problem solving

Video and digital games have been the focus of sustained public and scientific debate since their commercial emergence in the late 1970s, particularly regarding their effects on children and adolescents. Early public and scientific discourse frequently portrayed gaming as a source of physical injury, addiction, aggression, social isolation, academic problems, and moral decline. However, subsequent empirical research has produced a substantially more differentiated picture of both the benefits and risks of gaming. This review examines the historical foundations of controversies surrounding video and digital games and synthesizes contemporary evidence concerning their cognitive, emotional, social, therapeutic, and physical effects. . Research indicates that moderate, purposeful gaming may improve visuospatial abilities, attentional control, problem-solving, mood regulation, social connection, and selected educational outcomes. Gaming-based interventions have also demonstrated therapeutic potential, particularly for depressive symptoms and attention-related difficulties among young people. At the same time, important risks remain, especially when gaming becomes excessive, compulsive, or disruptive to everyday functioning. These include repetitive-strain injuries, sleep disruption, problematic gaming, and adverse mental-health and academic outcomes. Evidence concerning violent games and serious real-world aggression remains more contested, with recent research emphasizing relatively small effects and the importance of individual and contextual factors. Overall, the evidence suggests that the developmental consequences of gaming for children and adolescents depend less on gaming itself than on the duration, content, context, and pattern of engagement.

بازی‌های ویدیویی و دیجیتال از زمان ظهور تجاری خود در اواخر دهه ۱۹۷۰، همواره موضوع بحث‌های عمومی و علمی مداوم بوده‌اند، به‌ویژه در خصوص تأثیرات آن‌ها بر کودکان و نوجوانان. گفتمان‌های عمومی و علمی اولیه اغلب بازی کردن را منبع آسیب‌های جسمی، اعتیاد، پرخاشگری، انزوای اجتماعی، مشکلات تحصیلی و افول اخلاقی معرفی می‌کردند. با این حال، پژوهش‌های تجربی بعدی تصویری به‌مراتب متمایزتر از فواید و خطرات بازی کردن ارائه داده‌اند. این مرور به بررسی مبانی تاریخی مناقشات پیرامون بازی‌های ویدیویی و دیجیتال می‌پردازد و شواهد معاصر مربوط به اثرات شناختی، هیجانی، اجتماعی، درمانی و جسمی آن‌ها را جمع‌بندی می‌کند. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که بازی کردن متوسط و هدفمند می‌تواند توانایی‌های دیداری-فضایی، کنترل توجه، حل مسئله، تنظیم خلق، ارتباط اجتماعی و برخی پیامدهای آموزشی را بهبود بخشد. مداخلات مبتنی بر بازی نیز پتانسیل درمانی خود را نشان داده‌اند، به‌ویژه برای علائم افسردگی و مشکلات مرتبط با توجه در میان جوانان. در عین حال، خطرات مهمی نیز وجود دارد، به‌ویژه زمانی که بازی کردن بیش از حد، اجباری یا مختل‌کننده عملکرد روزمره شود. این خطرات شامل آسیب‌های تکراری، اختلال خواب، بازی کردن مسئله‌ساز و پیامدهای نامطلوب سلامت روان و تحصیلی است. شواهد مربوط به بازی‌های خشونت‌آمیز و پرخاشگری جدی در دنیای واقعی همچنان مورد مناقشه است و پژوهش‌های اخیر بر اثرات نسبتاً کوچک و اهمیت عوامل فردی و زمینه‌ای تأکید دارند. در مجموع، شواهد نشان می‌دهند که پیامدهای رشدی بازی کردن برای کودکان و نوجوانان کمتر به خود بازی وابسته است و بیشتر به مدت، محتوا، زمینه و الگوی مشارکت بستگی دارد.

Video and digital games have been the focus of sustained public and scientific debate since their commercial emergence in the late 1970s, particularly regarding their effects on children and adolescents. Early public and scientific discourse frequently portrayed gaming as a source of physical injury, addiction, aggression, social isolation, academic problems, and moral decline. However, subsequent empirical research has produced a substantially more differentiated picture of both the benefits and risks of gaming. This review examines the historical foundations of controversies surrounding video and digital games and synthesizes contemporary evidence concerning their cognitive, emotional, social, therapeutic, and physical effects. . Research indicates that moderate, purposeful gaming may improve visuospatial abilities, attentional control, problem-solving, mood regulation, social connection, and selected educational outcomes. Gaming-based interventions have also demonstrated therapeutic potential, particularly for depressive symptoms and attention-related difficulties among young people. At the same time, important risks remain, especially when gaming becomes excessive, compulsive, or disruptive to everyday functioning. These include repetitive-strain injuries, sleep disruption, problematic gaming, and adverse mental-health and academic outcomes. Evidence concerning violent games and serious real-world aggression remains more contested, with recent research emphasizing relatively small effects and the importance of individual and contextual factors. Overall, the evidence suggests that the developmental consequences of gaming for children and adolescents depend less on gaming itself than on the duration, content, context, and pattern of engagement.

بازی‌های ویدیویی و دیجیتال از زمان ظهور تجاری خود در اواخر دهه ۱۹۷۰، همواره موضوع بحث‌های عمومی و علمی مداوم بوده‌اند، به‌ویژه در خصوص تأثیرات آن‌ها بر کودکان و نوجوانان. گفتمان‌های عمومی و علمی اولیه اغلب بازی کردن را منبع آسیب‌های جسمی، اعتیاد، پرخاشگری، انزوای اجتماعی، مشکلات تحصیلی و افول اخلاقی معرفی می‌کردند. با این حال، پژوهش‌های تجربی بعدی تصویری به‌مراتب متمایزتر از فواید و خطرات بازی کردن ارائه داده‌اند. این مرور به بررسی مبانی تاریخی مناقشات پیرامون بازی‌های ویدیویی و دیجیتال می‌پردازد و شواهد معاصر مربوط به اثرات شناختی، هیجانی، اجتماعی، درمانی و جسمی آن‌ها را جمع‌بندی می‌کند. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که بازی کردن متوسط و هدفمند می‌تواند توانایی‌های دیداری-فضایی، کنترل توجه، حل مسئله، تنظیم خلق، ارتباط اجتماعی و برخی پیامدهای آموزشی را بهبود بخشد. مداخلات مبتنی بر بازی نیز پتانسیل درمانی خود را نشان داده‌اند، به‌ویژه برای علائم افسردگی و مشکلات مرتبط با توجه در میان جوانان. در عین حال، خطرات مهمی نیز وجود دارد، به‌ویژه زمانی که بازی کردن بیش از حد، اجباری یا مختل‌کننده عملکرد روزمره شود. این خطرات شامل آسیب‌های تکراری، اختلال خواب، بازی کردن مسئله‌ساز و پیامدهای نامطلوب سلامت روان و تحصیلی است. شواهد مربوط به بازی‌های خشونت‌آمیز و پرخاشگری جدی در دنیای واقعی همچنان مورد مناقشه است و پژوهش‌های اخیر بر اثرات نسبتاً کوچک و اهمیت عوامل فردی و زمینه‌ای تأکید دارند. در مجموع، شواهد نشان می‌دهند که پیامدهای رشدی بازی کردن برای کودکان و نوجوانان کمتر به خود بازی وابسته است و بیشتر به مدت، محتوا، زمینه و الگوی مشارکت بستگی دارد.

In the rapidly changing global environment, universities must equip graduates with both disciplinary knowledge and essential 21st-century skills. This study explores recent graduates’ perceptions of curriculum skills alignment in the departments of Sociology, Psychology, and Education at public sector universities in Pakistan. Using a quantitative survey design, data were collected from 150 graduates through simple random sampling using the Curriculum–Skills Alignment Perception Scale (CSAPS), comprising 20 items across five competencies: critical thinking, communication, digital literacy, teamwork, and problem-solving. The findings reveal a moderate level of alignment between undergraduate curricula and workplace skill requirements. Communication skills were rated highest, indicating stronger curriculum support, whereas digital literacy and problem-solving showed comparatively weaker alignment. The study highlights the need for curriculum reforms that incorporate practical learning, digital competencies, critical thinking, and problem-solving activities. These findings offer valuable insights for curriculum developers, university administrators, policymakers, and the Higher Education Commission of Pakistan to enhance graduate employability and modernize higher education. Keywords: curriculum alignment, 21st-century skills, graduate perceptions, higher education, public universities, social sciences, digital literacy, critical thinking, communication skills, Pakistan.

در محیط جهانی به سرعت در حال تغییر، دانشگاه‌ها باید فارغ‌التحصیلان را هم به دانش تخصصی رشته‌ای و هم به مهارت‌های ضروری قرن بیست‌ویکم مجهز کنند. این پژوهش به بررسی ادراک فارغ‌التحصیلان اخیر از هم‌راستایی مهارت‌های برنامهٔ درسی در گروه‌های جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه‌های دولتی پاکستان می‌پردازد. با استفاده از طرح پژوهش کمی و روش پیمایش، داده‌ها از ۱۵۰ فارغ‌التحصیل به شیوهٔ نمونه‌گیری تصادفی ساده و با بهره‌گیری از مقیاس ادراک هم‌راستایی برنامهٔ درسی و مهارت‌ها (CSAPS) که شامل ۲۰ گویه در پنج شایستگی تفکر انتقادی، ارتباط، سواد دیجیتال، کار تیمی و حل مسئله است، گردآوری شد. یافته‌ها نشان‌دهندهٔ سطح متوسطی از هم‌راستایی میان برنامه‌های درسی کارشناسی و الزامات مهارتی بازار کار هستند. مهارت‌های ارتباطی بالاترین امتیاز را کسب کردند که نشان‌دهندهٔ حمایت قوی‌تر برنامهٔ درسی از این مهارت است، در حالی که سواد دیجیتال و حل مسئله هم‌راستایی ضعیف‌تری را نشان دادند. این پژوهش بر ضرورت اصلاحات برنامهٔ درسی با تأکید بر یادگیری عملی، شایستگی‌های دیجیتال، تفکر انتقادی و فعالیت‌های حل مسئله تأکید دارد. یافته‌های حاضر بینش‌های ارزشمندی برای تدوین‌کنندگان برنامهٔ درسی، مدیران دانشگاهی، سیاست‌گذاران و کمیسیون آموزش عالی پاکستان به منظور ارتقای اشتغال‌پذیری فارغ‌التحصیلان و نوسازی آموزش عالی ارائه می‌دهد.

In the rapidly changing global environment, universities must equip graduates with both disciplinary knowledge and essential 21st-century skills. This study explores recent graduates’ perceptions of curriculum skills alignment in the departments of Sociology, Psychology, and Education at public sector universities in Pakistan. Using a quantitative survey design, data were collected from 150 graduates through simple random sampling using the Curriculum–Skills Alignment Perception Scale (CSAPS), comprising 20 items across five competencies: critical thinking, communication, digital literacy, teamwork, and problem-solving. The findings reveal a moderate level of alignment between undergraduate curricula and workplace skill requirements. Communication skills were rated highest, indicating stronger curriculum support, whereas digital literacy and problem-solving showed comparatively weaker alignment. The study highlights the need for curriculum reforms that incorporate practical learning, digital competencies, critical thinking, and problem-solving activities. These findings offer valuable insights for curriculum developers, university administrators, policymakers, and the Higher Education Commission of Pakistan to enhance graduate employability and modernize higher education. Keywords: curriculum alignment, 21st-century skills, graduate perceptions, higher education, public universities, social sciences, digital literacy, critical thinking, communication skills, Pakistan.

در محیط جهانی به سرعت در حال تغییر، دانشگاه‌ها باید فارغ‌التحصیلان را هم به دانش تخصصی رشته‌ای و هم به مهارت‌های ضروری قرن بیست‌ویکم مجهز کنند. این پژوهش به بررسی ادراک فارغ‌التحصیلان اخیر از هم‌راستایی مهارت‌های برنامهٔ درسی در گروه‌های جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه‌های دولتی پاکستان می‌پردازد. با استفاده از طرح پژوهش کمی و روش پیمایش، داده‌ها از ۱۵۰ فارغ‌التحصیل به شیوهٔ نمونه‌گیری تصادفی ساده و با بهره‌گیری از مقیاس ادراک هم‌راستایی برنامهٔ درسی و مهارت‌ها (CSAPS) که شامل ۲۰ گویه در پنج شایستگی تفکر انتقادی، ارتباط، سواد دیجیتال، کار تیمی و حل مسئله است، گردآوری شد. یافته‌ها نشان‌دهندهٔ سطح متوسطی از هم‌راستایی میان برنامه‌های درسی کارشناسی و الزامات مهارتی بازار کار هستند. مهارت‌های ارتباطی بالاترین امتیاز را کسب کردند که نشان‌دهندهٔ حمایت قوی‌تر برنامهٔ درسی از این مهارت است، در حالی که سواد دیجیتال و حل مسئله هم‌راستایی ضعیف‌تری را نشان دادند. این پژوهش بر ضرورت اصلاحات برنامهٔ درسی با تأکید بر یادگیری عملی، شایستگی‌های دیجیتال، تفکر انتقادی و فعالیت‌های حل مسئله تأکید دارد. یافته‌های حاضر بینش‌های ارزشمندی برای تدوین‌کنندگان برنامهٔ درسی، مدیران دانشگاهی، سیاست‌گذاران و کمیسیون آموزش عالی پاکستان به منظور ارتقای اشتغال‌پذیری فارغ‌التحصیلان و نوسازی آموزش عالی ارائه می‌دهد.

The study examined the relationship between Educational Philosophical Orientation and the Organizational practices of Secondary Mathematics teachers. Using a descriptive-correlational quantitative design, the study involved 150 secondary mathematics teachers and investigated how educational philosophical orientations are associated with teachers’ organizational practices. Findings revealed that Pragmatism obtained the highest mean score (M = 3.852) indicating that the teacher generally valued practical, experiential and problem-solving approaches in mathematics instruction. However, regression results show that Pragmatism did not significantly predict their actual practices. Instead, Idealism emerged as a significant positive predictor of Planning and Lesson Preparation( b = 0.343, p<.001), Collaboration with Colleagues and School Personnel ( b = 0.206, p = 0.044) and Professional Responsibility ( b = 0.374, p<.001). Realism was a significant predictor of Classroom Organization and Management ( b = 0.216, p = .038), and Existentialism did not significantly predict any of the Organizational Practice Dimensions. These findings indicate that the relationship between educational philosophical orientation and teachers’ organizational practice is domain specific rather than uniform across professional activities. The higher endorsement of Pragmatism alongside its lack of significant unique predictive contribution also suggests that teachers espoused philosophical preferences do not necessarily correspond directly to their professional practices. Overall, the finding highlights the value of integrating philosophical reflection with practical and contextual consideration in teacher education and professional development, particularly in strengthening teachers’ awareness of how educational beliefs relate to their professional practice.

Identifying the most effective teaching strategies for physics instruction is a persistent challenge for both researchers and schoolteachers. Studies indicate that the answer lies in Research-Based Instructional Strategies. A significant contribution in this area has been made by the theory of Visible Teaching and Learning, which measures the effects of over 250 factors influencing students’ academic success. By knowing the possible impact of specific teaching strategies, educators can design instructional approaches with predictable outcomes. The research was conducted during the 2023-2024 academic year in two public schools in Moldova, involving 305 students across grades 6, 8, and 10. This study aimed to measure the effect of concurrently applying elements from multiple constructivist teaching strategies in physics lessons, including the Flipped Classroom, Early Physics Approach, 5E Model, and Peer Instruction with Conceptual Questions, on students’ academic success and science competence in physics. At its core, the study was based on the 5E model, reinforced with pre-class tasks for students and the use of conceptual questions during the lesson. Science competence of students was structured into five components: understanding definitions, knowledge of measurement units, correct application of formulas, problem-solving skills, and the use of scientific language. The progression of these components was subsequently measured. The study also tracked the individual academic trajectories of both high-performing and low-performing students to assess their progress in physics. The study revealed that the combined application of these constructivist strategies can double students’ ability to solve problem situations and triple the correct use of scientific language. In contrast, knowledge of measurement units (~80%) and the correct application of formulas (in the range of approx. 25% – 33%) remained relatively unchanged. The insignificant progress in the correct application of formulas is explained by the small number of problems analysed on a topic, the lack of individual tasks, and the need for more explicit scaffolding and individual feedback. Additionally, the study revealed that laboratory work marks are strong predictors of overall academic success, with the correlation between laboratory work and final evaluation being 60% in 6th grade, 70% in 8th grade, and 50% in 10th grade. Additionally, the research shows that in middle school, the increase in scores for high achievers is greater than that of low achievers – three times higher in 6th grade. In high school, the increase in scores for high achievers is twice as large as that of low achievers. Both groups, high and low achievers, improve their scores after the application of the Integrated Constructivist Model. Subsequent research would explore the synergistic effect of this, and other, combinations of constructivist teaching strategies on students’ academic success, scientific competence components, and conceptual understanding. Keywords: Integrated constructivist model, didactic synergy, science competence, academic success, physics teaching.

Developing students’ economic competence and creativity is essential to preparing them for economic challenges and changing societal demands. However, school entrepreneurship programs do not necessarily develop economic understanding and creativity equally, making evaluation of their implementation and learning outcomes necessary. This study aims to analyze the implementation, supporting and inhibiting factors, and effectiveness of an entrepreneurship-based school program in developing students’ economic competence and creativity at SMP Negeri 2 Tuhemberua. A qualitative descriptive approach was employed. Data were collected through interviews, documentation, and observations involving the school principal, supervising teacher, and five participating students. Data were analyzed through data reduction, data presentation, and conclusion drawing, with credibility examined through source and method triangulation. The findings indicate that the Cultivation and MSME Business Project supports students’ understanding of production, capital, costs, sales, and profit while encouraging product innovation, problem-solving, responsibility, and cooperation. Nevertheless, program effectiveness remains limited by insufficient time, inadequate facilities, difficulties in financial recordkeeping, and restricted marketing reach. Therefore, the program is effective as a practical learning experience but requires stronger structured reflection, financial literacy activities, and continuous evaluation to improve students’ economic competence and creativity. ABSTRAK Pengembangan kompetensi ekonomi dan kreativitas siswa penting untuk mempersiapkan mereka menghadapi tantangan ekonomi dan perubahan zaman. Namun, pelaksanaan program kewirausahaan di sekolah belum tentu menghasilkan penguasaan konsep ekonomi dan kreativitas secara seimbang sehingga perlu dievaluasi berdasarkan proses dan capaian pembelajarannya. Penelitian ini bertujuan menganalisis pelaksanaan, faktor pendukung dan penghambat, serta efektivitas program sekolah berbasis kewirausahaan dalam mengembangkan kompetensi ekonomi dan kreativitas siswa SMP Negeri 2 Tuhemberua. Penelitian menggunakan pendekatan kualitatif dengan metode deskriptif. Data dikumpulkan melalui wawancara, dokumentasi, dan pengamatan terhadap kepala sekolah, guru pembimbing, serta lima siswa peserta program. Analisis data dilakukan melalui reduksi data, penyajian data, dan penarikan kesimpulan, dengan keabsahan diperiksa melalui triangulasi sumber dan teknik. Hasil penelitian menunjukkan bahwa program Proyek Budidaya dan Usaha UMKM mendukung pemahaman siswa tentang produksi, modal, biaya, penjualan, dan keuntungan, sekaligus mendorong inovasi produk, pemecahan masalah, tanggung jawab, dan kerja sama. Efektivitas program belum optimal karena keterbatasan waktu, sarana, pencatatan keuangan, dan jangkauan pemasaran. Dengan demikian, program efektif sebagai pengalaman belajar praktis, tetapi memerlukan penguatan refleksi, literasi keuangan, dan evaluasi berkelanjutan.

The stress facing the educational leadership as school principals are required to deal with administrative management, supervision of staff, academic performance and institutional development. There are specific issues that may affect female principals in addition to the other factors listed above: Interpersonal demands, competing professional demands, and work–life balance. Problem-Focused Coping Strategies (PFCS) may be a way to cope with stress by identifying the sources of stress, planning and problem solving, prioritizing and making positive decisions. The present study investigated the correlation between PFCS and Stress Management (SM) of female school principals. The method of quantitative research was employed and data was gathered from 74 principals (females). Analysis of the correlation showed a weak negative correlation between PFCS and SM (r = -.117). The regression model accounted for about 1.4% of the variability in SM (R2 = .014). The overall regression model was not significant (F (1,72) = 1.005, p = .319). The regression coefficient for PFCS was also negative and not significantly different from 0 (B = -.254, β = -.117, p = .319). The results of this study suggest that there was no statistically significant predictive relationship found between the female principals who participated in the study and PFCS and SM. The results do not show that problem-focused coping is not effective, however; it does imply that it may be insufficient to account for variations in stress management in this sample. The results indicate that there is a need to explore further individual and organizational factors, such as workload, institutional support, leadership experience, resources, and work–life balance. More research is needed using larger samples, measuring instruments that have been established and validated, and using longitudinal or intervention designs to investigate the role of problem-focused coping in stress management. Other professional development programs that could be beneficial for educational authorities include those related to problem solving, time management, delegation, and conflict resolution. The research brings insights from the sphere of stress amongst female educational leaders to the discussion and provides some insights for future research directions.

Geometry problem-solving requires learners to coordinate conceptual knowledge, spatial representation, strategy use and the regulation of cognition, motivation and effort. This systematic review examined how self-regulated learning (SRL) operates in geometry problem-solving and which learner, task, social, instructional and developmental conditions shape it. A Scopus search reported according to PRISMA 2020 identified 1,298 records; database limits left 529, and eligibility screening retained 32 empirical studies published from 2021 to 2026. Twelve studies involved undergraduates or pre-service teachers, seven involved school pupils, one involved kindergarten children and 12 did not state the educational level in the extracted records. Study quality was appraised with the Mixed Methods Appraisal Tool, and thematic synthesis identified four themes: planning and strategic regulation; monitoring, control and strategy adaptation; learner characteristics and outcomes; and instructional scaffolding and technology. Successful performance was associated with problem representation, strategy selection, monitoring, error detection, adaptation and evaluation. Diagnostic and elaborated feedback, content-focused peer feedback and supportive scaffolding were more informative than the presence of technology. Evidence on learner characteristics was mainly correlational, and evidence on young learners was thin. The review proposes a Process-Oriented Framework of Self-Regulated Geometry Problem-Solving that links input conditions, forethought, performance regulation, reflection, and outcomes and it is best supported for adolescent and adult learners. Future research should combine self-report with behavioural, longitudinal and process-tracing evidence and develop age-appropriate SRL measures for young children.

The article substantiates the potential and pedagogical conditions for using loose parts to develop mathematical competence in preschool and primary school children. Loose parts are defined as natural, household, manufactured, or recycled materials with which children can engage in a variety of practical activities, including those involving mathematical content. These may include stones, sand, water, branches, leaves, seeds, shells, pieces of fabric, threads, cardboard boxes, bottle caps, containers, sticks, and other materials. It has been established that, at preschool age, the use of loose parts provides a sensory basis for developing concepts of quantity, number, shape, size, space, and patterns. In primary school, in addition to deepening this knowledge, the same materials can be used to support modeling, solving problems in several ways, testing assumptions, justifying strategies, and working with data. This enables continuity between preschool and primary education in the development of children’s mathematical competence. The potential of loose parts for developing mathematical competence in preschool and primary school children lies in the fact that they enable the practical acquisition of concepts related to number, shape, size, spatial relationships, and patterns, while stimulating the development of skills in counting, comparing, classifying, measuring, modeling, and problem-solving. Their use encourages learners’ independence, investigative activity, and the development of mathematical language. The following pedagogical conditions for using loose parts to develop mathematical competence in preschool and primary school children have been identified: ensuring the purposeful selection and diversification of materials; combining support for children’s initiative with the implementation of pedagogical intentions; and organizing mathematical reflection among preschool and primary school learners.

In the modern world, students should be equipped with critical thinking, problem-solving, and autonomous learning skills. Problem-Based Learning (PBL) is designed to foster these competencies by shifting the focus from teacher-centered instruction to student-centered learning. However, many instructors struggle with this transition and tend to take control of the classroom instead of encouraging students to take charge of their own learning. This study investigates how teachers implement PBL and what factors contribute to teacher dominance in a student-centered approach. We employed a mixed-methods design, incorporating classroom observations and semi-structured interviews with 20 teachers from two universities in East Java, Indonesia. Findings revealed that teachers correctly implemented only 37.50% of PBL phases, while in 62.50% of cases, the instructors misapplied or didn’t complete the PBL phase. Teacher-centered activities dominated 64.17% of classroom interactions, limiting opportunities for learner autonomy. Interview results highlighted that many teachers misunderstood problem presentation, while some believed PBL was only effective for high-achieving students. These findings highlight a need for targeted professional development programs to help teachers become facilitators rather than content deliverers. Without proper training, PBL risks becoming a modified version of traditional teaching. Future research should explore long-term changes in teacher autonomy and incorporate students’ perspectives in order to better understand the impact of PBL implementation.

Folk Development Colleges (FDCs) are intended to equip young people and adults with practical capabilities for productive work, yet little is known about graduates’ transition from training to self-employment. This study explored how vocational training, entrepreneurship education, and life-skills training were perceived to support graduates’ self-employment in two selected FDCs in Mtwara Region, Tanzania. Guided by Human Capital Theory, it used an interpretivist qualitative multiple-case design. Thirty-six participants were selected purposively: 24 graduates, 10 tutors, and two principals. Data were collected through two focus group discussions and semi-structured interviews, then analysed using reflexive thematic analysis. Participants reported that vocational training developed practical competencies applied in tailoring, agriculture, poultry keeping, welding, food processing and other income-generating activities. Entrepreneurship education strengthened opportunity recognition, business planning, costing, marketing, record-keeping and financial management, while life-skills training supported communication, teamwork, leadership, problem-solving, adaptability and confidence. Experiential learning connected the three training components. However, outdated or insufficient equipment, restricted finance and markets, weak mentorship and industry linkages, limited incubation support and incomplete graduate tracking constrained application. FDC programmes therefore provided complementary preparation for self-employment, but training alone could not ensure enterprise establishment or continuity. Modern resources, sustained practical learning, stronger enterprise-support linkages and systematic graduate tracking are required. As the evidence is context-specific and self-reported, the findings indicate perceived contributions rather than causal effects or verified long-term business sustainability.

Effective leadership is important to the functioning and development of private higher education institutions. This study analyzed leadership experiences and perceptions at Africa Renewal University (AfRU), focusing on the qualities and practices perceived to contribute to effective leadership. A mixed-method case study design was used, combining structured questionnaires and semi-structured interviews with students, teaching staff, non-teaching staff, management and senior leaders. The study obtained responses from 133 participants out of a target population of 200, representing a 66.5% response rate. Transformational leadership was the most frequently identified leadership style across all respondent groups, reported by 86.96% of students, 77.5% of teaching staff, 66.67% of non-teaching staff, and 70% of management and senior leaders. Among the leadership qualities examined, integrity and ethics received the highest number of responses, followed by effective communication, problem-solving and decision-making. Empathy and emotional intelligence and visionary thinking were also identified, although their emphasis varied across respondent groups. The findings indicate that perceived leadership effectiveness at AfRU was associated with a combination of ethical conduct, effective communication and practical leadership capabilities within a predominantly transformational leadership context. The study highlights the importance of developing leaders who can combine ethical character with effective communication, decision-making and problem-solving in private higher education.

Abstract Knowing where to find what kind of food, and when, is essential for survival and reproduction. Studying animals’ foraging strategies thus provides insights into the cognitive processes underlying real-world problem solving. We investigated whether free-ranging Guinea baboons ( Papio papio ) keep track of the spatio-temporal availability of a preferred food resource, the Natal orange ( Strychnos spinosa ). An exceptional wildfire that destroyed most ripe fruits in 2019 provided a quasi-experimental opportunity to assess whether Guinea baboons flexibly adjusted their space use to an unexpected change in resource availability or instead continued to follow habitual routines. The animals’ space use patterns shifted significantly following the wildfire. After one single visit, they stopped going to the area during the period when Natal oranges would normally be available. In the following year, when Natal oranges were available again, the baboons resumed regular space use patterns. We also assessed travel linearity, speed, and departure time from sleeping sites towards the target area with and without ripe fruit. Guinea baboons travelled more linearly, 14% faster, and ca. 40 min earlier toward the target area when S. spinosa was in season than when it was not. In conclusion, Guinea baboons rapidly adjusted their space use patterns in response to changes in the availability of a high-value food resource. These results underscore their capacity for flexible, reward-sensitive decision-making and goal-directed foraging.

Teaching Factory (TEFA) provides vocational students with authentic, industry-oriented learning experiences. However, its evaluation often focuses on technical performance and final learning outcomes, leaving employability skills insufficiently assessed. Previous studies have largely examined TEFA implementation and digital assessment separately, highlighting the need for an integrated evaluation model. This study aimed to develop and validate a Digital Teaching Factory Evaluation Model that integrates authentic learning, digital assessment, and employability skills evaluation. A research and development approach was employed using the ADDIE model (Analysis, Design, Development, Implementation, and Evaluation). Data were collected through literature reviews, observations, interviews, questionnaires, document analysis, expert validation, and pretest-posttest assessments. Quantitative data were analyzed descriptively, while qualitative data were examined through coding, categorization, and triangulation. The results showed that the model achieved 88.0% expert validation and 90.0% practicality, indicating that it was highly valid and very practical. Students’ average employability skills scores increased from 67.8 to 84.4, with a reported relative gain of 51.7%. Work readiness showed the highest relative gain (58.1%), followed by collaboration (53.3%), problem-solving (51.4%), communication (50.0%), and adaptability (45.5%). These findings suggest that the model offers a practical framework for assessing employability skills within authentic TEFA activities. It can help vocational teachers document student performance, provide timely feedback, and align assessment with workplace expectations. Further research involving larger samples and stronger experimental designs is needed to examine its effectiveness across different vocational education contexts.

Problem-solving skills are essential to develop in early childhood so that children can identify problems, consider alternatives, and determine solutions independently. However, teacher-centered learning may limit children's opportunities to explore and experiment with different problem-solving strategies. This study aims to describe the implementation of the Science, Technology, Engineering, Arts, and Mathematics (STEAM) approach using loose parts materials and the development of early childhood problem-solving skills. A qualitative descriptive method was employed at RA Nurhayati, Medan Tembung, involving teachers and 30 children aged 5–6 years. Data were collected through observation, interviews, and documentation, with credibility supported by triangulation of techniques and sources. The findings indicate that constructing a bridge for toy cars provided opportunities for children to identify problems, select materials, design solutions, test alternatives, revise constructions, and evaluate outcomes. Children also engaged in experimentation, communication, collaboration, and creative material use. These findings suggest that the STEAM approach using loose parts can support the development of early childhood problem-solving skills through active, contextual, and child-centered learning experiences. ABSTRAK Keterampilan pemecahan masalah (problem solving) penting dikembangkan sejak usia dini agar anak mampu mengenali permasalahan, mempertimbangkan alternatif, dan menentukan solusi secara mandiri. Namun, pembelajaran yang masih berpusat pada guru dapat membatasi kesempatan anak untuk bereksplorasi dan mencoba berbagai strategi penyelesaian masalah. Penelitian ini bertujuan untuk mendeskripsikan penerapan pendekatan Science, Technology, Engineering, Arts, and Mathematics (STEAM) berbasis media loose parts serta perkembangan keterampilan pemecahan masalah anak usia dini. Penelitian ini menggunakan pendekatan kualitatif dengan metode deskriptif di RA Nurhayati, Kecamatan Medan Tembung, dengan melibatkan guru dan 30 anak usia 5–6 tahun. Data dikumpulkan melalui observasi, wawancara, dan dokumentasi, serta diperiksa melalui triangulasi teknik dan sumber. Hasil penelitian menunjukkan bahwa kegiatan merancang jembatan untuk mobil mainan memberikan kesempatan kepada anak untuk mengidentifikasi masalah, memilih bahan, merancang solusi, mencoba alternatif, memperbaiki konstruksi, dan mengevaluasi hasil. Anak juga menunjukkan keterlibatan dalam eksperimen, komunikasi, kolaborasi, dan penggunaan material secara kreatif. Dengan demikian, pendekatan STEAM berbasis media loose parts berpotensi mendukung perkembangan keterampilan pemecahan masalah melalui pengalaman belajar yang aktif, kontekstual, dan berpusat pada anak.

This study examined the implementation and perceived effectiveness of Inquiry-Based Learning (IBL) strategies in science among teachers and students in five public junior high schools in Panabo City, Davao del Norte. Anchored in Constructivist Learning Theory, Social Constructivism, Progressive Inquiry, and Cognitive Load Theory, it employed a quantitative descriptive-correlational design. Respondents comprised 31 Science teachers selected through total enumeration and 100 Grade 10 students selected through purposive sampling. Data were collected using validated researcher-developed questionnaires and analyzed using descriptive statistics, Pearson correlation, and independent samples t-tests. Teachers rated IBL implementation as Highly Implemented (M = 4.66) and its effectiveness as Highly Effective (M = 4.71), whereas students rated implementation as Implemented (M = 4.17) and effectiveness as Effective (M = 4.09). Significant positive relationships emerged between implementation and perceived effectiveness, with stronger associations in students’ assessments. Significant differences between teacher and student ratings indicated disparities in their classroom perceptions. The findings concerned student engagement, conceptual understanding, scientific inquiry skills, collaborative learning, and problem-solving abilities. The study proposed the INQUIRE+ Professional Development Program to strengthen Science teachers’ inquiry-based instruction through coaching, collaborative lesson study, reflective practice, and systematic monitoring and evaluation. It aligns with Sustainable Development Goal 4 (Quality Education) by supporting improved Science instruction and continuing teacher development. Its contribution to educational and institutional sustainability lies in promoting sustained professional learning, school-based collaboration, and evidence-informed instructional improvement across participating schools and varied local classroom learning contexts. Further evaluation of the proposed program is needed to establish its effectiveness after implementation.

