما ناکافی هستند؛ پیشرفت قاطعانه مستلزم برنامه‌های آموزشی تأمین مالی‌شده، اجراشده و پایش‌شده با پشتوانه تعهد هماهنگ چندذینفعی است.

Professors in higher education are commonly expected to combine teaching and research, yet the relationship between these activities remains contested. This article explores how professors make sense of the teaching-research nexus in their everyday academic work. Drawing on semi-structured interviews with 16 professors in philosophy, mathematics, law and medicine at two Norwegian research-intensive universities, we explore professors' meaning-making with particular attention to the dialectical process between academic experiences and institutional structures. Framed by mundane phenomenology, we find the nexus to be a core element of the academic role and central to how professors understand academic work. The combination of teaching and research is sustained through professors' understanding of the role as interconnected engagements within their disciplinary fields. Research deepens teaching, and teaching can generate reflection, questions and, at times, new research ideas. At the same time, organisational arrangements, such as course structures, workload models, funding mechanisms and research-only positions, increasingly separate teaching and research in everyday practice. The article contributes to research on the teaching-research nexus by shifting attention from whether teaching and research are connected and from the possible effects of combining these activities, to how the connection as a social phenomenon is sustained through professors' meaning-making, but also increasingly challenged through organisational conditions.

از استادان در آموزش عالی معمولاً انتظار می‌رود که آموزش و پژوهش را با یکدیگر ترکیب کنند، اما رابطه میان این فعالیت‌ها همچنان محل بحث است. این مقاله بررسی می‌کند که استادان چگونه در کار روزمره دانشگاهی خود پیوند آموزش و پژوهش را معنا می‌بخشند. با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۶ استاد در رشته‌های فلسفه، ریاضیات، حقوق و پزشکی در دو دانشگاه پژوهش‌محور نروژ، معنا‌بخشی استادان با توجه ویژه به فرایند دیالکتیکی میان تجارب دانشگاهی و ساختارهای نهادی مورد بررسی قرار گرفته است. با چارچوب‌مندی پدیدارشناسی روزمره، یافته‌ها نشان می‌دهد که این پیوند عنصری اساسی در نقش دانشگاهی و محور درک استادان از کار دانشگاهی است. ترکیب آموزش و پژوهش از طریق درک استادان از نقش خود به عنوان درگیری‌های به‌هم‌پیوسته در حوزه‌های تخصصی‌شان حفظ می‌شود. پژوهش به تعمیق آموزش کمک می‌کند و آموزش می‌تواند موجب تأمل، پرسش و گاه ایده‌های پژوهشی جدید شود. همزمان، ترتیبات سازمانی مانند ساختارهای درسی، مدل‌های بارکاری، سازوکارهای تأمین مالی و موقعیت‌های صرفاً پژوهشی، به طور فزاینده‌ای آموزش و پژوهش را در عمل روزمره از یکدیگر جدا می‌کنند. این مقاله با تغییر تمرکز از این‌که آیا آموزش و پژوهش به هم مرتبط هستند و از آثار احتمالی ترکیب این فعالیت‌ها، به این‌که چگونه این پیوند به عنوان یک پدیده اجتماعی از طریق معنا‌بخشی استادان حفظ می‌شود، اما همچنین به طور فزاینده‌ای از طریق شرایط سازمانی به چالش کشیده می‌شود، به پژوهش‌های پیوند آموزش و پژوهش کمک می‌کند.

Teaching excellence in higher education is often conceptualized through isolated dimensions such as instructional quality, assessment practices, or technological integration. However, these approaches may overlook the dynamic and interdependent nature of educational processes. This study presents a critical analytical reflection aimed at synthesizing high-level evidence and proposing an integrative conceptual model of teaching excellence. An interpretative synthesis was conducted using 35 high-level studies (systematic reviews, meta-analyses, umbrella reviews, and scoping reviews) published between 2015 and 2025, complemented by five international policy reports. The analysis followed a thematic and iterative approach supported by an analytical matrix, coding procedures, and conceptual triangulation. The findings reveal convergence across five interrelated dimensions: teacher–student interaction, higher-order cognitive processes, pedagogical strategies, formative and authentic assessment, and digital technologies. These dimensions are conceptualized as interconnected elements embedded within teaching and learning processes rather than as independent components. Based on this convergence, the study proposes the Dynamic Pyramidal Model of Teaching Excellence, which conceptualizes excellence as an integrative construct organized through the interaction and alignment of multiple educational dimensions. The model integrates relational, cognitive, pedagogical, evaluative, technological, contextual, and individual factors within a dynamic system characterized by continuous feedback. The proposed framework integrates dimensions commonly addressed separately in the literature and provides a conceptual basis for future empirical validation across diverse higher-education contexts.

شایستگی تدریس در آموزش عالی اغلب از طریق ابعاد مجزایی نظیر کیفیت تدریس، شیوه‌های ارزشیابی یا ادغام فناوری conceptualized می‌شود. با این حال، این رویکردها ممکن است ماهیت پویا و وابسته به هم فرایندهای آموزشی را نادیده بگیرند. این مطالعه با هدف ارائه یک بازتاب تحلیلی انتقادی و تلفیق شواهد سطح بالا، به ارائه یک مدل مفهومی یکپارچه از شایستگی تدریس می‌پردازد. سنتز تفسیری با استفاده از ۳۵ مطالعه سطح بالا (مرور نظام‌مند، فراتحلیل، مرور چتری و مرور گسترده) که بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ منتشر شده‌اند، و همچنین پنج گزارش سیاست‌گذاری بین‌المللی تکمیل شده است. تحلیل بر اساس رویکردی موضوعی و تکرارشونده، با پشتیبانی از ماتریس تحلیلی، رویه‌های کدگذاری و مثلث‌سازی مفهومی انجام شد. یافته‌ها همگرایی در پنج بعد مرتبط را نشان می‌دهد: تعامل معلم و دانشجو، فرایندهای شناختی سطح بالا، راهبردهای آموزشی، ارزشیابی تکوینی و اصیل، و فناوری‌های دیجیتال. این ابعاد به عنوان عناصر درهم‌تنیده در فرایندهای تدریس و یادگیری conceptualized می‌شوند و نه به عنوان اجزای مستقل. بر اساس این همگرایی، مطالعه حاضر مدل هرمی پویای شایستگی تدریس را پیشنهاد می‌کند که شایستگی را به عنوان یک سازه یکپارچه سازمان‌یافته از طریق تعامل و همسویی ابعاد مختلف آموزشی conceptualizes می‌کند. این مدل، عوامل ارتباطی، شناختی، آموزشی، ارزشیابانه، فناورانه، زمینه‌ای و فردی را در یک نظام پویا با بازخورد مستمر ادغام می‌کند. چارچوب پیشنهادی ابعادی را که معمولاً در ادبیات به صورت جداگانه بررسی می‌شوند، یکپارچه ساخته و مبنایی مفهومی برای اعتبارسنجی تجربی آینده در زمینه‌های متنوع آموزش عالی فراهم می‌آورد.

Introduction Faculty development (FD) is an established feature of Higher Education, yet its impact on what teachers actually do in their teaching has been studied less often than outcomes such as satisfaction, learning and attitudes. This behavioural level is the third of the four outcome levels in the adaptation of Kirkpatrick's model developed for FD in Higher Education. No prior review has mapped it across disciplinary fields outside health professions education, and the present scoping review addresses that gap. Methods Following the PRISMA Extension for Scoping Reviews, we included empirical and theoretical sources published in English between 2005 and 2025 that reported a change in the teaching practices of university teachers following structured FD, in any discipline other than health professions education. Scopus and Web of Science were searched, with the last search on 25 April 2026. Three reviewers charted the data independently, coding the evaluation framework, the assessment method and type of evidence, and the indicator and direction of effect. Empirical studies were appraised with the Mixed Methods Appraisal Tool (MMAT). Results The search yielded 491 deduplicated records, of which 69 met the inclusion criteria. The evidence is recent and concentrated in the United States and in science, technology, engineering and mathematics (STEM) fields. Fifty-three of the 69 sources name no evaluation model. Of the 64 empirical studies appraised, 29 used non-randomised or descriptive quantitative designs and only one used random assignment. Qualitative studies largely met their criteria, whereas quantitative and mixed methods studies recurrently showed incomplete outcome data, unaccounted confounding, undocumented intervention fidelity and unexamined divergence between strands. Of 217 behavioural effects, 150 rest on teacher self-report and 66 on evidence external to the teacher, with one effect not classifiable. The direction of effect depended on how the change was established. Positive effects accounted for 65% of the self-reported behavioural effects but for 42% of the externally documented ones, and for 65% of those measured without a baseline against 49% of those measured with one. Discussion The literature makes its central claim, that development changes what teachers do, largely on the teachers' own testimony. Where that claim is tested against external evidence, it holds less often. Systematic Review Registration https://doi.org/10.17605/OSF.IO/SAERU .

