relevance

Human immunodeficiency virus (HIV) infection remains a growing public health concern in the Philippines, where new infections rose by about 550% between 2010 and 2024 and diagnosis gaps persist in CALABARZON. Nurses are often the first and most sustained point of contact in HIV testing and care, yet knowledge gaps, stigmatizing attitudes, and procedure-focused training may limit their ability to provide compassionate, person-centered counseling. This study aims to develop and validate a Caring-Based HIV Counseling Training Program for Nurses in Laguna, Philippines, using a methodological research design and a modified Delphi technique. Registered nurses from selected government and private healthcare facilities in Laguna will complete a researcher-developed training-needs assessment questionnaire covering six competency domains: HIV-related knowledge; counseling and therapeutic communication; caring behaviors and person-centered practice; ethical and legal responsibilities; cultural sensitivity and stigma reduction; and linkage to prevention, treatment, care, and support. The questionnaire will undergo expert review, pilot testing, and reliability testing using Cronbach’s alpha. The needs-assessment findings, together with a review of current literature and guidelines, will inform a preliminary training program, which a multidisciplinary panel of approximately 15 to 20 experts will evaluate over successive anonymous Delphi rounds for relevance, clarity, comprehensiveness, cultural appropriateness, feasibility, and applicability. Consensus is defined in advance as at least 80% expert agreement, a median rating of at least 3.00, and an interquartile range of no more than 1.00. Content validity will be established through an Item-Level Content Validity Index of at least .78 and a Scale-Level Content Validity Index (average) of at least .90, overall agreement will be measured with Kendall’s coefficient of concordance, and the experts’ qualitative comments will undergo directed content analysis. The study is expected to produce an expert-validated, contextually relevant training program that strengthens nurses’ capacity to deliver compassionate, stigma-free HIV counseling, with its effectiveness to be tested in a future pilot or quasi-experimental study.

Graduate employability Outcomes (GEO) is a crucial issue in emerging countries, where skill gaps and unemployment among university graduates are consistently rising. In this context, higher education institutions (HEIs) play a pivotal role in developing a strategic approach to fill the gap through collaboration between academia and industry. Nowadays, every higher education institution in emerging countries has an internal quality assurance cell (IQAC), and they play a critical role in ensuring continuous improvement, stakeholder engagement, and curriculum development. However, despite the growing relevance of this issue, limited empirical studies have been conducted on the mediating role of IQAC in the relationship between industry and academia for confirming graduate employability in an emerging economy, like Bangladesh. The purpose of this study is to examine the mediating role of IQAC, including university curriculum (UC), job scholars’ opportunities (JSO), on the association between university-industry collaboration (UIC), and university GEO in Bangladesh, using partial least squares structural equation modelling (PLS-SEM) under the quantitative research approach. Data were collected using a structured questionnaire from university graduates, faculty members, and administrative staff. The empirical evidence reveals that UIC significantly contributes to GEO; moreover, IQAC plays a substantial mediating role, including UC and JSO. The findings of the study offer practical contributions for higher educational institutions (HEIs), policymakers, and industry experts to continuously improve graduate employability outcomes, such as practical competencies, skills development, and job readiness.

Social capital represents a relational resource developed through trust, professional networks, collaboration, peer support, and knowledge exchange. In the context of Social Studies Education, social capital can support teachers in accessing information, experiences, and professional resources relevant to professional development and instructional planning. This study aims to analyze the conceptualization of teachers’ social capital, identify its dimensions in relation to teacher professionalism, and examine its relevance to Social Studies teaching practices and instructional planning. The study employs a Systematic Literature Review (SLR) approach guided by the PRISMA 2020 framework. The literature analyzed consists of scholarly publications published between 2023 and 2026 in Indonesian and English that met the established inclusion criteria. The data were analyzed through thematic synthesis based on conceptual dimensions, forms of professional relationships, and their contributions to teaching practices. The synthesis indicates that social capital facilitates teachers’ access to information, experiences, feedback, and professional support through networks and collaborative relationships. These resources can strengthen professional learning and pedagogical decision-making relevant to Social Studies instructional planning. However, empirical evidence directly linking teachers’ social capital to the quality of Social Studies instructional planning remains limited. These findings highlight the need for further research on how social capital can be translated into improvements in the quality of Social Studies instructional planning components.