The study determined the level of work immersion readiness and career plan preparedness among Senior High School learners and examined their relationship as a basis for developing a Career Readiness Enhancement Program (CREP). A descriptive-correlational research design was used, with 509 Senior High School learners in the Technical-Vocational-Livelihood (TVL) track as respondents; most were 17 years old or below (77%), in Grade 12 (95%), and from the Home Economics strand (92%). Data were gathered through a structured questionnaire measuring work immersion readiness in terms of communication skills, technical and vocational skills, work attitude and discipline, and adaptability and problem-solving skills, and career plan preparedness in terms of self-awareness and interest alignment, career exploration and knowledge, decision-making and goal-setting, and understanding of career pathways. The findings showed high levels of work immersion readiness (general assessment means of 3.52 to 3.61) and career plan preparedness (general assessment means of 3.48 to 3.52), all interpreted as Strongly Agree. Significant positive relationships were found between all dimensions of work immersion readiness and all dimensions of career plan preparedness (r = 0.345 to 0.858, p < .001), including communication skills and self-awareness and interest alignment (r = 0.697), technical and vocational skills and career exploration and knowledge (r = 0.817), work attitude and discipline and self-awareness and interest alignment (r = 0.777), and adaptability and problem-solving skills and self-awareness and interest alignment (r = 0.858). The strongest relationship was between adaptability and problem-solving skills and self-awareness and interest alignment, while the weakest was between communication skills and decision-making and goal-setting (r = 0.345). Decision-making and goal-setting showed the weakest correlations with all four dimensions of work immersion readiness. The findings indicate that workplace-related competencies are significantly associated with career planning preparedness, while decision-making and goal-setting and awareness of certification and training requirements require further strengthening. Based on the findings, a proposed Career Readiness Enhancement Program (CREP) was developed focusing on workplace competencies, career exploration, decision-making, pathway awareness, work immersion preparation, and career portfolio development and monitoring.

Objective Non-suicidal self-injury (NSSI) is an urgent and substantial public health concern among adolescents. This study is aimed at identifying the independent psychological predictors of NSSI and developing and validating a logistic regression-based risk discrimination model focused on coping styles. Methods A cross-sectional study involving 206 adolescents (104 with NSSI and 102 healthy controls) was conducted. All the participants provided general demographic data, and completed the Experiences in Close Relationships Inventory (ECR), the Childhood Trauma Questionnaire-Short Form Version (CTQ-SF), and the Coping Styles Questionnaire (CSQ). Univariate and multivariate logistic regression analyses were performed to identify the independent predictors of NSSI. A nomogram was constructed in accordance with the final multivariate model. Model performance was evaluated using receiver operating characteristic (ROC) curves, calibration plots, the Hosmer-Lemeshow (HL) test, and a decision curve analysis (DCA). Results Multivariate logistic regression revealed that a higher level of self-blame (OR = 1.062; 95% CI: 1.023–1.102; P = 0.002) was an independent risk factor, whereas a better problem-solving capacity (OR = 0.911; 95% CI: 0.867–0.957; P < 0.001) was an independent protective factor for adolescents with NSSI. Attachment dimensions and childhood trauma did not retain independent significance after adjustment. The nomogram showed excellent discrimination (AUC = 0.951, 95% CI: 0.922–0.980), good calibration (HL test P > 0.05), and superior clinical net benefit across a wide threshold (0.01–0.99). Conclusion Targeting self-blame and enhancing problem-solving skills may be effective styles for the prevention of adolescent NSSI. As a preliminary finding, the nomogram developed in our study is a useful tool for exploratory differentiation.

This research explores how learning science through Project-Based Learning (PBL) can increase student engagement by influencing student interest and academic performance in the 7th-grade classroom. While elementary students often enjoy science because it is very hands-on, middle school introduces a more structured instruction, which can reduce student motivation and lead to a decrease in engagement. This study sought to understand whether Project-Based Learning (PBL) could help bridge the gap between engagement and rigor. PBL provides students with opportunities to explore authentic, real-world problems, collaborate with peers, and apply scientific concepts in meaningful contexts. Students actively construct knowledge through inquiry, experimentation, and reflection. These elements align closely with the goals of middle school science education—to foster critical thinking, creativity, and problem-solving skills while maintaining student interest and joy in learning. The study was conducted in two 7th-grade science classrooms, one of which included a dual-language Spanish program. Students participated in science units designed around PBL principles that emphasized inquiry-based projects, collaboration, and student choice. Data were collected using pre- and post-interest surveys and pre- and post-unit assessments to measure shifts in student attitudes, engagement, and academic performance.

Project-Based Learning can deepen content understanding, promote real-world application, and foster student interest in math and science. This study examines the effect of a 6-week Project-Based Learning (PBL) unit, “The Dirt on Community Gardens,” on student content knowledge and motivation in science and math. The unit addresses a lack of student knowledge by integrating life science (plant life cycles, nutrition) and math (area, perimeter, budgeting) into a real-world project. Students design and build container gardens, growing nutritionally balanced, edible plants for a live client. The project culminates in a community event to share garden solutions. By collaborating with community experts and managing a budget, students engage in problem-solving and critical thinking, which are key to developing skills necessary to become active, informed citizens. The goal is to demonstrate that real-world scenarios deepen learning.

Higher education institutions are expected to continuously evaluate graduate programs to ensure that curricular offerings remain relevant, responsive, and aligned with the evolving demands of professional practice. This study assessed the relevance and applicability of the Master of Arts in Educational Management (MAEM) curriculum of Guagua National Colleges to the current professional work of its graduates and identified areas for curriculum enhancement. Using a quantitative descriptive-comparative research design, data were collected from 33 MAEM graduates through a structured survey questionnaire. Descriptive statistics such as frequency, percentage, weighted mean, and ranking were utilized to analyze quantitative data, while thematic analysis was employed to examine graduates' recommendations. Results revealed that most graduates occupy positions closely related to educational leadership and management, with 87.88% indicating that their present work is highly related or related to educational management. The overall relevance and applicability of the curriculum obtained a very high rating (M = 4.69), while the adequacy of competencies developed through the program received a mean rating of 4.67. Human Resource and Organizational Management emerged as the highest-rated competency area (M = 4.76), whereas Problem-Solving and Evidence-Based Decision-Making obtained the lowest mean rating (M = 4.64), though still interpreted as very high. Graduates recommended strengthening content related to digital leadership, educational technology, artificial intelligence, instructional leadership, research utilization, and experiential learning. Based on these findings, a Responsive MAEM Curriculum Enhancement Framework was proposed. The study concludes that the MAEM curriculum remains highly relevant to current professional requirements but should continuously evolve to address emerging educational challenges and technological advancements.

This qualitative descriptive study examined the perspectives of teachers with direct experience implementing the push-in model in general education classrooms in selected schools in Nevada, California, Arizona, and New Mexico, United States. It explored perceived educational value, implementation challenges, collaborative practices, professional roles, and opportunities for growth, and used the findings to formulate the Collaborative Push-In Enhancement Program (C-PEP). Participants were purposively selected from teachers experienced in push-in delivery or collaboration; the methodology described 11 co-participants, although another part of the dissertation reports a different sample count. Semi-structured interview accounts were examined using the six-phase thematic-analysis approach described in the dissertation. Five overarching themes were developed: push-in as inclusive and collaborative support for diverse learners; navigation of instructional, structural, and relational challenges; collaboration as the foundation of effective implementation; evolving instructional roles and complementary push-in/pull-out functions; and professional growth with holistic student development. Participants described greater classroom participation, confidence, access to grade-level teaching, and belonging, while emphasizing constrained planning time, scheduling, resources, and ambiguous teacher roles. The proposed C-PEP integrates differentiated instruction, problem-solving, co-planning, role clarification, mentoring, learner monitoring, and sustainability measures. Findings concern teachers’ reported experiences rather than independently measured student outcomes. The study highlights how inclusive practice depends on both responsive instruction and organizational support.

This study assessed the employability skill readiness of Alternative Learning System (ALS) graduates in Liloan District, Cebu, during School Year 2025–2026 as a basis for developing a skill enhancement plan. Anchored on Human Capital Theory, Career Construction Theory, and Social Cognitive Career Theory, the study employed a quantitative correlational research design involving 70 ALS graduates. Data were collected using an adapted and modified questionnaire and analyzed through percentages, weighted means, standard deviations, Pearson product-moment correlation, and chi-square tests. Findings revealed high employability skill readiness in communication (M = 4.08), teamwork (M = 3.82), problem-solving (M = 3.81), self-management (M = 3.48), and technical or job-specific skills (M = 3.52). Employability readiness was significantly associated with age, parents’ educational attainment, parents’ occupation, and combined monthly family income, while gender showed no significant relationship. Furthermore, challenges encountered exhibited a significant negative relationship with employability readiness (r = −0.46), indicating that greater challenges were associated with lower readiness. Prominent challenges included limited access to training and upskilling opportunities, insufficient career preparation, inadequate hands-on experience, and limited confidence in applying acquired skills. The study recommends implementing the proposed Skill Enhancement Plan through accessible training, career guidance, workplace exposure, and strengthened stakeholder partnerships. The research aligns with Sustainable Development Goal (SDG) 4 (Quality Education) and SDG 8 (Decent Work and Economic Growth) by promoting inclusive skills development and employment readiness. Its potential contribution to educational, socioeconomic, and community sustainability lies in supporting lifelong learning, equitable employment preparation, and improved workforce participation among ALS graduates.

This study explored collaborative lesson planning practices as part of lesson study-based supervision in selected public primary schools in Bagamoyo District, Tanzania. The study was guided by Social Constructivist Theory and employed a qualitative case study design, with Bagamoyo District as the bounded case and four selected public primary schools as embedded units of analysis. A total of 34 participants, comprising 28 classroom teachers, four head teachers, and two Ward Education Officers, were purposively selected. Data were collected through semi-structured interviews, focus group discussions, observation, and document analysis and were analysed thematically. The findings revealed that collaborative lesson planning was widely practiced in the selected schools through joint preparation of lesson plans, discussion of learning objectives and teaching strategies, development of teaching aids, and sharing of instructional knowledge and resources. Teachers reported that these practices enhanced professional learning, teaching confidence, pedagogical knowledge, and collective problem-solving. However, the implementation of collaborative lesson planning was constrained by heavy teaching workloads, limited time, inadequate instructional resources, and competing administrative responsibilities. The study concludes that collaborative lesson planning constitutes an important foundation of lesson study-based supervision and provides teachers with opportunities for continuous professional learning and improvement of instructional practice. The study recommends that school leaders and education authorities allocate adequate time and resources for collaborative lesson planning, strengthen institutional support, and minimise competing responsibilities that interfere with regular lesson study activities

Introduction Collaborative problem solving has become a key educational competence, yet existing observational instruments often assess only selected aspects of collaboration, rely on labor-intensive micro-analytic coding, or are tied to specific task contexts. To address these limitations, this study developed and validated the Collaborative Problem Solving Observation Grid (CPS-OG), an evidence-based observational instrument designed to provide a comprehensive, task-independent, macro-level assessment of collaboration quality. The instrument is grounded in four empirically derived dimensions of CPS: socio-cognitive exchange, socio-emotional exchange, task regulation, and group regulation. Method Validation was conducted with 84 groups of secondary school students working in triads ( N = 73) or dyads ( N = 11) on scientific and civic literacy tasks. The psychometric evaluation included analyses of interrater reliability, internal consistency, construct validity, and criterion-related validity. Results Across both task domains, the CPS-OG demonstrated excellent interrater reliability, good internal consistency, and preliminary support for the internal coherence of the four-conceptual dimensions, consistent with findings from a recent systematic review of CPS quality. The four dimensions included in the instrument showed meaningful associations with Mercer's dialogue types and group product quality, providing further evidence of criterion validity. The consistency of findings across scientific and civic literacy tasks indicates the instrument's robustness in different task contexts. Discussion Overall, the findings suggest that the CPS-OG is a reliable and promising observational instrument. It offers a comprehensive approach to monitoring and assessing collaborative problem solving, providing researchers and practitioners with a practical tool for evaluating collaboration across diverse educational tasks.

This study aims to analyze the alignment of the attained curriculum in Japanese elementary school arithmetic and junior high school mathematics, based on the results of the National Assessment of Academic Ability. To achieve this, data from the assessment were used to compare mean correct response rates across groups defined by the degree of implementation of each instructional practice, using one-way analysis of variance (ANOVA). These rates were considered both overall and by specific domains and evaluative perspectives. The analysis of alignment revealed several instructional practices that showed tendencies of alignment with attained learning outcomes. In elementary school arithmetic, alignment was observed in practices that encouraged students to write notes in ways that made the processes of problem solving and reasoning visible. In junior high school mathematics, alignment was evident in lessons that emphasized connections between mathematical concepts and real-life phenomena, as well as in instructional approaches that ensured students understood the rationale behind formulas and rules. These findings suggest that instructional practices explicitly fostering students’ comprehension of problem-solving processes, contextual relevance, and conceptual justification tend to show greater alignment with attained learning outcomes. However, as this study did not control for confounding variables, the observed associations should be interpreted as exploratory rather than causal. The study contributes to curriculum research by identifying associations between specific pedagogical practices and attained learning outcomes, thereby offering insights into effective instructional design in mathematics education.

Twenty First Century Skills (21st CS) are considered to be a pathway of STEM/STEAM (Science, Technology, Engineering, Arts and Mathematics) Education, yet there is limited evidence at a large scale of the implementation of STEM/STEAM pedagogy in secondary schools of Pakistan. The research sought to understand the self-reported classroom practices of secondary school teachers across nine domains of pedagogical and infrastructural practices associated with STEM/STEAM learning, and to examine the differences in practices by teachers from different localities and males and females. The design of the study was descriptive, cross-sectional survey. The respondents comprised 1,099 STEM/STEAM engaged secondary teachers from all seven administrative provinces/territories of Pakistan who filled an 8-item Yes/No Resource Availability index along with a structured 51 item questionnaire on a 5-point Likert scale, which measured 8 practice constructs: Project- and Problem-Based Learning, Hands-On and Model-Making Practices, Inquiry-Based Learning, Use of Digital Tools and Technology, Arts Integration, Collaborative Learning, Problem-Solving and Design Thinking, and STEM/STEAM Competitions and Achievement Exposure. The instrument was expert validated and showed great internal consistency (α overall was .905). Results: Teachers indicated that they were implementing Project/Problem Based Learning (PBL) at a high level (M = 3.57), Competitions and Achievement Exposure at a high level (M = 3.48), and Arts Integration at a moderate level (M = 3.42), while they were implementing Collaborative Learning at a moderate level (M = 3.39), Problem Solving and Design Thinking at a moderate level (M = 3.34), and Inquiry Based Learning at a moderate level (M = 3.32), and Hands On/Model Making at a comparatively low level (M = 3.05). In general, 49.5% of cases, material and infrastructural resources were available. There was no significant difference between the availability of resources available to teachers by gender, but there was a significant difference by urban and rural (χ² = 22.449, p < .001), with teachers from urban schools saying they had less available in their classroom than teachers from rural schools, possibly because of the overcrowding of urban schools, rather than the fact that rural school resources are superior. Conclusion: relatively high levels of engagement with teacher-directed/low material cost practices and practices depending on sustained student autonomy or on physical materials or infrastructure or on the digital are relatively limited, with the exception of practices that rely on physical materials and infrastructure. Implications: The results justify investing more in infrastructure and professional development in hands-on, inquiry, and technologically focused practice and in the reallocation of resources based on per-capita classroom load instead of on an urban/rural administrative classification.

Pre-adolescence 9-12 years is a critical developmental period characterized by rapid biological, emotional, cognitive, and social changes that influence future mental health and well-being. Indian pre-adolescents increasingly encounter academic pressure, changing family dynamics, peer challenges, and extensive digital exposure, creating potential risks to emotional adjustment. Resilience, defined as the ability to adapt positively to adversity and recover from challenging experiences, is an important protective factor during this formative stage. This article aims to examine the determinants and dimensions of resilience among Indian pre-adolescents and to propose a culturally relevant, integrated framework for promoting resilience across biological, psychological, social, and digital domains. This article highlights key factors that strengthen resilience, including emotional regulation, self-esteem, self-compassion, problem-solving skills, supportive parenting, positive school environments, healthy peer relationships, and community connectedness. Digital resilience is also emphasized, encompassing safe technology use, digital literacy, responsible online behavior, and adaptive coping with cyberbullying, online risks, and excessive screen exposure. Based on existing evidence and contextual insights, the integrated pre-adolescent resilience model (IPARM) is proposed, integrating biological, psychological, social, and digital dimensions. Resilience promotion strategies are discussed at individual, family, school, community, and healthcare levels, with nurses and other health professionals playing an important role in early identification of vulnerable children, mental health promotion, and implementation of resilience-building interventions. Strengthening resilience during pre-adolescence represents a valuable preventive mental health strategy. A holistic and culturally responsive approach can foster emotional competence, psychological well-being, adaptability, and healthy development, enabling Indian children to navigate contemporary challenges and develop into confident and resilient individuals.

This quasi-experimental study investigates the pedagogical effectiveness of Polya’s structured problem-solving framework in enhancing analytical thinking and academic achievement in high school physics. The research focused on tenth-grade students studying linear motion and free fall and used a one-group pretest-posttest design to evaluate cognitive and affective outcomes. The empirical results reveal a highly significant improvement in post-instruction physics learning achievement (p < .001) with a substantial effect size (Cohen's d = 1.59), successfully exceeding the rigorous 60% curriculum mastery criterion (p < .05). Concurrently, the students' analytical thinking abilities demonstrated marked, statistically significant growth (p < .001). Beyond cognitive gains, the structured intervention fostered highly positive attitudes toward the physics curriculum, with students reporting increased interest, determination, and academic responsibility. These findings strongly affirm that systematically integrating Polya’s four-step heuristic effectively supports metacognitive regulation, mitigates traditional problem-solving deficits, and consistently drives superior academic performance in complex scientific disciplines, providing a robust pedagogical model for contemporary physics education.

این مطالعه‌ی شبه‌آزمایشی به بررسی اثربخشی آموزشی چارچوب ساختاریافته‌ی حل مسئله‌ی Polya در ارتقای تفکر تحلیلی و پیشرفت تحصیلی در درس فیزیک دبیرستان می‌پردازد. پژوهش بر دانش‌آموزان پایه‌ی دهم که مباحث حرکت خطی و سقوط آزاد را مطالعه می‌کردند، متمرکز بوده و از طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با یک گروه برای ارزیابی پیامدهای شناختی و عاطفی استفاده کرده است. نتایج تجربی نشان‌دهنده‌ی بهبود بسیار معنادار در پیشرفت یادگیری فیزیک پس از آموزش (p < .001) با اندازه‌ی اثر قابل توجه (Cohen's d = 1.59) است که به طور موفقیت‌آمیزی از معیار سختگیرانه‌ی تسلط بر برنامه‌ی درسی ۶۰٪ فراتر رفته است (p < .05). همزمان، توانایی‌های تفکر تحلیلی دانش‌آموزان نیز رشد چشمگیر و معنادار آماری را نشان داد (p < .001). فراتر از دستاوردهای شناختی، مداخله‌ی ساختاریافته نگرش‌های بسیار مثبتی نسبت به برنامه‌ی درسی فیزیک ایجاد کرد و دانش‌آموزان افزایش علاقه، پشتکار و مسئولیت‌پذیری تحصیلی را گزارش کردند. این یافته‌ها به طور قوی تأیید می‌کنند که ادغام نظام‌مند راهبرد چهارمرحله‌ای Polya به طور مؤثری از تنظیم فراشناختی حمایت می‌کند، کاستی‌های سنتی حل مسئله را کاهش می‌دهد و به طور پیوسته عملکرد تحصیلی برتر را در رشته‌های علمی پیچیده رقم می‌زند و مدل آموزشی نیرومندی برای آموزش معاصر فیزیک فراهم می‌آورد.

Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) is essential for effective technology integration in mathematics teaching. Despite the recognised importance of TPACK, initial teacher education (ITE) programmes consistently struggle to equip pre-service teachers (PSTs) with the knowledge necessary for this complex task, highlighting a critical gap in ITE programmes' preparedness. Through mixed-methods analysis of problem-solving logbooks and focus group interviews with 35 fourth-year PSTs at a Norwegian university, this study investigates how PSTs reflect on technology use in mathematical problem solving, and how these reflections reveal aspects of their TPACK, including the opportunities and challenges they perceive for integrating digital tools into their future teaching. Furthermore, this study identifies the opportunities and challenges they encounter when integrating technology into mathematical problem solving. The findings reveal that PSTs highlight technological knowledge as a foundational element of TPACK. They also highlight technological pedagogical knowledge and technological content knowledge for improving understanding of mathematical concepts through technology. However, the challenges they encountered, such as lack of experience, insufficient knowledge, limited motivation and poor access to reliable digital tools, show the need for ITE programmes to adopt more structured and comprehensive approaches to technology integration, aimed at enhancing PSTs' ability to incorporate technology into mathematics teaching effectively.

دانش محتوایی فناورانه-آموزشی (TPACK) برای ادغام مؤثر فناوری در آموزش ریاضیات ضروری است. با وجود اهمیت شناخته‌شده TPACK، برنامه‌های آموزش معلم اولیه (ITE) همواره در تجهیز معلمان پیش‌خدمت (PSTs) به دانش لازم برای این وظیفه پیچیده با مشکل مواجه هستند و این امر نشان‌دهنده یک شکاف اساسی در آمادگی برنامه‌های ITE است. این پژوهش با استفاده از تحلیل روش‌های ترکیبی بر دفترچه‌های حل مسئله و مصاحبه‌های گروهی متمرکز با ۳۵ معلم پیش‌خدمت سال چهارم در یک دانشگاه نروژی، بررسی می‌کند که چگونه PSTs درباره استفاده از فناوری در حل مسائل ریاضی تأمل می‌کنند و این تأملات چگونه جنبه‌هایی از TPACK آن‌ها را آشکار می‌سازد، از جمله فرصت‌ها و چالش‌هایی که برای ادغام ابزارهای دیجیتال در آموزش آینده خود درک می‌کنند. افزون بر این، این مطالعه فرصت‌ها و چالش‌هایی را که آن‌ها هنگام ادغام فناوری در حل مسائل ریاضی با آن مواجه می‌شوند، شناسایی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که PSTs دانش فناورانه را به عنوان عنصر بنیادی TPACK برجسته می‌کنند. آن‌ها همچنین دانش فناورانه-آموزشی و دانش فناورانه-محتوایی را برای بهبود درک مفاهیم ریاضی از طریق فناوری مورد تأکید قرار می‌دهند. با این حال، چالش‌هایی که با آن مواجه شدند، مانند کمبود تجربه، دانش ناکافی، انگیزه محدود و دسترسی ضعیف به ابزارهای دیجیتال قابل اعتماد، نشان‌دهنده نیاز برنامه‌های ITE به اتخاذ رویکردهای ساختاریافته‌تر و جامع‌تر برای ادغام فناوری است تا توانایی PSTs را در ادغام مؤثر فناوری در آموزش ریاضیات ارتقا دهد.

This study explored the lived experiences of pre-service teachers during practice teaching using technology-based pedagogy and interactive digital tools. A qualitative phenomenological research design was employed to understand how pre-service teachers experienced, adapted to, and coped with technology integration in real classroom settings. The participants were five selected graduates of Sultan Kudarat State University–Lutayan Campus who completed their practice teaching during the Academic Year 2024–2025. Data were collected using a validated semi-structured interview guide and analyzed through thematic analysis. Findings revealed that pre-service teachers experienced professional growth as they integrated technology into their teaching. The use of interactive digital tools, including Quizizz and Kahoot!, supported more engaging, interactive, and student-centered classroom experiences. However, participants encountered challenges such as limited technological infrastructure, unstable internet connections, equipment malfunctions, and varying levels of student digital literacy. To address these challenges, pre-service teachers relied on mentorship, peer collaboration, online resources, backup plans, and alternative teaching strategies. These experiences strengthened their adaptability, problem-solving skills, resilience, and professional competence. The study concludes that technology-based pedagogy and interactive digital tools offer valuable opportunities for pre-service teachers to develop their instructional practices and professional competence, but effective implementation requires adequate technological resources, institutional support, and ongoing training.

این پژوهش به بررسی تجربه‌های زیسته‌ی دانشجومعلمان در طول تدریس عملی با استفاده از روش‌های تدریس مبتنی بر فناوری و ابزارهای دیجیتال تعاملی می‌پردازد. طرح پژوهش کیفی با رویکرد پدیدارشناسی به‌کار گرفته شد تا درک عمیقی از نحوه‌ی تجربه، سازگاری و مقابله‌ی دانشجومعلمان با ادغام فناوری در محیط‌های واقعی کلاس درس حاصل شود. مشارکت‌کنندگان شامل پنج نفر از فارغ‌التحصیلان منتخب دانشگاه دولتی سلطان کودارات–پردیس لوتایان بودند که دوره‌ی تدریس عملی خود را در سال تحصیلی ۲۰۲۴–۲۰۲۵ به پایان رساندند. داده‌ها با استفاده از راهنمای مصاحبه‌ی نیمه‌ساختاریافته‌ی اعتبارسنجی‌شده گردآوری و از طریق تحلیل تماتیک مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که دانشجومعلمان با ادغام فناوری در تدریس خود، رشد حرفه‌ای را تجربه کردند. استفاده از ابزارهای دیجیتال تعاملی از جمله Quizizz و Kahoot! موجب ایجاد تجربه‌های کلاسی جذاب‌تر، تعاملی‌تر و دانش‌آموزمحور شد. با این حال، مشارکت‌کنندگان با چالش‌هایی مانند زیرساخت فناورانه‌ی محدود، اتصال ناپایدار اینترنت، خرابی تجهیزات و سطوح مختلف سواد دیجیتال دانش‌آموزان مواجه شدند. برای مقابله با این چالش‌ها، دانشجومعلمان از راهنمایی اساتید، همکاری با همتایان، منابع آنلاین، برنامه‌های جایگزین و راهبردهای تدریس جایگزین بهره گرفتند. این تجربه‌ها موجب تقویت سازگاری، مهارت‌های حل مسئله، تاب‌آوری و شایستگی حرفه‌ای آنان شد. نتیجه‌گیری پژوهش نشان می‌دهد که روش‌های تدریس مبتنی بر فناوری و ابزارهای دیجیتال تعاملی فرصت‌های ارزشمندی برای توسعه‌ی شیوه‌های آموزشی و شایستگی حرفه‌ای دانشجومعلمان فراهم می‌کند، اما اجرای مؤثر آن مستلزم منابع فناورانه‌ی کافی، حمایت نهادی و آموزش مستمر است.

Formal compliance with centralized education standards does not guarantee that policy intent reaches the classroom. This study examines this implementation gap by integrating Instructional Leadership Theory with Street-Level Bureaucracy to explain how managerial behavior shapes the translation of centralized policy into localized institutional performance. Using a quantitative descriptive-correlational design analyzed through one-way ANOVA with Scheffé post hoc tests, Pearson product-moment correlation, and multiple regression, the study analyzes multi-stakeholder data from 678 administrators, teachers, and students across the Schools Divisions of Samar Island, Philippines. The findings reveal significant divergence in stakeholder assessments of school conditions, particularly between administrators' evaluations and students' perceptions of the learning environment. More importantly, adaptive managerial behaviors—including decentralized decision-making, flexible problem-solving, and instruction-focused supervision—emerged as the strongest correlates of perceived managerial effectiveness within the competency framework, more so than tenure- or compliance-based indicators, although this association is partly definitional given that managerial effectiveness is itself derived from the same competency ratings. These findings challenge the assumption that successful decentralization can be inferred from administrative compliance with centrally prescribed standards. Instead, they indicate that the effectiveness of decentralized education systems depends on administrators' capacity to exercise adaptive discretion while maintaining instructional alignment. The study extends Instructional Leadership and Street-Level Bureaucracy perspectives by positioning managerial discretion and stakeholder perception as mechanisms through which policy intent is translated—or fails to translate—into school-level outcomes in resource-constrained settings.

تبعیت رسمی از استانداردهای متمرکز آموزشی تضمین نمی‌کند که هدف سیاست به کلاس درس منتقل شود. این پژوهش با ادغام نظریه رهبری آموزشی و بوروکراسی سطح خیابان، به بررسی این شکاف اجرایی می‌پردازد تا تبیین کند چگونه رفتار مدیریتی، ترجمه سیاست متمرکز به عملکرد نهادی محلی را شکل می‌دهد. با بهره‌گیری از طرح توصیفی-همبستگی کمی و تحلیل از طریق آزمون ANOVA یک‌طرفه با آزمون پس از hoc Scheffé، همبستگی حاصل‌ضرب-لحظه‌ای پیرسون و رگرسیون چندگانه، داده‌های چندذینفعی از ۶۷۸ نفر از مدیران، معلمان و دانش‌آموزان در بخش‌های مدارس جزیره سامار، فیلیپین مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان‌دهنده تفاوت معنادار در ارزیابی شرایط مدرسه توسط ذینفعان است، به‌ویژه بین ارزیابی مدیران و ادراک دانش‌آموزان از محیط یادگیری. مهم‌تر آنکه، رفتارهای مدیریتی انطباقی ـ از جمله تصمیم‌گیری غیرمتمرکز، حل مسئله انعطاف‌پذیر و نظارت متمرکز بر آموزش ـ به عنوان قوی‌ترین همبسته‌های اثربخشی مدیریتی ادراک‌شده در چارچوب شایستگی ظاهر شدند، بیش از شاخص‌های مبتنی بر سابقه یا تبعیت، هرچند این ارتباط تا حدی تعریفی است چرا که اثربخشی مدیریتی خود از همان ارزیابی‌های شایستگی استخراج می‌شود. این یافته‌ها فرض رایج مبنی بر اینکه موفقیت غیرمتمرکزسازی را می‌توان از تبعیت اداری با استانداردهای تجویزی مرکزی استنباط کرد، به چالش می‌کشد. در عوض، نشان می‌دهد که اثربخشی نظام‌های آموزش غیرمتمرکز به ظرفیت مدیران در اعمال اختیار انطباقی در عین حفظ همسویی آموزشی وابسته است. این پژوهش با قرار دادن اختیار مدیریتی و ادراک ذینفعان به عنوان سازوکارهایی که از طریق آن‌ها هدف سیاست به نتایج سطح مدرسه در شرایط محدودیت منابع ترجمه می‌شود یا نمی‌شود، دیدگاه‌های رهبری آموزشی و بوروکراسی سطح خیابان را گسترش می‌دهد.

This study aims to analyze the characteristics of Science, Technology, Engineering, and Mathematics (STEM) concepts integrated into literacy and science assessment based on the standards of the Programme for International Student Assessment (PISA), as well as to develop a contextual and applicable assessment design appropriate to the characteristics of students at SMP PGRI 5 Denpasar. The study employed a mixed-methods approach with an exploratory sequential design. The participants consisted of 116 students and 6 teachers. Data were collected through observations, interviews, document analysis, questionnaires, and expert validation. Data analysis involved qualitative analysis, the Gregory validity index, empirical validity, and instrument reliability analysis. The findings indicate that STEM-PISA assessment characteristics include the use of contextual stimuli based on real-world problems, the utilization of data and graphs, higher-order reasoning, cross-disciplinary integration, varied response formats, and assessment of thinking processes. The developed assessment design integrates science, technology, engineering, and mathematics through authentic contexts, data literacy, problem-solving, and assessment rubrics. Students’ perceptions obtained a mean score of 3.96, while teachers’ perceptions reached 4.42 on a five-point scale, indicating that the assessment design was considered relevant and acceptable for supporting contextual learning and assessment.

هدف این پژوهش تحلیل ویژگی‌های مفاهیم علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM) ادغام‌شده در ارزشیابی سواد و علوم بر اساس استانداردهای برنامه ارزیابی بین‌المللی دانش‌آموزان (PISA) و همچنین توسعه یک طرح ارزشیابی زمینه‌محور و کاربردی متناسب با ویژگی‌های دانش‌آموزان دبیرستان PGRI 5 دنپاسار است. این پژوهش با رویکرد روش‌های ترکیبی و با طرح توالی اکتشافی انجام شد. شرکت‌کنندگان شامل ۱۱۶ دانش‌آموز و ۶ معلم بودند. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه، تحلیل اسناد، پرسشنامه و اعتبارسنجی خبرگان گردآوری شد. تحلیل داده‌ها شامل تحلیل کیفی، شاخص روایی Gregory، روایی تجربی و تحلیل پایایی ابزار بود. یافته‌ها نشان می‌دهد که ویژگی‌های ارزشیابی STEM-PISA شامل استفاده از محرک‌های زمینه‌ای مبتنی بر مسائل واقعی، بهره‌گیری از داده‌ها و نمودارها، استدلال سطوح بالاتر، ادغام میان‌رشته‌ای، قالب‌های پاسخ متنوع و ارزشیابی فرایندهای تفکر است. طرح ارزشیابی توسعه‌یافته، علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات را از طریق زمینه‌های اصیل، سواد داده، حل مسئله و روبریک‌های ارزشیابی ادغام می‌کند. میانگین نمره ادراک دانش‌آموزان ۳.۹۶ و ادراک معلمان ۴.۴۲ در مقیاس پنج‌درجه‌ای به دست آمد که نشان‌دهنده مرتبط و قابل قبول بودن طرح ارزشیابی برای حمایت از یادگیری و ارزشیابی زمینه‌محور است.