مقدمه: توسعه اعضای هیئت علمی (FD) یکی از ویژگی‌های تثبیت‌شده آموزش عالی است، اما تأثیر آن بر آنچه که مدرسان عملاً در تدریس خود انجام می‌دهند، کمتر از پیامدهایی مانند رضایت، یادگیری و نگرش‌ها مورد مطالعه قرار گرفته است. این سطح رفتاری، سومین سطح از چهار سطح پیامدها در اقتباس مدل Kirkpatrick است که برای FD در آموزش عالی توسعه یافته است. تاکنون هیچ مرور پیشینی این سطح را در حوزه‌های علمی خارج از آموزش حرفه‌های سلامت ترسیم نکرده است و مرور محدوده‌ای حاضر به این خلأ می‌پردازد. روش‌ها: با پیروی از PRISMA Extension for Scoping Reviews، منابع تجربی و نظری منتشرشده به زبان انگلیسی بین سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۵ که گزارشی از تغییر در شیوه‌های تدریس مدرسان دانشگاهی پس از FD ساختاریافته در هر رشته‌ای به جز آموزش حرفه‌های سلامت ارائه داده بودند، وارد شدند. پایگاه‌های Scopus و Web of Science جست‌وجو شدند و آخرین جست‌وجو در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶ انجام شد. سه ارزیاب به طور مستقل داده‌ها را استخراج کردند و چارچوب ارزیابی، روش سنجش و نوع شواهد، و شاخص و جهت اثر را کدگذاری نمودند. مطالعات تجربی با ابزار Mixed Methods Appraisal Tool (MMAT) ارزیابی شدند. نتایج: جست‌وجو منجر به ۴۹۱ رکورد بدون تکرار شد که از این میان ۶۹ مورد معیارهای ورود را داشتند. شواهد به‌دست‌آمده جدید و عمدتاً متمرکز بر ایالات متحده و حوزه‌های علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM) است. پنجاه‌وسه منبع از ۶۹ منبع هیچ مدل ارزیابی را ذکر نکرده‌اند. از میان ۶۴ مطالعه تجربی ارزیابی‌شده، ۲۹ مطالعه از طرح‌های کمی توصیفی یا غیرتصادفی استفاده کرده‌اند و تنها یک مطالعه تخصیص تصادفی داشته است. مطالعات کیفی عمدتاً معیارهای خود را برآورده کرده‌اند، در حالی که مطالعات کمی و روش‌های ترکیبی به طور مکرر داده‌های پیامدی ناقص، عوامل مخدوش‌کننده کنترل‌نشده، وفاداری مداخله مستندسازی‌نشده و عدم بررسی واگرایی بین رشته‌ها را نشان داده‌اند. از میان ۲۱۷ اثر رفتاری، ۱۵۰ مورد مبتنی بر خودگزارشی مدرس و ۶۶ مورد مبتنی بر شواهد بیرونی نسبت به مدرس بوده است و یک اثر قابل طبقه‌بندی نبوده است. جهت اثر به نحوه تعیین تغییر بستگی داشته است. آثار مثبت ۶۵٪ از آثار رفتاری خودگزارشی و ۴۲٪ از آثار مستندسازی‌شده بیرونی را تشکیل می‌دهند و ۶۵٪ از آثاری که بدون خط پایه سنجیده شده‌اند در مقابل ۴۹٪ از آثاری که با خط پایه سنجیده شده‌اند، مثبت بوده‌اند. بحث: ادبیات پژوهش ادعای مرکزی خود مبنی بر اینکه توسعه، رفتار مدرسان را تغییر می‌دهد، عمدتاً بر اساس اظهارات خود مدرسان مطرح می‌کند. در مواردی که این ادعا با شواهد بیرونی آزمون می‌شود، کمتر تأیید می‌گردد. ثبت مرور نظام‌مند: https://doi.org/10.17605/OSF.IO/SAERU .

Problem-Based Learning (PBL) is increasingly recognised as an effective approach for promoting students' critical thinking, problem-solving, and conceptual understanding in mathematics. Although PBL is emphasised in the Ghanaian Senior High School mathematics curriculum, its classroom implementation remains limited, and empirical evidence on the role of Professional Learning Communities (PLCs) in supporting it is scarce. This study examined the extent to which PLCs are associated with teachers' implementation of PBL. An explanatory sequential mixed-methods design was adopted. Data were collected from 86 mathematics teachers and school administrators in three public Senior High Schools using a structured questionnaire (83 valid responses retained for quantitative analysis), followed by semi-structured interviews with 15 teachers. Quantitative data were analysed using descriptive statistics and multiple linear regression, and qualitative data were analysed thematically. Participants reported high levels of PLC participation (M = 3.47) and PBL implementation (M = 3.48). The five PLC dimensions jointly predicted PBL implementation, R² = .424, F(5, 77) = 11.345, p < .001. Shared Mission, Vision and Values, Collective Responsibility for Student Learning, and Collective Inquiry were significant individual predictors. Interviews indicated that PLCs were associated with collaborative lesson planning, professional dialogue, reflective practice, and teachers' confidence in implementing PBL, while inadequate time, limited instructional resources, and insufficient institutional support constrained implementation. Effective PLCs are associated with teachers' greater capacity to implement PBL in Senior High School mathematics. Strengthening PLC activities through continuous professional development, structured collaboration, and adequate resource provision is recommended to support sustained PBL implementation.

یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) به طور فزاینده‌ای به عنوان رویکردی مؤثر برای ارتقای تفکر انتقادی، حل مسئله و درک مفهومی دانش‌آموزان در ریاضیات شناخته می‌شود. اگرچه PBL در برنامه درسی ریاضیات دبیرستان‌های غنا مورد تأکید قرار گرفته است، اجرای آن در کلاس درس همچنان محدود باقی مانده و شواهد تجربی درباره نقش جوامع یادگیری حرفه‌ای (PLCs) در حمایت از آن اندک است. این پژوهش میزان ارتباط PLCها با اجرای PBL توسط معلمان را بررسی کرد. طرح پژوهش آمیخته تبیینی-توالی‌دار به کار گرفته شد. داده‌ها از ۸۶ معلم و مدیر ریاضی در سه دبیرستان دولتی با استفاده از پرسشنامه ساختاریافته (۸۳ پاسخ معتبر برای تحلیل کمی حفظ شد) گردآوری شد و سپس مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ معلم انجام گرفت. داده‌های کمی با استفاده از آمار توصیفی و رگرسیون خطی چندگانه تحلیل شد و داده‌های کیفی به صورت تماتیک مورد تحلیل قرار گرفت. شرکت‌کنندگان سطوح بالایی از مشارکت در PLC (M = 3.47) و اجرای PBL (M = 3.48) را گزارش کردند. پنج بُعد PLC به طور مشترک اجرای PBL را پیش‌بینی کردند، R² = .424, F(5, 77) = 11.345, p < .001. مأموریت، چشم‌انداز و ارزش‌های مشترک، مسئولیت جمعی برای یادگیری دانش‌آموزان و پژوهش جمعی پیش‌بین‌های معنادار فردی بودند. مصاحبه‌ها نشان داد که PLCها با برنامه‌ریزی درسی مشارکتی، گفت‌وگوی حرفه‌ای، عمل تأملی و اعتماد به نفس معلمان در اجرای PBL مرتبط بودند، در حالی که کمبود زمان، منابع آموزشی محدود و حمایت نهادی ناکافی، اجرای آن را محدود می‌کرد. PLCهای مؤثر با ظرفیت بالاتر معلمان برای اجرای PBL در ریاضیات دبیرستان مرتبط هستند. تقویت فعالیت‌های PLC از طریق توسعه حرفه‌ای مستمر، همکاری ساختاریافته و تأمین منابع کافی برای حمایت از اجرای پایدار PBL توصیه می‌شود.