The growth of short-form certifications requires a clear distinction between attendance certificates and credentials that provide evidence of specific learning outcomes. In Ecuador, a non-binding national technical instrument identifies a fragmented training supply, the absence of shared criteria, limited traceability, and weak links between higher education and the world of work. This study examined the relevance of implementing a national microcredential system and identified the academic, regulatory, and technological conditions required for its adoption. A qualitative documentary study with an analytical-propositional scope and comparative logic was conducted using a corpus of 46 sources published between 2015 and 2026. The analysis combined deductive and inductive thematic coding across seven categories and contrasted the Ecuadorian instrument with international regulations, technical standards, and specialized literature. The results were organized into nine findings concerning systemic relevance, technical-pedagogical design, verifiable assessment, conditional recognition, interoperable digital issuance, multilevel governance, and an informational registry. The evidence indicates that Ecuador has conceptual foundations for a national system, but shared standards are required before provision is expanded. The study concludes that a trustworthy micro credential should integrate six conditions: explicit learning outcomes, verifiable assessment, academic or labor-market relevance, interoperable digital issuance, standardized metadata, and conditional recognition. Without coherent interinstitutional governance, the expansion of short-form certificates may increase fragmentation and weaken their public value.

Islamic civilization is one of the major civilizations that has significantly contributed to the development of science and education worldwide. During its golden age, it established educational institutions, fostered scholarly traditions, and produced influential scholars whose ideas continue to shape modern knowledge in the digital era. This article examines the relevance of Islamic civilizational values to the development of modern education through qualitative library research using thematic content analysis. The findings show that Islamic education was distinguished by four interrelated values, namely a strong culture of literacy, the integration of religious and general knowledge, an emphasis on moral formation (akhlak), and openness to knowledge from other civilizations, which together enabled scholars to advance science while upholding ethical and social responsibility. These values are highly relevant to addressing contemporary educational challenges, including declining critical literacy, uncritical dependence on digital technology and artificial intelligence, and the ongoing crisis of learners’ character. These values can inform the development of a modern educational system that integrates critical thinking, digital literacy, character education, and lifelong learning while maintaining moral and social responsibility.

Foundational literacy is central to participation and subsequent learning, yet the instructional routes through which beginning readers encounter print are not equally accessible to all learners. In Tanzania, renewed attention to systematic phonics and early-grade reading has increased the relevance of decodable texts: texts designed to give learners opportunities to apply previously taught grapheme–phoneme correspondences. Their instructional value, however, cannot be assessed only in terms of the linguistic structure of the text. Classroom activities, teacher directions, response requirements, assessment procedures, and available formats can either widen or restrict access. This scoping review maps literature and policy- and curriculum-related evidence concerning decodable or phonics-oriented early reading in Tanzanian primary education and examines the extent to which the evidence engages with accessibility, learner variability, and Universal Design for Learning (UDL). The review follows PRISMA-ScR and considers literature published between 2014 and 2026. The synthesis indicates a plausible pedagogical alignment between controlled text and the development of decoding, while also revealing a major gap in directly tested evidence on inclusive adaptations of decodable materials in Tanzania. Across the mapped literature, accessibility is more often treated as an implementation concern than as a design principle embedded in reading materials from the outset. The review therefore advances the concept of inclusive decodable-text pedagogy, in which systematic phonics is retained while unnecessary sensory, motor, speech, and communication barriers are reduced through multiple means of representation, action and expression, and engagement. Implications are developed for curriculum design, teacher education, classroom practice, formative assessment, and future research. The central conclusion is that decodability and accessibility should be treated as complementary properties: a text may be linguistically decodable yet still be instructionally inaccessible if participation depends on a single route that is unrelated to the intended literacy skill.