Digital transformation in vocational education necessitates practical learning that goes beyond mere skill mastery; it must also foster deep understanding, critical thinking, problem-solving, collaboration, and learner autonomy. This study aims to develop a digital-based vocational practical learning model utilizing a "deep learning" approach to enhance the quality of instruction at SMK Werdhi Sila Kumara. The study employs the Research and Development (R&D) method using the ADDIE model, comprising the stages of Analysis, Design, Development, Implementation, and Evaluation. Participants included teachers, 120 Grade X students, and expert validators. Data were collected through observations, interviews, questionnaires, practical skill assessments, and learning outcome tests, then analyzed using both descriptive and quantitative methods. The results indicate that the model was developed to meet the need for practical learning that is more active, contextual, digital, and reflective. The model integrates mindful, meaningful, and joyful learning through digital exploration, hands-on practice, problem-solving, collaboration, reflection, and evaluation. The model was deemed valid and practical, with average response scores of 4.17 from teachers and 4.04 from students (on a 5-point scale). Its effectiveness was demonstrated by an increase in average learning outcomes from 75 in the pre-test to 80 in the post-test. The final model is considered valid, practical, and effective in supporting the improvement of vocational practical learning quality.

تحول دیجیتال در آموزش‌های فنی و حرفه‌ای مستلزم یادگیری عملی است که فراتر از صرفاً تسلط بر مهارت‌ها باشد؛ بلکه باید درک عمیق، تفکر انتقادی، حل مسئله، همکاری و خودمختاری یادگیرنده را نیز تقویت کند. هدف این پژوهش، توسعه یک مدل آموزش عملی مهارت‌های فنی مبتنی بر دیجیتال با بهره‌گیری از رویکرد «یادگیری عمیق» به منظور ارتقای کیفیت آموزش در دبیرستان فنی حرفه‌ای Werdhi Sila Kumara است. این پژوهش با روش تحقیق و توسعه (R&D) و با استفاده از مدل ADDIE شامل مراحل تحلیل، طراحی، توسعه، اجرا و ارزیابی انجام شده است. شرکت‌کنندگان شامل معلمان، ۱۲۰ دانش‌آموز پایه دهم و ارزیابان خبره بودند. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه، پرسشنامه، ارزیابی مهارت‌های عملی و آزمون‌های نتایج یادگیری گردآوری و با روش‌های توصیفی و کمی تحلیل شدند. نتایج نشان می‌دهد که مدل توسعه‌یافته، نیاز به یادگیری عملی فعال‌تر، زمینه‌مند، دیجیتال و تأملی را برآورده می‌کند. این مدل یادگیری آگاهانه، معنادار و لذت‌بخش را از طریق کاوش دیجیتال، تمرین عملی، حل مسئله، همکاری، تأمل و ارزیابی ادغام می‌کند. مدل مذکور از نظر اعتبار و کاربردپذیری با میانگین امتیاز پاسخ ۴.۱۷ از معلمان و ۴.۰۴ از دانش‌آموزان (در مقیاس ۵ امتیازی) تأیید شد. اثربخشی مدل با افزایش میانگین نتایج یادگیری از ۷۵ در پیش‌آزمون به ۸۰ در پس‌آزمون نشان داده شد. مدل نهایی از نظر اعتبار، کاربردپذیری و اثربخشی در حمایت از ارتقای کیفیت آموزش عملی مهارت‌های فنی تأیید می‌شود.

This study aims to analyze the implementation of Multiple Intelligences (MI)-based Islamic Religious Education (PAI), learning strategies, assessment, its impacts on students, and supporting and inhibiting factors from the perspective of Islamic epistemology. The study employed a Systematic Literature Review (SLR) following the PRISMA 2020 guidelines. The literature was searched using the keywords Multiple Intelligences, Islamic Religious Education, Islamic Education, and Pendidikan Agama Islam, and was analyzed through thematic synthesis of studies that met the inclusion criteria. The findings indicate that MI implementation involves planning based on the identification of students’ potential, learning activities using various methods, media, activities, and learning experiences, as well as multidimensional assessment. The strategies identified include discussion, demonstration, worship practices, role play, project-based learning, digital media, collaborative activities, reflection, and environment-based learning. These approaches have the potential to improve student engagement, motivation, creativity, communication, critical thinking, problem-solving, and learning outcomes. From the perspective of Islamic epistemology, MI can be positioned as a pedagogical framework that optimizes human potential through the integration of revelation, reason, empirical experience, and reflection. However, its implementation continues to face limitations related to teacher competence, time, facilities, and assessment. This review emphasizes that MI is more appropriately understood as a learning design framework for developing students’ potential holistically rather than as an instrument for labeling intelligence.

هدف این پژوهش تحلیل پیاده‌سازی آموزش دینی اسلامی (PAI) مبتنی بر هوش‌های چندگانه (MI)، راهبردهای یادگیری، ارزیابی، تأثیرات آن بر دانش‌آموزان و عوامل تسهیل‌کننده و بازدارنده از منظر معرفت‌شناسی اسلامی است. این مطالعه با بهره‌گیری از مرور نظام‌مند ادبیات (SLR) مطابق با دستورالعمل‌های PRISMA 2020 انجام شده است. جستجوی منابع با استفاده از کلیدواژه‌های Multiple Intelligences، Islamic Religious Education، Islamic Education و Pendidikan Agama Islam صورت گرفته و مطالعات واجد شرایط از طریق سنتز موضوعی تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که پیاده‌سازی MI شامل برنامه‌ریزی مبتنی بر شناسایی ظرفیت‌های دانش‌آموزان، فعالیت‌های یادگیری با بهره‌گیری از روش‌ها، رسانه‌ها، فعالیت‌ها و تجارب یادگیری متنوع و همچنین ارزیابی چندبعدی است. راهبردهای شناسایی‌شده شامل بحث، نمایش، تمرینات عبادی، ایفای نقش، یادگیری مبتنی بر پروژه، رسانه‌های دیجیتال، فعالیت‌های مشارکتی، تأمل و یادگیری مبتنی بر محیط می‌باشد. این رویکردها پتانسیل ارتقای مشارکت، انگیزه، خلاقیت، ارتباط، تفکر انتقادی، حل مسئله و پیامدهای یادگیری دانش‌آموزان را دارند. از منظر معرفت‌شناسی اسلامی، MI می‌تواند به عنوان چارچوبی تربیتی برای بهینه‌سازی ظرفیت‌های انسانی از طریق ادغام وحی، عقل، تجربه‌ی تجربی و تأمل جایگاه یابد. با این حال، اجرای آن همچنان با محدودیت‌هایی نظیر شایستگی معلمان، زمان، امکانات و ارزیابی مواجه است. این مرور تأکید می‌کند که MI بیشتر به عنوان چارچوبی برای طراحی یادگیری جهت توسعه‌ی همه‌جانبه‌ی ظرفیت‌های دانش‌آموزان قابل فهم است تا ابزاری برای برچسب‌زنی هوش.

Kit-Build Concept Mapping (KBCM) supports formative assessment by externalizing learning goals as a teacher reference map and diagnosing proposition-level gaps through automated comparison. However, typical KBCM use provides mainly verification feedback (what is missing/incorrect) and offers limited support for how students should act to close those gaps. Leveraging KBCM’s diagnostic outputs as an enabling infrastructure, this study proposes and implements a three-layer formative feedback framework that operationalizes structured gap-closing actions: (Layer 1) Evidence Access links each frequently missing proposition to specific source-text evidence; (Layer 2) Comprehension Verification prompts learners to articulate the reasoning behind the proposition through guided questioning; and (Layer 3) Integration Practice requires coordinated application of multiple propositions in authentic problem-solving tasks. We report three classroom trials with undergraduate informatics students (N = 11, N = 10, N = 10). Across all trials, large overall learning gains were observed from post-reading (T1) to post-intervention (T3) (Wilcoxon r =.895,.878,.889; all $$p <0.05$$ ). The magnitude of additional improvement beyond KBCM diagnostics differed by content complexity. These findings suggest that KBCM-based diagnosis can be systematically transformed into progressive, pedagogically grounded feedback that supports students’ gap-closing actions in classroom practice.

نگاشت مفهومی Kit-Build (KBCM) با برون‌سازی اهداف یادگیری به‌صورت نقشه مرجع معلم و تشخیص شکاف‌های سطح گزاره‌ای از طریق مقایسه خودکار، از ارزشیابی تکوینی پشتیبانی می‌کند. با این حال، استفاده معمول از KBCM عمدتاً بازخورد تأییدی (آنچه که ناقص یا نادرست است) ارائه می‌دهد و حمایت محدودی از نحوه اقدام دانش‌آموزان برای رفع این شکاف‌ها فراهم می‌سازد. این پژوهش با بهره‌گیری از خروجی‌های تشخیصی KBCM به‌عنوان زیرساخت توانمندساز، چارچوب بازخورد سازنده سه‌لایه‌ای را پیشنهاد و اجرا می‌کند که اقدامات ساختاریافته برای رفع شکاف‌ها را عملیاتی می‌سازد: (لایه ۱) دسترسی به شواهد، هر گزاره‌ای که به‌طور مکرر حذف شده را به شواهد خاصی در متن منبع پیوند می‌دهد؛ (لایه ۲) راستی‌آزمایی درک، یادگیرندگان را از طریق پرسش‌های هدایت‌شده به بیان استدلال پشت گزاره ترغیب می‌کند؛ و (لایه ۳) تمرین ادغام، نیازمند به‌کارگیری هماهنگ چند گزاره در وظایف حل مسئله اصیل است. سه آزمون کلاسی با دانشجویان کارشناسی رشته انفورماتیک (N = 11، N = 10، N = 10) گزارش می‌شود. در تمامی آزمون‌ها، افزایش چشمگیر یادگیری کلی از پس‌مطالعه (T1) تا پس‌مداخله (T3) مشاهده شد (Wilcoxon r = .895، .878، .889؛ همه $$p <0.05$$). میزان بهبود اضافی فراتر از تشخیص‌های KBCM بسته به پیچیدگی محتوا متفاوت بود. این یافته‌ها نشان می‌دهد که تشخیص مبتنی بر KBCM را می‌توان به‌صورت نظام‌مند به بازخورد تدریجی و مبتنی بر اصول آموزشی تبدیل کرد که از اقدامات رفع شکاف دانش‌آموزان در عمل کلاسی حمایت می‌کند.

Learning at university level needs to be geared towards engaging students in understanding, analysing and solving problems related to the learning context. Problem-Based Learning (PBL) is a relevant model for fostering such learning experiences, particularly in the education of trainee teachers, who require the ability to manage problem-solving-based learning. This study aims to identify and analyse the needs of prospective teacher students regarding the implementation of PBL in the Primary School Teacher Education Programme (PGSD). The study employed a descriptive quantitative approach and was conducted in March 2026, involving 52 fourth-semester students selected through purposive sampling. Data were collected using a closed-ended questionnaire with a Likert scale comprising 20 positive statements. The instrument measured five aspects of PBL, including problem orientation, organisation of learning activities, individual and group investigation, development and presentation of results, and evaluation of the learning process. The results of the expert validation indicated a validity rate of 90.8 per cent, whilst the Cronbach’s alpha value of 0.863 indicated very high reliability. Data analysis was carried out using frequency distributions, percentages and mean values for each aspect. The research findings revealed that students have a need for all aspects of PBL, with an emphasis on engagement with problems, investigative activities, and the development and presentation of solutions. These findings can serve as a basis for the design of a systematic PBL programme tailored to the characteristics of prospective primary school teachers

یادگیری در سطح دانشگاهی باید به گونه‌ای هدایت شود که دانشجویان را در درک، تحلیل و حل مسائل مرتبط با زمینه یادگیری درگیر سازد. یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) مدلی مناسب برای تقویت چنین تجارب یادگیری است، به ویژه در آموزش دانشجویان معلم آینده که نیازمند توانایی مدیریت یادگیری مبتنی بر حل مسئله هستند. هدف این پژوهش شناسایی و تحلیل نیازهای دانشجویان معلم آینده در خصوص اجرای PBL در برنامه آموزش معلمان دبستان (PGSD) است. این پژوهش با رویکرد توصیفی-کمی و در اسفند ۱۴۰۴ انجام شد و ۵۲ دانشجوی ترم چهارم که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند، در آن شرکت داشتند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه بسته با مقیاس لیکرت شامل ۲۰ گزاره مثبت گردآوری شد. این ابزار پنج جنبه از PBL را اندازه‌گیری کرد: جهت‌گیری مسئله، سازماندهی فعالیت‌های یادگیری، پژوهش فردی و گروهی، توسعه و ارائه نتایج، و ارزیابی فرایند یادگیری. نتایج روایی توسط خبرگان، نرخ روایی ۹۰.۸ درصد را نشان داد و مقدار آلفای کرونباخ ۰.۸۶۳ بیانگر پایایی بسیار بالا بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از توزیع فراوانی، درصدها و میانگین هر جنبه انجام شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که دانشجویان به همه جنبه‌های PBL نیاز دارند و بر درگیری با مسائل، فعالیت‌های پژوهشی و توسعه و ارائه راه‌حل‌ها تأکید دارند. این یافته‌ها می‌تواند مبنایی برای طراحی برنامه‌ای نظام‌مند از PBL متناسب با ویژگی‌های معلمان آینده دبستان قرار گیرد.

Problem-Based Learning (PBL) is increasingly recognised as an effective approach for promoting students' critical thinking, problem-solving, and conceptual understanding in mathematics. Although PBL is emphasised in the Ghanaian Senior High School mathematics curriculum, its classroom implementation remains limited, and empirical evidence on the role of Professional Learning Communities (PLCs) in supporting it is scarce. This study examined the extent to which PLCs are associated with teachers' implementation of PBL. An explanatory sequential mixed-methods design was adopted. Data were collected from 86 mathematics teachers and school administrators in three public Senior High Schools using a structured questionnaire (83 valid responses retained for quantitative analysis), followed by semi-structured interviews with 15 teachers. Quantitative data were analysed using descriptive statistics and multiple linear regression, and qualitative data were analysed thematically. Participants reported high levels of PLC participation (M = 3.47) and PBL implementation (M = 3.48). The five PLC dimensions jointly predicted PBL implementation, R² = .424, F(5, 77) = 11.345, p < .001. Shared Mission, Vision and Values, Collective Responsibility for Student Learning, and Collective Inquiry were significant individual predictors. Interviews indicated that PLCs were associated with collaborative lesson planning, professional dialogue, reflective practice, and teachers' confidence in implementing PBL, while inadequate time, limited instructional resources, and insufficient institutional support constrained implementation. Effective PLCs are associated with teachers' greater capacity to implement PBL in Senior High School mathematics. Strengthening PLC activities through continuous professional development, structured collaboration, and adequate resource provision is recommended to support sustained PBL implementation.

یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) به طور فزاینده‌ای به عنوان رویکردی مؤثر برای ارتقای تفکر انتقادی، حل مسئله و درک مفهومی دانش‌آموزان در ریاضیات شناخته می‌شود. اگرچه PBL در برنامه درسی ریاضیات دبیرستان‌های غنا مورد تأکید قرار گرفته است، اجرای آن در کلاس درس همچنان محدود باقی مانده و شواهد تجربی درباره نقش جوامع یادگیری حرفه‌ای (PLCs) در حمایت از آن اندک است. این پژوهش میزان ارتباط PLCها با اجرای PBL توسط معلمان را بررسی کرد. طرح پژوهش آمیخته تبیینی-توالی‌دار به کار گرفته شد. داده‌ها از ۸۶ معلم و مدیر ریاضی در سه دبیرستان دولتی با استفاده از پرسشنامه ساختاریافته (۸۳ پاسخ معتبر برای تحلیل کمی حفظ شد) گردآوری شد و سپس مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ معلم انجام گرفت. داده‌های کمی با استفاده از آمار توصیفی و رگرسیون خطی چندگانه تحلیل شد و داده‌های کیفی به صورت تماتیک مورد تحلیل قرار گرفت. شرکت‌کنندگان سطوح بالایی از مشارکت در PLC (M = 3.47) و اجرای PBL (M = 3.48) را گزارش کردند. پنج بُعد PLC به طور مشترک اجرای PBL را پیش‌بینی کردند، R² = .424, F(5, 77) = 11.345, p < .001. مأموریت، چشم‌انداز و ارزش‌های مشترک، مسئولیت جمعی برای یادگیری دانش‌آموزان و پژوهش جمعی پیش‌بین‌های معنادار فردی بودند. مصاحبه‌ها نشان داد که PLCها با برنامه‌ریزی درسی مشارکتی، گفت‌وگوی حرفه‌ای، عمل تأملی و اعتماد به نفس معلمان در اجرای PBL مرتبط بودند، در حالی که کمبود زمان، منابع آموزشی محدود و حمایت نهادی ناکافی، اجرای آن را محدود می‌کرد. PLCهای مؤثر با ظرفیت بالاتر معلمان برای اجرای PBL در ریاضیات دبیرستان مرتبط هستند. تقویت فعالیت‌های PLC از طریق توسعه حرفه‌ای مستمر، همکاری ساختاریافته و تأمین منابع کافی برای حمایت از اجرای پایدار PBL توصیه می‌شود.

This study aims to examine the role of managers in organizing student activities at the Darul Mustofa Islamic Boarding School, including the assignment of tasks, coordination, providing guidance, supervision, and decision-making when facing obstacles. This study employs a descriptive qualitative approach using field research. Data were collected through observation, interviews, and documentation conducted within the Darul Mustofa Islamic Boarding School. The results indicate that managers play a role in organizing and coordinating boarding school activities by assigning tasks to administrators according to their respective responsibilities, coordinating before activities take place, providing guidance on uncompleted tasks, and supervising and evaluating activities. In exercising their leadership, managers give administrators the opportunity to carry out their responsibilities but continue to monitor and provide guidance when problems arise. The study also identified several challenges in managing Islamic boarding schools, namely limited human resources, financial management issues, insufficient facilities and infrastructure, and varying levels of staff proficiency in utilizing technology. Therefore, the manager’s role is essential to maintain the orderliness of activities through coordination, the delegation of responsibilities, guidance, supervision, and problem-solving so that the boarding school’s activities can run smoothly.

این پژوهش با هدف بررسی نقش مدیران در سازماندهی فعالیت‌های دانش‌آموزان در مدرسه علمیه دارالمصطفی، از جمله واگذاری وظایف، هماهنگی، ارائه راهنمایی، نظارت و تصمیم‌گیری در مواجهه با موانع انجام شده است. این مطالعه با رویکرد کیفی توصیفی و با استفاده از پژوهش میدانی صورت گرفته است. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه و مستندسازی که در مدرسه علمیه دارالمصطفی انجام شده، گردآوری گردیده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که مدیران در سازماندهی و هماهنگی فعالیت‌های مدرسه علمیه از طریق واگذاری وظایف به مسئولان بر اساس مسئولیت‌های مربوطه، هماهنگی پیش از برگزاری فعالیت‌ها، ارائه راهنمایی در خصوص وظایف انجام‌نشده و همچنین نظارت و ارزیابی فعالیت‌ها نقش دارند. در اعمال رهبری خود، مدیران به مسئولان فرصت انجام مسئولیت‌هایشان را می‌دهند اما همچنان به نظارت و ارائه راهنمایی در صورت بروز مشکلات ادامه می‌دهند. همچنین، پژوهش به چندین چالش در مدیریت مدارس علمیه اشاره می‌کند، از جمله محدودیت منابع انسانی، مشکلات مدیریت مالی، کمبود امکانات و زیرساخت‌ها و سطوح متفاوت مهارت کارکنان در استفاده از فناوری. بنابراین، نقش مدیر برای حفظ نظم فعالیت‌ها از طریق هماهنگی، تفویض مسئولیت، راهنمایی، نظارت و حل مسئله ضروری است تا فعالیت‌های مدرسه علمیه به‌طور روان انجام شود.

The digital transformation of pharmaceutical manufacturing has generated an urgent need for graduates who possess competencies in intelligent manufacturing, data-driven process control, digital quality systems, regulatory compliance, and innovation-oriented problem solving. However, conventional pharmaceutical education often remains theory-centered and insufficiently connected with real industrial scenarios. This study developed and evaluated an Intelligent Pharmaceutical Manufacturing curriculum module under the framework of industry–education integration. The module incorporated Quality by Design (QbD), Process Analytical Technology (PAT), Manufacturing Execution Systems (MES), electronic batch records (EBR), digital twins, virtual simulation, AI-assisted process optimization, Good Manufacturing Practice (GMP) compliance, validation, and data integrity. A four-integration teaching model was proposed to connect curriculum content with industrial standards, classroom learning with production scenarios, physical practice with virtual simulation, and knowledge acquisition with innovation projects. A quasi-experimental pretest–posttest control group design was used to evaluate the module. Students in the intervention group received the newly developed curriculum module, whereas students in the control group received conventional instruction. Results showed that the intervention group achieved greater learning gains than the control group in knowledge acquisition, practical competency, digital manufacturing competency, and learning engagement. The largest improvement was observed in digital manufacturing competency, suggesting that the module effectively addressed a key limitation of traditional pharmaceutical manufacturing education. Qualitative feedback further indicated that students perceived the module as authentic, industry-relevant, and beneficial for future professional development. This study provides a transferable curriculum framework—centered on the proposed four-integration teaching model and industry–education co-cultivation mechanism—for cultivating pharmaceutical professionals capable of adapting to intelligent manufacturing, and offers practical implications for industry–education collaboration in higher education.

تحول دیجیتال در تولید دارویی نیاز فوری به فارغ‌التحصیلانی ایجاد کرده است که دارای شایستگی‌هایی در تولید هوشمند، کنترل فرآیند مبتنی بر داده، سیستم‌های کیفیت دیجیتال، رعایت مقررات و حل مسئله مبتنی بر نوآوری باشند. با این حال، آموزش داروسازی سنتی اغلب نظری‌محور باقی می‌ماند و ارتباط کافی با سناریوهای واقعی صنعتی ندارد. این مطالعه یک ماژول درسی تولید دارویی هوشمند را تحت چارچوب ادغام صنعت و آموزش توسعه داده و ارزیابی کرده است. این ماژول شامل Quality by Design (QbD)، فناوری تحلیلی فرآیند (PAT)، سیستم‌های اجرایی تولید (MES)، سوابق الکترونیکی بچ (EBR)، دوقلوهای دیجیتال، شبیه‌سازی مجازی، بهینه‌سازی فرآیند با کمک هوش مصنوعی، رعایت Good Manufacturing Practice (GMP)، اعتبارسنجی و یکپارچگی داده‌ها بود. یک مدل آموزشی چهارادغامی پیشنهاد شد تا محتوای درسی را با استانداردهای صنعتی، یادگیری کلاسی را با سناریوهای تولید، تمرین عملی را با شبیه‌سازی مجازی و کسب دانش را با پروژه‌های نوآورانه پیوند دهد. برای ارزیابی این ماژول، از طرح شبه‌آزمایشی پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل استفاده شد. دانشجویان گروه مداخله ماژول درسی جدید را دریافت کردند، در حالی که دانشجویان گروه کنترل آموزش متعارف را دریافت نمودند. نتایج نشان داد که گروه مداخله در کسب دانش، شایستگی عملی، شایستگی تولید دیجیتال و مشارکت در یادگیری نسبت به گروه کنترل پیشرفت بیشتری داشتند. بیشترین بهبود در شایستگی تولید دیجیتال مشاهده شد که نشان می‌دهد این ماژول به طور مؤثری یکی از محدودیت‌های کلیدی آموزش سنتی تولید دارویی را برطرف کرده است. بازخورد کیفی همچنین نشان داد که دانشجویان این ماژول را اصیل، مرتبط با صنعت و مفید برای توسعه حرفه‌ای آینده خود تلقی کردند. این مطالعه یک چارچوب درسی قابل انتقال—مبتنی بر مدل آموزشی چهارادغامی پیشنهادی و سازوکار هم‌پروری صنعت و آموزش—برای پرورش متخصصان دارویی توانمند در سازگاری با تولید هوشمند ارائه می‌دهد و پیامدهای عملی برای همکاری صنعت و آموزش عالی فراهم می‌کند.

Background--One way that digital learning materials in elementary schools can support students' creativity and problem-solving skills is by incorporating the STEAM approach into interactive e-books. As the primary user in the classroom, the teacher must determine the product's degree of practicality before testing it on students. Objectves--The purpose of this study is to describe the level of practicality of interactive e-books supported by Book Creator using the STEAM approach based on the evaluation of elementary school teachers and students. Method--This study R&D research was adapted ADDIE model. A Likert-scale response questionnaire is used to gather practicality data from 20 elementary school students and 15 active elementary school teachers who were chosen through purposive sampling. Results--The study's findings demonstrate that interactive e-books supported by Book Creator with the STEAM approach achieved an average practicality percentage of 87.81% according to teachers and 89.58% according to students, both of which fall into very practical category. This e-book was deemed user-friendly, engaging, and perceived by both educators and learners as having the potential to support students' creativity and problem-solving skills. Conclusion--Based on teacher and student assessments, interactive e-books supported by Book Creator with the STEAM approach were deemed very practical to use as learning media by the teachers and students involved in this limited-scale trial. Therefore, it is worthwhile to conduct additional testing to gauge its effectiveness on students' problem-solving skills and learning creativity.

زمینه و هدف—یکی از راه‌هایی که مواد آموزشی دیجیتال در مدارس ابتدایی می‌توانند از خلاقیت و مهارت‌های حل مسئله دانش‌آموزان حمایت کنند، ادغام رویکرد STEAM در کتاب‌های الکترونیکی تعاملی است. معلم به عنوان کاربر اصلی در کلاس باید پیش از آزمون آن بر روی دانش‌آموزان، میزان کاربردی بودن محصول را تعیین کند. هدف—هدف این پژوهش توصیف سطح کاربردی بودن کتاب‌های الکترونیکی تعاملی پشتیبانی‌شده توسط Book Creator با رویکرد STEAM بر اساس ارزیابی معلمان و دانش‌آموزان مدارس ابتدایی است. روش—این پژوهش از نوع تحقیق و توسعه (R&D) بوده و مدل ADDIE را اقتباس کرده است. برای گردآوری داده‌های کاربردی بودن، از پرسشنامه‌ای با مقیاس لیکرت استفاده شد که توسط ۲۰ دانش‌آموز ابتدایی و ۱۵ معلم فعال ابتدایی که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند، تکمیل گردید. یافته‌ها—نتایج پژوهش نشان داد که کتاب‌های الکترونیکی تعاملی پشتیبانی‌شده توسط Book Creator با رویکرد STEAM، به طور میانگین از دید معلمان ۸۷/۸۱٪ و از دید دانش‌آموزان ۸۹/۵۸٪ کاربردی بودن را کسب کردند که هر دو در دسته بسیار کاربردی قرار می‌گیرند. این کتاب الکترونیکی از نظر کاربران، کاربرپسند، جذاب و دارای پتانسیل حمایت از خلاقیت و مهارت‌های حل مسئله دانش‌آموزان ارزیابی شد. نتیجه‌گیری—بر اساس ارزیابی معلمان و دانش‌آموزان، کتاب‌های الکترونیکی تعاملی پشتیبانی‌شده توسط Book Creator با رویکرد STEAM، از نظر معلمان و دانش‌آموزان شرکت‌کننده در این آزمون محدود، بسیار کاربردی برای استفاده به عنوان رسانه آموزشی تشخیص داده شد. بنابراین، انجام آزمون‌های بیشتر برای سنجش اثربخشی آن بر مهارت‌های حل مسئله و خلاقیت یادگیری دانش‌آموزان توصیه می‌شود.

This study examines how critical thinking, collaboration, and technology utilization are manifested in technology-based Islamic Religious Education among teachers participating in the Subject Teacher Forum (MGMP) in Blitar, Indonesia. This qualitative case study design explored teachers’ experiences, practices, and perceptions within their professional learning context. The study involved 96 Islamic Religious Education teachers affiliated with the MGMP, from whom 22 teachers were selected as intensive participants based on their active participation in more than 75% of forum meetings and their involvement in the forum’s professional learning activities on technology-supported instruction. Data were collected over one semester through semi-structured interviews and focus group discussions. The data were analyzed using the interactive qualitative analysis process of data condensation, data display, and conclusion drawing and verification, supported by open, axial, and selective coding. The findings indicate that critical thinking was manifested in teachers’ efforts to identify instructional problems, evaluate the relevance and credibility of information from digital sources, compare alternative teaching strategies, and make pedagogical decisions. Collaboration was reflected in knowledge sharing, joint lesson planning, collective problem solving, and mutual support among teachers. Technology functioned as an enabling medium through which teachers accessed learning resources, communicated with colleagues, shared instructional materials, and implemented digital learning activities. The findings further indicate that critical thinking and collaboration were interconnected rather than hierarchical competencies: critical thinking supported the evaluation and selection of information and instructional alternatives, whereas collaboration provided opportunities for teachers to discuss, validate, and refine their decisions collectively. The study concludes that technology-based Islamic Religious Education requires the simultaneous development of teachers’ critical thinking, collaborative practices, and digital competence. The findings have implications for MGMP-based professional development, particularly in designing collaborative activities that strengthen teachers’ capacity to critically evaluate digital religious learning resources. Keywords: critical thinking; collaboration; technology; Islamic education

این پژوهش به بررسی نحوه تجلی تفکر انتقادی، همکاری و بهره‌گیری از فناوری در آموزش دینی اسلامی مبتنی بر فناوری در میان معلمان شرکت‌کننده در انجمن معلمان موضوعی (MGMP) در بلتار، اندونزی می‌پردازد. این مطالعه با رویکرد کیفی و طراحی مطالعه موردی، به واکاوی تجارب، عملکردها و ادراکات معلمان در بستر یادگیری حرفه‌ای آنان می‌پردازد. جامعه پژوهش شامل ۹۶ معلم آموزش دینی اسلامی وابسته به MGMP بود که از میان آن‌ها ۲۲ معلم به عنوان مشارکت‌کنندگان فشرده بر اساس حضور فعال در بیش از ۷۵٪ جلسات انجمن و مشارکت در فعالیت‌های یادگیری حرفه‌ای انجمن در زمینه آموزش مبتنی بر فناوری انتخاب شدند. داده‌ها طی یک نیم‌سال تحصیلی از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و بحث‌های گروهی متمرکز گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از فرایند تعاملی تحلیل کیفی شامل تقطیر داده‌ها، نمایش داده‌ها و نتیجه‌گیری و اعتبارسنجی، با پشتیبانی کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که تفکر انتقادی در تلاش معلمان برای شناسایی مسائل آموزشی، ارزیابی ارتباط و اعتبار اطلاعات منابع دیجیتال، مقایسه راهبردهای جایگزین تدریس و اتخاذ تصمیمات آموزشی تجلی یافته است. همکاری نیز در به اشتراک‌گذاری دانش، برنامه‌ریزی مشترک دروس، حل مسئله جمعی و حمایت متقابل میان معلمان نمود یافته است. فناوری به عنوان بستری تسهیل‌گر عمل کرده که معلمان از طریق آن به منابع یادگیری دسترسی یافته، با همکاران ارتباط برقرار کرده، مواد آموزشی را به اشتراک گذاشته و فعالیت‌های یادگیری دیجیتال را اجرا نموده‌اند. یافته‌ها همچنین نشان می‌دهد که تفکر انتقادی و همکاری، شایستگی‌هایی به‌هم‌پیوسته و نه سلسله‌مراتبی هستند: تفکر انتقادی از ارزیابی و انتخاب اطلاعات و گزینه‌های آموزشی پشتیبانی می‌کند، در حالی که همکاری فرصت‌هایی برای بحث، اعتبارسنجی و اصلاح جمعی تصمیمات معلمان فراهم می‌آورد. نتیجه‌گیری پژوهش آن است که آموزش دینی اسلامی مبتنی بر فناوری مستلزم توسعه همزمان تفکر انتقادی، عملکردهای مشارکتی و شایستگی دیجیتال معلمان است. یافته‌ها دارای پیامدهایی برای توسعه حرفه‌ای مبتنی بر MGMP، به ویژه در طراحی فعالیت‌های مشارکتی جهت تقویت توانمندی معلمان در ارزیابی انتقادی منابع یادگیری دینی دیجیتال می‌باشد.

STEM education often marginalizes rural students by privileging urban-centric engineering standards and forms of technical representation. This study investigates how traditional agricultural knowledge can be translated into engineering design learning through a Culturally Responsive STEM (CR-STEM) approach in rural classrooms. Using a qualitative case study design, data were collected from 12 tenth-grade students through classroom observations, design activities, and student-generated artifacts during an engineering project. A six-phase thematic analysis revealed that integrating agricultural knowledge enabled students to transform everyday experiences into functional engineering strategies. Instead of relying on conventional two-dimensional technical drawings, students demonstrated sophisticated problem-solving through direct hands-on experimentation, material adaptation, and the adaptive use of locally available resources. However, the findings also revealed a pedagogical tension stemming from a disconnect between students’ practical skills and formal communication. While students demonstrated strong physical engineering competence during construction, they struggled with formal technical drawing and academic presentation, which constrained their ability to articulate and formalize their design reasoning. These findings suggest that culturally responsive STEM education should support students in translating tacit local expertise into formal engineering representations. The study contributes to discussions on equitable STEM education by proposing alternative approaches to recognizing and assessing rural engineering competencies in culturally diverse learning contexts.