As Tribal Nations explore emerging opportunities in bio-based economies, hemp education offers a meaningful platform for integrating land stewardship, cultural knowledge, community priorities, and workforce development. Yet existing science, technology, engineering, and mathematics (STEM) and agricultural education models rarely provide culturally grounded approaches that integrate Indigenous epistemologies, land-based pedagogy, and sovereignty-centered economic development. This article introduces a conceptual Indigenous land-based curriculum framework for culturally grounded STEM and agricultural education, using hemp education as an applied and relational learning context. Grounded in Indigenous research methodologies and guided by a Two-Eyed Seeing orientation, the framework was developed through qualitative conceptual inquiry and iterative synthesis of scholarship on Indigenous epistemologies, culturally grounded STEM education, land-based learning, and community-centered economic development. Centered on Land, Culture, Voice, and Economics as foundational dimensions of curriculum design, the model is represented through a flower metaphor that emphasizes holistic, experiential, place-based, community-based, and intergenerational learning. Indigenous values of reciprocity, relationality, responsibility, and respect further shape how teaching and learning are enacted within the framework. By articulating a cohesive pedagogical structure that bridges Indigenous knowledge systems, applied STEM learning, and sustainable bio-based economic futures, the article offers a conceptual model for designing culturally grounded curricula, advances scholarship on Indigenous land-based curriculum design, and provides a foundation for future curriculum development and research.

همزمان با اینکه ملت‌های قبیله‌ای فرصت‌های نوظهور در اقتصادهای زیستی را بررسی می‌کنند، آموزش شاهدانه بستری معنادار برای ادغام سرپرستی زمین، دانش فرهنگی، اولویت‌های جامعه و توسعه نیروی کار فراهم می‌آورد. با این حال، مدل‌های موجود آموزش علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM) و کشاورزی به ندرت رویکردهایی مبتنی بر فرهنگ ارائه می‌دهند که معرفت‌شناسی‌های بومی، آموزش مبتنی بر زمین و توسعه اقتصادی مبتنی بر حاکمیت را ادغام کنند. این مقاله چارچوب مفهومی برنامه درسی مبتنی بر زمین بومی را برای آموزش STEM و کشاورزی مبتنی بر فرهنگ معرفی می‌کند و از آموزش شاهدانه به عنوان زمینه‌ای کاربردی و ارتباطی برای یادگیری بهره می‌گیرد. این چارچوب که بر مبنای روش‌شناسی‌های پژوهش بومی و با هدایت رویکرد «دیدن با دو چشم» تدوین شده است، از طریق پژوهش مفهومی کیفی و ترکیب تدریجی آثار علمی درباره معرفت‌شناسی‌های بومی، آموزش STEM مبتنی بر فرهنگ، یادگیری مبتنی بر زمین و توسعه اقتصادی مبتنی بر جامعه توسعه یافته است. این مدل با تمرکز بر زمین، فرهنگ، صدا و اقتصاد به عنوان ابعاد بنیادین طراحی برنامه درسی، از استعاره گل برای نمایش یادگیری کل‌نگر، تجربی، مبتنی بر مکان، مبتنی بر جامعه و بین‌نسلی بهره می‌گیرد. ارزش‌های بومی همچون دوسویگی، ارتباط‌مندی، مسئولیت‌پذیری و احترام نیز نحوه اجرای آموزش و یادگیری را در این چارچوب شکل می‌دهند. این مقاله با تبیین ساختاری آموزشی که نظام‌های دانشی بومی، یادگیری کاربردی STEM و آینده‌های اقتصادی زیستی پایدار را به هم پیوند می‌دهد، مدلی مفهومی برای طراحی برنامه‌های درسی مبتنی بر فرهنگ ارائه می‌دهد، پژوهش‌ها در زمینه طراحی برنامه درسی مبتنی بر زمین بومی را پیش می‌برد و بنیانی برای توسعه و پژوهش‌های آتی برنامه درسی فراهم می‌کند.

Background Faculty development grant programs are strategic levers for improving teaching quality, curriculum design, and student learning, yet longitudinal evaluations remain scarce. In this study, we assess King Saud University's Program for Excellence in Learning and Teaching (PELT)— an early university-wide faculty teaching-grant initiative —examining its implementation, faculty uptake, and programmatic evolution over a decade. Methods Using a longitudinal, multi-source program-evaluation design, we analyzed eight PELT cycles through 157 completed grants, faculty ( n = 108) and student ( n = 413) surveys, and descriptive benchmarking against 11 international peers. Survey data were analyzed using descriptive statistics, and selected faculty ratings were compared using Mann–Whitney U -tests. Results PELT evolved from a high-volume inaugural phase (71 grants) to a more selective model (6–11 grants annually) with a 95.7% completion rate. Participation remained broadly balanced across Humanities (34.4%), Science (30.6%), and Health (28.0%), supporting cross-disciplinary engagement. Teaching and assessment strategies (51% of funded projects) consistently dominated, with targeted emphases on job-market skills and e-learning in specific cycles. Among student respondents, 71.9% prioritized professional skills for employability, 52% favored problem-based learning, and 57% preferred project-based assessment over traditional exams. Successful grantees reported high overall satisfaction with the program (mean = 4.5/5), whereas non-applicants highlighted awareness gaps (54.5%) and workload constraints (33.3%) as key barriers. A statistically significant perceptual divide emerged between accepted and rejected applicants ( p ≤ 0.001), and international benchmarking positioned PELT in alignment with corresponding teaching-grant schemes. Conclusions PELT offers a replicable model for university teaching-grant schemes that combines faculty development, student-centered priorities, and longitudinal evolution. The findings support strategies such as targeted outreach, formalized resubmission pathways, and tiered funding to advance pedagogical innovation and strengthen educational development.