This study investigated the implementation of a gamified English for Specific Purposes (ESP) speaking instructional framework using spinning wheel media among nursing students. A qualitative case study approach was conducted involving 25 nursing students at STIKES Bina Usada Bali. Data were gathered over five instructional sessions through classroom observations, semi-structured interviews, and document analysis, followed by thematic analysis. The analysis revealed five themes: students’ engagement, speaking anxiety, speaking confidence, the relevance of nursing-based communication tasks, and classroom participation. The findings suggested that students perceived the randomized speaking prompts as engaging and considered nursing-related scenarios relevant to their prospective professional communication needs. Some participants further described feeling more comfortable and confident through repeated opportunities to practice speaking. Drawing on the classroom implementation, the study identified six related instructional components: context-based nursing tasks, randomized prompts, individual speaking performance, peer interaction, constructive feedback, and repeated practice. This study offers practical insights into the integration of gamification in ESP speaking instruction for nursing students. Nevertheless, the findings represent students’ experiences and perceptions; they do not demonstrate a causal improvement in speaking proficiency or establish the formal validity of the framework. Future research should investigate the framework in diverse educational contexts and explore its association with objectively assessed speaking outcomes.

University students who live away from their families may experience loneliness and depressive symptoms, while perceived social support may alter this relationship. This study examined the associations among loneliness, perceived social support, and depressive symptoms and tested whether perceived social support moderated the loneliness-depressive symptoms relationship. A cross-sectional quantitative design involved 396 university students living in boarding houses in Yogyakarta. Data were analyzed using Pearson correlations and moderated multiple regression. Perceived social support was negatively associated with depressive symptoms. Loneliness was also significantly associated with depressive symptoms, but the direction was negative and therefore did not support the proposed positive hypothesis. The interaction between loneliness and perceived social support was significant, indicating that the loneliness slope differed across levels of support. The findings highlight the relevance of perceived social support for student mental health while also showing that the unexpected loneliness pattern requires cautious interpretation and replication.

Objective: The objective of this study is to investigate the effect of an intervention based on Thessalian traditional music on the development of intercultural sensitivity among students, with the aim of examining whether culturally grounded music education can support intercultural learning. Theoretical Framework: The study is grounded in intercultural education, particularly the view that meaningful engagement with culturally diverse forms of expression can promote cultural awareness. Method: The methodology adopted for this research comprises literature review and research methodology. A quantitative pretest–posttest intervention study was conducted with 40 students aged 10–12 years attending a Music School in Greece. Data collection was carried out through administration of Intercultural Sensitivity Scale before and after a music-based intervention. Results and Discussion: The results obtained revealed a statistically significant increase in students’ overall intercultural sensitivity. A statistically significant improvement was observed among girls, whereas no statistically significant change was observed among boys. Research Implications: The practical and theoretical implications of this research are discussed, providing insights into how the results can be applied or influence practices in the field of intercultural education. These implications could encompass enhancement of intercultural sensitivity and promotion of the social inclusion of individuals from diverse cultural backgrounds. Originality/Value: This study contributes to the literature by providing empirical evidence on the use of Thessalian traditional music as an educational tool for enhancing intercultural sensitivity among students. The relevance and value of this research are evidenced by demonstrating how culturally grounded music interventions can support intercultural and inclusive education.