آموزش STEM اغلب با برتری دادن به استانداردهای مهندسی و شیوه‌های فنی مبتنی بر شهر، دانش‌آموزان روستایی را به حاشیه می‌راند. این پژوهش بررسی می‌کند که چگونه دانش کشاورزی سنتی می‌تواند از طریق رویکرد آموزش STEM پاسخگو به فرهنگ (CR-STEM) به یادگیری طراحی مهندسی در کلاس‌های روستایی ترجمه شود. با استفاده از طرح مطالعه موردی کیفی، داده‌ها از ۱۲ دانش‌آموز پایه دهم از طریق مشاهده کلاس، فعالیت‌های طراحی و آثار تولیدشده توسط دانش‌آموزان در طول یک پروژه مهندسی گردآوری شد. تحلیل تماتیک شش‌مرحله‌ای نشان داد که ادغام دانش کشاورزی به دانش‌آموزان امکان داد تا تجربیات روزمره خود را به راهبردهای مهندسی کاربردی تبدیل کنند. به جای اتکا به نقشه‌های فنی دوبعدی متعارف، دانش‌آموزان از طریق آزمایش عملی مستقیم، سازگاری با مواد و استفاده تطبیقی از منابع محلی موجود، حل مسئله پیشرفته‌ای را به نمایش گذاشتند. با این حال، یافته‌ها همچنین به وجود یک تنش آموزشی ناشی از گسست میان مهارت‌های عملی دانش‌آموزان و ارتباط رسمی اشاره داشت. در حالی که دانش‌آموزان در حین ساخت، شایستگی مهندسی فیزیکی بالایی نشان دادند، اما در ترسیم فنی رسمی و ارائه علمی با دشواری مواجه بودند که این امر توانایی آن‌ها را در بیان و صورت‌بندی استدلال طراحی‌شان محدود می‌کرد. این یافته‌ها نشان می‌دهد که آموزش STEM پاسخگو به فرهنگ باید از دانش‌آموزان در ترجمه تخصص ضمنی محلی به بازنمایی‌های رسمی مهندسی حمایت کند. این مطالعه با پیشنهاد رویکردهای جایگزین برای شناسایی و ارزیابی شایستگی‌های مهندسی روستایی در بسترهای یادگیری فرهنگی متنوع، به بحث‌های مربوط به آموزش عادلانه STEM کمک می‌کند.

This paper explores the critical role of early childhood education in Mathematics and Computer Science as foundational pillars for national development. In the 21st century, the global demand for technologically literate and analytically competent citizens underscores the need to begin STEM education at an early stage. The study highlights how cognitive development in young learners can be enhanced through early exposure to problem-solving, logical reasoning, and computational thinking. Drawing upon existing literature, educational theories, and policy frameworks, this paper presents evidence-based arguments for integrating structured Mathematics and Computer Science curricula at the foundational level. It examines the challenges faced in implementing these programs, particularly in developing nations, and proposes strategic solutions involving teacher training, curriculum redesign, and stakeholder collaboration. The paper concludes that effective early childhood Mathematics and Computer Science education not only fosters individual cognitive growth but also catalyzes innovation, economic empowerment, and sustainable national development.

این مقاله به بررسی نقش حیاتی آموزش دوران کودکی در حوزه ریاضیات و علوم کامپیوتر به‌عنوان ارکان بنیادین توسعه ملی می‌پردازد. در قرن بیست‌ویکم، نیاز جهانی به شهروندانی با سواد فناورانه و توانمند از نظر تحلیلی، ضرورت آغاز آموزش STEM از سنین پایین را برجسته می‌کند. این مطالعه نشان می‌دهد که چگونه رشد شناختی در یادگیرندگان خردسال از طریق مواجهه زودهنگام با حل مسئله، استدلال منطقی و تفکر محاسباتی تقویت می‌شود. با بهره‌گیری از ادبیات موجود، نظریه‌های آموزشی و چارچوب‌های سیاست‌گذاری، این مقاله استدلال‌هایی مبتنی بر شواهد برای ادغام برنامه‌های درسی ساختارمند ریاضیات و علوم کامپیوتر در سطح پایه ارائه می‌دهد. همچنین چالش‌های پیش‌روی اجرای این برنامه‌ها، به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه، را بررسی کرده و راهکارهای راهبردی شامل آموزش معلمان، بازطراحی برنامه درسی و همکاری ذینفعان را پیشنهاد می‌کند. مقاله نتیجه می‌گیرد که آموزش مؤثر ریاضیات و علوم کامپیوتر در دوران کودکی نه‌تنها رشد شناختی فردی را تقویت می‌کند، بلکه موجب نوآوری، توانمندسازی اقتصادی و توسعه پایدار ملی می‌شود.

The integration of emerging biomedical research into higher education offers opportunities to develop scientific reasoning, biotechnology literacy, and innovation-oriented competencies. This study explores the potential of Challenge-Based Learning (CBL) through breast-milk-derived bioactive peptides and cancer research as an authentic context for biotechnology education. A qualitative descriptive research design is employed, involving students from biotechnology, biology, biomedical science, or related higher education programs. Data are collected through students’ written reflections, group discussions, and proposed solutions developed during structured learning activities. The data are analyzed thematically to examine three dimensions: biotechnology literacy and understanding of scientific evidence, scientific reasoning and critical thinking, and biomedical innovation and responsible problem-solving. The study positions breast-milk-derived bioactive compounds as a context for examining molecular biology, evaluating experimental and clinical evidence, and understanding the translation of scientific discoveries into potential therapeutic applications. Rather than treating emerging biomedical research as established clinical practice, the learning framework emphasizes scientific accuracy, recognition of uncertainty, and ethical responsibility. This study is expected to contribute to biotechnology education by providing insights into the use of authentic biomedical challenges to support interdisciplinary learning and responsible innovation. The findings may inform the design of educational activities that connect scientific knowledge with contemporary biomedical research without requiring specialized laboratory facilities.

ادغام پژوهش‌های نوین زیست‌پزشکی در آموزش عالی فرصت‌هایی را برای توسعه استدلال علمی، سواد زیست‌فناوری و شایستگی‌های نوآورانه فراهم می‌کند. این مطالعه پتانسیل یادگیری مبتنی بر چالش (CBL) را از طریق پپتیدهای زیست‌فعال مشتق‌شده از شیر مادر و پژوهش سرطان به عنوان بستری اصیل برای آموزش زیست‌فناوری بررسی می‌کند. طرح پژوهش توصیفی کیفی به کار گرفته شده و دانشجویان رشته‌های زیست‌فناوری، زیست‌شناسی، علوم زیست‌پزشکی یا برنامه‌های مرتبط آموزش عالی را دربر می‌گیرد. داده‌ها از طریق تأملات مکتوب دانشجویان، بحث‌های گروهی و راه‌حل‌های پیشنهادی که طی فعالیت‌های آموزشی ساختارمند توسعه یافته‌اند، گردآوری می‌شوند. داده‌ها به صورت تماتیک تحلیل می‌شوند تا سه بُعد را بررسی کنند: سواد زیست‌فناوری و درک شواهد علمی، استدلال علمی و تفکر انتقادی، و نوآوری زیست‌پزشکی و حل مسئله مسئولانه. این مطالعه ترکیبات زیست‌فعال مشتق‌شده از شیر مادر را به عنوان بستری برای بررسی زیست‌شناسی مولکولی، ارزیابی شواهد تجربی و بالینی، و درک ترجمه کشفیات علمی به کاربردهای درمانی بالقوه مطرح می‌کند. به جای تلقی پژوهش‌های نوین زیست‌پزشکی به عنوان عمل بالینی تثبیت‌شده، چارچوب یادگیری بر دقت علمی، شناسایی عدم قطعیت و مسئولیت اخلاقی تأکید دارد. انتظار می‌رود این مطالعه با ارائه بینش‌هایی درباره استفاده از چالش‌های اصیل زیست‌پزشکی برای حمایت از یادگیری میان‌رشته‌ای و نوآوری مسئولانه، به آموزش زیست‌فناوری کمک کند. یافته‌ها می‌توانند طراحی فعالیت‌های آموزشی را که دانش علمی را به پژوهش‌های معاصر زیست‌پزشکی پیوند می‌دهند، بدون نیاز به امکانات تخصصی آزمایشگاهی، اطلاع‌رسانی کنند.

Youth across societies hold a prominent position and are one of a country's greatest assets. However, many of the youth are idle and unemployed. In Nigeria, NBS reported youth unemployment at 6.5%, and 45.65% in Imo State. This study explored the impact of the cybersecurity skill-up programme on youth unemployment mitigation for community development in Imo State. It was guided by one research objective and one research question. A descriptive survey design was implemented, focusing on a population of 6,700 youth participants in the cybersecurity skill-up capacity-building centers throughout the state. A sample of 469 respondents was chosen using a proportionate sampling method, and the research instrument was a structured questionnaire named “Cybersecurity Skill-up Programme Questionnaire” (CSPQ). For data analysis, the mean and standard deviation were applied to answer the research question. The findings indicate that cybersecurity has enabled youth to work as freelancers and consultants, allowed them to adapt easily to changes in the digital job market, increased their confidence in seeking ICT-related jobs, improved professional networking opportunities for them, equipped them with requisite knowledge to start a technology-based business, and enabled them to support small businesses and organizations in securing their digital systems. The study concludes that cybersecurity skills empowered young individuals to pursue freelance and consulting opportunities and facilitated their adaptability to shifts in the digital job market. It recommends that educational reforms focused on skill development, particularly in digital literacy, computational thinking, and problem-solving, should be introduced even in areas with scarce technological resources.

جوانان در جوامع مختلف جایگاه برجسته‌ای دارند و یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌های هر کشور محسوب می‌شوند. با این حال، بسیاری از جوانان بیکار و بی‌کارکرد هستند. در نیجریه، اداره ملی آمار (NBS) نرخ بیکاری جوانان را ۶.۵٪ و در ایالت ایمو ۴۵.۶۵٪ گزارش کرده است. این پژوهش به بررسی تأثیر برنامه ارتقاء مهارت‌های امنیت سایبری بر کاهش بیکاری جوانان برای توسعه جامعه در ایالت ایمو پرداخته است. پژوهش حاضر دارای یک هدف پژوهشی و یک سؤال پژوهشی است. طرح پژوهش از نوع توصیفی-پیمایشی بوده و جامعه آماری شامل ۶۷۰۰ نفر از جوانان شرکت‌کننده در مراکز توانمندسازی مهارت‌های امنیت سایبری در سراسر ایالت می‌باشد. نمونه‌ای متشکل از ۴۶۹ نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری نسبتی انتخاب شد و ابزار پژوهش پرسشنامه ساختاریافته‌ای با عنوان «پرسشنامه برنامه ارتقاء مهارت‌های امنیت سایبری» (CSPQ) بود. برای تحلیل داده‌ها از میانگین و انحراف معیار جهت پاسخ به سؤال پژوهش استفاده شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که امنیت سایبری به جوانان امکان داده است به عنوان فریلنسر و مشاور فعالیت کنند، به آسانی با تغییرات بازار کار دیجیتال سازگار شوند، اعتماد به نفس بیشتری در جستجوی مشاغل مرتبط با فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) پیدا کنند، فرصت‌های شبکه‌سازی حرفه‌ای برای آنان افزایش یابد، دانش لازم برای راه‌اندازی کسب‌وکار مبتنی بر فناوری را کسب کنند و بتوانند به کسب‌وکارها و سازمان‌های کوچک در تأمین امنیت سامانه‌های دیجیتال‌شان کمک نمایند. نتیجه‌گیری پژوهش حاکی از آن است که مهارت‌های امنیت سایبری جوانان را توانمند ساخته تا فرصت‌های فریلنسری و مشاوره‌ای را دنبال کنند و سازگاری آنان با تحولات بازار کار دیجیتال تسهیل شده است. پژوهش توصیه می‌کند اصلاحات آموزشی با تمرکز بر توسعه مهارت‌ها، به ویژه سواد دیجیتال، تفکر محاسباتی و حل مسئله، حتی در مناطقی با منابع فناورانه محدود، اجرا شود.

Curriculum policy transitions demand teacher adaptation in managing learning resources and implementing comprehensive evaluations. However, preliminary observations at SMAN 2 Siak Hulu reveal that [specify percentage, e.g., 70%] of teachers still experience disorientation in designing authentic assessment instruments and aligning learning modules with student needs. This community service activity aims to reconstruct teachers' understanding and skills in curriculum management and learning evaluation through a Problem-Based Training (PBT) approach. The program was implemented using a Participatory Action Research (PAR) method integrated into three cyclical stages: (1) identification of pedagogical problems, (2) problem-solving workshops and instrument development, and (3) mentoring and peer-review evaluation. This activity involved [specify number, e.g., 45] teachers across various subjects. Program effectiveness was measured using pre-test and post-test instruments, as well as portfolio analysis of learning products. The results showed a significant increase in participants' pedagogical understanding by [e.g., 82%], as evidenced by the teachers' successful creation of [e.g., 45 validated teaching modules and formative-summative evaluation rubrics]. Furthermore, the PBT approach proved effective in collaboratively eliminating administrative constraints while shifting teachers' paradigms from a clerical orientation toward reflective habits for continuous learning quality improvement.

تحولات سیاست‌های برنامهٔ درسی، مستلزم سازگاری معلمان در مدیریت منابع یادگیری و اجرای ارزیابی‌های جامع است. با این حال، مشاهدات اولیه در دبیرستان SMAN 2 Siak Hulu نشان می‌دهد که [درصد مشخص، مانند ۷۰٪] از معلمان همچنان در طراحی ابزارهای ارزیابی اصیل و همسویی ماژول‌های یادگیری با نیازهای دانش‌آموزان دچار سردرگمی هستند. هدف این فعالیت خدمات‌رسانی به جامعه، بازسازی درک و مهارت‌های معلمان در مدیریت برنامهٔ درسی و ارزیابی یادگیری از طریق رویکرد آموزش مبتنی بر مسئله (PBT) است. این برنامه با استفاده از روش پژوهش مشارکتی عملی (PAR) و در سه مرحلهٔ چرخه‌ای اجرا شد: (۱) شناسایی مسائل آموزشی، (۲) کارگاه‌های حل مسئله و توسعهٔ ابزارها، و (۳) مشاوره و ارزیابی همتایان. در این فعالیت، [تعداد مشخص، مانند ۴۵] معلم از رشته‌های مختلف شرکت داشتند. اثربخشی برنامه با استفاده از ابزارهای پیش‌آزمون و پس‌آزمون و همچنین تحلیل پرتفوی محصولات یادگیری سنجیده شد. نتایج نشان داد که درک آموزشی شرکت‌کنندگان به طور معناداری به میزان [مثلاً ۸۲٪] افزایش یافته است، چنانکه معلمان موفق به تولید [مثلاً ۴۵ ماژول آموزشی معتبر و روبریک‌های ارزیابی تکوینی-جمع‌بندی] شدند. افزون بر این، رویکرد PBT در حذف محدودیت‌های اداری به صورت مشارکتی مؤثر بود و همچنین الگوی ذهنی معلمان را از رویکرد دفتری به سوی عادات بازتابی برای بهبود مستمر کیفیت یادگیری تغییر داد.

The growing use of digital technologies in mathematics education highlights the need to develop students’ digital literacy alongside their mathematical knowledge and problem-solving skills. In Presidential Schools in Uzbekistan, Cambridge International A Level Mathematics courses emphasize mathematical reasoning and the presentation of worked solutions, whereas digital examinations such as the Digital SAT require students to interact effectively with digital testing environments and technological tools. This difference creates an opportunity to integrate digital technologies more systematically into A Level mathematics teaching. This study aims to examine the potential of selected digital learning platforms, including College Board resources, Save My Exams, and Desmos, and to propose a STEAM-based framework for their integration into A Level Mathematics lessons. The comparative analysis focuses on curriculum alignment, opportunities for independent practice, mathematical visualization, feedback, and the development of digital problem-solving skills. The proposed framework seeks to connect conceptual mathematical understanding with purposeful technology use while preserving the emphasis on rigorous mathematical reasoning and worked solutions. The study offers practical recommendations for integrating digital resources into mathematics education and identifies directions for further empirical investigation of their contribution to students’ digital literacy.

افزایش استفاده از فناوری‌های دیجیتال در آموزش ریاضیات، ضرورت توسعه سواد دیجیتال دانش‌آموزان را در کنار دانش ریاضی و مهارت‌های حل مسئله آن‌ها برجسته می‌کند. در مدارس ریاست‌جمهوری ازبکستان، دوره‌های ریاضیات سطح A بین‌المللی کمبریج بر استدلال ریاضی و ارائه راه‌حل‌های حل‌شده تأکید دارند، در حالی که آزمون‌های دیجیتال مانند Digital SAT مستلزم تعامل مؤثر دانش‌آموزان با محیط‌های آزمون دیجیتال و ابزارهای فناورانه است. این تفاوت، فرصتی را برای ادغام نظام‌مندتر فناوری‌های دیجیتال در آموزش ریاضیات سطح A فراهم می‌کند. هدف این مطالعه بررسی ظرفیت پلتفرم‌های منتخب یادگیری دیجیتال، از جمله منابع College Board، Save My Exams و Desmos و ارائه یک چارچوب مبتنی بر STEAM برای ادغام آن‌ها در دروس ریاضیات سطح A است. تحلیل تطبیقی بر هم‌راستایی با برنامه درسی، فرصت‌های تمرین مستقل، تجسم ریاضی، بازخورد و توسعه مهارت‌های حل مسئله دیجیتال متمرکز است. چارچوب پیشنهادی در پی پیوند دادن درک مفهومی ریاضی با استفاده هدفمند از فناوری است، در حالی که تأکید بر استدلال ریاضی دقیق و راه‌حل‌های حل‌شده حفظ می‌شود. این مطالعه توصیه‌های عملی برای ادغام منابع دیجیتال در آموزش ریاضیات ارائه می‌دهد و مسیرهایی را برای تحقیقات تجربی بیشتر درباره نقش آن‌ها در ارتقای سواد دیجیتال دانش‌آموزان شناسایی می‌کند.

Abstract This study examined the relationship between early learners’ cognitive flexibility and the effectiveness of child-centred pedagogies in early childhood classrooms. It had three objectives: to explore how cognitive flexibility relates to learner engagement and participation; to examine its relationship with independent learning and autonomy; and to assess its connection with critical thinking and creativity. The study used a descriptive survey design, supported by a correlational approach. Data were collected through teacher questionnaires, classroom observation checklists, and semi-structured interviews. Of the 40 teacher questionnaires distributed, 36 were returned, representing a 90% response rate. Descriptive statistics were used to summarize questionnaire responses, while observations and interviews provided qualitative evidence about classroom behaviours and teachers’ perceptions. Correlation coefficients were calculated to examine associations between cognitive flexibility and selected indicators of child-centred learning. The results showed positive relationships between cognitive flexibility and learner engagement (r =. .78), independent learning (r =. .74), and critical thinking (r =. .81). Observations and interviews also indicated that learners who adapted more readily to changing activities tended to participate actively, attempt tasks more independently, and generate alternative ideas during play, inquiry, and problem-solving activities. The findings suggest that cognitive flexibility is an important learner characteristic in child-centred classrooms, and that these environments can offer children opportunities to practise adaptive thinking. The study recommends deliberately incorporating flexible, play-based, inquiry-oriented, collaborative, and problem-solving activities, alongside appropriate scaffolding for learners who have difficulty with transitions. These findings should be interpreted as evidence of association rather than causal effects. Keywords: Cognitive flexibility, early learners, child-centred pedagogy, learner engagement, independent learning, autonomy, critical thinking, creativity.

چکیده پژوهش حاضر به بررسی رابطه بین انعطاف‌پذیری شناختی یادگیرندگان ابتدایی و اثربخشی رویکردهای آموزشی کودک‌محور در کلاس‌های آموزش کودکان پرداخت. این پژوهش سه هدف داشت: بررسی چگونگی ارتباط انعطاف‌پذیری شناختی با مشارکت و درگیری یادگیرنده؛ بررسی رابطه آن با یادگیری مستقل و خودمختاری؛ و ارزیابی ارتباط آن با تفکر انتقادی و خلاقیت. این مطالعه از طرح پژوهش توصیفی-پیمایشی با رویکرد همبستگی بهره گرفت. داده‌ها از طریق پرسشنامه معلمان، چک‌لیست‌های مشاهده کلاس و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد. از میان ۴۰ پرسشنامه توزیع‌شده بین معلمان، ۳۶ پرسشنامه بازگردانده شد که معادل ۹۰٪ نرخ پاسخ‌دهی بود. برای خلاصه‌سازی پاسخ‌های پرسشنامه از آمار توصیفی استفاده شد و مشاهدات و مصاحبه‌ها شواهد کیفی درباره رفتارهای کلاسی و ادراکات معلمان فراهم کردند. برای بررسی ارتباط بین انعطاف‌پذیری شناختی و شاخص‌های منتخب یادگیری کودک‌محور، ضرایب همبستگی محاسبه شد. نتایج نشان داد که بین انعطاف‌پذیری شناختی و مشارکت یادگیرنده (r = .78)، یادگیری مستقل (r = .74) و تفکر انتقادی (r = .81) روابط مثبت وجود دارد. مشاهدات و مصاحبه‌ها نیز نشان دادند که یادگیرندگانی که سریع‌تر با فعالیت‌های متغیر سازگار می‌شوند، تمایل بیشتری به مشارکت فعال، تلاش مستقل در انجام تکالیف و تولید ایده‌های جایگزین در جریان بازی، پژوهش و فعالیت‌های حل مسئله دارند. یافته‌ها حاکی از آن است که انعطاف‌پذیری شناختی یکی از ویژگی‌های مهم یادگیرنده در کلاس‌های کودک‌محور است و این محیط‌ها می‌توانند فرصت‌هایی برای تمرین تفکر تطبیقی در اختیار کودکان قرار دهند. پژوهش توصیه می‌کند که فعالیت‌های انعطاف‌پذیر، مبتنی بر بازی، پژوهش‌محور، مشارکتی و حل مسئله به طور هدفمند، همراه با حمایت مناسب برای یادگیرندگانی که در انتقال بین فعالیت‌ها مشکل دارند، در برنامه درسی گنجانده شود. این یافته‌ها باید به عنوان شواهدی از وجود ارتباط و نه اثرات علی تفسیر شوند.

In Ireland and internationally, problem-solving is central to post-primary mathematics curricula. Enacting problem-solving in the classroom is challenging: it requires teachers to select or create problems appropriate to their students and the intended (mathematical thinking) learning outcomes. Despite the centrality of problem-solving in curricula in Ireland, post-primary students score higher in procedural tasks than problem-solving in the international assessments. Coinciding with this, in Ireland there is a reliance on textbooks with many tasks requiring low levels of cognitive demands. Combining these findings, there is an onus on teachers to be able to pose mathematical problems to expose students to problem-solving opportunities. This study investigates the problem posing capacities of two cohorts of pre-service post-primary mathematics teachers (PSMTs) in an Irish university. The participants were undertaking a module focused on mathematical problem-solving, with a focus on its teaching. PSMTs undertook activities in which they constructed new problems, constructed extension tasks to problems they had worked on themselves, and reformulated other mathematical tasks as problems. Each task generated by the PSMTs was classified against meeting the criteria of being a mathematical problem. Those which did not (non-problem tasks) were categorised using an inductive approach. Findings show that the pre-service teachers found it challenging to pose problems with the majority of tasks classified as unsolvable or procedural. The analysis revealed gaps in the PSMTs’ mathematical content knowledge and their capacity for writing mathematics. The findings suggest that PSMTs’ capacities in posing mathematical problems needs to be developed to enhance learners’ experiences of problem-solving in post-primary classrooms.

در ایرلند و در سطح بین‌المللی، حل مسئله محور اصلی برنامه‌های درسی ریاضی دوره متوسطه است. اجرای حل مسئله در کلاس درس چالش‌برانگیز است؛ زیرا معلمان باید مسائلی متناسب با دانش‌آموزان و اهداف یادگیری (تفکر ریاضی) مورد نظر انتخاب یا ایجاد کنند. با وجود اهمیت حل مسئله در برنامه‌های درسی ایرلند، دانش‌آموزان دوره متوسطه در ارزیابی‌های بین‌المللی در وظایف رویه‌ای نمرات بالاتری نسبت به حل مسئله کسب می‌کنند. همزمان با این موضوع، در ایرلند اتکای زیادی به کتاب‌های درسی وجود دارد که بسیاری از وظایف آن‌ها نیازمند سطوح پایین تقاضاهای شناختی است. با ترکیب این یافته‌ها، مسئولیت معلمان است که بتوانند مسائل ریاضی را مطرح کنند تا فرصت‌هایی برای حل مسئله در اختیار دانش‌آموزان قرار دهند. این مطالعه به بررسی توانایی‌های مسئله‌سازی دو گروه از معلمان ریاضی پیش‌خدمت دوره متوسطه (PSMTs) در یک دانشگاه ایرلندی می‌پردازد. شرکت‌کنندگان در حال گذراندن یک واحد درسی با محوریت حل مسئله ریاضی و تمرکز بر آموزش آن بودند. معلمان پیش‌خدمت در فعالیت‌هایی شرکت کردند که در آن‌ها مسائل جدیدی ساختند، وظایف گسترش‌یافته‌ای برای مسائلی که خودشان روی آن‌ها کار کرده بودند ایجاد کردند و سایر وظایف ریاضی را به صورت مسئله بازنویسی کردند. هر وظیفه‌ای که توسط معلمان پیش‌خدمت تولید شد، بر اساس معیارهای یک مسئله ریاضی طبقه‌بندی شد. وظایفی که این معیارها را نداشتند (وظایف غیرمسئله‌ای) با رویکرد استقرایی دسته‌بندی شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که معلمان پیش‌خدمت در مسئله‌سازی با چالش مواجه بودند و اکثریت وظایف به عنوان غیرقابل حل یا رویه‌ای طبقه‌بندی شدند. تحلیل‌ها شکاف‌هایی را در دانش محتوایی ریاضی و توانایی نگارش ریاضی معلمان پیش‌خدمت آشکار ساخت. یافته‌ها نشان می‌دهد که توانایی‌های معلمان پیش‌خدمت در مسئله‌سازی ریاضی نیازمند توسعه است تا تجربه‌های یادگیرندگان در حل مسئله در کلاس‌های دوره متوسطه بهبود یابد.

This study examined the efficacy of a deep-learning pedagogy-based electrical installation practicum job sheet (DLPJ) in fostering students' learning autonomy within the context of technical and vocational education and training (TVET). The evolving demands of the TVET industry necessitate graduates who possess technical skills and demonstrate the capacity for independent learning, reflective practice, and adaptive problem-solving. Employing a convergent mixed-methods design grounded in deep learning pedagogy and self-regulated learning theory, this study investigated this phenomenon using a sample of 64 undergraduate students enrolled in an electrical installation practicum course. Data collection involved the administration of the Learning Autonomy Scale at both the pretest and posttest stages, with analysis conducted through analysis of covariance and mixed analysis of variance. Qualitative data were gathered via semi-structured interviews to gain insights into students' learning experiences and perceptions. The findings indicated a significant enhancement in learning autonomy among students utilizing the DLPJ, with very large effect sizes reflecting substantial improvements in planning, monitoring, and self-evaluation. Qualitative data further suggested increased reflective thinking and confidence in task performance, as well as greater independence in resolving practical electrical installation challenges. These results suggest that integrating reflective inquiry, conceptual thinking, and self-reflection into laboratory lessons can effectively merge cognitive and psychomotor learning in vocational training programs. The study concludes that immersive learning pedagogy can transform traditional procedural job sheet into autonomy-focused learning tools, offering a practical instructional model for preparing flexible and work-ready graduates in the technology and vocational education sectors.

این پژوهش اثربخشی برگه کار عملی نصب تأسیسات الکتریکی مبتنی بر پداگوژی یادگیری عمیق (DLPJ) را در پرورش خودمختاری یادگیری دانشجویان در زمینه آموزش و پرورش فنی و حرفه‌ای (TVET) مورد بررسی قرار داد. نیازهای در حال تحول صنعت TVET مستلزم فارغ‌التحصیلانی است که علاوه بر مهارت‌های فنی، توانایی یادگیری مستقل، تمرین تأملی و حل مسئله تطبیقی را نیز دارا باشند. با بهره‌گیری از طرح آمیخته همگرا مبتنی بر پداگوژی یادگیری عمیق و نظریه یادگیری خودتنظیمی، این پژوهش با نمونه‌ای متشکل از ۶۴ دانشجوی کارشناسی ثبت‌نام‌شده در درس عملی نصب تأسیسات الکتریکی انجام شد. گردآوری داده‌ها از طریق اجرای مقیاس خودمختاری یادگیری در مراحل پیش‌آزمون و پس‌آزمون صورت گرفت و تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس و تحلیل واریانس آمیخته انجام شد. داده‌های کیفی نیز از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته جهت کسب بینش نسبت به تجارب و ادراکات یادگیری دانشجویان گردآوری گردید. یافته‌ها نشان داد که استفاده از DLPJ منجر به افزایش معنادار خودمختاری یادگیری در دانشجویان شده است، به‌طوری که اندازه اثر بسیار بزرگ، بهبود چشمگیری را در برنامه‌ریزی، پایش و خودارزیابی نشان داد. داده‌های کیفی نیز حاکی از افزایش تفکر تأملی و اعتماد به نفس در انجام وظایف و همچنین استقلال بیشتر در حل چالش‌های عملی نصب تأسیسات الکتریکی بود. این نتایج نشان می‌دهد که ادغام پرسشگری تأملی، تفکر مفهومی و خودبازتابی در دروس آزمایشگاهی می‌تواند یادگیری شناختی و روان‌حرکتی را در برنامه‌های آموزش فنی و حرفه‌ای به‌طور مؤثری تلفیق کند. پژوهش نتیجه می‌گیرد که پداگوژی یادگیری فراگیر می‌تواند برگه کار عملی سنتی را به ابزاری متمرکز بر خودمختاری یادگیری تبدیل کند و مدل آموزشی عملی برای آماده‌سازی فارغ‌التحصیلان منعطف و آماده به کار در بخش آموزش فناوری و فنی و حرفه‌ای ارائه دهد.

This study examined the use of Project-Based Learning (PBL) in undergraduate STEM courses at a Hispanic-Serving Institution, focusing on the development of problem-solving, critical thinking, and teamwork skills. The sample included a high proportion of Hispanic students. Across four semesters, students (n = 332) completed self-report retrospective pretest and posttest surveys; results indicated significant gains in all three skill areas, with effect sizes in the small to moderate range (Cohen’s d = 0.23–0.30). Findings indicate that participation in PBL was associated with measurable, though incremental, improvements in skills central to STEM learning. Future work should incorporate longitudinal designs, cross-institutional comparisons, and performance-based assessments.

این مطالعه به بررسی استفاده از یادگیری مبتنی بر پروژه (PBL) در دوره‌های کارشناسی STEM در یک مؤسسه خدمت‌رسان به دانشجویان اسپانیایی‌تبار پرداخته است و بر توسعه مهارت‌های حل مسئله، تفکر انتقادی و کار تیمی تمرکز دارد. نمونه شامل نسبت بالایی از دانشجویان اسپانیایی‌تبار بود. در طول چهار نیم‌سال تحصیلی، دانشجویان (n = 332) پرسشنامه‌های خودگزارشی پیش‌آزمون و پس‌آزمون بازنگری‌شده را تکمیل کردند؛ نتایج نشان داد که در هر سه حوزه مهارتی، افزایش معناداری مشاهده شد و اندازه اثر در دامنه کوچک تا متوسط قرار داشت (Cohen’s d = 0.23–0.30). یافته‌ها نشان می‌دهد که مشارکت در PBL با بهبودهای قابل اندازه‌گیری، هرچند تدریجی، در مهارت‌های محوری یادگیری STEM همراه بوده است. پژوهش‌های آتی باید از طرح‌های طولی، مقایسه‌های بین‌مؤسسه‌ای و ارزیابی‌های مبتنی بر عملکرد بهره گیرند.

Purpose of the study: This study aims to examine the effect of STEAM-based learning (Science, Technology, Engineering, Arts, and Mathematics) on elementary school students’ creativity in mathematics through an analysis of relevant scientific literature. Methodology: This study employed a literature review method. Data were obtained from various national and international journals, conference proceedings, and other scientific sources discussing STEAM-based learning and students’ creativity in mathematics education. The data were analyzed descriptively to identify the main findings related to the research topic. Main Findings: The review indicates that STEAM-based learning has a positive effect on the creativity of elementary school students. The integration of science, technology, engineering, arts, and mathematics enhances students’ creative thinking, problem-solving, collaboration, and ability to generate innovative ideas in solving mathematical problems. Project-based and contextual learning emerged as key factors supporting the development of students’ creativity. Novelty/Originality of this study: The novelty of this study lies in synthesizing findings from various studies on the implementation of STEAM-based learning in elementary school mathematics education. This synthesis provides a more comprehensive understanding of the contribution of the STEAM approach to the development of students’ creativity and its implications for mathematics teaching practices in elementary schools.