زمینه و هدف: برنامه‌های اعطای گرنت توسعه اعضای هیئت علمی، اهرم‌های راهبردی برای ارتقای کیفیت تدریس، طراحی برنامه درسی و یادگیری دانشجویان هستند، با این حال ارزیابی‌های طولی آن‌ها همچنان نادر است. در این مطالعه، برنامه تعالی در یادگیری و تدریس (PELT) دانشگاه King Saud—به عنوان یکی از نخستین ابتکارات اعطای گرنت تدریس در سطح دانشگاه—از نظر اجرا، مشارکت اعضای هیئت علمی و تحول برنامه‌ای طی یک دهه مورد ارزیابی قرار گرفته است. روش‌ها: با استفاده از یک طرح ارزیابی برنامه‌ای طولی و چندمنبعی، هشت دوره PELT از طریق ۱۵۷ گرنت تکمیل‌شده، پرسشنامه‌های اعضای هیئت علمی (n = 108) و دانشجویان (n = 413) و بنچمارک توصیفی با ۱۱ دانشگاه بین‌المللی همتا تحلیل شد. داده‌های پرسشنامه با آمار توصیفی تحلیل گردید و ارزیابی‌های منتخب اعضای هیئت علمی با آزمون Mann–Whitney U مقایسه شد. یافته‌ها: PELT از یک فاز آغازین با حجم بالا (۷۱ گرنت) به مدلی گزینشی‌تر (۶ تا ۱۱ گرنت سالانه) با نرخ تکمیل ۹۵/۷٪ تحول یافت. مشارکت در سه حوزه علوم انسانی (۳۴/۴٪)، علوم پایه (۳۰/۶٪) و سلامت (۲۸/۰٪) به طور گسترده متوازن باقی ماند و از تعامل میان‌رشته‌ای حمایت کرد. راهبردهای تدریس و ارزیابی (۵۱٪ پروژه‌های تأمین مالی‌شده) همواره غالب بودند و در برخی دوره‌ها بر مهارت‌های بازار کار و آموزش الکترونیکی تأکید ویژه شد. در میان پاسخ‌دهندگان دانشجو، ۷۱/۹٪ مهارت‌های حرفه‌ای برای اشتغال‌پذیری را در اولویت قرار دادند، ۵۲٪ یادگیری مبتنی بر مسئله را ترجیح دادند و ۵۷٪ ارزیابی مبتنی بر پروژه را به آزمون‌های سنتی ترجیح دادند. دریافت‌کنندگان موفق گرنت رضایت کلی بالایی از برنامه گزارش کردند (میانگین = ۴/۵ از ۵)، در حالی که غیرمتقاضیان، کمبود آگاهی (۵۴/۵٪) و محدودیت‌های حجم کار (۳۳/۳٪) را به عنوان موانع اصلی مطرح کردند. شکاف ادراکی معناداری بین متقاضیان پذیرفته‌شده و ردشده مشاهده شد (p ≤ 0.001) و بنچمارک بین‌المللی، PELT را هم‌راستا با طرح‌های مشابه گرنت تدریس قرار داد. نتیجه‌گیری: PELT مدلی قابل تکرار برای طرح‌های گرنت تدریس دانشگاهی ارائه می‌دهد که توسعه اعضای هیئت علمی، اولویت‌های دانشجومحور و تحول طولی را ترکیب می‌کند. یافته‌ها از راهبردهایی مانند اطلاع‌رسانی هدفمند، مسیرهای رسمی بازارسال و تأمین مالی طبقه‌بندی‌شده برای پیشبرد نوآوری آموزشی و تقویت توسعه آموزشی حمایت می‌کند.

Organic chemistry occupies a contested place in pre-health education: required of nearly all premedical students, experienced as difficult, and justified on grounds that it “teaches you to think”, a claim too vague to evaluate or teach toward deliberately. Existing frameworks do not resolve this tension. This paper adopts a conceptual analysis approach, drawing on Ausubel's rote/meaningful learning distinction and the traditional transfer-of-learning literature, to propose impactful learning as a third pedagogical stage following rote and meaningful learning. Impactful learning is defined as the stage where procedural and reasoning skills exercised in mastering a discipline's content become generalizable cognitive tools deployable outside that discipline. Three key concepts are examined: the unit of transfer (the cognitive procedure, not the content), the extraction dimension (detachment of a practiced operation from the content that trained it), and the conditions under which such transfer becomes pedagogically achievable. These concepts are developed through three organic chemistry tasks as worked examples—resonance structures as constraint-satisfaction reasoning, reaction mechanisms as iterative-hypothesis testing, and stereochemistry as symbolic-to-spatial translation—each mapped onto a corresponding form of clinical reasoning. We further propose a four-step explicit transfer scaffolding model (Name, Perform, Bridge, Generate) as a testable methodological companion, grounded in Gick and Holyoak's analogical transfer research and Detterman's critique of spontaneous far transfer. The paper argues that naming impactful learning as a distinct pedagogical target, rather than assuming it as an automatic byproduct of meaningful understanding, has direct implications for instructional design and assessment in service courses across STEM disciplines.

شیمی آلی جایگاهی مناقشه‌برانگیز در آموزش پیش‌سلامت دارد: تقریباً برای همه دانشجویان پیش‌پزشکی الزامی است، به‌عنوان درسی دشوار تجربه می‌شود و با این توجیه که «به شما یاد می‌دهد چگونه فکر کنید» توجیه می‌شود؛ ادعایی که بیش از حد مبهم است تا بتوان آن را ارزیابی یا به‌طور هدفمند تدریس کرد. چارچوب‌های موجود این تنش را حل نمی‌کنند. این مقاله با اتخاذ رویکرد تحلیل مفهومی و با بهره‌گیری از تمایز یادگیری طوطی‌وار/معنادار آوسوبل و ادبیات سنتی انتقال یادگیری، یادگیری تأثیرگذار را به‌عنوان مرحله سوم آموزشی پس از یادگیری طوطی‌وار و معنادار پیشنهاد می‌کند. یادگیری تأثیرگذار به‌عنوان مرحله‌ای تعریف می‌شود که در آن مهارت‌های رویه‌ای و استدلالی که در تسلط بر محتوای یک رشته تمرین شده‌اند، به ابزارهای شناختی قابل تعمیم تبدیل می‌شوند که می‌توان آن‌ها را خارج از آن رشته به کار برد. سه مفهوم کلیدی بررسی می‌شوند: واحد انتقال (فرآیند شناختی، نه محتوا)، بُعد استخراج (جدا شدن یک عملیات تمرین‌شده از محتوایی که آن را آموزش داده است) و شرایطی که تحت آن چنین انتقالی از نظر آموزشی قابل تحقق می‌شود. این مفاهیم از طریق سه تکلیف شیمی آلی به‌عنوان مثال‌های حل‌شده توسعه می‌یابند—ساختارهای رزونانسی به‌عنوان استدلال ارضای محدودیت، مکانیسم‌های واکنش به‌عنوان آزمون فرضیه تکرارشونده و استریوشیمی به‌عنوان ترجمه نمادین به فضایی—که هر یک بر نوعی استدلال بالینی متناظر نگاشته می‌شوند. همچنین، یک مدل چهارمرحله‌ای صریح برای پشتیبانی انتقال (Name, Perform, Bridge, Generate) به‌عنوان یک همراه روش‌شناختی قابل آزمون، مبتنی بر پژوهش انتقال قیاسی Gick و Holyoak و نقد Detterman بر انتقال دور خودانگیخته، پیشنهاد می‌شود. مقاله استدلال می‌کند که نام‌گذاری یادگیری تأثیرگذار به‌عنوان هدف آموزشی متمایز، به‌جای فرض گرفتن آن به‌عنوان محصول جانبی خودکار فهم معنادار، پیامدهای مستقیمی برای طراحی آموزشی و ارزشیابی در دروس خدماتی در سراسر رشته‌های STEM دارد.

Introduction Play-based science learning opportunities are considered a promising approach to strengthening science education in early childhood. Professional development (PD) is increasingly recognized as important in this context, yet empirical evidence on play-based physics PD remains limited. In particular, there is a lack of PD programs addressing play-based science learning, and empirical evidence remains limited regarding how play-based physics PD programs support early childhood educators' general and domain-specific professional competencies. Addressing this gap, the present study examines self-reported pre-post changes in selected professional competence facets within the PhysikSPIEL PD program. Methods Participants ( N = 42) were early childhood educators from Germany and kindergarten teachers from Switzerland, enrolled in the 2024 or 2025 program cycle, each lasting approximately three months. Using a pre-post design and a standardized self-report questionnaire, the study assessed motivational orientations [self-efficacy expectations (including those related to SST), self-concept, enthusiasm] and pedagogical beliefs (co-constructive teaching and learning beliefs). Results Analyses indicated self-reported pre-post increases in domain-specific self-efficacy expectations (including those related to SST), academic self-concept, and enthusiasm, whereas co-constructive teaching and learning beliefs remained stable. Discussion Given the pre-post design, the relatively small and self-selected sample, and the reliance on self-report measures, these findings should be interpreted cautiously. Overall, the study provides preliminary evidence that participation in a play-based physics PD program may be associated with changes in selected self-reported motivational competence facets.