هدف: هدف این پژوهش بررسی تأثیر مداخله‌ای مبتنی بر موسیقی سنتی تسالی بر توسعه حساسیت بین‌فرهنگی در میان دانشجویان است و با هدف بررسی این موضوع انجام شده است که آیا آموزش موسیقی مبتنی بر فرهنگ می‌تواند از یادگیری بین‌فرهنگی حمایت کند. چارچوب نظری: این مطالعه بر پایه آموزش بین‌فرهنگی استوار است، به‌ویژه با این دیدگاه که مشارکت معنادار با اشکال بیان متنوع فرهنگی می‌تواند آگاهی فرهنگی را ارتقا دهد. روش: روش‌شناسی به‌کار رفته در این پژوهش شامل مرور ادبیات و روش‌شناسی پژوهش است. یک مطالعه مداخله‌ای کمی پیش‌آزمون-پس‌آزمون با ۴۰ دانش‌آموز ۱۰ تا ۱۲ ساله که در یک مدرسه موسیقی در یونان تحصیل می‌کردند، انجام شد. گردآوری داده‌ها از طریق administering مقیاس حساسیت بین‌فرهنگی قبل و بعد از یک مداخله مبتنی بر موسیقی انجام گرفت. نتایج و بحث: نتایج به‌دست‌آمده نشان‌دهنده افزایش معنادار آماری در حساسیت بین‌فرهنگی کلی دانشجویان بود. بهبود معنادار آماری در میان دختران مشاهده شد، در حالی که تغییر معنادار آماری در میان پسران مشاهده نشد. پیامدهای پژوهشی: پیامدهای عملی و نظری این پژوهش مورد بحث قرار گرفته است و بینش‌هایی درباره چگونگی کاربرد نتایج یا تأثیر آن‌ها بر شیوه‌ها در زمینه آموزش بین‌فرهنگی ارائه می‌دهد. این پیامدها می‌توانند شامل ارتقای حساسیت بین‌فرهنگی و ترویج ادغام اجتماعی افراد با پیشینه‌های فرهنگی متنوع باشد. اصالت/ارزش: این مطالعه با ارائه شواهد تجربی درباره استفاده از موسیقی سنتی تسالی به‌عنوان یک ابزار آموزشی برای ارتقای حساسیت بین‌فرهنگی در میان دانشجویان، به ادبیات موضوع کمک می‌کند. ارتباط و ارزش این پژوهش با نشان دادن چگونگی حمایت مداخلات موسیقی مبتنی بر فرهنگ از آموزش بین‌فرهنگی و فراگیر، اثبات می‌شود.

Arabic for Specific Purposes (ASP) connects language instruction with learners’ academic or occupational domains, but adapting specialized contexts for absolute beginners presents a design problem: disciplinary relevance may introduce linguistic demands that exceed the learners’ capacity. This conceptual paper proposes a curriculum-aligned procedure for contextualizing elementary Arabic conversation tasks for university accounting students without claiming to teach technical accounting discourse. Drawing on scholarship concerning ASP, needs analysis, task-based language teaching, constructive alignment, and beginner-level interaction, it develops a four-stage procedure: identify a communicative function, select a plausible accounting-related context, check linguistic and interactional demands, and specify observable evidence of performance. Six illustrative task adaptations demonstrate its application to introductions, occupations, locations, colleagues, appointments, and documents. These tasks are original, hypothetical designs rather than observed classroom activities or responses to empirically established learner needs. A proposed set of decision checks distinguishes contextual relevance from occupational authenticity, and genuine oral exchange from scripted reproduction. The framework offers a bounded starting point for needs analysis, expert review, and empirical evaluation.

عربی برای مقاصد خاص (ASP) آموزش زبان را با حوزه‌های آکادمیک یا شغلی زبان‌آموزان پیوند می‌دهد، اما تطبیق زمینه‌های تخصصی برای مبتدیان مطلق یک مسئله طراحی ایجاد می‌کند: ارتباط دیسیپلین‌محور ممکن است الزامات زبانی را فراتر از ظرفیت زبان‌آموزان وارد کند. این مقاله مفهومی، رویه‌ای هم‌راستا با برنامه درسی را برای زمینه‌سازی تکالیف مکالمه عربی مقدماتی برای دانشجویان حسابداری دانشگاهی پیشنهاد می‌کند، بدون آنکه ادعای آموزش گفتمان حسابداری فنی را داشته باشد. با استناد به پژوهش‌های مربوط به ASP، تحلیل نیازها، آموزش زبان مبتنی بر تکلیف، هم‌سازگاری سازنده‌گرا و تعامل در سطح مبتدی، رویه‌ای چهارمرحله‌ای توسعه می‌یابد: شناسایی یک کارکرد ارتباطی، انتخاب یک زمینه قابل قبول مرتبط با حسابداری، بررسی الزامات زبانی و تعاملی، و مشخص کردن شواهد قابل مشاهده از عملکرد. شش نمونه تطبیق تکلیف، کاربرد آن را در معرفی‌ها، مشاغل، مکان‌ها، همکاران، قرارها و اسناد نشان می‌دهد. این تکالیف طراحی‌های اصیل و فرضی هستند، نه فعالیت‌های کلاسی مشاهده‌شده یا پاسخ‌هایی به نیازهای زبان‌آموزان که از نظر تجربی ثابت شده‌اند. مجموعه‌ای از چک‌لیست‌های تصمیم‌گیری پیشنهادی، ارتباط زمینه‌ای را از اصالت شغلی، و تبادل شفاهی واقعی را از بازتولید سناریو-محور تمایز می‌دهد. این چارچوب یک نقطه شروع محدود برای تحلیل نیازها، بازبینی توسط متخصصان و ارزیابی تجربی ارائه می‌دهد.