هدف مطالعه: هدف این پژوهش بررسی تأثیر یادگیری مبتنی بر STEAM (علوم، فناوری، مهندسی، هنر و ریاضیات) بر خلاقیت دانش‌آموزان دبستانی در ریاضیات از طریق تحلیل ادبیات علمی مرتبط است. روش‌شناسی: این پژوهش از روش مرور ادبیات استفاده کرده است. داده‌ها از منابع مختلفی شامل مجلات ملی و بین‌المللی، مجموعه مقالات همایش‌ها و سایر منابع علمی که به یادگیری مبتنی بر STEAM و خلاقیت دانش‌آموزان در آموزش ریاضیات پرداخته‌اند، گردآوری شده‌اند. داده‌ها به صورت توصیفی تحلیل شدند تا یافته‌های اصلی مرتبط با موضوع پژوهش شناسایی شوند. یافته‌های اصلی: مرور انجام‌شده نشان می‌دهد که یادگیری مبتنی بر STEAM تأثیر مثبتی بر خلاقیت دانش‌آموزان دبستانی دارد. ادغام علوم، فناوری، مهندسی، هنر و ریاضیات موجب ارتقای تفکر خلاق، حل مسئله، همکاری و توانایی تولید ایده‌های نوآورانه در حل مسائل ریاضی توسط دانش‌آموزان می‌شود. یادگیری مبتنی بر پروژه و یادگیری زمینه‌محور به عنوان عوامل کلیدی در حمایت از رشد خلاقیت دانش‌آموزان شناسایی شدند. نوآوری/اصالت پژوهش: نوآوری این پژوهش در تلفیق یافته‌های مطالعات مختلف درباره اجرای یادگیری مبتنی بر STEAM در آموزش ریاضیات دبستانی است. این تلفیق، درک جامع‌تری از نقش رویکرد STEAM در توسعه خلاقیت دانش‌آموزان و پیامدهای آن برای شیوه‌های تدریس ریاضیات در مدارس ابتدایی ارائه می‌دهد.

Purpose of the study: This study aims to examine patterns of STEAM integration in the Pancasila Student Profile Strengthening Project (P5) and to identify its benefits, challenges, and implications for project-based learning design within the Merdeka Curriculum. Methodology: A Systematic Literature Review was conducted on relevant articles published between 2020 and 2025. Searches were performed through Google Scholar, Garuda, andSinta using keywords related to P5, STEAM, and the Merdeka Curriculum. Based on the inclusion and exclusion criteria, 12 articles were selected, categorized, and analyzed descriptively and comparatively Main Findings: The review shows that contextual P5 activities support mutual cooperation, independence, creativity, communication, and responsibility, while STEAM supports creativity, critical thinking, problem solving, scientific curiosity, and 4C skills. The clearest direct evidence of integration was found in entrepreneurship and local-wisdom themes, with teacher readiness and balanced representation of STEAM elements emerging as the main challenges Novelty/Originality of this study: This review integrates findings from P5 and STEAM studies to map their points of convergence more systematically. Its novelty lies in identifying theme-based integration patterns, implementation success factors, and limitations in direct empirical evidence, thereby providing a basis for future STEAM-based P5 design and research

هدف مطالعه: این مطالعه با هدف بررسی الگوهای ادغام STEAM در پروژه تقویت پروفایل دانش‌آموز پاندسیلا (P5) و شناسایی مزایا، چالش‌ها و پیامدهای آن برای طراحی یادگیری مبتنی بر پروژه در چارچوب برنامه درسی مردکا انجام شده است. روش‌شناسی: مرور نظام‌مند ادبیات پژوهش بر روی مقالات مرتبط منتشرشده بین سال‌های 2020 تا 2025 صورت گرفت. جستجوها از طریق Google Scholar، Garuda و Sinta با استفاده از کلیدواژه‌های مرتبط با P5، STEAM و برنامه درسی مردکا انجام شد. بر اساس معیارهای ورود و خروج، 12 مقاله انتخاب، دسته‌بندی و به صورت توصیفی و مقایسه‌ای تحلیل شدند. یافته‌های اصلی: مرور انجام‌شده نشان می‌دهد که فعالیت‌های زمینه‌ای P5 از همکاری متقابل، استقلال، خلاقیت، ارتباط و مسئولیت‌پذیری حمایت می‌کنند، در حالی که STEAM از خلاقیت، تفکر انتقادی، حل مسئله، کنجکاوی علمی و مهارت‌های 4C پشتیبانی می‌کند. شواهد مستقیم و روشن ادغام عمدتاً در موضوعات کارآفرینی و حکمت بومی مشاهده شد و آمادگی معلمان و نمایندگی متوازن عناصر STEAM به عنوان چالش‌های اصلی مطرح گردید. نوآوری/اصالت مطالعه: این مرور یافته‌های مطالعات P5 و STEAM را برای ترسیم نقاط همگرایی آن‌ها به صورت نظام‌مند ادغام می‌کند. نوآوری آن در شناسایی الگوهای ادغام مبتنی بر موضوع، عوامل موفقیت اجرا و محدودیت‌های شواهد تجربی مستقیم است و بدین ترتیب مبنایی برای طراحی و پژوهش‌های آتی مبتنی بر P5 و STEAM فراهم می‌آورد.

Selecting mathematical problems requires teachers to anticipate students’ learning needs and motivational responses. Understanding how teachers judge students’ motivation across problem types is essential for effective instructional design. However, little is known about the accuracy of such judgments or their relationship to teachers’ own motivational perceptions. This study replicates the work of Böswald and Schukajlow ( 2023 ), who investigated how pre-service teachers judge students’ task value and self-efficacy across problems differing in their degree of contextualisation. Extending the original design—which contrasted pre-service teachers’ self-ratings with judgments of hypothetical students—we included a sample of sixth-grade students and revised the mathematical content to focus on area measurement. This three-perspective design enables a comparison of task-related motivation and provides insights into how motivational appraisals vary by problem type. We address four research questions concerning how pre-service teachers (via self-ratings and diagnostic judgments) and students rate task value and self-efficacy for problems differing in their degree of contextualisation, and whether these ratings differ across perspectives. A total of 154 pre-service teachers and 160 sixth-grade students rated their perceived task value and self-efficacy for 12 problems, and 222 pre-service teachers judged these attributes for hypothetical students solving the same problems. Analyses confirm that problem type influences both motivational constructs across perspectives and that pre-service teachers’ perceived motivation relates to their diagnostic judgments. The study contributes to research on diagnostic competence and underscores the importance of replication for confirming and extending findings in mathematics education.

انتخاب مسائل ریاضی مستلزم آن است که معلمان نیازهای یادگیری و واکنش‌های انگیزشی دانش‌آموزان را پیش‌بینی کنند. درک نحوه قضاوت معلمان درباره انگیزش دانش‌آموزان در انواع مختلف مسائل برای طراحی مؤثر آموزشی ضروری است. با این حال، اطلاعات اندکی درباره دقت این قضاوت‌ها یا رابطه آن‌ها با برداشت‌های انگیزشی خود معلمان وجود دارد. این مطالعه کار Böswald و Schukajlow (2023) را تکرار می‌کند که در آن بررسی شد چگونه معلمان پیش‌خدمت ارزش تکلیف و خودکارآمدی دانش‌آموزان را در مسائل با درجات مختلف زمینه‌مندی ارزیابی می‌کنند. با گسترش طرح اصلی—که در آن خودارزیابی معلمان پیش‌خدمت با قضاوت درباره دانش‌آموزان فرضی مقایسه شده بود—ما نمونه‌ای از دانش‌آموزان پایه ششم را نیز وارد کردیم و محتوای ریاضی را به سنجش مساحت تغییر دادیم. این طرح سه‌وجهی امکان مقایسه انگیزش مرتبط با تکلیف را فراهم می‌کند و بینشی درباره چگونگی تغییر ارزیابی‌های انگیزشی بر اساس نوع مسئله ارائه می‌دهد. ما به چهار پرسش پژوهشی می‌پردازیم که در آن‌ها بررسی می‌شود معلمان پیش‌خدمت (از طریق خودارزیابی و قضاوت تشخیصی) و دانش‌آموزان چگونه ارزش تکلیف و خودکارآمدی را برای مسائلی با درجات مختلف زمینه‌مندی ارزیابی می‌کنند و آیا این ارزیابی‌ها در دیدگاه‌های مختلف تفاوت دارند یا خیر. در مجموع، ۱۵۴ معلم پیش‌خدمت و ۱۶۰ دانش‌آموز پایه ششم ارزش تکلیف و خودکارآمدی ادراک‌شده خود را برای ۱۲ مسئله ارزیابی کردند و ۲۲۲ معلم پیش‌خدمت این ویژگی‌ها را برای دانش‌آموزان فرضی که همان مسائل را حل می‌کردند، قضاوت کردند. تحلیل‌ها تأیید می‌کنند که نوع مسئله هر دو سازه انگیزشی را در دیدگاه‌های مختلف تحت تأثیر قرار می‌دهد و انگیزش ادراک‌شده معلمان پیش‌خدمت با قضاوت‌های تشخیصی آن‌ها مرتبط است. این مطالعه به پژوهش‌های حوزه شایستگی تشخیصی کمک می‌کند و اهمیت تکرار را برای تأیید و گسترش یافته‌ها در آموزش ریاضی برجسته می‌کند.

Science, technology, engineering, and mathematics (STEM) education has become central to Africa’s development aspirations and technological transformation. However, persistent gaps in scientific capability, technological agency, and innovation outcomes continue to widen. This article examines how global science and technology (S&T) asymmetry shapes African STEM education systems: structurally, institutionally, and epistemically. Using a conceptual analytical approach, the study analyzes how inherited institutional cultures and structures, economic constraints, epistemic hierarchies, and emerging digital dependencies converge to influence STEM education systems across the continent. The analysis is organized around four interconnected domains: systemic foundations, curriculum packages, human capital, and innovation ecosystems. Across these domains, the findings show that African STEM education systems are deeply embedded in externally shaped policy frameworks, donor-driven priorities, and global benchmarking regimes. At the policy level, reliance on imported models and weak coordination undermines long-term system building. At the practice level, fragile institutional capacity, inadequate funding and infrastructure, talent loss, and fragmented innovation systems constrain meaningful implementation. These conditions weaken the capacity of STEM education to inspire learners, support teachers, foster technological agency, and connect scientific learning to local problem-solving and development pathways. Drawing on illustrative country cases and development experiences from non-African contexts, the article argues that Africa’s STEM education challenges are primarily structural and institutional. The paper concludes by outlining general pathways for strengthening African STEM education via reclaiming policy autonomy, ecosystem-based approaches, strategic public investment, and alignment with national and continental development priorities.

آموزش علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM) به محوریت آرمان‌های توسعه و تحول فناورانه آفریقا بدل شده است. با این حال، شکاف‌های ماندگار در توانمندی علمی، عاملیت فناورانه و پیامدهای نوآوری همچنان در حال گسترش است. این مقاله بررسی می‌کند که چگونه عدم‌تقارن جهانی علم و فناوری (S&T) به‌صورت ساختاری، نهادی و معرفتی بر نظام‌های آموزش STEM در آفریقا تأثیر می‌گذارد. با بهره‌گیری از رویکرد تحلیلی مفهومی، پژوهش حاضر تحلیل می‌کند که چگونه فرهنگ‌ها و ساختارهای نهادی به ارث رسیده، محدودیت‌های اقتصادی، سلسله‌مراتب معرفتی و وابستگی‌های نوظهور دیجیتال در هم می‌آمیزند تا بر نظام‌های آموزش STEM در سراسر قاره تأثیرگذار باشند. تحلیل در چهار حوزه به‌هم‌پیوسته سازمان یافته است: بنیان‌های نظام‌مند، بسته‌های درسی، سرمایه انسانی و زیست‌بوم‌های نوآوری. یافته‌ها در این حوزه‌ها نشان می‌دهد که نظام‌های آموزش STEM در آفریقا عمیقاً در چارچوب‌های سیاستی شکل‌گرفته از خارج، اولویت‌های مبتنی بر کمک‌های بین‌المللی و رژیم‌های ارزیابی جهانی جای گرفته‌اند. در سطح سیاست‌گذاری، اتکاء به الگوهای وارداتی و ضعف هماهنگی، ساختارسازی بلندمدت نظام را تضعیف می‌کند. در سطح عمل، ظرفیت نهادی شکننده، تأمین مالی و زیرساخت ناکافی، فرار استعداد و نظام‌های نوآوری پراکنده، اجرای معنادار را محدود می‌سازد. این شرایط، توان آموزش STEM را برای الهام‌بخشی به یادگیرندگان، حمایت از معلمان، تقویت عاملیت فناورانه و پیوند یادگیری علمی با حل مسائل محلی و مسیرهای توسعه تضعیف می‌کند. با بهره‌گیری از نمونه‌های کشوری و تجارب توسعه‌ای از زمینه‌های غیرآفریقایی، مقاله استدلال می‌کند که چالش‌های آموزش STEM در آفریقا عمدتاً ساختاری و نهادی است. در پایان، مسیرهای کلی برای تقویت آموزش STEM در آفریقا از طریق بازپس‌گیری خودمختاری سیاستی، رویکردهای مبتنی بر زیست‌بوم، سرمایه‌گذاری راهبردی دولتی و همسویی با اولویت‌های توسعه ملی و قاره‌ای ترسیم می‌شود.

Purpose: Learning through games in education allows students to learn in an interactive environment while having fun, making logical inferences, and solving problems. The games are created by arranging numbers in 3x3 squares using consecutive terms of a fixed, increasing number pattern so that the sums of the numbers horizontally, vertically, and diagonally are equal. While playing the games, skills such as establishing relationships between numbers, performing operations, reasoning, and recognizing patterns are used. This study aims to reveal the knowledge, skills, and thoughts acquired by students regarding intelligence and reasoning games obtained from consecutive terms of number patterns with constant differences, by consulting their opinions. Method: The research was conducted using case study design, a qualitative research method. Four participants were selected from different schools at each grade level, from 5th to 8th grade. A semi-structured interview form developed by the researcher was applied in the study. The data obtained were analyzed using content analysis, which is more commonly preferred in qualitative research and provides detailed information. Findings: It was observed that students initially struggled to decipher the strategy of the games, but as the games progressed, they arrived at the solution by discovering the correct strategy. Some students developed similar games using close or distant consecutive terms of new number patterns. Conclusion: As a result, interviews with students who played the game revealed that they acquired skills such as problem-solving, establishing relationships between numbers, discovering number patterns, making logical inferences, reasoning, and performing calculations.

هدف: یادگیری از طریق بازی‌ها در آموزش به دانش‌آموزان این امکان را می‌دهد که در محیطی تعاملی ضمن لذت بردن، استنتاج منطقی انجام دهند و مسائل را حل کنند. این بازی‌ها با چیدمان اعداد در مربع‌های ۳×۳ با استفاده از جملات متوالی یک الگوی عددی ثابت و افزایشی به گونه‌ای ساخته می‌شوند که مجموع اعداد در سطرها، ستون‌ها و قطرها برابر باشد. در حین انجام بازی‌ها، مهارت‌هایی مانند برقراری ارتباط بین اعداد، انجام عملیات، استدلال و شناسایی الگوها به کار گرفته می‌شود. این پژوهش با هدف آشکار ساختن دانش، مهارت‌ها و افکاری که دانش‌آموزان در خصوص بازی‌های هوش و استدلال مبتنی بر جملات متوالی الگوهای عددی با اختلاف ثابت کسب کرده‌اند، از طریق اخذ نظرات آنان انجام شده است. روش: این پژوهش با استفاده از طرح مطالعه موردی، که روشی کیفی است، انجام شد. چهار شرکت‌کننده از مدارس مختلف در هر پایه تحصیلی از پایه پنجم تا هشتم انتخاب شدند. در این مطالعه از فرم مصاحبه نیمه‌ساختاریافته که توسط پژوهشگر تدوین شده بود، استفاده شد. داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از تحلیل محتوا که در پژوهش‌های کیفی رایج‌تر است و اطلاعات دقیقی ارائه می‌دهد، تحلیل شدند. یافته‌ها: مشاهده شد که دانش‌آموزان در ابتدا برای کشف راهبرد بازی‌ها با دشواری مواجه بودند، اما با پیشرفت بازی‌ها، با کشف راهبرد صحیح به راه‌حل دست یافتند. برخی دانش‌آموزان بازی‌های مشابهی با استفاده از جملات متوالی نزدیک یا دور الگوهای عددی جدید طراحی کردند. نتیجه‌گیری: در نهایت، مصاحبه با دانش‌آموزانی که بازی را انجام دادند نشان داد که آن‌ها مهارت‌هایی مانند حل مسئله، برقراری ارتباط بین اعداد، کشف الگوهای عددی، انجام استنتاج منطقی، استدلال و انجام محاسبات را کسب کرده‌اند.

This study aims to describe the psychological well-being of university students undertaking an internship in the Public Relations unit at Solo Technopark. A descriptive qualitative approach was employed to explore participants’ experiences during the transition from an academic environment to a professional workplace. Data were collected through semi-structured interviews, observation, and documentation involving six student interns and one field supervisor. Data were analyzed through data reduction, data display, and conclusion drawing, while credibility was strengthened through source and technique triangulation. The findings indicate that psychological well-being developed gradually throughout the internship. In the self-acceptance dimension, students became more aware of their strengths and limitations and learned to use feedback as a basis for improvement. Positive relations were reflected in open communication, teamwork, and support from supervisors and colleagues. Autonomy appeared through increasing ability to complete tasks, prioritize work, and make simple decisions. Environmental mastery developed through adaptation to workplace rules, routines, targets, and time demands. Purpose in life was reflected in students’ efforts to gain practical experience and prepare for future careers. Personal growth emerged through improvements in communication, responsibility, discipline, time management, problem solving, and professional skills. Overall, internship experience provided a meaningful context for strengthening students’ psychological well-being, although several competencies still require continued development. Keywords: psychological well-being, university students, internship, public relations, Solo Technopark

هدف این پژوهش توصیف بهزیستی روان‌شناختی دانشجویانی است که دوره کارآموزی خود را در واحد روابط عمومی Solo Technopark می‌گذرانند. رویکرد کیفی توصیفی به منظور بررسی تجارب شرکت‌کنندگان در گذار از محیط دانشگاهی به محیط حرفه‌ای به کار گرفته شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، مشاهده و مستندسازی با مشارکت شش دانشجوی کارآموز و یک سرپرست میدانی گردآوری شد. تحلیل داده‌ها از طریق کاهش داده، نمایش داده و نتیجه‌گیری انجام گرفت و اعتبار نتایج با استفاده از مثلث‌سازی منابع و روش‌ها تقویت شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که بهزیستی روان‌شناختی به تدریج در طول دوره کارآموزی توسعه یافته است. در بعد پذیرش خود، دانشجویان نسبت به نقاط قوت و محدودیت‌های خود آگاهی بیشتری پیدا کردند و یاد گرفتند بازخوردها را به عنوان مبنایی برای بهبود به کار گیرند. روابط مثبت در قالب ارتباط باز، کار تیمی و حمایت سرپرستان و همکاران منعکس شد. خودمختاری از طریق افزایش توانایی در انجام وظایف، اولویت‌بندی کارها و اتخاذ تصمیمات ساده ظاهر شد. تسلط بر محیط از طریق سازگاری با قوانین، روال‌ها، اهداف و الزامات زمانی محیط کار شکل گرفت. هدفمندی در زندگی در تلاش دانشجویان برای کسب تجربه عملی و آمادگی برای مشاغل آینده نمود یافت. رشد فردی از طریق بهبود مهارت‌های ارتباطی، مسئولیت‌پذیری، انضباط، مدیریت زمان، حل مسئله و مهارت‌های حرفه‌ای پدیدار شد. به طور کلی، تجربه کارآموزی زمینه معناداری برای تقویت بهزیستی روان‌شناختی دانشجویان فراهم کرد، هرچند برخی شایستگی‌ها همچنان نیازمند توسعه بیشتر هستند.

Traditional pedagogy in Indonesian pondok pesantren, organised around teacher-centred transmission and extensive memorisation, has long secured moral formation and mastery of classical Islamic texts, yet contemporary professional roles for Muslim graduates additionally require analysis, evidence-based evaluation, and principled problem-solving. This study examined how the systematic introduction of constructivist pedagogy shaped the development of critical thinking among santriwati in professional-track programmes at Pondok Pesantren Putri ‘Aisyah Kempek, Cirebon. A convergent parallel mixed-methods case study was conducted over six months during the even semester of 2024/2025, with the qualitative strand as the dominant component. Data comprised fourteen semi-structured interviews with six ustadzah and eight santriwati, twenty-four non-participant classroom observations, document analysis of lesson plans and reflective journals, and rubric scoring of forty-five paired student work samples using an instrument adapted from Facione’s critical thinking framework. Qualitative data were analysed through reflexive thematic analysis and rubric data descriptively. Four themes emerged: a shift from knowledge reception to collaborative construction; professionally situated critical capacities; negotiation of cultural and theological tension resolved through a hybrid model; and gendered dimensions of critical thinking in a putri setting. Rubric means rose from 2.2 to 3.4 on a four-point scale, with the largest gains in self-regulation and analysis. The study concludes that constructivist strategies framed as instruments of tadabbur and collectively accountable ijtihad can be integrated into traditional pesantren professional education without displacing its epistemological commitments, and that the theological reframing rather than the techniques themselves is what makes integration workable.

پداگوژی سنتی در پوندک پیامبر اندونزی، که بر محور انتقال معلم‌محور و حفظ گسترده مطالب سازمان یافته است، مدت‌هاست که تضمین‌کننده تربیت اخلاقی و تسلط بر متون کلاسیک اسلامی بوده است؛ با این حال، نقش‌های حرفه‌ای معاصر برای فارغ‌التحصیلان مسلمان علاوه بر این، نیازمند تحلیل، ارزیابی مبتنی بر شواهد و حل مسئله اصول‌محور است. این پژوهش بررسی کرد که چگونه معرفی نظام‌مند پداگوژی سازنده‌گرا، توسعه تفکر انتقادی را در میان سنترِواتی‌های برنامه‌های حرفه‌ای در حوزه علمیه دخترانه ‘Aisyah Kempek، چیرِبون شکل داد. یک مطالعه موردی آمیخته همگرا به مدت شش ماه در طول نیم‌سال زوج ۲۰۲۴/۲۰۲۵ انجام شد که بخش کیفی، مؤلفه غالب بود. داده‌ها شامل چهارده مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با شش استادزه و هشت سنترِواتی، بیست‌وچهار مشاهده کلاسی بدون مشارکت، تحلیل اسناد برنامه‌های درسی و ژورنال‌های تأملی، و نمره‌دهی روبریک به چهل‌وپنج نمونه کار دانش‌آموزی جفت‌شده با استفاده از ابزاری اقتباس‌شده از چارچوب تفکر انتقادی Facione بود. داده‌های کیفی از طریق تحلیل تماتیک بازتابی و داده‌های روبریک به صورت توصیفی تحلیل شدند. چهار تم استخراج شد: گذار از دریافت دانش به ساخت مشترک؛ ظرفیت‌های انتقادی با موقعیت حرفه‌ای؛ مذاکره تنش‌های فرهنگی و الهیاتی که از طریق یک مدل ترکیبی حل شد؛ و ابعاد جنسیتی تفکر انتقادی در محیط دخترانه. میانگین‌های روبریک از ۲.۲ به ۳.۴ در مقیاس چهار امتیازی افزایش یافت، با بیشترین رشد در خودتنظیمی و تحلیل. پژوهش نتیجه می‌گیرد که راهبردهای سازنده‌گرا، زمانی که به عنوان ابزار تدبر و اجتهاد جمعی مسئولانه چارچوب‌بندی شوند، می‌توانند در آموزش حرفه‌ای سنتی حوزه علمیه بدون جابجایی تعهدات معرفت‌شناختی آن ادغام شوند و این بازتعریف الهیاتی است، نه صرفاً تکنیک‌ها، که امکان‌پذیری ادغام را فراهم می‌کند.

This descriptive qualitative study aims to analyze the integration of Problem-Based Learning (PBL) and mobile technology in enhancing critical thinking skills within chemistry education. Utilizing a Systematic Literature Review (SLR) method guided by the PRISMA protocol, a systematic search was conducted across the Scopus database, filtering 1,817 initial articles down to 14 studies that met the inclusion criteria. The review findings indicate that the use of mobile learning, such as 3D MAR applications and interactive Android e-modules, contributes positively to students' spatial visualization skills. Meanwhile, the implementation of PBL models, such as Socratic-PBL, is shown to cultivate scientific argumentation and in-depth problem-solving skills. However, the literature synthesis reveals a significant instructional gap; most studies apply mobile technology and PBL in isolation, with only 14.3% integrating both approaches. Spatial visualization technologies like Mobile Augmented Reality (MAR) have not been empirically integrated into structured PBL inquiry syntaxes. This study concludes with the vital importance of designing future mobile learning platforms that combine contextual PBL syntaxes with interactive 3D visualizations to comprehensively facilitate students' cognitive reasoning.

این مطالعه کیفی توصیفی با هدف تحلیل ادغام یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) و فناوری سیار در ارتقای مهارت‌های تفکر انتقادی در آموزش شیمی انجام شده است. با بهره‌گیری از روش مرور نظام‌مند متون (SLR) و با راهنمایی پروتکل PRISMA، جستجوی نظام‌مندی در پایگاه داده Scopus صورت گرفت که از میان ۱۸۱۷ مقاله اولیه، ۱۴ مطالعه واجد شرایط وارد تحلیل شدند. یافته‌های مرور نشان می‌دهد که استفاده از یادگیری سیار، مانند برنامه‌های ۳D MAR و ماژول‌های الکترونیکی تعاملی اندروید، تأثیر مثبتی بر مهارت‌های تجسم فضایی دانش‌آموزان دارد. در همین حال، اجرای مدل‌های PBL مانند Socratic-PBL باعث پرورش استدلال علمی و مهارت‌های حل مسئله عمیق می‌شود. با این حال، سنتز ادبیات پژوهش‌ها شکاف قابل توجهی را در آموزش نشان می‌دهد؛ اکثر مطالعات فناوری سیار و PBL را به صورت مجزا به کار برده‌اند و تنها ۱۴.۳٪ هر دو رویکرد را به طور همزمان ادغام کرده‌اند. فناوری‌های تجسم فضایی مانند Mobile Augmented Reality (MAR) به طور تجربی در ساختارهای جستجوی PBL ساختاریافته ادغام نشده‌اند. این مطالعه با تأکید بر اهمیت اساسی طراحی پلتفرم‌های آینده یادگیری سیار که نحوهای PBL زمینه‌مند را با تجسم‌های تعاملی سه‌بعدی ترکیب می‌کنند، به منظور تسهیل جامع استدلال شناختی دانش‌آموزان، به پایان می‌رسد.

Developing creative competencies has become a major priority in primary education, yet existing studies have primarily examined the effectiveness of Social-Emotional Learning (SEL) and Problem-Based Learning (PBL) independently, offering limited explanation of the mechanisms through which these approaches jointly foster creativity. This study developed and evaluated a Mechanism-Based Social-Emotional Problem-Based Learning (MB-SEPBL) model that conceptualises socio-emotional competencies as the central mechanisms linking authentic problem-solving experiences with creative competency development. A quasi-experimental pretest–posttest non-equivalent control group design was employed involving 180 primary school students from three Indonesian public schools, comprising an experimental group (n = 90) and a control group (n = 90). Students in the experimental group received MB-SEPBL instruction, whereas the control group followed conventional teacher-centred learning. Data were analysed using descriptive statistics, independent-samples t -tests, ANCOVA, Linear Mixed-Effects Modelling, Hedges’ g , and bootstrap mediation analysis (5,000 resamples). Baseline equivalence indicated no significant pre-intervention differences between groups ( t (178) = −0.69, p = .493). After controlling for baseline performance, ANCOVA demonstrated a highly significant intervention effect ( F (1,177) = 334.75, p < .001, partial η 2 = .654), while the Linear Mixed-Effects Model confirmed a significant Group × Time interaction (β = 7.93, p < .001). The intervention produced a large posttest effect (Hedges’ g = 0.90) and a very large gain effect (Hedges’ g = 2.73). Bootstrap mediation analysis further identified a significant indirect effect (3.21, 95% CI = 2.48–4.07, p < .001), supporting the proposed socio-emotional learning mechanism. These findings demonstrate that MB-SEPBL not only substantially improves primary school students’ creative competencies but also provides a mechanism-based explanation of how authentic problem solving, socio-emotional activation, collaborative inquiry, and reflective knowledge construction interact to generate creative learning outcomes.

توسعه شایستگی‌های خلاق به یکی از اولویت‌های اصلی در آموزش ابتدایی تبدیل شده است، اما مطالعات موجود عمدتاً اثربخشی یادگیری اجتماعی‌-هیجانی (SEL) و یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) را به طور مستقل بررسی کرده‌اند و توضیح محدودی درباره سازوکارهایی که از طریق آن‌ها این رویکردها به طور مشترک خلاقیت را پرورش می‌دهند، ارائه داده‌اند. این پژوهش مدل یادگیری مبتنی بر مسئله اجتماعی‌-هیجانی مبتنی بر سازوکار (MB-SEPBL) را توسعه داده و ارزیابی کرده است که در آن شایستگی‌های اجتماعی‌-هیجانی به عنوان سازوکارهای مرکزی پیونددهنده تجارب حل مسئله اصیل با توسعه شایستگی‌های خلاق مفهوم‌سازی شده‌اند. طرح شبه‌آزمایشی پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل غیرمعادل با مشارکت ۱۸۰ دانش‌آموز دبستانی از سه مدرسه دولتی اندونزی، شامل گروه آزمایش (n = 90) و گروه کنترل (n = 90) اجرا شد. دانش‌آموزان گروه آزمایش آموزش MB-SEPBL را دریافت کردند، در حالی که گروه کنترل از روش تدریس سنتی معلم‌محور پیروی کردند. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون t مستقل، ANCOVA، مدل‌سازی خطی اثرات آمیخته، اندازه اثر Hedges’ g و تحلیل میانجی‌گری بوت‌استرپ (۵۰۰۰ بازنمونه‌گیری) تحلیل شدند. معادل بودن پایه‌ای نشان داد که بین گروه‌ها پیش از مداخله تفاوت معناداری وجود ندارد (t(178) = −0.69, p = .493). پس از کنترل عملکرد پایه، ANCOVA اثر مداخله بسیار معناداری را نشان داد (F(1,177) = 334.75, p < .001, partial η2 = .654)، در حالی که مدل خطی اثرات آمیخته تعامل معنادار گروه × زمان را تأیید کرد (β = 7.93, p < .001). مداخله منجر به اندازه اثر بزرگ در پس‌آزمون (Hedges’ g = 0.90) و اندازه اثر بسیار بزرگ در میزان پیشرفت (Hedges’ g = 2.73) شد. تحلیل میانجی‌گری بوت‌استرپ نیز اثر غیرمستقیم معناداری را شناسایی کرد (3.21, 95% CI = 2.48–4.07, p < .001) که از سازوکار یادگیری اجتماعی‌-هیجانی پیشنهادی حمایت می‌کند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که MB-SEPBL نه تنها شایستگی‌های خلاق دانش‌آموزان دبستانی را به طور قابل توجهی بهبود می‌بخشد، بلکه تبیینی مبتنی بر سازوکار از نحوه تعامل حل مسئله اصیل، فعال‌سازی اجتماعی‌-هیجانی، پژوهش مشارکتی و ساخت دانش تأملی برای ایجاد پیامدهای یادگیری خلاق ارائه می‌دهد.

Teacher education and professional development (PD) are central institutional mechanisms for strengthening instructional quality, yet their relevance may differ for teachers working within versus outside their formal fields of preparation. Using questionnaire data from 1,324 mathematics, science, and technology teachers participating in the Programme for International Student Assessment (PISA) 2022, this study examines associations between teacher preparation, PD, employment conditions, and instructional practices designed to foster critical thinking, problem solving, knowledge transfer, and self-regulated learning. Results indicate that pedagogically oriented PD, particularly learning focused on curriculum and classroom practice, is positively associated with greater use of higher-order instructional practices among both in-field and out-of-field teachers. Among out-of-field teachers, advanced academic qualifications are additionally associated with greater emphasis on higher-order instructional practices, challenging assumptions that teaching outside one’s field of preparation necessarily constrains instructional quality. Differences by contract status further suggest that employment conditions afford opportunities to enact these practices. Collectively, the findings extend research on out-of-field teaching by demonstrating that teacher learning opportunities and organizational conditions matter more for instructional practice than field alignment alone. The study offers policy-relevant evidence for designing teacher education, PD, and employment supports for increasingly diverse STEM teaching workforces.