مقدمه: فرصت‌های یادگیری علمی مبتنی بر بازی به عنوان رویکردی امیدبخش برای تقویت آموزش علوم در دوران کودکی در نظر گرفته می‌شوند. توسعه حرفه‌ای (PD) در این زمینه به طور فزاینده‌ای اهمیت یافته است، اما شواهد تجربی درباره PD فیزیک مبتنی بر بازی همچنان محدود است. به ویژه، برنامه‌های PD که به یادگیری علمی مبتنی بر بازی می‌پردازند، کمبود دارند و شواهد تجربی درباره چگونگی حمایت برنامه‌های PD فیزیک مبتنی بر بازی از صلاحیت‌های حرفه‌ای عمومی و خاص حوزه مربیان کودکان پیش‌دبستانی همچنان محدود است. برای رفع این خلأ، پژوهش حاضر به بررسی تغییرات خودگزارشی پیش‌آزمون-پس‌آزمون در ابعاد منتخب صلاحیت حرفه‌ای در چارچوب برنامه PD PhysikSPIEL می‌پردازد. روش‌ها: شرکت‌کنندگان (N = 42) شامل مربیان کودکان پیش‌دبستانی از آلمان و معلمان مهدکودک از سوئیس بودند که در چرخه برنامه ۲۰۲۴ یا ۲۰۲۵ ثبت‌نام کرده بودند و هر دوره تقریباً سه ماه به طول انجامید. با استفاده از طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و پرسشنامه استاندارد خودگزارشی، جهت‌گیری‌های انگیزشی [انتظارات خودکارآمدی (از جمله مرتبط با SST)، خودپنداره، اشتیاق] و باورهای آموزشی (باورهای تدریس و یادگیری هم‌سازنده) مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج: تحلیل‌ها نشان دادند که افزایش خودگزارشی پیش‌آزمون-پس‌آزمون در انتظارات خودکارآمدی خاص حوزه (از جمله مرتبط با SST)، خودپنداره تحصیلی و اشتیاق مشاهده شد، در حالی که باورهای تدریس و یادگیری هم‌سازنده پایدار باقی ماندند. بحث: با توجه به طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون، حجم نمونه نسبتاً کوچک و خودانتخاب‌شده و اتکا به ابزارهای خودگزارشی، این یافته‌ها باید با احتیاط تفسیر شوند. به طور کلی، این پژوهش شواهد مقدماتی ارائه می‌دهد که مشارکت در یک برنامه PD فیزیک مبتنی بر بازی ممکن است با تغییراتی در برخی ابعاد خودگزارشی صلاحیت انگیزشی همراه باشد.

Introduction All children have the right to education; however, school attendance problems represent an increasing global concern. The aim of this meta-synthesis is to explore adolescents’ perceptions of their school attendance problems. Methods A meta-synthesis of qualitative primary studies was conducted in accordance with Sandelowski and Barros's guidelines. Seven databases were systematically searched in November 2025. Thematic analysis was used to analyze the findings. Results The adolescentś perceptions of their school attendance problems included mental health challenges, negative peer- and teacher relationships, and a lack of school connectedness. However, positive relationships with teachers, parental support, and appropriate school accommodation supports adolescents’ re-engagement with school. Discussion The findings highlight the complex and multifaceted nature of school attendance problems, and the importance of collaboration between schools and parents to enable early identification and implementation of interventions. There is also a need to strengthen positive relationships between teachers and peers, increase knowledge about school attendance problems, and foster a positive school environment that supports adolescents’ potential. Systematic Review Registration PROSPERO CRD420251245890.

Understanding the learning preferences of pre-service teachers is important for designing flexible and inclusive teacher education programmes. This study examined Honey and Mumford Learning Styles Questionnaire (LSQ) dimension scores and the resulting highest-scoring and tied maximum-score classifications among Level 100 pre-service teachers in Colleges of Education in the Ashanti Region of Ghana. It also examined whether these classifications were associated with gender, teaching-level specialisation, and programme family. A cross-sectional survey design was adopted. The accessible population comprised approximately 2,800 pre-service teachers across eight Colleges of Education, from which 1,496 respondents were included in the study. Data were collected using the 80-item Honey and Mumford LSQ, which assesses four learning-preference dimensions: Activist, Reflector, Theorist, and Pragmatist. For descriptive classification, the dimension with the highest observed score was identified for each respondent, while respondents with equal maximum scores on two or more dimensions were retained in a separate Tie category. Data were analysed using descriptive statistics, Pearson correlations, chi-square tests, Cramér's V, and multinomial logistic regression. Tied maximum scores were observed for 44.5% of respondents. Among respondents with a unique highest-scoring dimension, Activist was the most frequent classification (28.7%), followed by Theorist (12.0%), Reflector (9.5%), and Pragmatist (5.3%). Highest-scoring classification was significantly associated with gender, χ 2 (4, N = 1,496) = 17.91, p = .001, Cramér's V = .109; teaching level, χ 2 (4, N = 1,496) = 41.76, p < .001, Cramér's V = .167; and programme family, χ 2 (12, N = 1,496) = 178.94, p < .001, Cramér's V = .200. The effect sizes were relatively small. Multinomial regression identified differences in selected outcome contrasts, particularly for teaching level and programme family, although several estimates had wide confidence intervals and should be interpreted cautiously. The findings demonstrate considerable variation in LSQ score patterns and show that a substantial proportion of respondents could not be assigned a unique highest-scoring dimension. These results support cautious use of learning-style classifications as descriptive indicators of reported preferences rather than as fixed learner types. Teacher education programmes should therefore emphasise varied pedagogical experiences incorporating active engagement, reflection, theoretical understanding, and practical application.

In South Africa, the persistent issue of graduates being ill-prepared for the job market highlights the deep-seated inequalities within the country's higher education system. Often, employability is attributed to student motivation or individual “skills gaps,” but these explanations overlook the structural mismatches that affect the transition from university to employment. This paper explores how curriculum design, Work-Integrated Learning (WIL), and the digital divide interact to contribute to career unpreparedness among students at a Historically Disadvantaged Institution (HDI) that serves many rural and low-income communities. This study addresses that gap by foregrounding the perspectives of institutional actors, lecturers, WIL coordinators, and academic advisors at a single HDI. Through an interpretivist qualitative study using semi-structured interviews with lecturers, WIL coordinators, and academic advisors, the paper examines how these institutional figures perceive the relationship among academic programmes, labour market demands, and students' real-life circumstances. The findings reveal that curriculum updates often lag behind the fast-evolving job sectors, particularly in Information and Communication Technology (ICT); that WIL systems are fragile due to limited placement opportunities, inconsistent employer engagement, and brief placement periods; and that students from rural and economically disadvantaged backgrounds face compounded challenges, including transport costs, weak professional networks, barriers to digital access, and limited knowledge of recruitment platforms. Additionally, the study highlights that the digital divide extends beyond mere connectivity issues to encompass disparities in access to devices and data, digital confidence, and digitally facilitated career opportunities. Amidst the discourse on the Fourth Industrial Revolution (4IR), globalisation, sustainability, and equity in African higher education, this paper calls for a transformation of the curriculum to be more collaborative, data-informed, and attuned to social needs. It proposes strengthening partnerships with advisory boards, co-creating curricula with industry, employing AI tools to align curricula, and coordinating policies among universities, employers, the Department of Higher Education and Training (DHET), and technology developers. The paper concludes that improving graduate employability in South Africa requires more than technical reforms alone; it necessitates addressing the structural inequalities that shape who can transition from higher education to meaningful employment. The paper contributes a structural-misalignment framework, a clear distinction among empirically grounded, analytically derived, and forward-looking implications, and a methodologically transparent account of qualitative analysis in a sensitive institutional setting.