Introduction: Registered dietitians (RDs) are frequently asked to provide guidance and expertise on dietary supplements; however, few assessment tools are available to objectively evaluate their knowledge in this area. A standardized instrument may help identify educational gaps and support the development of supplement-related competencies within dietetics education and practice. Methods: The 25-item Dietary Supplement Knowledge Assessment Tool for Registered Dietitians (DSKAT-RD) was developed to assess key areas of dietary supplement knowledge, including safety, efficacy, regulation, quality, and evidence-based research. Twelve subject-matter experts independently rated the relevance of each item on a 4-point scale. Item-Level Content Validity Index (I-CVI) values were calculated, with ratings of 3 or 4 considered content valid and ≥0.78 considered acceptable. Quantitative ratings and qualitative feedback guided revisions for clarity, accuracy, relevance, and response-option quality. Revised items were reviewed by a 3-member expert subgroup until consensus was reached. Results: Expert review demonstrated high content validity for the DSKAT-RD. Item-level Content Validity Index (I-CVI) values ranged from 0.75 to 1.00, with 24 of 25 items (96%) meeting the predefined acceptability criterion of ≥0.78. Nineteen items (76%) achieved an I-CVI of 1.00, and the Scale-Level Content Validity Index using the average method (S-CVI/Ave) was 0.97. Six items underwent additional review and revision based on quantitative ratings and qualitative expert feedback related to wording, response options, scientific or regulatory accuracy, and content alignment. Following secondary review by three subject-matter experts, all 25 items were retained in the final instrument. Conclusions: The DSKAT-RD demonstrated strong evidence of content validity and provides a structured method for assessing dietary supplement knowledge among RDs.

The present study explores police cadets’ perceptions of the Psychology course within their training context. The sample consisted of 111 first-year cadets who completed a structured questionnaire including subscales measuring attitudes toward the course, perceived professional usefulness, contribution to personal development, content evaluation, level of understanding, and comparative evaluation with other courses. The findings indicate a moderate to positive overall attitude, with particularly strong recognition of the course’s professional relevance. However, lower levels of intrinsic motivation and perceived contribution to personal development were observed. The course content was evaluated as contemporary, relevant, and appropriately demanding, although it did not strongly engage students’ interest. A key finding of the study is the clear preference for more interactive and experiential teaching methods, which appear crucial for enhancing student engagement and learning outcomes. Overall, while the Psychology course is acknowledged as an essential component of police education, the results highlight the need for a pedagogical redesign focusing on applied learning and active participation.