آموزش معلمان و توسعه حرفه‌ای (PD) از مکانیزم‌های نهادی اصلی برای تقویت کیفیت تدریس به‌شمار می‌روند، اما اهمیت آن‌ها ممکن است برای معلمانی که در حوزه تخصصی خود یا خارج از آن فعالیت می‌کنند، متفاوت باشد. این پژوهش با استفاده از داده‌های پرسشنامه‌ای ۱۳۲۴ معلم ریاضی، علوم و فناوری که در برنامه ارزیابی بین‌المللی دانش‌آموزان (PISA) 2022 شرکت کرده‌اند، به بررسی ارتباط بین آمادگی معلمان، توسعه حرفه‌ای، شرایط استخدامی و شیوه‌های تدریس طراحی‌شده برای تقویت تفکر انتقادی، حل مسئله، انتقال دانش و یادگیری خودتنظیمی می‌پردازد. نتایج نشان می‌دهد که توسعه حرفه‌ای با رویکرد آموزشی، به‌ویژه یادگیری متمرکز بر برنامه درسی و عمل کلاسی، با استفاده بیشتر از شیوه‌های تدریس سطح‌بالا در میان معلمان درون‌حوزه و برون‌حوزه ارتباط مثبت دارد. در میان معلمان برون‌حوزه، مدارک تحصیلی پیشرفته نیز با تأکید بیشتر بر شیوه‌های تدریس سطح‌بالا همراه است و این امر فرضیات مربوط به اینکه تدریس خارج از حوزه تخصصی لزوماً کیفیت تدریس را محدود می‌کند، به چالش می‌کشد. تفاوت‌ها بر اساس وضعیت قرارداد استخدامی نیز نشان می‌دهد که شرایط شغلی فرصت‌هایی برای اجرای این شیوه‌ها فراهم می‌کند. در مجموع، یافته‌ها پژوهش‌ها درباره تدریس برون‌حوزه را گسترش داده و نشان می‌دهد که فرصت‌های یادگیری معلمان و شرایط سازمانی برای شیوه تدریس اهمیت بیشتری نسبت به هم‌راستایی حوزه تخصصی دارند. این مطالعه شواهد سیاست‌محور برای طراحی آموزش معلمان، توسعه حرفه‌ای و حمایت‌های استخدامی برای نیروی کار متنوع‌تر معلمان STEM ارائه می‌دهد.

This study aims to analyze the implementation of the Project Based Learning (PjBL) model and the collaboration skills of fourth-grade students at SDN 40 Kota Bima. This study employed a qualitative approach with a descriptive case study design. The research subjects consisted of the fourth-grade teacher and 27 students, with five students selected as interview informants. Data were collected through observation, interviews, and documentation, and analyzed through data reduction, data display, and conclusion drawing. Data validity was established through source and technique triangulation. The results showed that the implementation of PjBL consisted of six stages: determining the fundamental question, planning the project, preparing the schedule, monitoring project implementation, assessing the project results, and evaluating the learning experience. During the project of creating a dream garden plan based on square and rectangular materials, students' collaboration skills were demonstrated through cooperation, active and effective communication, division of tasks and responsibilities, mutual respect, and problem solving. However, student participation in these five aspects was not yet fully even, as some students still required guidance and assistance. The implementation of PjBL was supported by student enthusiasm, peer cooperation, teacher guidance, the availability of learning media and facilities, and school support. Meanwhile, the obstacles included limited time, differences in students' abilities, inactive students, limited tools and materials, and reading difficulties experienced by some students.

هدف این پژوهش، تحلیل اجرای الگوی یادگیری مبتنی بر پروژه (PjBL) و مهارت‌های همکاری دانش‌آموزان پایه چهارم دبستان SDN 40 شهر بیما است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با طرح مطالعه موردی توصیفی انجام شده است. شرکت‌کنندگان پژوهش شامل معلم پایه چهارم و ۲۷ دانش‌آموز بودند که پنج نفر از دانش‌آموزان به عنوان مطلعان مصاحبه انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه و مستندسازی گردآوری و با استفاده از کاهش داده‌ها، نمایش داده‌ها و نتیجه‌گیری تحلیل شدند. روایی داده‌ها از طریق مثلث‌سازی منبع و روش تأمین شد. نتایج نشان داد که اجرای PjBL شامل شش مرحله است: تعیین پرسش اساسی، برنامه‌ریزی پروژه، تهیه جدول زمان‌بندی، نظارت بر اجرای پروژه، ارزیابی نتایج پروژه و ارزیابی تجربه یادگیری. در جریان پروژه طراحی باغ رؤیایی بر اساس مفاهیم مربع و مستطیل، مهارت‌های همکاری دانش‌آموزان از طریق همکاری، ارتباط فعال و مؤثر، تقسیم وظایف و مسئولیت‌ها، احترام متقابل و حل مسئله نشان داده شد. با این حال، مشارکت دانش‌آموزان در این پنج جنبه هنوز به طور کامل یکنواخت نبود و برخی دانش‌آموزان همچنان به راهنمایی و کمک نیاز داشتند. اجرای PjBL با اشتیاق دانش‌آموزان، همکاری همسالان، راهنمایی معلم، در دسترس بودن رسانه‌ها و امکانات آموزشی و حمایت مدرسه همراه بود. در مقابل، موانع شامل محدودیت زمان، تفاوت در توانایی‌های دانش‌آموزان، غیرفعال بودن برخی دانش‌آموزان، محدودیت ابزار و مواد و مشکلات خواندن برخی دانش‌آموزان بود.

Critical thinking skills are among the essential competencies that must be developed in elementary school students to face the increasingly complex challenges of 21st-century life. The Science, Technology, Engineering, and Mathematics (STEM) approach emerges as an educational innovation that integrates four disciplines in an integrated, contextual, and problem-solving-oriented manner. This article aims to examine in depth the contribution of STEM-based learning to the critical thinking skills of elementary school students through a library research method. The study reviewed various scientific literature including national and international journal articles, educational textbooks, research reports, and relevant curriculum documents published between 2010 and 2024. The results indicate that STEM-based learning significantly contributes to the enhancement of students' critical thinking skills through several mechanisms: (1) encouraging students to identify and formulate problems systematically; (2) training analytical, evaluative, and synthetic skills through engineering design; (3) building scientific thinking habits through authentic projects; (4) developing evidence-based inference and argumentation skills; and (5) habituating self-reflection and self-regulation. All six aspects of critical thinking according to Facione are organically facilitated in STEM learning activities. This article concludes that STEM integration in elementary science learning is an effective and empirically proven strategy for building critical thinking foundations from an early age.

مهارت‌های تفکر انتقادی از جمله شایستگی‌های اساسی هستند که باید در دانش‌آموزان دبستانی برای مواجهه با چالش‌های فزاینده و پیچیده زندگی قرن بیست‌ویکم توسعه یابند. رویکرد علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM) به عنوان یک نوآوری آموزشی مطرح می‌شود که چهار حوزه مذکور را به صورت یکپارچه، زمینه‌مند و مسئله‌محور ادغام می‌کند. هدف این مقاله بررسی عمیق سهم یادگیری مبتنی بر STEM بر مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان دبستانی از طریق روش پژوهش کتابخانه‌ای است. در این مطالعه، متون علمی مختلف شامل مقالات مجلات ملی و بین‌المللی، کتاب‌های درسی آموزشی، گزارش‌های پژوهشی و اسناد برنامه‌درسی مرتبط که بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ منتشر شده‌اند، مرور شده است. نتایج نشان می‌دهد که یادگیری مبتنی بر STEM به طور معناداری به ارتقای مهارت‌های تفکر انتقادی دانش‌آموزان از طریق چندین سازوکار کمک می‌کند: (۱) تشویق دانش‌آموزان به شناسایی و صورت‌بندی نظام‌مند مسائل؛ (۲) تمرین مهارت‌های تحلیلی، ارزیابانه و ترکیبی از طریق طراحی مهندسی؛ (۳) ایجاد عادات تفکر علمی از طریق پروژه‌های اصیل؛ (۴) توسعه مهارت‌های استنتاج و استدلال مبتنی بر شواهد؛ و (۵) عادت‌دهی به خودبازتابی و خودتنظیمی. هر شش جنبه تفکر انتقادی بر اساس مدل Facione به طور ارگانیک در فعالیت‌های یادگیری STEM تسهیل می‌شود. این مقاله نتیجه می‌گیرد که ادغام STEM در آموزش علوم دبستانی، راهبردی مؤثر و اثبات‌شده تجربی برای بنیان‌گذاری تفکر انتقادی از سنین پایین است.

This study is motivated by the importance of strengthening elementary school students’ democratic character through Pancasila and Civic Education (PPKn) instruction. Teachers hold a strategic role in instilling democratic values, yet implementation still faces various challenges. This study aims to describe the teacher’s role, the strategies employed, and the supporting and inhibiting factors in strengthening students’ democratic character in Grade V PPKn learning. A descriptive qualitative approach was used at UPTD SD Negeri Perigi 03, South Tangerang City, with the principal, Grade V teachers, and Grade V students as subjects. Data were collected through observation, interviews, and documentation, then analyzed using Miles and Huberman’s interactive model (data reduction, data display, and conclusion drawing/verification), with validity ensured through triangulation. The results show that teachers fulfilled five roles – educator, facilitator, guide, motivator, and role model – through strategies such as group discussion and deliberation, presentation and question-answer sessions, contextual problem-solving, class-president election and democracy simulation, varied instructional media, and positive reinforcement. Supporting factors included school commitment, facilities, character-habituation programs, teacher competence, and student enthusiasm, while inhibiting factors included an unconducive classroom atmosphere, low student self-confidence, disrespectful peer behavior, and uneven participation. Sustained, synergistic efforts among teachers, learning strategies, and the school environment are needed for democratic character strengthening to proceed optimally and equitably.

این پژوهش با انگیزه اهمیت تقویت شخصیت دموکراتیک دانش‌آموزان دبستان از طریق آموزش مطالعات اجتماعی و آموزش شهروندی (PPKn) انجام شده است. معلمان نقش راهبردی در نهادینه‌سازی ارزش‌های دموکراتیک دارند، اما اجرای آن همچنان با چالش‌های مختلفی مواجه است. هدف این پژوهش توصیف نقش معلم، راهبردهای به‌کاررفته و عوامل تسهیل‌کننده و بازدارنده در تقویت شخصیت دموکراتیک دانش‌آموزان در آموزش PPKn پایه پنجم است. این پژوهش با رویکرد کیفی توصیفی در UPTD SD Negeri Perigi 03 شهر تانگرانگ جنوبی و با مشارکت مدیر مدرسه، معلمان پایه پنجم و دانش‌آموزان پایه پنجم انجام شد. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه و اسناد جمع‌آوری و با استفاده از مدل تعاملی مایلز و هابرمن (کاهش داده‌ها، نمایش داده‌ها و نتیجه‌گیری/تأیید) تحلیل شدند و روایی از طریق مثلث‌سازی تضمین گردید. نتایج نشان داد که معلمان پنج نقش—آموزگار، تسهیل‌گر، راهنما، انگیزه‌بخش و الگو—را از طریق راهبردهایی مانند بحث و گفت‌وگوی گروهی، ارائه و پرسش‌وپاسخ، حل مسئله‌های زمینه‌محور، انتخابات رئیس کلاس و شبیه‌سازی دموکراسی، رسانه‌های آموزشی متنوع و تقویت مثبت ایفا کردند. عوامل تسهیل‌کننده شامل تعهد مدرسه، امکانات، برنامه‌های عادت‌دهی به شخصیت، شایستگی معلم و اشتیاق دانش‌آموزان و عوامل بازدارنده شامل فضای نامناسب کلاس، اعتمادبه‌نفس پایین دانش‌آموزان، رفتار بی‌احترام همسالان و مشارکت نامتوازن بودند. تلاش‌های مستمر و هم‌افزا میان معلمان، راهبردهای یادگیری و محیط مدرسه برای تقویت شخصیت دموکراتیک به‌صورت بهینه و عادلانه ضروری است.

This classroom action research aimed to improve the analytical skills of fifth-grade students in Natural and Social Sciences (IPAS) through the Problem Based Learning (PBL) model. Current IPAS learning is oriented toward applicable problem-solving approaches. The low analytical skills at SDN Bangetayu Kulon were reflected in the pre-cycle classical completeness of only 28.57%, with a mean score of 64.29. The study employed the Kemmis and McTaggart spiral design across two cycles consisting of planning, acting, observing, and reflecting, involving 28 students, including 14 male and 14 female students. The instruments consisted of a Higher Order Thinking Skills (HOTS) written test at the C4 analytical level, teacher and student activity observation sheets, and documentation. The findings indicated a gradual improvement: the class mean score increased from 64.29 in the pre-cycle to 74.64 in Cycle I and 90.36 in Cycle II. Classical completeness increased from 28.57% to 60.71% and 89.28%, exceeding the 85% success indicator. Student activity also increased from 53.21% in Cycle I to 91.79% in Cycle II. The implementation of PBL supported by contextual problems, scaffolding, guiding questions, and structured group roles effectively improved student engagement and analytical skills.

این پژوهش اقدام‌پژوهی کلاسی با هدف ارتقاء مهارت‌های تحلیلی دانش‌آموزان پایه پنجم در درس علوم طبیعی و اجتماعی (IPAS) از طریق مدل یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) انجام شد. آموزش فعلی IPAS بر رویکردهای حل مسئله کاربردی متمرکز است. مهارت‌های تحلیلی پایین در دبستان SDN Bangetayu Kulon در پیش‌آزمون با کفایت کلاسیک تنها ۲۸٫۵۷٪ و میانگین نمره ۶۴٫۲۹ منعکس شد. این مطالعه با استفاده از طرح مارپیچی Kemmis و McTaggart در دو چرخه شامل برنامه‌ریزی، اجرا، مشاهده و تأمل، با مشارکت ۲۸ دانش‌آموز (۱۴ پسر و ۱۴ دختر) انجام شد. ابزارها شامل آزمون کتبی Higher Order Thinking Skills (HOTS) در سطح تحلیلی C4، برگه‌های مشاهده فعالیت معلم و دانش‌آموز و مستندسازی بودند. یافته‌ها نشان دادند که بهبود تدریجی حاصل شد: میانگین نمره کلاس از ۶۴٫۲۹ در پیش‌آزمون به ۷۴٫۶۴ در چرخه اول و ۹۰٫۳۶ در چرخه دوم افزایش یافت. کفایت کلاسیک از ۲۸٫۵۷٪ به ۶۰٫۷۱٪ و ۸۹٫۲۸٪ رسید و از شاخص موفقیت ۸۵٪ فراتر رفت. فعالیت دانش‌آموزان نیز از ۵۳٫۲۱٪ در چرخه اول به ۹۱٫۷۹٪ در چرخه دوم افزایش یافت. اجرای مدل PBL با پشتیبانی مسائل زمینه‌ای، اسکفولدینگ، پرسش‌های راهنما و نقش‌های گروهی ساختاریافته به طور مؤثری موجب بهبود مشارکت و مهارت‌های تحلیلی دانش‌آموزان شد.

The present Indian education system is changing according to its way of teaching and learning. Before, our formal education system mainly focused on teacher-centered teaching, memorization, and examination results. At that time, students were listening to the teacher, memorizing that, and reproducing that in examinations. But, NEP 2020 specified their aims to transform this teacher-centered approach to learner-centered, meaningful learning, flexibility, and practical learning. It encourages students to actively participate in discussion, problem solving, practical skills, and real-life activities, and this policy gives special importance to creativity, critical thinking, and overall development of the students. Therefore, in 2020, the teacher-centered approach was transformed to the learner-centered approach of learning, where learners actively participate in the teaching-learning process and construct their own knowledge.

نظام آموزش کنونی هند مطابق با شیوه‌های تدریس و یادگیری خود در حال تغییر است. پیش از این، نظام آموزش رسمی ما عمدتاً بر تدریس معلم‌محور، حفظ‌کردن مطالب و نتایج امتحانات تمرکز داشت. در آن زمان، دانش‌آموزان به معلم گوش می‌دادند، مطالب را حفظ می‌کردند و آن‌ها را در امتحانات بازتولید می‌نمودند. اما سیاست ملی آموزش ۲۰۲۰ اهداف خود را بر تحول این رویکرد معلم‌محور به سمت یادگیری یادگیرنده‌محور، یادگیری معنادار، انعطاف‌پذیری و یادگیری عملی مشخص کرده است. این سیاست دانش‌آموزان را تشویق می‌کند تا به طور فعال در بحث، حل مسئله، مهارت‌های عملی و فعالیت‌های واقعی زندگی شرکت کنند و اهمیت ویژه‌ای برای خلاقیت، تفکر انتقادی و رشد همه‌جانبه دانش‌آموزان قائل است. بنابراین، در سال ۲۰۲۰ رویکرد معلم‌محور به رویکرد یادگیرنده‌محور در یادگیری تبدیل شد، جایی که یادگیرندگان به طور فعال در فرایند آموزش و یادگیری مشارکت می‌کنند و دانش خود را می‌سازند.

This research is motivated by the low problem-solving ability of students in physics classes, which is still dominated by teacher-centered teaching. The purpose of this study is to determine the influence of collaborative learning models on students' problem-solving skills. This study uses a quantitative approach using a quasi-experimental design (Nonequivalent Control Group Design) involving two classes: an experimental class that implements a collaborative learning model and a control class that implements a hands-on instruction model. The research sample consisted of 22 students in the experimental class and 22 students in the control class. The research instrument consisted of a test of problem-solving ability given as a pretest and posttest. The results showed that the average pretest and posttest scores in the experimental class increased from 14.00 to 90.68, while in the control class it increased from 12.91 to 46.91. The results of the hypothesis test using the Independent Sample t-test showed a significance value of 0.000 < 0.05, indicating a significant difference between the two classes. Furthermore, the average N-Gain score in the experimental class was 89.20% (high category), while in the control class it was 39.04% (medium category). Thus, it can be concluded that the collaborative learning model has a significant influence on students' problem-solving abilities in physics learning.

این پژوهش با انگیزهٔ پایین بودن توانایی حل مسئله دانش‌آموزان در کلاس‌های فیزیک که همچنان تحت سلطهٔ آموزش معلم‌محور است، انجام شده‌است. هدف این مطالعه تعیین تأثیر الگوهای یادگیری مشارکتی بر مهارت‌های حل مسئله دانش‌آموزان است. این پژوهش با رویکرد کمی و با استفاده از طرح شبه‌آزمایشی (Nonequivalent Control Group Design) انجام شده و شامل دو کلاس است: یک کلاس آزمایش که مدل یادگیری مشارکتی را اجرا می‌کند و یک کلاس کنترل که مدل hands-on instruction را به کار می‌گیرد. نمونه پژوهش شامل ۲۲ دانش‌آموز در کلاس آزمایش و ۲۲ دانش‌آموز در کلاس کنترل بود. ابزار پژوهش شامل آزمون توانایی حل مسئله بود که به‌صورت پیش‌آزمون و پس‌آزمون ارائه شد. نتایج نشان داد که میانگین نمرات پیش‌آزمون و پس‌آزمون در کلاس آزمایش از ۱۴٫۰۰ به ۹۰٫۶۸ افزایش یافت، در حالی که در کلاس کنترل این افزایش از ۱۲٫۹۱ به ۴۶٫۹۱ بود. نتایج آزمون فرضیه با استفاده از Independent Sample t-test نشان داد مقدار معناداری ۰٫۰۰۰ < ۰٫۰۵ است که بیانگر تفاوت معنادار بین دو کلاس می‌باشد. همچنین، میانگین امتیاز N-Gain در کلاس آزمایش ۸۹٫۲۰٪ (دسته‌بندی بالا) و در کلاس کنترل ۳۹٫۰۴٪ (دسته‌بندی متوسط) بود. بنابراین، می‌توان نتیجه گرفت که مدل یادگیری مشارکتی تأثیر معناداری بر توانایی حل مسئله دانش‌آموزان در یادگیری فیزیک دارد.

Keterampilan pemecahan masalah merupakan kompetensi esensial dalam pembelajaran abad ke-21 yang selaras dengan Sustainable Development Goal 4 tentang pendidikan berkualitas dan dapat dilatihkan melalui soal Higher Order Thinking Skills (HOTS). Namun, hingga saat ini belum terdapat instrumen soal HOTS terstandar yang secara spesifik untuk mengukur keterampilan pemecahan masalah pada submateri transport membran. Penelitian ini bertujuan menghasilkan instrumen soal HOTS untuk mengukur keterampilan pemecahan masalah pada submateri transport membran. Penelitian ini merupakan Research & Development dengan model 4D dan dilaksanakan di SMA Negeri 2 Lamongan dengan subjek siswa kelas XI IPA. Teknik pengumpulan data meliputi studi kepustakaan, validasi ahli dan uji coba terbatas. Analisis data meliputi uji validitas, reliabilitas, tingkat kesukaran, daya beda serta analisis ketercapaian indikator pemecahan masalah berdasarkan IDEAL. Penelitian ini menghasilkan dua set instrumen soal HOTS untuk mengukur keterampilan pemecahan masalah siswa pada submateri transport membran. Kedua set instrumen yang dikembangkan dinyatakan valid secara teoritis dan mayoritas butir soal valid secara empiris, serta reliabilitas yang tinggi. Tingkat kesukaran didominasi kategori sedang dan daya beda baik hingga sangat baik. Analisis ketercapaian indikator keterampilan pemecahan masalah menunjukkan bahwa kemampuan siswa berada pada kategori cukup, dengan indikator identify problem sebagai capaian tertinggi dan anticipate outcomes & act sebagai capaian terendah. Berdasarkan hasil tersebut, instrumen soal HOTS yang dikembangkan dinyatakan layak digunakan untuk mengukur keterampilan pemecahan masalah siswa pada submateri transport membran sebagai upaya mendukung pencapaian pendidikan berkualitas. Kata Kunci: instrumen soal, HOTS, keterampilan pemecahan masalah, transport membran, pendidikan berkualitas. Abstract Problem-solving skills are an essential competency in 21st-century learning that aligns with Sustainable Development Goal 4 on quality education and can be developed through Higher Order Thinking Skills (HOTS) questions. However, to date, there has been no standardized HOTS question instrument specifically designed to measure problem-solving skills in the subtopic of membrane transport. This study aims to develop a HOTS question instrument to measure problem-solving skills in the sub-topic of membrane transport. This study is a Research & Development project using the 4D model and was conducted at SMA Negeri 2 Lamongan with 11th-grade science students as the subjects. Data collection techniques included a literature review, expert validation, and a pilot test. Data analysis included validity and reliability tests, difficulty level assessment, discriminative power, and an analysis of problem-solving indicator achievement based on the IDEAL framework. This study produced two sets of HOTS test instruments to measure students’ problem-solving skills in the membrane transport subtopic. Both sets of instruments developed were found to be theoretically valid, with the majority of test items empirically valid, and demonstrated high reliability. The difficulty level was predominantly in the moderate category, and the discriminative power ranged from good to very good. Analysis of the achievement of problem-solving skill indicators showed that students’ abilities fell into the adequate category, with the “identify problem” indicator as the highest achievement and “anticipate outcomes & act” as the lowest. Based on these results, the developed HOTS test instruments were deemed suitable for measuring students’ problem-solving skills in the membrane transport subtopic as an effort to support the achievement of quality education. Keywords: test instruments, HOTS, problem-solving skills, membrane transport, quality education.

مهارت‌های حل مسئله یکی از شایستگی‌های اساسی در یادگیری قرن بیست و یکم است که با هدف چهارم توسعه پایدار درباره آموزش با کیفیت همسو بوده و می‌تواند از طریق سؤالات مهارت‌های تفکر سطوح بالاتر (HOTS) آموزش داده شود. با این حال، تاکنون ابزار سنجش سؤالات HOTS استاندارد شده‌ای که به طور خاص برای اندازه‌گیری مهارت‌های حل مسئله در زیرمبحث انتقال غشاء طراحی شده باشد، وجود نداشته است. هدف این پژوهش، تولید ابزار سنجش سؤالات HOTS برای اندازه‌گیری مهارت‌های حل مسئله در زیرمبحث انتقال غشاء است. این پژوهش از نوع تحقیق و توسعه (Research & Development) با استفاده از مدل 4D بوده و در دبیرستان دولتی شماره ۲ لامونگان با شرکت دانش‌آموزان پایه یازدهم رشته علوم تجربی انجام شده است. روش‌های گردآوری داده‌ها شامل مطالعه کتابخانه‌ای، اعتبارسنجی توسط خبرگان و آزمون آزمایشی محدود بوده است. تحلیل داده‌ها شامل آزمون روایی و پایایی، سنجش سطح دشواری، قدرت تمایز و تحلیل میزان تحقق شاخص‌های حل مسئله بر اساس چارچوب IDEAL بوده است. این پژوهش دو مجموعه ابزار سنجش سؤالات HOTS برای اندازه‌گیری مهارت‌های حل مسئله دانش‌آموزان در زیرمبحث انتقال غشاء تولید کرده است. هر دو مجموعه ابزار توسعه‌یافته از نظر نظری معتبر و اکثریت سؤالات از نظر تجربی دارای روایی بوده و پایایی بالایی نشان دادند. سطح دشواری عمدتاً در دسته متوسط قرار داشت و قدرت تمایز از خوب تا بسیار خوب متغیر بود. تحلیل تحقق شاخص‌های مهارت حل مسئله نشان داد که توانایی دانش‌آموزان در دسته کافی قرار دارد، به طوری که شاخص «شناسایی مسئله» بالاترین و شاخص «پیش‌بینی پیامدها و اقدام» پایین‌ترین میزان تحقق را داشتند. بر اساس این نتایج، ابزار سنجش سؤالات HOTS توسعه‌یافته برای اندازه‌گیری مهارت‌های حل مسئله دانش‌آموزان در زیرمبحث انتقال غشاء مناسب تشخیص داده شد و می‌تواند به عنوان تلاشی برای حمایت از تحقق آموزش با کیفیت مورد استفاده قرار گیرد.

The problem addressed in this study was the low level of problem-solving skills and independence among children in Group B of Rahmatillah Kindergarten. This study aimed to examine teacher activities, children's activities, and the development of children's problem-solving skills and independence through the implementation of the Problem Based Learning model assisted by maze map media. This study employed a qualitative approach using the Classroom Action Research (CAR) method, conducted in two cycles with three meetings in each cycle. Data were collected through observation, interviews, and documentation. The research subjects were 10 children in Group B of Rahmatillah Kindergarten. The findings indicated improvements in all observed aspects. Teacher activity increased from 70% in Cycle I to 95% in Cycle II, children's activity improved from 49% to 84%, problem-solving skills increased from 53% to 82%, and children's independence improved from 48% to 83%. It can be concluded that the implementation of the Problem Based Learning model assisted by maze map media effectively developed the problem-solving skills and independence of children in Group B of Rahmatillah Kindergarten.

مسئله‌ای که در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفته، سطح پایین مهارت‌های حل مسئله و استقلال در کودکان گروه ب مهدکودک رحمت‌الله است. هدف این پژوهش، بررسی فعالیت‌های معلمان، فعالیت‌های کودکان و توسعهٔ مهارت‌های حل مسئله و استقلال کودکان از طریق اجرای مدل یادگیری مبتنی بر مسئله (Problem Based Learning) با کمک رسانهٔ نقشهٔ هزارتو بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش پژوهش اقدام در کلاس (Classroom Action Research - CAR) در دو چرخه و هر چرخه شامل سه جلسه انجام شد. داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه و مستندسازی جمع‌آوری گردید. شرکت‌کنندگان پژوهش ۱۰ کودک گروه ب مهدکودک رحمت‌الله بودند. یافته‌ها نشان داد که در تمامی جنبه‌های مورد مشاهده بهبود حاصل شده است. فعالیت معلمان از ۷۰٪ در چرخهٔ اول به ۹۵٪ در چرخهٔ دوم افزایش یافت، فعالیت کودکان از ۴۹٪ به ۸۴٪، مهارت‌های حل مسئله از ۵۳٪ به ۸۲٪ و استقلال کودکان از ۴۸٪ به ۸۳٪ افزایش یافت. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که اجرای مدل یادگیری مبتنی بر مسئله با کمک رسانهٔ نقشهٔ هزارتو به طور مؤثری موجب توسعهٔ مهارت‌های حل مسئله و استقلال کودکان گروه ب مهدکودک رحمت‌الله شده است.

The United Nations Sustainable Development Goal 4 (SDG 4) position creativity as a critical competency in 21st -century STEAM education, highlighting the urgency of cultivating students’ capacity to navigate complex transdisciplinary challenges. Although problem-based learning (PBL) has become a prevalent instructional approach, empirical evidence regarding its specific efficacy for fostering creative thinking remains inconclusive. This systematic review and meta-analysis investigated whether PBL is associated with improved creativity outcomes among undergraduate STEAM students, with particular relevance to international education contexts. Following PRISMA guidelines, fifteen peer-reviewed articles (2015–2025) were included, with six providing sufficient data for meta-analysis (k = 6). The pooled effect size (Hedges’ g = 1.64, 95% CI: 0.96–2.32) suggests a positive association between PBL and creativity outcomes compared to traditional instruction. However, given the small study count and substantial heterogeneity (I² = 88.5%), these results should be interpreted as preliminary and exploratory. Assessment priorities diverge across disciplinary contexts, with arts and humanities foregrounding aesthetic originality and self-expression, while science and engineering fields emphasise solution feasibility and collaborative problem-solving. Pure PBL and its variants demonstrate relevance for creative skill development, though subgroup comparisons remain descriptive due to limited study numbers. Notably, the included studies employed diverse, non-standardized creativity instruments across different disciplines, which significantly limits comparability and generalizability. These findings offer preliminary empirical insights for educators, and curriculum designers, yet the high heterogeneity and measurement variability underscore the need for future research with validated standardized assessments.

هدف چهارم توسعه‌ی پایدار سازمان ملل متحد (SDG 4) خلاقیت را به‌عنوان یکی از شایستگی‌های حیاتی در آموزش STEAM قرن بیست‌ویکم مطرح می‌کند و بر ضرورت پرورش توانایی دانشجویان برای مواجهه با چالش‌های پیچیده‌ی میان‌رشته‌ای تأکید دارد. اگرچه یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) به رویکردی رایج در آموزش تبدیل شده است، شواهد تجربی درباره‌ی اثربخشی خاص آن در پرورش تفکر خلاق همچنان نامشخص باقی مانده است. این مرور نظام‌مند و فراتحلیل بررسی می‌کند که آیا PBL با بهبود پیامدهای خلاقیت در میان دانشجویان مقطع کارشناسی STEAM مرتبط است یا خیر، با تأکید ویژه بر زمینه‌های آموزش بین‌المللی. مطابق با دستورالعمل‌های PRISMA، پانزده مقاله‌ی داوری‌شده (۲۰۱۵–۲۰۲۵) وارد مطالعه شدند که شش مورد از آن‌ها داده‌های کافی برای فراتحلیل فراهم کردند (k = 6). اندازه‌ی اثر تجمیعی (Hedges’ g = 1.64، فاصله‌ی اطمینان ۹۵٪: 0.96–2.32) نشان‌دهنده‌ی ارتباط مثبت بین PBL و پیامدهای خلاقیت در مقایسه با آموزش سنتی است. با این حال، با توجه به تعداد اندک مطالعات و ناهمگنی قابل توجه (I² = 88.5%)، این نتایج باید مقدماتی و اکتشافی تلقی شوند. اولویت‌های ارزیابی در زمینه‌های مختلف رشته‌ای متفاوت است؛ به‌طوری که هنر و علوم انسانی بر اصالت زیباشناختی و خودابرازی تأکید دارند، در حالی که حوزه‌های علوم و مهندسی بر امکان‌پذیری راه‌حل و حل مسئله‌ی مشارکتی تمرکز می‌کنند. PBL خالص و گونه‌های آن برای توسعه‌ی مهارت‌های خلاقانه اهمیت دارند، هرچند مقایسه‌های زیرگروهی به دلیل محدودیت تعداد مطالعات، صرفاً توصیفی باقی می‌ماند. شایان ذکر است که مطالعات واردشده از ابزارهای متنوع و غیر استاندارد سنجش خلاقیت در رشته‌های مختلف استفاده کرده‌اند که این امر مقایسه‌پذیری و تعمیم‌پذیری را به طور قابل توجهی محدود می‌کند. این یافته‌ها بینش‌های تجربی مقدماتی برای مدرسان و طراحان برنامه‌ی درسی فراهم می‌آورد، اما ناهمگنی بالا و تنوع ابزارهای سنجش بر ضرورت پژوهش‌های آتی با ارزیابی‌های استاندارد و معتبر تأکید می‌کند.

This study examines how project-based learning technologies contribute to the professional preparation of future special education teachers in Kazakhstan. A quantitative-supported qualitative research design was employed. The participants consisted of 76 undergraduate students and 11 professors from the History and Pedagogy/Special Pedagogy department at Uzbekali Zhanibekov South Kazakhstan Pedagogical University, selected through convenience sampling. Data were collected through a researcher-developed form including descriptive survey items and open-ended questions. Descriptive data were analyzed using frequencies and percentages, while qualitative responses were analyzed through content analysis. The findings showed that both students and professors conceptualized project-based learning as a practice-oriented approach that connects theoretical knowledge with real pedagogical situations. Participants emphasized that project-based learning contributed to diagnostic skills, corrective-developmental planning, individualized support, communication, collaboration, creativity, problem-solving, and professional confidence. The findings also revealed that project work helped students understand the characteristics and needs of children with special educational needs more deeply. However, limited time, insufficient practical materials, lack of methodological resources, restricted access to real practice settings, and difficulties in group coordination were identified as major implementation challenges. The study concludes that project-based learning technologies can strengthen special education teacher preparation when supported by systematic planning, institutional resources, and authentic practice opportunities.