Objective This cross-sectional study (1) compared social support, psychological-capital dimensions, and both C-MLQ dimensions between students with and without visual impairments; and (2) among students with visual impairments, examined the association between social support and presence of meaning (C-MLQ-P) and tested the a priori hypothesized cross-sectional indirect association through hope. Self-efficacy, resilience, and optimism were examined exploratorily in descriptive/correlational and hierarchical-regression analyses. Methods Participants were 170 students with visual impairments and 294 students without visual impairments from a vocational college in China. They completed measures of social support, psychological capital, and meaning in life. Group differences were examined using MANCOVA with follow-up ANCOVAs. Among students with visual impairments, Pearson correlations and an exploratory hierarchical regression were conducted, and H3 was tested using a single cross-sectional indirect-effect model with social support (ASSS-Total) as the predictor, hope (PPQ-Hop) as the indirect variable, presence of meaning (C-MLQ-P) as the outcome, and age and sex as covariates. Results After adjustment for age and sex, students with visual impairments scored significantly lower on objective support, support utilization, self-efficacy, optimism, presence of meaning, and search for meaning than students without visual impairments, whereas no significant group differences were observed for subjective support, resilience, or hope. Among students with visual impairments, social support was positively associated with the presence of meaning (r = 0.56, p < 0.01). In the H3 model, the total association between social support and presence of meaning was 0.8912 (95% CI [0.6988, 1.0835]), the direct association was 0.3560 (95% CI [0.1655, 0.5465]), and the indirect association through hope was 0.5352 (BootSE = 0.0923, 95% bootstrap CI [0.3680, 0.7239]). Conclusions In this sample from a single Chinese vocational college, social support was positively associated with the presence of meaning, and a significant cross-sectional statistical indirect association was observed through hope. Because the data were cross-sectional, the observed indirect association does not establish temporal ordering or a causal mechanism. Longitudinal and experimental studies are needed to determine whether changes in social support precede changes in hope and presence of meaning.

Introduction Collaborative problem solving has become a key educational competence, yet existing observational instruments often assess only selected aspects of collaboration, rely on labor-intensive micro-analytic coding, or are tied to specific task contexts. To address these limitations, this study developed and validated the Collaborative Problem Solving Observation Grid (CPS-OG), an evidence-based observational instrument designed to provide a comprehensive, task-independent, macro-level assessment of collaboration quality. The instrument is grounded in four empirically derived dimensions of CPS: socio-cognitive exchange, socio-emotional exchange, task regulation, and group regulation. Method Validation was conducted with 84 groups of secondary school students working in triads ( N = 73) or dyads ( N = 11) on scientific and civic literacy tasks. The psychometric evaluation included analyses of interrater reliability, internal consistency, construct validity, and criterion-related validity. Results Across both task domains, the CPS-OG demonstrated excellent interrater reliability, good internal consistency, and preliminary support for the internal coherence of the four-conceptual dimensions, consistent with findings from a recent systematic review of CPS quality. The four dimensions included in the instrument showed meaningful associations with Mercer's dialogue types and group product quality, providing further evidence of criterion validity. The consistency of findings across scientific and civic literacy tasks indicates the instrument's robustness in different task contexts. Discussion Overall, the findings suggest that the CPS-OG is a reliable and promising observational instrument. It offers a comprehensive approach to monitoring and assessing collaborative problem solving, providing researchers and practitioners with a practical tool for evaluating collaboration across diverse educational tasks.

Proving is a fundamental skill that pre-service mathematics teachers are expected to develop and to support in their future students. This study aimed to examine the proving processes of pre-service middle school mathematics teachers. To this end, a total of 30 participants were selected through maximum variation sampling from among pre-service teachers who had just been admitted to a middle school mathematics teacher education program and pre-service mathematics teachers at all year levels of the program, with six participants from each level, and the data of this qualitative study were collected through clinical interviews. The data were collected in the context of the concepts of function and number. According to the results of the study, participants at the higher year levels generally showed greater success in constructing the formal-rhetorical part of a proof and in solving its problem-centered part, indicating a cross-year pattern rather than individual longitudinal change. It was also concluded that even when participants in the upper years possessed knowledge of proof methods, either their lack of sufficient conceptual knowledge to solve the problem-centered part or their deficiencies in the use of mathematical language hindered the proving process. Furthermore, it was observed that the participants were unable to use the full range of proof methods; whereas proof by counterexample showed the highest success in the proving process at every level, participants experienced difficulties in the direct proof and proof by contraposition processes. The findings suggest that the formal-rhetorical and problem-centered parts of proof should be addressed explicitly and systematically across all year levels of mathematics teacher education programs.

Introduction Computer teachers are widely recognized as key drivers of digital transformation in education, given their central role in integrating technology into teaching and learning processes. Their position places them at the forefront of adopting and modeling innovative pedagogical approaches and associated technologies—such as gamification—to support sustainable integration within schools. Methods The study aimed to identify the extent of gamification adoption among computer teachers in Jordan; to do so, a descriptive approach was used. The study instrument was a questionnaire that had items measuring computer teachers' familiarity with gamification, attitudes toward gamification, employment of gamification, and the obstacles to employing gamification. The participants were 104 computer teachers from one governorate in Jordan. Results Results indicated that computer teachers had high familiarity with gamification and positive attitudes toward gamification, reflecting strong conceptual acceptance, whereas their reported classroom use was moderate. Teachers tended to rely on basic elements such as points and rewards rather than advanced strategies, indicating surface-level application. Additionally, familiarity with gamification was not comprehensive, with a stronger understanding of general concepts than specific tools. Perceived obstacles were moderate, with administrative and institutional factors identified as the most influential barriers. Discussion The study recommends strengthening institutional support and providing targeted training to enable effective and sustained implementation of gamification in practice.

Purpose This longitudinal study examined the development of complex syntax in Spanish–English bilingual children with and without developmental language disorder (DLD) from prekindergarten (PK) to 3rd grade. We evaluated syntactic complexity and grammaticality using Subordination Index (SI) and ungrammaticality (UG), overall subordinate clause use using the percentage of complex utterances, and subordinate clause-type development (nominal, adverbial, and relative clauses) in English and Spanish. Method Fifty-four bilingual children (39 typically developing TDL, 15 DLD) completed narrative retells in English and Spanish in PK, 1st, and 3rd grade. Language samples were analyzed using SALT-derived SI and UG measures, and utterances were coded for subordinate clause presence and type. Linear mixed models examined the effects of Grade and Group separately by language and outcome. Results Both groups showed developmental increases in syntactic complexity and subordination across grades, but patterns differed by language. In English, TDL and DLD children showed broadly similar growth, with no significant group differences in SI, overall subordinate clause use, or clause-type production. In Spanish, the heritage language, group differences were more pronounced. TDL children showed significant gains in overall subordination and nominal clause use, whereas children with DLD showed limited growth after 1st grade. Clause-type analyses revealed reduced growth and lower diversity of subordinate clauses in Spanish among children with DLD, particularly for nominal clauses. Conclusions Complex syntax developed in both groups across languages; however, Spanish showed greater vulnerability than English, particularly for children with DLD. Clause-type analyses revealed group differences not fully captured by global syntactic measures, highlighting the importance of examining complex syntax in the heritage language. This study provides longitudinal evidence of distinct syntactic trajectories across the two languages in bilingual children with and without DLD.

Creative competence, defined as the knowledge, skills, and dispositions required both to act creatively and to cultivate creativity in learners, is increasingly framed as a core professional capability for teachers, yet initial teacher education rarely addresses it systematically. This brief research report examines whether a game-based instructional module embedded in a standard pedagogy course can strengthen pre-service teachers' creative competence. Using a quasi-experimental, nonequivalent-groups pre-test/post-test design, two intact cohorts of undergraduate pre-service teachers ( N = 118) completed either a 12-week game-based module (“Creative Pedagogy Lab”; n = 61) or a conventional seminar covering the same syllabus ( n = 57). Outcomes included creative self-efficacy and creative personal identity (Short Scale of Creative Self), teaching-for-creativity competence, divergent thinking (Alternative Uses Task), and blind consensual ratings of an authentic lesson-design product; reflective journals and focus groups captured participants’ experiences. Covariate-adjusted analyses showed significant advantages for the game-based condition in creative self-efficacy ( η p² = .10), teaching-for-creativity competence ( η p² = .12), originality of ideas ( η p² = .06), and rated creativity of lesson designs (d = 0.82). No significant effect emerged for ideational fluency, and the effect on creative personal identity was small and did not survive correction for multiple comparisons. Qualitative findings offer contextual insight into these patterns rather than independent evidence of causal mechanism: participants described the games as low-stakes “safe-fail” spaces that granted permission to experiment, while time pressure and coverage anxiety constrained engagement. The results provide preliminary evidence that game-based approaches can be integrated into professional preparation without displacing core content, and they point to organizational conditions—curricular space, facilitator development, and assessment alignment—needed to sustain such approaches in teacher-education organizations. As a single-institution study with a predominantly female, elementary-track sample, these findings are preliminary and may not generalize to other subject areas, institutions, or more gender-balanced cohorts.