Background Despite the substantial growth of research on Education for Sustainable Development (ESD) in higher education, the field remains characterized by geographic concentration, methodological constraints, and conceptual fragmentation between established competence frameworks and emerging demands such as climate literacy and green skills. No prior review has simultaneously mapped the bibliometric architecture and conducted an artificial intelligence (AI)-assisted inductive thematic synthesis of this domain. Methods A dual-method design integrated bibliometric network analysis—co-citation, bibliographic coupling, and keyword co-occurrence—with AI-assisted inductive thematic synthesis. A total of 442 peer-reviewed documents were retrieved from Scopus, Web of Science Core Collection, and ERIC (2015–2026) through systematic multi-database search, deduplication, and PICO-adapted relevance screening evaluated by a specialized multi-rater panel (Fleiss’ κ=0.55 – 0.69 , 98.4% unanimous agreement on the retained corpus). Thematic extraction was performed using two complementary large language model architectures (Qwen3-235B and DeepSeek V3.2), governed by a stringent verification protocol achieving a 92.0% alignment score; 37 hallucination flags were audited and corrected via human expert review. Results The corpus exhibits substantial and accelerated scientific expansion since 2019 ( R2=0.91 for exponential fit; compound annual growth rate of 18.4%), with Spain, the United Kingdom, and Germany accounting for over one-third of output. Five thematic clusters emerged: curriculum integration, transformative pedagogies, institutional and faculty roles, sustainability literacy and behavioral outcomes, and digital innovation. Surveys and case studies dominate research designs (37.7%), while experimental approaches represent only 4.0% of the corpus. Green skills and climate literacy remain conceptually peripheral despite their policy urgency, institutional collaboration is fragmented (20.3% of institutions isolated), and faculty populations are understudied (7.0%) relative to students (32.7%). Fifty-six knowledge gaps were identified across structural, declared, and emergent categories, with methods-by-concepts coverage reaching 64.0%. Conclusions The field would benefit from a methodological transition toward longitudinal and experimental designs, enhanced visibility of Global South scholarship (contextualizing database indexing constraints), systematic pedagogical theorization of simulation-based approaches, and deliberate cross-institutional consortia to transition from conceptual proliferation to evidence-based pedagogical science.

The article examines the concept of democratic behavior skills as an integral system of personal qualities that help individuals socialize, build partnerships within society, communicate without aggression, pressure, or humiliation, resolve conflicts constructively, establish peaceful relationships, and take responsibility for their decisions. Attention is drawn to the relevance of this issue, as under the current conditions of democratic transformations in Ukrainian society, globalization processes, and information challenges, focusing on the education of young people is a strategic task of the state. Ukrainian society needs citizens who embrace democratic values, are active and responsible, respect the rule of law, think critically, hold strong civic positions, and are culturally educated. It is specified that democratic behavior skills are a component of the model of civic competencies that should be developed from primary school age. By making use of the sensitive developmental periods of younger schoolchildren, educators can lay the foundations of communication and behavioral culture, and related qualities. The educational potential of the integrated course «IEW» is analyzed, with particular emphasis on its social content strand. From Grades 1 to 4, the curriculum includes topics aimed at developing the child’s personality as an active member of society, capable of responsible behavior, partnership and cooperation, respect, tolerance, and empathy. It is emphasized that primary school students do not merely become familiar with concepts such as «citizen», «state», «rights», «responsibilities», and «accountability». Through learner-centered, activity-based approaches, they gain experience in democratic interaction across various activities. Discussions of problematic situations and collective decision-making contribute to the development of democratic behavior skills. It is emphasized that the use of practice-oriented methodologies in teaching the integrated course “I Explore the World” contributes to the development of primary education students’ conscious understanding of social processes and their ability to critically analyze information, which is particularly important for fostering democratic behavior skills. The practical significance of the study lies in the potential to apply the proposed methodological approaches to the educational activities of general secondary and higher education institutions.