این مطالعه به بررسی نقش فناوری‌های یادگیری مبتنی بر پروژه در آمادگی حرفه‌ای معلمان آینده آموزش ویژه در قزاقستان می‌پردازد. طرح پژوهش کیفی با پشتیبانی کمی به کار گرفته شد. شرکت‌کنندگان شامل ۷۶ دانشجوی کارشناسی و ۱۱ استاد از گروه تاریخ و علوم تربیتی/پداگوژی ویژه در دانشگاه تربیتی Uzbekali Zhanibekov جنوب قزاقستان بودند که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها از طریق فرمی که توسط پژوهشگر تدوین شده بود و شامل پرسش‌های توصیفی و سؤالات باز بود، گردآوری شد. داده‌های توصیفی با استفاده از فراوانی و درصد تحلیل شدند و پاسخ‌های کیفی از طریق تحلیل محتوا مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که دانشجویان و اساتید هر دو، یادگیری مبتنی بر پروژه را رویکردی عمل‌محور می‌دانند که دانش نظری را به موقعیت‌های واقعی آموزشی پیوند می‌دهد. شرکت‌کنندگان تأکید کردند که یادگیری مبتنی بر پروژه به ارتقای مهارت‌های تشخیصی، برنامه‌ریزی اصلاحی-توسعه‌ای، حمایت فردی، ارتباط، همکاری، خلاقیت، حل مسئله و اعتماد به نفس حرفه‌ای کمک می‌کند. همچنین یافته‌ها نشان داد که کار پروژه‌ای به دانشجویان کمک کرده است تا ویژگی‌ها و نیازهای کودکان با نیازهای ویژه آموزشی را عمیق‌تر درک کنند. با این حال، محدودیت زمانی، کمبود مواد عملی، فقدان منابع روش‌شناختی، دسترسی محدود به محیط‌های واقعی تمرین و دشواری در هماهنگی گروهی به‌عنوان چالش‌های اصلی اجرا شناسایی شدند. نتیجه‌گیری پژوهش آن است که فناوری‌های یادگیری مبتنی بر پروژه، در صورت حمایت با برنامه‌ریزی نظام‌مند، منابع نهادی و فرصت‌های تمرین اصیل، می‌توانند آمادگی معلمان آموزش ویژه را تقویت کنند.

Recently, Early Childhood Care and Learning has become a central point in the South African education spectrum. Unfortunately, this sector faces challenges, especially in economically challenged societies. Practitioners are not receiving sufficient professional development from relevant government departments, and they also struggle to find teaching and learning resources due to the prevalent socio-economic issues in the societies where their centres are located. This interpretive project, which is premised on Participatory Action Learning and Action Research as a research design, was conceptualised to support early childhood practitioners and parents in creating diverse teaching media, using recyclable materials. Engagements with practitioners after the implementation stage indicate the following: children enjoy manipulating recyclable material, practitioners value recyclable material; practitioners appreciate new pedagogical strategies; activities involving recyclable material improve children’s vocabulary significantly; the activities cement schemata; interaction in literacy classrooms improves critical skills such as critical thinking, effective listening, following instructions, speaking, problem-solving, and communication. The project concludes that literacy instruction using recyclable materials in early childhood learning may sustainably improve literacy.

در سال‌های اخیر، مراقبت و یادگیری اوایل کودکی به نقطه کانونی در طیف آموزش آفریقای جنوبی تبدیل شده‌است. متأسفانه این بخش با چالش‌هایی به‌ویژه در جوامع دارای مشکلات اقتصادی مواجه است. مربیان توسعه حرفه‌ای کافی از سوی نهادهای دولتی ذی‌ربط دریافت نمی‌کنند و همچنین به دلیل مسائل اجتماعی‌ـ‌اقتصادی رایج در جوامعی که مراکز آن‌ها در آن قرار دارد، در یافتن منابع آموزشی و یادگیری با مشکل روبه‌رو هستند. این پژوهش تفسیری که مبتنی بر یادگیری مشارکتی عملی و پژوهش عملی به عنوان طرح پژوهشی است، با هدف حمایت از مربیان و والدین اوایل کودکی در خلق رسانه‌های آموزشی متنوع با استفاده از مواد قابل بازیافت طراحی شده‌است. تعامل با مربیان پس از مرحله اجرا نشان می‌دهد: کودکان از دست‌ورزی با مواد قابل بازیافت لذت می‌برند؛ مربیان برای مواد قابل بازیافت ارزش قائل‌اند؛ مربیان از راهبردهای نوین آموزشی استقبال می‌کنند؛ فعالیت‌های مبتنی بر مواد قابل بازیافت به طور معناداری واژگان کودکان را بهبود می‌بخشد؛ این فعالیت‌ها طرح‌واره‌ها را تثبیت می‌کند؛ تعامل در کلاس‌های سوادآموزی مهارت‌های مهمی چون تفکر انتقادی، شنیدن مؤثر، پیروی از دستورالعمل‌ها، سخن گفتن، حل مسئله و ارتباط را ارتقا می‌دهد. این پژوهش نتیجه می‌گیرد که آموزش سواد با استفاده از مواد قابل بازیافت در یادگیری اوایل کودکی می‌تواند به طور پایدار سواد را بهبود بخشد.

Artificial intelligence (AI) is increasingly being integrated into higher education, yet empirical evidence on its pedagogical use in university physics remains fragmented. This systematic review synthesized empirical research on the applications, reported learning and pedagogical outcomes, methodological quality, challenges, and educational implications of AI-supported university physics education. We used six search sources: SpringerLink, Scopus, Web of Science, ScienceDirect, Google Scholar, and ERIC. The searches in the five original sources were updated through September 2026, and ERIC was added as an additional search source. Eligibility criteria were defined using the PICOS framework, study selection followed PRISMA 2020, and methodological quality was appraised using the 2018 Mixed Methods Appraisal Tool (MMAT). Eleven empirical studies met the inclusion criteria and were synthesized narratively. Across the included studies, AI was used for tutoring and explanations, formative feedback and scaffolding, collaborative problem solving, simulation and modeling, instructional design, and developing AI literacy. Reported outcomes were mixed and context-dependent. Some studies identified favorable short-term or task-specific outcomes related to feedback, learning performance, simulation-based activities, and AI-related competencies, whereas others reported limitations in transfer to independent performance, the pedagogical quality of AI-generated materials, and students’ ability to recognize scientifically inaccurate AI-generated responses. Cross-study patterns suggested that instructional structure, alignment between AI-supported activities and learning tasks, students’ disciplinary knowledge, and opportunities to critically evaluate AI outputs shaped the educational use of AI. The current evidence does not support a general conclusion that AI is uniformly effective in university physics education. Rather, its educational value appears to depend on how AI is integrated into learning activities and on the extent to which students and instructors retain responsibility for reasoning, evaluation, and pedagogical decision-making. Given the small and heterogeneous evidence base, larger longitudinal and multi-institutional studies are needed to examine the durability and transferability of reported outcomes.

هوش مصنوعی (AI) به طور فزاینده‌ای در آموزش عالی ادغام می‌شود، اما شواهد تجربی درباره کاربرد آموزشی آن در فیزیک دانشگاهی همچنان پراکنده است. این مرور نظام‌مند، پژوهش‌های تجربی درباره کاربردها، پیامدهای یادگیری و آموزشی گزارش‌شده، کیفیت روش‌شناختی، چالش‌ها و پیامدهای آموزشی آموزش فیزیک دانشگاهی مبتنی بر هوش مصنوعی را سنتز کرده است. شش منبع جستجو مورد استفاده قرار گرفت: SpringerLink، Scopus، Web of Science، ScienceDirect، Google Scholar و ERIC. جستجوها در پنج منبع اصلی تا سپتامبر ۲۰۲۶ به‌روزرسانی شد و ERIC به عنوان منبع جستجوی اضافی افزوده شد. معیارهای شایستگی با استفاده از چارچوب PICOS تعریف شد، انتخاب مطالعات بر اساس PRISMA 2020 انجام گرفت و کیفیت روش‌شناختی با ابزار ارزیابی روش‌های ترکیبی ۲۰۱۸ (MMAT) سنجیده شد. یازده مطالعه تجربی معیارهای ورود را داشتند و به صورت روایی سنتز شدند. در مطالعات وارد شده، AI برای آموزش و توضیح، بازخورد تکوینی و پشتیبانی، حل مسئله گروهی، شبیه‌سازی و مدل‌سازی، طراحی آموزشی و توسعه سواد هوش مصنوعی به کار رفته بود. پیامدهای گزارش‌شده متنوع و وابسته به زمینه بودند. برخی مطالعات پیامدهای مثبت کوتاه‌مدت یا خاص وظیفه مرتبط با بازخورد، عملکرد یادگیری، فعالیت‌های مبتنی بر شبیه‌سازی و شایستگی‌های مرتبط با AI را شناسایی کردند، در حالی که برخی دیگر به محدودیت‌هایی در انتقال به عملکرد مستقل، کیفیت آموزشی مواد تولیدشده توسط AI و توانایی دانشجویان در تشخیص پاسخ‌های علمی نادرست تولیدشده توسط AI اشاره کردند. الگوهای میان‌مطالعه‌ای نشان داد که ساختار آموزشی، هم‌راستایی میان فعالیت‌های مبتنی بر AI و وظایف یادگیری، دانش تخصصی دانشجویان و فرصت‌های ارزیابی انتقادی خروجی‌های AI، استفاده آموزشی از هوش مصنوعی را شکل می‌دهد. شواهد موجود از نتیجه‌گیری کلی مبنی بر اثربخشی یکنواخت AI در آموزش فیزیک دانشگاهی حمایت نمی‌کند؛ بلکه ارزش آموزشی آن به نحوه ادغام AI در فعالیت‌های یادگیری و میزان حفظ مسئولیت استدلال، ارزیابی و تصمیم‌گیری آموزشی توسط دانشجویان و مدرسان بستگی دارد. با توجه به شواهد اندک و ناهمگون، مطالعات طولی و چندنهادی بزرگ‌تر برای بررسی پایداری و انتقال‌پذیری پیامدهای گزارش‌شده مورد نیاز است.

This descriptive qualitative study, supplemented by quantitative data, evaluated advanced mathematics instruction and assessment on conic sections for Grade XII (Phase F) students. The participants included one teacher and 12 students. Data were collected through semi-structured interviews, direct observations, and document analysis. Findings revealed uneven conceptual mastery (mean: 74.17), with hyperbolas identified as the most challenging topic. Students struggled to transform algebraic equations into graphical models, where only 50.00% accurately identified essential characteristic points. Furthermore, performance on contextual problem-solving (mean: 65.83) was significantly lower than on procedural tasks (mean: 80.00). The integration of dynamic digital visualization enhanced visual comprehension, achieving a higher mean score (82.08) compared to written assessments (73.75). Continuous and differentiated assessment demonstrated a positive learning progression, increasing mean scores from diagnostic (64.58) to final tests (79.17) with 83.33% mastery. Consequently, evaluating conic sections requires continuous, differentiated approaches combining technology-assisted visualization and contextual tasks to foster higher-order mathematical reasoning.

این پژوهش کیفی توصیفی که با داده‌های کمی تکمیل شده است، به ارزیابی آموزش و ارزشیابی ریاضیات پیشرفته در موضوع مقاطع مخروطی برای دانش‌آموزان پایه دوازدهم (مرحله F) پرداخت. شرکت‌کنندگان شامل یک معلم و ۱۲ دانش‌آموز بودند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، مشاهده مستقیم و تحلیل اسناد گردآوری شد. یافته‌ها نشان داد تسلط مفهومی دانش‌آموزان یکنواخت نبوده است (میانگین: ۷۴٫۱۷) و مبحث هذلولی‌ها به عنوان چالش‌برانگیزترین موضوع شناسایی شد. دانش‌آموزان در تبدیل معادلات جبری به مدل‌های گرافیکی دچار مشکل بودند، به‌طوری‌که تنها ۵۰٫۰۰٪ نقاط مشخصه اساسی را به‌درستی شناسایی کردند. همچنین عملکرد در حل مسائل زمینه‌محور (میانگین: ۶۵٫۸۳) به طور معناداری پایین‌تر از وظایف رویه‌ای (میانگین: ۸۰٫۰۰) بود. ادغام تجسم دیجیتال پویا موجب ارتقای درک بصری شد و میانگین نمره بالاتری (۸۲٫۰۸) نسبت به ارزشیابی‌های کتبی (۷۳٫۷۵) به دست آمد. ارزشیابی مستمر و تفکیکی، پیشرفت مثبت یادگیری را نشان داد و میانگین نمرات از آزمون تشخیصی (۶۴٫۵۸) تا آزمون نهایی (۷۹٫۱۷) با ۸۳٫۳۳٪ تسلط افزایش یافت. بنابراین، ارزشیابی مقاطع مخروطی نیازمند رویکردهای مستمر و تفکیکی است که ترکیبی از تجسم مبتنی بر فناوری و وظایف زمینه‌محور را برای پرورش استدلال ریاضی مرتبه بالاتر به کار می‌گیرد.

The article examines the theoretical and methodological foundations for developing primary school students’ understanding of functional relationships between quantities through solving word problems. The study’s relevance stems from the need to foster students’ functional thinking at the early stages of schooling, in response to educational modernization and rising quality standards in mathematics education. The study aims to develop and validate a methodology to foster primary school students’ understanding of functional relationships between quantities using an analogical approach. The research combines theoretical analysis of the scientific and methodological literature with empirical modeling of instructional situations and analysis of teaching practice. The research combines theoretical methods (analysis and synthesis of scientific and methodological literature) and empirical methods (simulation of learning scenarios, analysis of teaching experience). The relationship among price, quantity, and cost serves as the basic model. It is extended by analogy to other groups of quantities, including speed, time, and distance, and productivity, time, and amount of work. These groups are shown to share a common structure and can be described using the same mathematical models of direct and inverse proportions. Theoretical analysis and the synthesis of pedagogical experience suggest that the systematic use of analogy fosters a meaningful understanding of functional relationships, promotes the development of generalized problemsolving strategies, and develops analytical thinking. The findings indicate that the traditional emphasis on the formal application of arithmetic operations is insufficient for developing a deep understanding of relationships among quantities. The study provides methodological recommendations for the training of future primary school teachers, professional development programs, and primary school mathematics instruction. В статье рассматриваются теоретические и методические основы формирования у учащихся начальных классов представлений о функциональных зависимостях между величинами в процессе решения текстовых задач. Актуальность исследования обусловлена необходимостью развития функционального мышления учащихся на ранних этапах обучения в условиях модернизации системы образования и усиления требований к качеству математической подготовки Цель исследования заключается в обосновании и разработке методики формирования указанных представлений на основе метода аналогии. В работе использованы теоретические методы (анализ и обобщение научно-методической литературы) и эмпирические методы (моделирование учебных ситуаций, анализ педагогического опыта). В качестве базовой модели рассматривается зависимость между величинами «цена – количество – стоимость», которая переносится по аналогии на другие группы величин: «скорость – время – расстояние» и «производительность труда – время работы – объём работы». Показано, что указанные группы обладают сходной структурой и могут быть описаны едиными математическими моделями прямой и обратной пропорциональности Теоретический анализ и обобщение педагогического опыта позволяют предположить, что систематическое использование метода аналогии способствует более осознанному усвоению учащимися функциональных зависимостей, формированию обобщённых способов решения задач и развитию аналитического мышления. Установлено, что традиционный подход, ориентированный на формальное применение арифметических действий, недостаточен для формирования глубокого понимания взаимосвязей между величинами Практическая значимость исследования заключается в разработке методических рекомендаций, которые могут быть использованы в подготовке будущих учителей начальных классов, системе повышения квалификации педагогов, а также в практике преподавания математики.

این مقاله به بررسی مبانی نظری و روش‌شناختی توسعه درک روابط تابعی میان کمیت‌ها در دانش‌آموزان دبستانی از طریق حل مسائل کلامی می‌پردازد. اهمیت این پژوهش ناشی از ضرورت پرورش تفکر تابعی دانش‌آموزان در مراحل ابتدایی آموزش، در پاسخ به نوسازی نظام آموزشی و افزایش استانداردهای کیفیت در آموزش ریاضی است. هدف پژوهش، توسعه و اعتبارسنجی روشی برای پرورش درک روابط تابعی میان کمیت‌ها در دانش‌آموزان دبستانی با استفاده از رویکرد قیاسی است. این پژوهش ترکیبی از تحلیل نظری ادبیات علمی و روش‌شناختی با مدل‌سازی تجربی موقعیت‌های آموزشی و تحلیل تجربه تدریس است. روش‌های نظری (تحلیل و ترکیب ادبیات علمی و روش‌شناختی) و روش‌های تجربی (شبیه‌سازی سناریوهای یادگیری، تحلیل تجربه تدریس) به کار گرفته شده‌اند. رابطه میان قیمت، مقدار و هزینه به عنوان مدل پایه در نظر گرفته می‌شود و این مدل به صورت قیاسی به سایر گروه‌های کمیت‌ها از جمله سرعت، زمان و مسافت و همچنین بهره‌وری، زمان و حجم کار تعمیم داده می‌شود. نشان داده شده است که این گروه‌ها ساختار مشترکی دارند و می‌توان آن‌ها را با مدل‌های ریاضی یکسانی از تناسب مستقیم و معکوس توصیف کرد. تحلیل نظری و ترکیب تجربه آموزشی نشان می‌دهد که استفاده نظام‌مند از قیاس موجب درک معنادار روابط تابعی، ارتقای راهبردهای حل مسئله تعمیم‌یافته و توسعه تفکر تحلیلی می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که تأکید سنتی بر کاربرد صوری عملیات حسابی برای توسعه درک عمیق روابط میان کمیت‌ها کافی نیست. این پژوهش توصیه‌های روش‌شناختی برای آموزش معلمان آینده دبستان، برنامه‌های توسعه حرفه‌ای و آموزش ریاضی در دبستان ارائه می‌دهد.

Teacher preparation programs have quickly adopted artificial intelligence tools, but the ethical, social, and environmental dimensions of that adoption receive comparatively little attention in how future educators are trained. This conceptual analysis addresses that gap by asking how AI competence, sustainability education, and ethical technology use can be integrated into teacher preparation as a single coherent framework rather than three parallel add-ons. Drawing on critical digital pedagogy, domain-specific cognition theory, and Mezirow's transformative learning theory, we synthesize policy documents and peer-reviewed literature on AI in education, sustainability education, and teacher preparation to develop the SAGE Model (Sustainability and AI for Global Educators). SAGE organizes teacher preparation around three interconnected pillars: Critical Integration, which addresses how AI systems reflect the assumptions and biases of their design; Applied Problem-Solving, which situates AI and sustainability literacy in authentic classroom and systems-level challenges; and Reflexive Praxis, which asks candidates to examine their own judgment and positionality when using AI tools. The model treats AI as an instrument that can extend, not replace, educator judgment in addressing complex sustainability and equity problems in practice. This is a conceptual contribution: SAGE has not yet been implemented or empirically validated in a teacher preparation program, and the paper closes by outlining what that validation would require. The paper examines ethical considerations and challenges of AI in education, presents the SAGE Model and its theoretical grounding with illustrative applications across K–12 and higher education, and discusses implications for practice, policy, and future research.

برنامه‌های تربیت معلم به سرعت ابزارهای هوش مصنوعی را پذیرفته‌اند، اما ابعاد اخلاقی، اجتماعی و زیست‌محیطی این پذیرش نسبتاً کمتر در آموزش معلمان آینده مورد توجه قرار گرفته است. این تحلیل مفهومی به این خلأ می‌پردازد و می‌پرسد چگونه می‌توان شایستگی هوش مصنوعی، آموزش پایداری و استفاده اخلاقی از فناوری را به عنوان یک چارچوب منسجم و نه سه افزونه موازی در تربیت معلم ادغام کرد. با بهره‌گیری از پداگوژی انتقادی دیجیتال، نظریه شناخت دامنه‌محور و نظریه یادگیری تحولی Mezirow، اسناد سیاستی و ادبیات داوری‌شده درباره هوش مصنوعی در آموزش، آموزش پایداری و تربیت معلم را برای توسعه مدل SAGE (پایداری و هوش مصنوعی برای معلمان جهانی) تلفیق می‌کنیم. مدل SAGE تربیت معلم را حول سه رکن به‌هم‌پیوسته سازمان‌دهی می‌کند: ادغام انتقادی که به چگونگی بازتاب مفروضات و سوگیری‌های طراحی در سیستم‌های هوش مصنوعی می‌پردازد؛ حل مسئله کاربردی که سواد هوش مصنوعی و پایداری را در چالش‌های واقعی کلاس درس و سطح نظام قرار می‌دهد؛ و کنش بازاندیشانه که از داوطلبان می‌خواهد قضاوت و جایگاه خود را هنگام استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی بررسی کنند. این مدل، هوش مصنوعی را ابزاری می‌داند که می‌تواند قضاوت معلم را در مواجهه با مسائل پیچیده پایداری و عدالت در عمل گسترش دهد، نه جایگزین آن شود. این مقاله یک مشارکت مفهومی است: مدل SAGE هنوز در برنامه تربیت معلم اجرا یا به طور تجربی اعتبارسنجی نشده است و مقاله با ترسیم الزامات این اعتبارسنجی پایان می‌یابد. مقاله به بررسی ملاحظات و چالش‌های اخلاقی هوش مصنوعی در آموزش، ارائه مدل SAGE و مبانی نظری آن با کاربردهای نمونه در آموزش K–12 و آموزش عالی، و بحث درباره پیامدهای آن برای عمل، سیاست و پژوهش‌های آینده می‌پردازد.

The preschool period is a critical time for developing emotional regulation and problem-solving skills. Children frequently encounter various stressors such as separation anxiety, peer bullying, and sibling rivalry, which require effective coping mechanisms. Parental support is crucial in developing children’s problem-solving skills. Children’s literature is an important resource in showing children the problems they may encounter and how to cope with them. This study aims to examine how the role of the family in children’s problem-solving processes is represented in illustrated children’s books and to identify the forms of support portrayed by family members within these narratives. The study was designed as a qualitative document analysis employing purposive criterion sampling to examine selected picturebooks as cultural products. Purposive sampling was used in the research. Ten illustrated books selected for this study were examined through content analysis. As a result of the analysis, the forms of parental participation in the process of developing children’s problem-solving skills in the books were categorized under the dimensions of “metaphorical concretization and cognitive guidance,” “metaphorical concretization and cognitive guidance,” “democratic participation and joint decision-making” and “play, role-playing, and creating a safe rehearsal space.” In the 10 works examined, parents participated in the problem solving process; They have “metaphorically concretized abstract concepts and Cognitive Guidance” “transformed social crises into safe rehearsals by gamifying them,” “exhibited participatory attitudes that encourage democratic participation in decision making processes,” and established an “unshakeable climate of trust through the emotional validation and reassurance strategy” they offered. The findings show that in children’s literature, the family is not merely a figurehead, but is positioned as an “external regulator” that helps children develop coping strategies for dealing with problems.

دوره پیش‌دبستانی، زمان حساسی برای رشد تنظیم هیجانی و مهارت‌های حل مسئله است. کودکان اغلب با استرسورهای مختلفی مانند اضطراب جدایی، زورگویی همسالان و رقابت خواهر و برادری مواجه می‌شوند که نیازمند سازوکارهای مقابله‌ای مؤثر هستند. حمایت والدین در رشد مهارت‌های حل مسئله کودکان نقش حیاتی دارد. ادبیات کودک منبع مهمی برای نشان دادن مشکلات احتمالی پیش روی کودکان و نحوه مقابله با آن‌هاست. هدف این پژوهش بررسی نحوه بازنمایی نقش خانواده در فرایندهای حل مسئله کودکان در کتاب‌های مصور کودکان و شناسایی اشکال حمایت ارائه‌شده توسط اعضای خانواده در این روایت‌ها است. این مطالعه به صورت تحلیل اسنادی کیفی با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند مبتنی بر معیار برای بررسی کتاب‌های مصور منتخب به عنوان محصولات فرهنگی طراحی شده است. در پژوهش از نمونه‌گیری هدفمند استفاده شد. ده کتاب مصور منتخب برای این مطالعه از طریق تحلیل محتوا مورد بررسی قرار گرفتند. بر اساس نتایج تحلیل، اشکال مشارکت والدین در فرایند رشد مهارت‌های حل مسئله کودکان در کتاب‌ها در ابعاد «عینیت‌بخشی استعاری و راهنمایی شناختی»، «مشارکت دموکراتیک و تصمیم‌گیری مشترک» و «بازی، ایفای نقش و ایجاد فضای تمرین امن» دسته‌بندی شدند. در ده اثر بررسی‌شده، والدین در فرایند حل مسئله مشارکت داشته‌اند؛ آن‌ها «مفاهیم انتزاعی را به صورت استعاری عینیت‌بخشی و راهنمایی شناختی ارائه کرده‌اند»، «بحران‌های اجتماعی را با بازی‌سازی به تمرین‌های امن تبدیل کرده‌اند»، «نگرش‌های مشارکتی تشویق‌کننده مشارکت دموکراتیک در فرایندهای تصمیم‌گیری نشان داده‌اند» و با راهبرد «اعتباربخشی هیجانی و اطمینان‌بخشی» فضای اعتماد تزلزل‌ناپذیری ایجاد کرده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که در ادبیات کودک، خانواده صرفاً یک نماد نیست، بلکه به عنوان «تنظیم‌گر بیرونی» جایگاه دارد که به کودکان در توسعه راهبردهای مقابله‌ای برای مواجهه با مشکلات کمک می‌کند.

This paper presents an exploratory systematic review of artificial intelligence (AI) in physics education and its alignment with Sustainable Development Goal 4 (SDG 4). Following Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses 2020 guidelines (Page et al., 2021), a Web of Science search conducted on January 15, 2025, yielded 105 records; after independent dual-reviewer screening (Cohen’s κ = 0.82 on n = 105 title/abstract decisions), 12 empirical studies published between 2013 and 2025 were included and analyzed. Given the small corpus and emergent nature of the field, findings are explicitly characterized as exploratory evidence mapping rather than consolidated empirical conclusions. The corpus spans educational contexts from secondary school to teacher training and engages AI types including intelligent tutoring systems, machine learning, natural language processing, and generative models. Results indicate that AI is used in four pedagogical roles: tutor, evaluator, assistant, and analyst, with documented benefits in conceptual understanding, formative feedback, personalization, and self-regulated learning. Alignment with SDG-4-relevant sustainability competencies (critical thinking, problem solving, collaboration, and digital literacy) was identified through a secondary interpretive analysis by the review authors against Education for Sustainable Development competency frameworks (Rieckmann, 2011; UNESCO, 2017; 2024); this alignment is inferential and design-based rather than directly measured by the primary studies. Ongoing challenges include technical reliability, teacher preparation and acceptance, and ethical concerns regarding transparency, bias, equity, and data protection. The review contributes an initial, disciplinary-specific evidence map at the intersection of AI, physics education, and SDG 4, and identifies six evidence gaps for future empirical research. No protocol was preregistered prior to conducting this review; this absence is acknowledged as a transparency limitation.

این مقاله به ارائه یک مرور نظام‌مند اکتشافی درباره هوش مصنوعی (AI) در آموزش فیزیک و همسویی آن با هدف توسعه پایدار ۴ (SDG 4) می‌پردازد. با پیروی از دستورالعمل‌های Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses 2020 (Page و همکاران، 2021)، جستجوی Web of Science که در تاریخ ۱۵ ژانویه ۲۰۲۵ انجام شد، ۱۰۵ رکورد را به دست داد؛ پس از غربالگری مستقل توسط دو ارزیاب (ضریب کاپا کوهن κ = 0.82 بر روی n = 105 تصمیم عنوان/چکیده)، ۱۲ مطالعه تجربی منتشرشده بین سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۵ وارد و تحلیل شدند. با توجه به حجم اندک مطالعات و ماهیت نوظهور این حوزه، یافته‌ها به طور صریح به عنوان نگاشت شواهد اکتشافی و نه نتیجه‌گیری‌های تجربی تثبیت‌شده توصیف می‌شوند. بدنه مطالعات زمینه‌های آموزشی از دبیرستان تا آموزش معلمان را دربر می‌گیرد و انواع هوش مصنوعی شامل سامانه‌های آموزش هوشمند، یادگیری ماشین، پردازش زبان طبیعی و مدل‌های مولد را مورد استفاده قرار می‌دهد. نتایج نشان می‌دهد که هوش مصنوعی در چهار نقش آموزشی شامل معلم، ارزیاب، دستیار و تحلیل‌گر به کار می‌رود و مزایایی چون ارتقای درک مفهومی، بازخورد تکوینی، شخصی‌سازی و یادگیری خودتنظیمی را به همراه دارد. همسویی با شایستگی‌های پایداری مرتبط با SDG-4 (تفکر انتقادی، حل مسئله، همکاری و سواد دیجیتال) از طریق تحلیل تفسیری ثانویه توسط نویسندگان مرور و بر اساس چارچوب‌های شایستگی آموزش برای توسعه پایدار (Rieckmann، ۲۰۱۱؛ یونسکو، ۲۰۱۷؛ ۲۰۲۴) شناسایی شد؛ این همسویی استنباطی و مبتنی بر طراحی است و نه مستقیماً توسط مطالعات اولیه اندازه‌گیری شده باشد. چالش‌های جاری شامل پایایی فنی، آمادگی و پذیرش معلمان و نگرانی‌های اخلاقی درباره شفافیت، سوگیری، عدالت و حفاظت از داده‌ها است. این مرور، نگاشت اولیه و اختصاصی شواهد را در تقاطع هوش مصنوعی، آموزش فیزیک و SDG 4 ارائه می‌دهد و شش شکاف شواهدی برای پژوهش‌های تجربی آینده شناسایی می‌کند. هیچ پروتکلی پیش از انجام این مرور ثبت نشده است؛ این فقدان به عنوان یک محدودیت شفافیت مورد اشاره قرار گرفته است.

Balancing employability skills development with core content is challenging for content‑heavy degrees like Physics but can be supported through adapted teaching methods and structured employability activities such as careers fairs, societies, and industrial placements. This study draws on quantitative and open‑text analysis of survey responses from 185 physics students across five UK universities to evaluate the collaborative initiative called the White Rose Industrial Physics Academy (WRIPA). Many students believed a Physics degree would enhance their career prospects and could clearly identify skills gained, particularly in problem‑solving, programming, and data analysis. Those completing industrial placements or internships reported fewer concerns about their preparedness for employment, suggesting both academic progression and work experience strengthen confidence in future careers. Nonetheless, students continued to face barriers when engaging with employers, frequently citing limited time, lack of feedback, and frustration during job applications.

تلفیق توسعه مهارت‌های اشتغال‌پذیری با محتوای اصلی در رشته‌هایی با محتوای سنگین مانند فیزیک چالش‌برانگیز است، اما می‌تواند از طریق روش‌های تدریس سازگارشده و فعالیت‌های ساختارمند اشتغال‌پذیری مانند نمایشگاه‌های شغلی، انجمن‌ها و دوره‌های کارآموزی صنعتی حمایت شود. این مطالعه با بهره‌گیری از تحلیل کمی و تحلیل متن باز پاسخ‌های پرسشنامه از ۱۸۵ دانشجوی فیزیک در پنج دانشگاه بریتانیا، ابتکار مشترک موسوم به White Rose Industrial Physics Academy (WRIPA) را ارزیابی می‌کند. بسیاری از دانشجویان معتقد بودند که مدرک فیزیک چشم‌انداز شغلی آن‌ها را بهبود می‌بخشد و می‌توانستند مهارت‌های کسب‌شده، به‌ویژه در حل مسئله، برنامه‌نویسی و تحلیل داده را به‌وضوح شناسایی کنند. افرادی که دوره‌های کارآموزی صنعتی یا کارورزی را گذرانده بودند، نگرانی کمتری درباره آمادگی برای اشتغال داشتند که نشان می‌دهد پیشرفت تحصیلی و تجربه کاری هر دو موجب تقویت اعتماد به نفس در مسیر شغلی آینده می‌شوند. با این حال، دانشجویان همچنان هنگام تعامل با کارفرمایان با موانعی مواجه بودند و اغلب به کمبود زمان، نبود بازخورد و احساس ناامیدی در فرآیند درخواست شغل اشاره می‌کردند.

The 2018 General Education Curriculum in Vietnam requires physics teaching to develop students’ scientific competence, and the science, technology, society and environment (STSE) model has been proposed as one way to meet this requirement. Evidence on how upper secondary physics teachers currently teach specific topics in relation to STSE remains limited. This study surveyed 55 physics teachers about the topic “Electric current and circuits” (Physics 11). A 15-item questionnaire on a five-point Likert scale covered four areas: teaching practice, STSE integration, teacher-rated student scientific competence, and awareness of and readiness for the STSE model. Descriptive statistics and internal consistency coefficients (Cronbach’s α and McDonald’s ω) were computed. Lecturing combined with problem solving was reported by 61.8% of teachers, whereas 38.9% had implemented project-based learning for the topic, and 72.2% reported time and facility constraints. Teachers more often linked the topic to social issues (87.3%) and environmental issues (76.4%) than to modern technology (59.3%). Collecting and processing data was the lowest-rated student capability (M = 3.18). Although 40.7% of teachers were familiar with the STSE model, 70.4% were willing to adopt it if given materials and training. The findings indicate a gap between awareness and readiness, and point to the need for topic-specific STSE resources, professional development, and low-cost technological projects.