Mathematics achievement remains a major concern in Ghanaian senior high schools despite the increasing emphasis on effective classroom assessment and instructional quality. This study examined the relationship between formative assessment practices and perceived students’ mathematical achievement, while investigating the mediating role of cognitive activation-oriented instruction. The study adopted a positivist paradigm with a quantitative cross-sectional survey design. Data were collected from 320 Senior High School students selected through a multistage sampling procedure from two public senior high schools in Ghana. A structured questionnaire measured formative assessment practices, cognitive activation-oriented instruction, and perceived students’ mathematical achievement. Data were analysed using SPSS version 23 and AMOS version 23. Confirmatory Factor Analysis and Structural Equation Modelling were employed to test the measurement and structural models. The findings revealed that formative assessment practices significantly predicted perceived students’ mathematical achievement and were positively associated with cognitive activation-oriented instruction. Cognitive activation-oriented instruction was also positively associated with perceived students’ mathematical achievement and statistically mediated the relationship between formative assessment practices and perceived students’ mathematical achievement. The findings suggest that formative assessment practices and cognitive activation-oriented instruction are positively associated with students’ perceptions of their mathematical achievement.

Introduction The purpose of this study was to explore how K-12 Equity Directors seek to build capacity in others for district equity work. Methods Using a sociotransformative constructivist approach, we interviewed 20 Equity Directors in two U.S. states. Results Results indicate the Equity Directors sought to build capacity in others for equity work through engaging in conversations intentionally, collaborating in authentic activity, working towards a sense of equity consciousness, and illuminating social location. Discussion The results may assist other school district office leaders who may or may not have someone designated as an Equity Director to build capacity in others beyond the district office to engage in equity work.

Introduction Universal Design for Learning (UDL) has emerged as a prominent framework for promoting inclusive education by addressing learner variability through flexible curriculum design, instruction, and assessment. Although interest in UDL has expanded globally, evidence regarding its implementation in primary mathematics education remains fragmented across diverse educational contexts. This systematic review synthesized empirical evidence on UDL implementation in primary mathematics education and developed an evidence-informed integrative framework to guide research and practice. Methods The review followed the Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses (PRISMA 2020) guidelines. Searches conducted in Scopus and Web of Science identified 168 records, from which 14 studies met the inclusion criteria. Methodological quality was assessed using the Mixed Methods Appraisal Tool (MMAT, Version 2018), and data were synthesized through thematic analysis. Results Three substantive themes emerged: instructional practices supporting UDL implementation, educational outcomes associated with UDL implementation, and contextual challenges and enabling factors. The findings revealed that effective UDL implementation was characterized by differentiated instruction, multiple means of representation, engagement, and action and expression, supported by accessible learning resources and digital technologies. These practices were associated with improved mathematics achievement, conceptual understanding, learner engagement, participation, and accessibility. However, successful implementation depended on sustained teacher professional development, institutional support, and equitable access to instructional resources. Discussion The review informed the development of an evidence-informed integrative framework that contextualizes UDL implementation within primary mathematics education. By linking enabling conditions, instructional practices, contextual influences, and learner outcomes, the framework extends existing UDL applications and offers a comprehensive model for advancing inclusive mathematics education. The findings underscore the importance of systemic support structures in ensuring effective and sustainable UDL implementation.

Introduction Taking a positive education perspective, this study investigates the link between subjective well-being (SWB) and student engagement. Although many studies have found a positive link between the two multidimensional constructs, the literature lacks longitudinal analyses. Methods Based on the broaden-and-build theory and the upwards spiral hypothesis it was hypothesised that the dimensions of the two constructs would show bidirectional relationships. To test this, 1,762 fifth-grade students in Austria completed an online survey at two time points; the data were then analysed using a cross-lagged panel model with a three-factor model of SWB (positive affect, negative affect and life satisfaction) and a bifactorial model of student engagement (a general factor for student engagement and a specific factor for emotional engagement). Results Only one bidirectional relationship was found – between general student engagement and positive affect – but significant positive effects of both the general and specific student engagement factors at Time 1 on life satisfaction at Time 2 and of the specific engagement factor at Time 1 on positive affect at Time 2 were also identified. However, no significant relationships were found between either of the student engagement factors and negative affect. Conclusions Overall, the findings highlight the positive association between SWB and student engagement. Therefore, the results provide support for the upward spiral hypothesis and partial support for the broaden-and-build theory.

Professional speech culture is an essential component of teacher preparation, yet university courses in this area often emphasize normative linguistic knowledge without sufficiently integrating its application to authentic pedagogical communication. This study aimed to preliminarily adapt and evaluate the Teacher's Speech Culture course for pre-service Kazakh language teachers by strengthening the integration of normative-linguistic, communicative-pragmatic, discursive, and interactive components of professional speech competence. A single-group pre-test–post-test design was used. Initially, 180 students were recruited from two higher education institutions in southern Kazakhstan; 156 completed all stages and were included in the final analysis. The adapted course combined theoretical instruction with professionally oriented communicative situations, independent construction of professional utterances, interactive tasks, and reflective analysis of speech behaviour. Professional speech competence was assessed before and after the course using diagnostic and performance-based measures. The assessment demonstrated satisfactory internal consistency (Cronbach's α = 0.86). Data were examined using pre-test -post-test comparisons and path analysis. Overall professional speech competence increased from M = 7.84 (SD = 1.62) to M = 9.72 (SD = 1.48), t (155) = 11.46, p < 0.001, Cohen's d = 0.92. Significant improvements were also observed across the normative-linguistic, communicative-pragmatic, discursive, and interactive components. Path analysis indicated that the ability to analyse professional communicative situations had the strongest direct association with professional speech competence. Professional speech competence was also positively associated with speech self-control and flexibility of professional speech behaviour. The findings provide preliminary empirical support for a practice-oriented adaptation of the Teacher's Speech Culture course that connects knowledge of language norms with contextual analysis, independent speech production, and regulation of professional communication. Given the absence of a separate control group, the observed changes should be interpreted as pre-test–post-test differences associated with course participation rather than evidence of a causal intervention effect. Further controlled studies involving broader samples are required to evaluate the effectiveness and generalizability of the adapted course.

Introduction Research on the practicum has focused on student teachers, mentors and partnerships between universities and schools, while the pupils in whose classrooms student teachers are placed have rarely been asked about this experience. This study examined how pupils in Ecuadorian host schools perceive the presence, support and influence of student teachers, and to what extent these perceptions can be trusted as evidence. Methods Two age-differentiated questionnaires, with pictographic scales from early childhood education to third grade and verbal scales from fourth grade onward, were administered through a mobile application by the student teachers or by members of the research team hired for data collection (project staff). The dataset comprised 2,453 valid evaluations from 1,140 pupils in 123 classrooms of 38 schools. Analyses included descriptive statistics for the first evaluation of each pupil, agreement between consecutive weekly evaluations, generalized estimating equations that accounted for the nesting of evaluations within pupils, classrooms and schools, a within-pupil comparison of evaluations collected by student teachers and by project staff, and latent class analysis. Results Between 91.5% and 98.5% of pupils gave favorable ratings on seven of eight items, while 69.6% of older pupils always felt comfortable asking student teachers for help. Ratings collected by project staff were lower than those collected by student teachers, especially for comfort in asking for help and perceived influence on learning. Responses of the youngest pupils concentrated in the highest category and did not discriminate reliably between individual pupils, whereas older pupils showed fair to moderate stability on most items and formed highly enthusiastic and moderately favorable profiles. Discussion Pupils perceive student teachers favorably, although part of this favorability reflects social desirability and the developmental limits of young respondents. Pupil voice can inform practicum evaluation when questionnaires are administered by someone other than the student teacher being evaluated and are interpreted according to the age of the pupils.