بر اساس برنامه درسی آموزش عمومی ۲۰۱۸ در ویتنام، آموزش فیزیک باید به توسعه شایستگی علمی دانش‌آموزان منجر شود و مدل علم، فناوری، جامعه و محیط زیست (STSE) به عنوان یکی از راهکارهای تحقق این هدف پیشنهاد شده است. شواهد موجود درباره نحوه آموزش موضوعات خاص توسط دبیران فیزیک متوسطه دوم در ارتباط با STSE همچنان محدود است. این پژوهش با نظرسنجی از ۵۵ دبیر فیزیک درباره موضوع «جریان الکتریکی و مدارها» (فیزیک ۱۱) انجام شد. پرسشنامه‌ای ۱۵‌سؤالی با مقیاس لیکرت پنج‌درجه‌ای چهار حوزه را پوشش داد: عملکرد آموزشی، ادغام STSE، ارزیابی شایستگی علمی دانش‌آموزان توسط دبیر، و آگاهی و آمادگی نسبت به مدل STSE. آمار توصیفی و ضرایب پایایی درونی (آلفای کرونباخ و امگا مک‌دونالد) محاسبه شد. ۶۱٫۸٪ دبیران، تدریس ترکیبی با حل مسئله را گزارش کردند، در حالی که ۳۸٫۹٪ یادگیری مبتنی بر پروژه را برای این موضوع به کار برده بودند و ۷۲٫۲٪ محدودیت زمانی و امکانات را ذکر کردند. دبیران بیشتر موضوع را به مسائل اجتماعی (۸۷٫۳٪) و زیست‌محیطی (۷۶٫۴٪) نسبت به فناوری‌های نوین (۵۹٫۳٪) مرتبط می‌کردند. جمع‌آوری و پردازش داده‌ها پایین‌ترین امتیاز قابلیت دانش‌آموزان را داشت (M = 3.18). اگرچه ۴۰٫۷٪ دبیران با مدل STSE آشنایی داشتند، ۷۰٫۴٪ در صورت دریافت منابع و آموزش، تمایل به پذیرش آن داشتند. یافته‌ها نشان‌دهنده شکاف میان آگاهی و آمادگی است و بر نیاز به منابع موضوع‌محور STSE، توسعه حرفه‌ای و پروژه‌های فناورانه کم‌هزینه تأکید دارد.

The 2018 General Education Curriculum in Vietnam requires physics teaching to develop students’ scientific competence, and the science, technology, society and environment (STSE) model has been proposed as one way to meet this requirement. Evidence on how upper secondary physics teachers currently teach specific topics in relation to STSE remains limited. This study surveyed 55 physics teachers about the topic “Electric current and circuits” (Physics 11). A 15-item questionnaire on a five-point Likert scale covered four areas: teaching practice, STSE integration, teacher-rated student scientific competence, and awareness of and readiness for the STSE model. Descriptive statistics and internal consistency coefficients (Cronbach’s α and McDonald’s ω) were computed. Lecturing combined with problem solving was reported by 61.8% of teachers, whereas 38.9% had implemented project-based learning for the topic, and 72.2% reported time and facility constraints. Teachers more often linked the topic to social issues (87.3%) and environmental issues (76.4%) than to modern technology (59.3%). Collecting and processing data was the lowest-rated student capability (M = 3.18). Although 40.7% of teachers were familiar with the STSE model, 70.4% were willing to adopt it if given materials and training. The findings indicate a gap between awareness and readiness, and point to the need for topic-specific STSE resources, professional development, and low-cost technological projects.

بر اساس برنامه درسی آموزش عمومی ۲۰۱۸ در ویتنام، آموزش فیزیک باید به توسعه شایستگی علمی دانش‌آموزان منجر شود و مدل علم، فناوری، جامعه و محیط زیست (STSE) به عنوان یکی از راهکارهای تحقق این هدف پیشنهاد شده است. شواهد موجود درباره نحوه آموزش موضوعات خاص توسط دبیران فیزیک متوسطه دوم در ارتباط با STSE همچنان محدود است. این پژوهش با نظرسنجی از ۵۵ دبیر فیزیک درباره موضوع «جریان الکتریکی و مدارها» (فیزیک ۱۱) انجام شد. پرسشنامه‌ای ۱۵‌سؤالی با مقیاس لیکرت پنج‌درجه‌ای چهار حوزه را پوشش داد: عملکرد آموزشی، ادغام STSE، ارزیابی شایستگی علمی دانش‌آموزان توسط دبیر، و آگاهی و آمادگی نسبت به مدل STSE. آمار توصیفی و ضرایب پایایی درونی (آلفای کرونباخ و امگا مک‌دونالد) محاسبه شد. ۶۱٫۸٪ دبیران، تدریس ترکیبی با حل مسئله را گزارش کردند، در حالی که ۳۸٫۹٪ یادگیری مبتنی بر پروژه را برای این موضوع به کار برده بودند و ۷۲٫۲٪ محدودیت زمانی و امکانات را ذکر کردند. دبیران بیشتر موضوع را به مسائل اجتماعی (۸۷٫۳٪) و زیست‌محیطی (۷۶٫۴٪) نسبت به فناوری‌های نوین (۵۹٫۳٪) مرتبط می‌کردند. جمع‌آوری و پردازش داده‌ها پایین‌ترین امتیاز قابلیت دانش‌آموزان را داشت (M = 3.18). اگرچه ۴۰٫۷٪ دبیران با مدل STSE آشنایی داشتند، ۷۰٫۴٪ در صورت دریافت منابع و آموزش، تمایل به پذیرش آن داشتند. یافته‌ها نشان‌دهنده شکاف میان آگاهی و آمادگی است و بر نیاز به منابع موضوع‌محور STSE، توسعه حرفه‌ای و پروژه‌های فناورانه کم‌هزینه تأکید دارد.

Introduction Generative artificial intelligence (GenAI) is increasingly used by students to obtain explanations, generate ideas, improve written responses and prepare assessment tasks. However, limited evidence exists on how students in open-distance alternative-access programmes experience GenAI in mathematics assessment. Methods This qualitative study examined how 27 Higher Certificate students at a South African open and distance learning institution described the role, benefits and limitations of GenAI while preparing fraction-related portfolio activities. Data were collected via a single open-ended questionnaire item, completed voluntarily after all assessment activities had been submitted. The responses were analysed using reflexive thematic analysis. Results Four overlapping themes were identified: support for understanding and approaching tasks, support for constructing written responses, conditional trust and evaluative engagement, and non-use, resistance and ambiguous engagement. Students reported that GenAI assisted with clarification, examples, organisation, and language, but they also described outputs they perceived as inaccurate, overly general, or insufficiently explained. Ten participants expressed concerns about reliability or described checking, adapting, limiting or rejecting GenAI use, although the study did not verify the quality of these practices. Discussion The findings suggest that the educational value of GenAI is shaped by students' capacity to exercise judgement and retain responsibility for the reasoning represented in their work. Verification is therefore positioned as a potentially important epistemic practice in GenAI-supported mathematics assessment. The study recommends explicit discipline-specific guidance and assessment designs that make students' mathematical reasoning visible.

مقدمه: هوش مصنوعی مولد (GenAI) به طور فزاینده‌ای توسط دانشجویان برای دریافت توضیحات، تولید ایده‌ها، بهبود پاسخ‌های نوشتاری و آماده‌سازی وظایف ارزیابی مورد استفاده قرار می‌گیرد. با این حال، شواهد محدودی درباره تجربه دانشجویان در برنامه‌های دسترسی جایگزین آموزش باز و از راه دور در زمینه استفاده از GenAI در ارزیابی ریاضی وجود دارد. روش‌ها: این مطالعه کیفی به بررسی نحوه توصیف نقش، مزایا و محدودیت‌های GenAI توسط ۲۷ دانشجوی Higher Certificate در یک مؤسسه آموزش باز و از راه دور در آفریقای جنوبی هنگام آماده‌سازی فعالیت‌های پرتفوی مرتبط با کسرها پرداخت. داده‌ها از طریق یک سؤال بازپاسخ در پرسشنامه که به صورت داوطلبانه پس از اتمام تمامی فعالیت‌های ارزیابی تکمیل شد، جمع‌آوری گردید. پاسخ‌ها با استفاده از تحلیل تماتیک بازتابی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج: چهار تم همپوشان شناسایی شد: حمایت برای درک و رویکرد به وظایف، حمایت در ساخت پاسخ‌های نوشتاری، اعتماد مشروط و مشارکت ارزیابانه، و عدم استفاده، مقاومت و مشارکت مبهم. دانشجویان گزارش دادند که GenAI در زمینه شفاف‌سازی، ارائه مثال، سازماندهی و زبان کمک‌کننده بوده است، اما همچنین خروجی‌هایی را توصیف کردند که آن‌ها را نادرست، بیش از حد کلی یا فاقد توضیح کافی می‌دانستند. ده نفر از شرکت‌کنندگان نگرانی‌هایی درباره پایایی ابراز کردند یا به بررسی، تطبیق، محدودسازی یا رد استفاده از GenAI اشاره نمودند، اگرچه این مطالعه کیفیت این اقدامات را تأیید نکرد. بحث: یافته‌ها نشان می‌دهد که ارزش آموزشی GenAI توسط توانایی دانشجویان در اعمال قضاوت و حفظ مسئولیت نسبت به استدلال ارائه‌شده در کارشان شکل می‌گیرد. بنابراین، راستی‌آزمایی به عنوان یک عمل معرفتی بالقوه مهم در ارزیابی ریاضی با حمایت GenAI مطرح می‌شود. مطالعه حاضر راهنمایی صریح و خاص رشته و طراحی ارزیابی‌هایی که استدلال ریاضی دانشجویان را آشکار می‌سازد، توصیه می‌کند.

This research integrates systematic literature review and bibliometric analysis methods to evaluate the role of the Project-Based Learning (PjBL) approach in developing 21st-century skills among K–12 students. This study uniquely combines large-scale bibliometric mapping with a targeted systematic review to bridge macro-level research trends and micro-level pedagogical implications. The scientific implication of this hybrid design is that it provides a dual-perspective roadmap: the bibliometric results reveal global structural shifts and emerging gaps, while the systematic synthesis offers actionable strategies for scaling PjBL from isolated classroom experiments to broader curriculum-wide integrations. Following PRISMA guidelines, a comprehensive search in ScienceDirect and Scopus yielded 20 core articles (2020–2025) for qualitative synthesis, while 1,345 articles were analyzed bibliometrically to visualize collaboration networks and keyword relationships. The findings reveal PjBL’s significant potential in enhancing critical thinking, problem-solving, and creativity, particularly within STEM and computational thinking contexts. By identifying critical limitations in teacher competence and technical infrastructure, this review aims to suggest potential directions for future research, particularly emphasizing the potential benefits of longitudinal studies on institutional support..Overall, the results provide a high-resolution baseline for researchers and practitioners to enhance PjBL’s effectiveness in contemporary K–12 educational settings.

این پژوهش با ادغام روش‌های مرور نظام‌مند ادبیات و تحلیل کتاب‌سنجی، نقش رویکرد یادگیری مبتنی بر پروژه (PjBL) را در توسعه مهارت‌های قرن بیست‌ویکم در میان دانش‌آموزان K–12 ارزیابی می‌کند. این مطالعه به‌طور منحصربه‌فرد، ترسیم کتاب‌سنجی در مقیاس وسیع را با مرور نظام‌مند هدفمند ترکیب می‌کند تا پیوندی میان روندهای پژوهشی در سطح کلان و پیامدهای آموزشی در سطح خرد برقرار سازد. پیامد علمی این طراحی ترکیبی آن است که نقشه‌راهی با دو دیدگاه فراهم می‌کند: نتایج کتاب‌سنجی، تغییرات ساختاری جهانی و شکاف‌های نوظهور را آشکار می‌سازد، در حالی که سنتز نظام‌مند، راهبردهای عملی برای گسترش PjBL از آزمایش‌های منفرد کلاسی به ادغام‌های گسترده‌تر در سطح برنامه درسی ارائه می‌دهد. با پیروی از دستورالعمل‌های PRISMA، جستجوی جامعی در ScienceDirect و Scopus انجام شد که ۲۰ مقاله اصلی (۲۰۲۰–۲۰۲۵) برای سنتز کیفی انتخاب گردید، در حالی که ۱۳۴۵ مقاله به‌صورت کتاب‌سنجی برای ترسیم شبکه‌های همکاری و روابط کلیدواژه‌ای تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که PjBL پتانسیل قابل‌توجهی در ارتقای تفکر انتقادی، حل مسئله و خلاقیت، به‌ویژه در زمینه‌های STEM و تفکر محاسباتی دارد. با شناسایی محدودیت‌های اساسی در شایستگی معلمان و زیرساخت فنی، این مرور تلاش دارد جهت‌گیری‌های بالقوه‌ای برای پژوهش‌های آتی پیشنهاد کند و به‌ویژه بر مزایای بالقوه مطالعات طولی درباره حمایت‌های نهادی تأکید می‌کند. در مجموع، نتایج مبنایی با وضوح بالا برای پژوهشگران و دست‌اندرکاران فراهم می‌کند تا اثربخشی PjBL را در محیط‌های آموزشی معاصر K–12 ارتقا دهند.

Developing students’ capacity for mathematical reasoning and communication is a central goal of contemporary mathematics education, yet qualitative evidence on how these competencies are externalized during problem solving remains limited. This study investigates how students’ mathematical reasoning, use of representations, and modes of engagement differ in the ways 19 they become visible during problem solving, even when solutions are mathematically correct. Adopting a qualitative comparative case study design, three secondary school students exhibiting contrasting modes of engagement were examined while solving a non-routine algebraic problem designed to elicit representational transitions and justification. Data were drawn from written solution artefacts and follow-up semi-structured, artifact-based interviews. Thematic analysis focused on reasoning documentation, representational coordination, and forms of mathematical communication, emphasizing processes of externalization rather than evaluative correctness. Although all students produced correct solutions, their reasoning became visible in markedly different ways: one case demonstrated systematic written documentation and coordinated use of representations, another relied primarily on verbal explanation with limited written elaboration, and a third engaged in exploratory trial-and-error with minimal explicit justification. Rather than treating individual differences as fixed traits, these cases illuminate distinct pathways through which reasoning is externalized or remains partially concealed. The study contributes an analytic lens for examining the visibility of mathematical reasoning and offers implications for instructional practices that foreground explanation and representation in heterogeneous mathematics classrooms.

توسعه ظرفیت دانش‌آموزان برای استدلال و ارتباط ریاضی یکی از اهداف محوری آموزش ریاضی معاصر است، اما شواهد کیفی درباره چگونگی برون‌سازی این شایستگی‌ها در حین حل مسئله همچنان محدود است. این پژوهش بررسی می‌کند که چگونه استدلال ریاضی دانش‌آموزان، استفاده از بازنمایی‌ها و شیوه‌های درگیری آن‌ها در نحوه آشکار شدن طی حل مسئله متفاوت است، حتی زمانی که راه‌حل‌ها از نظر ریاضی صحیح باشند. با اتخاذ طرح مطالعه موردی مقایسه‌ای کیفی، سه دانش‌آموز دبیرستانی با شیوه‌های درگیری متضاد، در حین حل یک مسئله جبری غیرروتین که با هدف برانگیختن گذارهای بازنمایی و توجیه طراحی شده بود، مورد بررسی قرار گرفتند. داده‌ها از مصنوعات نوشتاری راه‌حل و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته مبتنی بر مصنوعات گردآوری شد. تحلیل تماتیک بر مستندسازی استدلال، هماهنگی بازنمایی‌ها و اشکال ارتباط ریاضی متمرکز بود و بر فرایندهای برون‌سازی به جای صحت ارزشیابانه تأکید داشت. اگرچه همه دانش‌آموزان راه‌حل‌های صحیح ارائه کردند، اما استدلال آن‌ها به شیوه‌های کاملاً متفاوتی آشکار شد: یک مورد مستندسازی نظام‌مند نوشتاری و استفاده هماهنگ از بازنمایی‌ها را نشان داد، دیگری عمدتاً به توضیح شفاهی با بسط نوشتاری محدود متکی بود و سومی با رویکرد آزمون و خطای اکتشافی و حداقل توجیه صریح درگیر شد. به جای تلقی تفاوت‌های فردی به عنوان ویژگی‌های ثابت، این موارد مسیرهای متمایزی را که استدلال از طریق آن‌ها برون‌سازی یا تا حدی پنهان می‌ماند، روشن می‌کند. این پژوهش یک لنز تحلیلی برای بررسی آشکار بودن استدلال ریاضی ارائه می‌دهد و دلالت‌هایی برای شیوه‌های آموزشی که بر توضیح و بازنمایی در کلاس‌های ریاضی ناهمگن تأکید دارند، مطرح می‌کند.

This study examined pre-tertiary students’ geometric problem-solving performance, the distribution of their errors across Van Hiele levels of geometric reasoning, and the nature of these errors using Newman's Error Hierarchical Model. A descriptive quantitative research design, complemented by qualitative content analysis of students’ written responses, was adopted. The sample comprised 300 final-year students selected through stratified random sampling. Data were collected using a researcher-designed Geometry Problem-Solving Test consisting of twelve open-ended items aligned with the senior high school geometry curriculum. Students’ responses were analysed using frequency and percentage distributions, while error patterns were classified using Newman's framework and mapped onto Van Hiele levels. The findings showed generally low performance in geometry problem solving, with most students scoring within the lower performance range. Error analysis indicated that students at lower Van Hiele levels, particularly visualisation and analysis, exhibited higher frequencies of comprehension and transformation errors. In contrast, students at higher reasoning levels showed fewer conceptual and representational difficulties but continued to experience process skills and encoding errors. The findings indicate different patterns of problem-solving errors observed among students demonstrating different levels of geometric reasoning. The results demonstrate the value of interpreting students’ geometric problem-solving through both the Van Hiele and Newman frameworks, providing complementary perspectives on students’ reasoning and the errors evident in their solution processes.

این مطالعه به بررسی عملکرد حل مسئله هندسی دانش‌آموزان پیش‌دانشگاهی، توزیع خطاهای آنان در سطوح استدلال هندسی ون هیله و ماهیت این خطاها با استفاده از مدل سلسله‌مراتبی خطای نیومن پرداخت. طرح پژوهش کمی توصیفی، همراه با تحلیل محتوای کیفی پاسخ‌های کتبی دانش‌آموزان، اتخاذ شد. نمونه شامل ۳۰۰ دانش‌آموز سال آخر بود که به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از آزمون حل مسئله هندسه طراحی‌شده توسط پژوهشگر، متشکل از دوازده سؤال بازپاسخ منطبق با برنامه درسی هندسه دبیرستان، گردآوری شد. پاسخ‌های دانش‌آموزان با استفاده از توزیع فراوانی و درصد تحلیل گردید و الگوهای خطا با چارچوب نیومن طبقه‌بندی و بر سطوح ون هیله نگاشته شد. یافته‌ها نشان داد که به طور کلی عملکرد حل مسئله هندسی پایین بوده و اکثر دانش‌آموزان در دامنه عملکرد پایین قرار گرفتند. تحلیل خطاها نشان داد که دانش‌آموزان در سطوح پایین‌تر ون هیله، به ویژه تجسم و تحلیل، فراوانی بیشتری از خطاهای درک مطلب و تبدیل را نشان دادند. در مقابل، دانش‌آموزان در سطوح بالاتر استدلال، دشواری‌های مفهومی و بازنمایی کمتری داشتند اما همچنان با خطاهای مهارت فرایندی و رمزگذاری مواجه بودند. یافته‌ها نشان‌دهنده الگوهای متفاوت خطاهای حل مسئله در میان دانش‌آموزانی است که سطوح مختلفی از استدلال هندسی را نشان می‌دهند. نتایج ارزش تفسیر حل مسئله هندسی دانش‌آموزان از طریق چارچوب‌های ون هیله و نیومن را نشان می‌دهد که دیدگاه‌های مکملی درباره استدلال دانش‌آموزان و خطاهای آشکار در فرایند حل آنان فراهم می‌کند.

Examining sequences and series often leads students to rely on formulas, especially when assignments require algebraic modeling and generalization. This condition may hinder the advancement of critical thinking, especially in evaluation, inference, and reasoning. This study examined the extent to which a problem-solving e-module with algebraic challenges enhanced students' critical thinking and identified the elements that best facilitated critical thinking during the learning process. The study used a sequential explanatory mixed-methods design. The quantitative phase encompassed 89 senior high school students from three classes. Students completed a pretest, engaged with an e-module featuring guiding questions, scaffolding, feedback, and reflection, and then completed a posttest. The quantitative data were examined utilizing descriptive statistics, normalized gain, pretest-posttest comparisons, and effect size analysis. Data were gathered from students' e-module assignments, classroom observations, written reflections, and task-oriented interviews. The data were examined using theme coding and synthesized with the quantitative results. The results indicated an improvement in overall critical thinking and across all metrics; however, the improvements were inconsistent. Evaluation and interpretation improved more significantly than explanation. Feedback, directed inquiries, scaffolding, and reflection facilitated critical thinking; however, argument quality and algebraic reasoning varied among students.

بررسی دنباله‌ها و سری‌ها اغلب منجر به اتکای دانش‌آموزان به فرمول‌ها می‌شود، به‌ویژه زمانی که تکالیف نیازمند مدل‌سازی جبری و تعمیم هستند. این وضعیت ممکن است پیشرفت تفکر انتقادی، به‌ویژه در ارزیابی، استنتاج و استدلال را مختل کند. این پژوهش میزان ارتقای تفکر انتقادی دانش‌آموزان توسط یک ماژول الکترونیکی حل مسئله با چالش‌های جبری را بررسی کرد و عناصری را که بیشترین تسهیل را در تفکر انتقادی طی فرایند یادگیری داشتند، شناسایی نمود. این مطالعه از طرح آمیخته تبیینی متوالی بهره برد. مرحله‌ی کمی شامل ۸۹ دانش‌آموز دبیرستانی از سه کلاس بود. دانش‌آموزان یک پیش‌آزمون را تکمیل کردند، با ماژول الکترونیکی که شامل پرسش‌های راهنما، پشتیبانی، بازخورد و تأمل بود کار کردند و سپس پس‌آزمون را انجام دادند. داده‌های کمی با استفاده از آمار توصیفی، بهره‌ی نرمال‌شده، مقایسه‌ی پیش‌آزمون-پس‌آزمون و تحلیل اندازه‌ی اثر بررسی شد. داده‌ها از تکالیف دانش‌آموزان در ماژول الکترونیکی، مشاهدات کلاسی، تأملات مکتوب و مصاحبه‌های مبتنی بر وظیفه گردآوری شد. داده‌ها با استفاده از کدگذاری تماتیک تحلیل و با نتایج کمی تلفیق گردید. نتایج نشان داد که بهبود در تفکر انتقادی کلی و در تمامی شاخص‌ها مشاهده شد؛ با این حال، این بهبودها یکنواخت نبودند. ارزیابی و تفسیر نسبت به توضیح، بهبود بیشتری داشتند. بازخورد، پرسش‌های هدایت‌شده، پشتیبانی و تأمل به تسهیل تفکر انتقادی کمک کردند؛ با این حال، کیفیت استدلال و استدلال جبری در میان دانش‌آموزان متفاوت بود.

Play-based parent-child interaction offers preschoolers rich opportunities for everyday foreign language learning, yet many parents struggle to turn open-ended play into effective English-as-a-Foreign-Language (EFL) learning experiences at home. To explore how AI might support this process, we conducted formative studies through interviews and a Wizard-of-Oz study. We identified four key challenges: content selection, language expression, balancing instruction and play, and problem solving. To address these challenges, we present PAPEL, a parent–AI collaborative system that grounds suggestions in the ongoing play scene and organizes support into four core modules: content generation, language adaptation, balance assessment, and extended response. In a counterbalanced within-subjects study with 16 parent–child dyads, PAPEL was associated with more integrated parent utterances that combined playful and instructional content, as well as more parent–child conversational turns, than the lightweight chatbot baseline used in our study.

تعامل والد-کودک مبتنی بر بازی، فرصت‌های غنی‌ای برای یادگیری زبان خارجی در زندگی روزمره کودکان پیش‌دبستانی فراهم می‌کند، اما بسیاری از والدین در تبدیل بازی‌های باز به تجربیات مؤثر یادگیری زبان انگلیسی به‌عنوان زبان خارجی (EFL) در خانه با دشواری مواجه هستند. به‌منظور بررسی نقش هوش مصنوعی در حمایت از این فرایند، مطالعات شکل‌دهنده‌ای از طریق مصاحبه‌ها و مطالعهٔ ویزارد آو آز انجام دادیم. چهار چالش کلیدی شناسایی شد: انتخاب محتوا، بیان زبانی، ایجاد تعادل میان آموزش و بازی، و حل مسئله. برای پاسخ به این چالش‌ها، سامانهٔ PAPEL را معرفی می‌کنیم که یک سامانهٔ مشارکتی والد-هوش مصنوعی است و پیشنهادها را بر اساس صحنهٔ جاری بازی ارائه می‌دهد و حمایت را در قالب چهار ماژول اصلی سازمان‌دهی می‌کند: تولید محتوا، سازگاری زبانی، ارزیابی تعادل، و پاسخ‌دهی گسترده. در یک مطالعهٔ درون‌گروهی متقابل با ۱۶ زوج والد-کودک، استفاده از PAPEL با اظهارات والدین یکپارچه‌تر که محتوای بازیگوشانه و آموزشی را ترکیب می‌کردند و همچنین تعداد بیشتری از نوبت‌های مکالمهٔ والد-کودک نسبت به چت‌بات سبک‌وزن مبنا در پژوهش ما همراه بود.

The rapid emergence of Artificial Intelligence (AI), is reshaping higher education through real-time tutoring, personalised learning, and advanced knowledge synthesis. In Uganda, the adoption of Competence-Based Education (CBE) emphasises learner-centered pedagogy, critical thinking, and practical skill development. While AI presents opportunities to strengthen CBE, its unstructured use may undermine independent inquiry, critical thinking, and authentic competency development. The study investigated how institutional readiness, stakeholder perceptions, and AI use patterns relate to learner achievement within a competence-based curriculum in an AI-powered environment. It further identified strategies for integrating AI to support competency attainment, academic performance, assessment outcomes, and learning outcomes while preserving the principles of CBE in Ugandan higher education institutions. A cross-sectional quantitative design was employed, involving academic staff ( n = 52) and students ( n = 513) from public and private universities in Uganda. Participants were recruited through convenience sampling using online platforms. Data were collected using structured questionnaires measuring institutional readiness, stakeholder perceptions, AI usage patterns, learner achievement, and pedagogical strategies for AI integration. Both descriptive and inferential statistics were analysed using the JASP statistical tool and Python-based data analysis tools. The findings revealed moderate institutional readiness for AI adoption, with technology recording the highest readiness (M = 3.2), followed by pedagogy (M = 2.9), while policy and governance readiness remained low (M = 2.4). Stakeholders perceived AI as supporting competency achievement (M = 4.1, 85%) and self-directed learning (M = 4.0, 80%), although concerns were raised regarding independent problem-solving (M = 3.6, 65%) and assessment authenticity (M = 3.8, 70%). Students reported frequent use of AI tools, particularly ChatGPT (81.1%), Gemini (56.8%), and Copilot (38.8%), primarily for concept clarification (89.2%), research (81.1%), and idea generation (70.3%). Correlation analysis revealed a moderate positive relationship between AI use frequency and academic performance ( r = 0.544), while chi-square analysis confirmed a significant association between AI use and academic performance (χ 2 = 241.898, p < 0.001). The study concludes that effective AI integration in CBE requires AI literacy training, lecturer capacity building, institutional policy frameworks, and competency-oriented assessment approaches to enhance learner achievement while preserving the integrity of competency development.

ظهور سریع هوش مصنوعی (AI)، آموزش عالی را از طریق آموزش در لحظه، یادگیری شخصی‌سازی‌شده و ترکیب پیشرفته دانش دگرگون می‌کند. در اوگاندا، پذیرش آموزش مبتنی بر شایستگی (CBE) بر آموزش یادگیرنده‌محور، تفکر انتقادی و توسعه مهارت‌های عملی تأکید دارد. در حالی که هوش مصنوعی فرصت‌هایی برای تقویت CBE فراهم می‌کند، استفاده بدون ساختار از آن ممکن است پژوهش مستقل، تفکر انتقادی و توسعه واقعی شایستگی را تضعیف کند. این مطالعه بررسی کرد که آمادگی نهادی، ادراک ذینفعان و الگوهای استفاده از هوش مصنوعی چگونه با پیشرفت یادگیرندگان در چارچوب برنامه درسی مبتنی بر شایستگی در محیطی مبتنی بر هوش مصنوعی مرتبط است. همچنین راهبردهایی را برای ادغام هوش مصنوعی به منظور حمایت از دستیابی به شایستگی، عملکرد تحصیلی، نتایج ارزیابی و نتایج یادگیری، در عین حفظ اصول CBE در مؤسسات آموزش عالی اوگاندا شناسایی کرد. یک طرح کمی مقطعی به کار گرفته شد که شامل اعضای هیئت علمی (n = 52) و دانشجویان (n = 513) از دانشگاه‌های دولتی و خصوصی اوگاندا بود. شرکت‌کنندگان از طریق نمونه‌گیری در دسترس با استفاده از بسترهای آنلاین جذب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های ساختاریافته که آمادگی نهادی، ادراک ذینفعان، الگوهای استفاده از هوش مصنوعی، پیشرفت یادگیرندگان و راهبردهای آموزشی برای ادغام هوش مصنوعی را اندازه‌گیری می‌کرد، جمع‌آوری شد. هر دو آمار توصیفی و استنباطی با استفاده از ابزار آماری JASP و ابزارهای تحلیل داده مبتنی بر Python تحلیل شدند. یافته‌ها آمادگی متوسط نهادی برای پذیرش هوش مصنوعی را نشان داد، به طوری که فناوری بالاترین آمادگی (M = 3.2) و پس از آن آموزش (M = 2.9) را داشت، در حالی که آمادگی سیاست و حکمرانی پایین باقی ماند (M = 2.4). ذینفعان هوش مصنوعی را در حمایت از دستیابی به شایستگی (M = 4.1، ۸۵٪) و یادگیری خودراهبر (M = 4.0، ۸۰٪) مؤثر دانستند، اگرچه نگرانی‌هایی در مورد حل مسئله مستقل (M = 3.6، ۶۵٪) و اصالت ارزیابی (M = 3.8، ۷۰٪) مطرح شد. دانشجویان استفاده مکرر از ابزارهای هوش مصنوعی، به ویژه ChatGPT (۸۱.۱٪)، Gemini (۵۶.۸٪) و Copilot (۳۸.۸٪) را عمدتاً برای شفاف‌سازی مفاهیم (۸۹.۲٪)، پژوهش (۸۱.۱٪) و تولید ایده (۷۰.۳٪) گزارش کردند. تحلیل همبستگی رابطه مثبت متوسطی بین فراوانی استفاده از هوش مصنوعی و عملکرد تحصیلی (r = 0.544) نشان داد، در حالی که تحلیل کای-دو ارتباط معناداری بین استفاده از هوش مصنوعی و عملکرد تحصیلی (χ2 = 241.898، p < 0.001) را تأیید کرد. مطالعه نتیجه می‌گیرد که ادغام مؤثر هوش مصنوعی در CBE مستلزم آموزش سواد هوش مصنوعی، توانمندسازی اعضای هیئت علمی، چارچوب‌های سیاست نهادی و رویکردهای ارزیابی مبتنی بر شایستگی است تا پیشرفت یادگیرندگان را در عین حفظ یکپارچگی توسعه شایستگی ارتقا دهد.

This study examines the integration of problem-solving into English as a Foreign Language instruction at the Faculty of Letters and Human Sciences, Mohammed First University, Oujda. Grounded in Experiential Learning Theory, it investigates how project-based tasks, case analysis, peer collaboration, and reflective evaluation influence the linguistic and analytical development of Semester 5 students in Geography, History, and French Studies. A mixed-methods approach was conducted during the fall semester of 2025-2026 with 50 students using a questionnaire and bi-weekly classroom observations. Before the intervention, 65% of participants reported difficulty initiating tasks without direct instructor guidance. Following the intervention, approximately 70% demonstrated greater autonomy, persistence, and confidence when addressing ill-structured problems. The findings indicate that scaffolded active learning can reduce cognitive hesitation while strengthening original reasoning and collaborative engagement. The study supports curriculum designs that integrate language learning with problem-solving and other transferable skills relevant to humanities graduates’ academic development and employability.

این پژوهش به بررسی ادغام حل مسئله در آموزش زبان انگلیسی به عنوان زبان خارجی در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه محمد اول، وجده می‌پردازد. این مطالعه که مبتنی بر نظریه یادگیری تجربی است، بررسی می‌کند که چگونه وظایف مبتنی بر پروژه، تحلیل مورد، همکاری همتایان و ارزیابی تأملی بر رشد زبانی و تحلیلی دانشجویان ترم پنجم رشته‌های جغرافیا، تاریخ و مطالعات فرانسه تأثیر می‌گذارد. رویکردی ترکیبی در نیمسال پاییز ۲۰۲۵-۲۰۲۶ با مشارکت ۵۰ دانشجو از طریق پرسشنامه و مشاهدات کلاسی دو هفته یک‌بار اجرا شد. پیش از مداخله، ۶۵٪ از شرکت‌کنندگان اعلام کردند که بدون راهنمایی مستقیم مدرس، در آغاز کردن وظایف دچار مشکل می‌شوند. پس از مداخله، حدود ۷۰٪ از دانشجویان خودمختاری، پایداری و اعتماد به نفس بیشتری در مواجهه با مسائل ساختارنیافته از خود نشان دادند. یافته‌ها نشان می‌دهد که یادگیری فعال مبتنی بر حمایت می‌تواند تردید شناختی را کاهش داده و در عین حال استدلال اصیل و مشارکت گروهی را تقویت کند. این پژوهش از طراحی برنامه‌های درسی که یادگیری زبان را با حل مسئله و سایر مهارت‌های انتقال‌پذیر مرتبط با رشد تحصیلی و اشتغال‌پذیری دانش‌آموختگان علوم انسانی ادغام می‌کند، حمایت می‌نماید.