Ecuadorian higher education policy combines the constitutional recognition of education as a right with admission rules that allocate scarce quotas through academic background, evaluations, and affirmative action measures. The objective of this article is to determine under what conditions meritocratic admission fulfills a legitimate allocative function and under which it becomes a judgment about the intellectual value of the applicants. A conceptual analysis is employed: Jacques Rancière's concepts of explanatory order, dumbness, intellectual emancipation, and equality of intelligences are placed in dialogue with meritocracy research, with the current regulatory framework, and with the available evidence on unequal access in Ecuador. The analysis distinguishes three propositions that are often confused: that applicants differ in their demonstrated preparation, that institutions should assign limited quotas, and that the resulting ordering reveals unequal intelligences. Only the first two are necessary to admit; the third is an inference that the framework allows to be questioned. Four conditions are specified: semantic totalization, interpretative monopoly, temporal fixation, and public circulation of the verdict under which an assignative procedure becomes part of an explanatory order, and it is shown that they are separable from assignment and therefore institutionally modifiable. Five rights-oriented design principles are proposed, with their stated foundation. It is concluded that a defensible alternative is not selection without standards, but selection that limits the meaning attributed to its instruments and identifies testable directions for future empirical research.

Introduction This study evaluates interactive digital practice modules for grammar acquisition in German as a foreign language, focusing on verb-complement patterns involving verb meaning, complement selection, case marking, and prepositional choice. Drawing on construction-based pedagogy, it examines digitally supported retrieval practice, self-paced learning, response checking, and structured comparison. Methods The study analyzed an archived dataset of 61 Arabic-speaking university learners who participated in a six-week quasi-experimental pretest-posttest design. The experimental group used interactive digital modules, while the control group received conventional instruction. Because the recovered test forms differed in length, scores were converted into percentages, although this adjustment could not ensure measurement equivalence. Results Both groups demonstrated statistically significant improvements in percentage scores from pretest to posttest. However, the difference in learning gains between the experimental and control groups was not statistically significant. Discussion The findings suggest that grammar learning improved under both instructional conditions without establishing a significant advantage for the digital modules. Because digital delivery and pedagogical organization varied simultaneously, their independent contributions could not be determined. Furthermore, percentage-based score conversion did not address potential differences in test difficulty, content coverage, or measurement precision. The study highlights the importance of comparable assessment instruments, transparent outcome measures, and designs capable of distinguishing technological effects from pedagogical effects in digitally mediated second language grammar instruction.

Higher education has historically operated under a paradigm of information scarcity, positioning universities as premier institutions for curating and transmitting knowledge. The convergence of digital hyper-abundance, algorithmic curation, and generative artificial intelligence (GenAI) has disrupted this model, producing what educators increasingly describe as a crisis of critical thinking in higher education. The purpose of this review is to examine how information abundance, algorithmic curation, and GenAI use may influence university students’ critical thinking, and to synthesise what this evidence implies for what universities teach and how they assess. Using a critical narrative review design with thematic synthesis, the review analyses 45 verified sources (empirical studies, systematic reviews and meta-analyses, conceptual works, and policy guidance) identified through citation chaining and targeted searches; empirical GenAI studies date from November 2022 to 2026, and foundational theoretical works from 1976 onward. The synthesis is anchored in an integrative framework that combines cognitive load and dual-process theory, cognitive offloading, scaffolding theory, self-regulated learning, and epistemic cognition, with critical thinking as the principal outcome. Five themes emerged: (1) information abundance appears to shift the central cognitive challenge from retrieval to evaluation; (2) unguided GenAI use is associated with reduced cognitive engagement and, in several experiments, with weaker independent performance once AI support is removed, although guardrailed designs appear to mitigate this; (3) fluent AI output can be mistaken for validated knowledge, and AI-detection tools are unreliable and biased; (4) lateral reading, guided AI use, and process-visible assessment have promising but uneven support; and (5) workload, equity, and policy constraints limit adoption. From these themes, the review derives the Fade–Visibility Matrix, which crosses AI support structure (persistent versus fading) with assessment design (product-only versus process-visible) to yield four diagnostic states. The evidence is early and methodologically uneven, but it is most consistent with a structural rather than individual explanation. Universities should therefore teach evaluation, verification, and metacognitive regulation explicitly, design AI support to fade, and redesign assessment so that the learning process, not only the finished product, can be observed.

Background Assessing dance performance in physical education teacher education (PETE) requires judges to integrate technical and aesthetic qualities. Analytic rubrics make relevant dimensions explicit, whereas Adaptive Comparative Judgment (ACJ) elicits holistic pairwise decisions and produces a relative performance scale. This study compared the outcomes and student perceptions associated with the two approaches. Methods Seventeen pre-service teachers assessed 46 video-recorded student dance performances using an analytic rubric and ACJ. An expert reference was derived from five PETE lecturers who had assessed the performances live using the rubric and subsequently evaluated the video recordings through ACJ. Analyses examined rubric reliability and ACJ precision, convergence between method-derived rankings, student–expert rank alignment, cross-condition rubric score differences, and students’ perceptions of ease of use, usefulness, transparency, and fairness. Results Rubric- and ACJ-derived rankings were strongly associated within the student panel (Spearman's ρ = .863) and the expert reference panel ( ρ = .879). Aggregated student rankings also aligned closely with the expert-reference rankings under rubric scoring ( ρ = .890) and ACJ ( ρ = .888), with no clear difference in alignment between the methods. Aggregated student rubric scores showed high reliability, ICC(2,17) = .955, while ACJ scale separation reliability was .780 for students and .836 for experts. Student video-based rubric scores were, on average, 0.77 points higher than the archived live expert consensus scores. Students perceived ACJ as easier to use but the analytic rubric as more transparent. Perceived usefulness did not differ clearly, while fairness ratings descriptively favored the rubric. Conclusion Analytic rubric scoring and ACJ produced strongly convergent aggregate rankings, and the aggregated student panel differentiated relative performance quality in ways closely aligned with the expert reference under both approaches. However, the methods differed in score interpretation and perceived transparency. The results support considering ACJ as a complementary approach for digitally supported assessment and moderation rather than as a direct replacement for criterion-based summative assessment.

International branch campuses (IBCs) deliver foreign science, technology, engineering and mathematics (STEM) qualifications inside host economies, yet how graduates’ reported educational experiences relate to their professional outcomes has received little attention in the Gulf. This study examined employability, work readiness and job alignment among Qatari nationals who completed a bachelor's degree at one of two United States IBCs in Qatar. A cross-sectional survey of 75 employed graduates, recruited purposively through professional networks and snowball referrals, was analysed using Fisher exact tests with exact odds ratios and effect sizes, together with parsimonious binary, ordinal and Firth penalised logistic regression with Wald intervals for coefficients and bootstrap percentile intervals for average predicted probabilities; responses to one open-ended question were categorised descriptively. Most graduates worked in roles related to their major (86.7%) and entered employment immediately after graduation (61.3%). Labour-market preparedness was associated with very high perceived employability (odds ratio 4.9, 95% CI 1.6–14.7) and with a very smooth transition to work (Firth odds ratio 13.9, 95% CI 3.5–54.8), and professional ability development was also associated with very high employability (odds ratio 6.5, 95% CI 1.9–22.4). Job alignment corresponded with smoother transitions, though imprecisely (odds ratio 8.6, 95% CI 1.0–73.0). Women were less likely than men to report being very well prepared (adjusted odds ratio 0.11, 95% CI 0.03–0.45); other gender comparisons were inconclusive. Graduates most often requested internships and practical exposure and locally grounded labour-market knowledge. The findings suggest that monitoring preparedness and occupational alignment alongside employment rates offers a more informative account of the professional experiences reported by graduates of international STEM programmes delivered locally.