The article analyses the cognitive and pragmatic functions of anthropomorphic metaphor in contemporary English-language discourse relating to project management and innovative information technologies. Particular attention is devoted to the conceptual mechanisms through which human characteristics, physiological states, cognitive processes and social relationships are projected onto abstract technological phenomena and corporate management practices. The study investigates the role of anthropomorphic metaphor in the formation of specialised terminology, the conceptualisation of complex digital processes and the facilitation of professional communication within multicultural corporate environments. Drawing upon the cognitive theory of metaphor, the research employs corpus-based analysis using Corpus Query Language (CQL) to identify, extract and classify metaphorical expressions occurring in technical documentation and professional project management communications. The analysis examines representative terminological units, including parent/child process, orphan file, zombie process, dead code, AI hallucinations, handshake, project health check and post-mortem, with particular emphasis on their underlying source domains and communicative implications. The findings reveal systematic patterns of metaphorical conceptualisation across two principal areas: innovative IT technologies and corporate project management. Technological processes are frequently represented through metaphors associated with human mortality, vitality and cognitive activity, whereas managerial practices draw extensively upon models of physical health, social interaction and interpersonal relationships. Three principal pragmatic functions of anthropomorphic metaphors are identified: cognitive-heuristic, communicativemanagerial and emotional-psychological. These functions contribute to the interpretation of complex technical phenomena, the establishment of shared professional terminology and the conceptual framing of organisational processes. The research further identifies the relevance of anthropomorphic terminology to intercultural professional communication, particularly in environments where English functions as a lingua franca. It is established that understanding the conceptual foundations of such expressions represents an important component of specialised linguistic competence among future engineers and IT professionals. The findings provide a theoretical and methodological basis for incorporating anthropomorphic terminology into English for Specific Purposes (ESP) instruction at technical universities, thereby supporting the development of professional communicative competence and intercultural adaptability in international technological and corporate contexts. Keywords: anthropomorphic metaphor, cognitive linguistics, IT discourse, project management, English for Specific Purposes.

The article examines the potential of mindfulness exercises for promoting students’ well-being and improving the effectiveness of English language teaching in higher education institutions of Ukraine. The relevance of the study is due to the increasing levels of stress, anxiety, emotional exhaustion, and reduced motivation among students, particularly in the context of the ongoing war in Ukraine, which highlights the need for educational approaches that support both academic achievement and psychological well-being. The paper reviews contemporary theoretical and empirical research on mindfulness, outlines its core principles, and analyses their application to the foreign language classroom. Particular attention is paid to the contribution of mindfulness to reducing foreign language anxiety, strengthening emotional regulation, increasing resilience, motivation, self-efficacy, concentration, memory, communication skills, and speaking performance. The article also discusses the pedagogical principles underlying effective mindfulness instruction, including intention, attention, attitude, inquiry-based learning, and the creation of a supportive and non-judgemental learning environment. Furthermore, the principles of non-judgement, acceptance, beginner’s mind, patience, non-striving, trust, letting go, and compassion are interpreted in relation to English language learning. Based on the analysed literature, the paper proposes a set of practical mindfulness activities that can be integrated into English language lessons, including mindful breathing, listening, writing, conversations, body scanning, movement, grounding, visualisation, art practices, and savouring. These activities may be used as lesson warm-ups, fillers, transitions, or independent learning tasks to foster students’ emotional well-being while simultaneously developing their communicative competence. It is concluded that mindfulness represents a valuable pedagogical approach capable of creating psychologically safe and engaging learning environments that support both language acquisition and personal development.

ABSTRACT The Merdeka Belajar Kampus Merdeka (MBKM) program provides learning experiences that require students to adapt, learn from experience, and develop innovative ideas. Individual differences in personality may be associated with variations in these abilities, making further investigation of personality dimensions necessary. This study aimed to analyze the role of the five Big Five personality dimensions in predicting learning agility and innovative behavior among MBKM participants. A quantitative approach with a cross-sectional correlational design was employed, involving 303 students who were currently participating in or had previously participated in MBKM activities. Participants were selected using a non-probability sampling technique. Data were collected through self-report questionnaires and analyzed using Confirmatory Factor Analysis (CFA) and multivariate regression with Mplus 8.4. The results indicated that openness to experience was the strongest positive predictor of innovative behavior (β = 0.422; p < 0.001) and learning agility (β = 0.361; p < 0.001). Conscientiousness and extraversion were also positively associated with both outcomes. In contrast, agreeableness was negatively associated with innovative behavior (β = −0.116; p = 0.016) but was not significantly associated with learning agility. Neuroticism showed no significant association with either outcome. These findings highlight the relevance of personality characteristics in understanding variations in student competencies and support the development of adaptive MBKM mentoring programs without using personality profiles as the sole basis for student selection. ABSTRAK Program Merdeka Belajar Kampus Merdeka (MBKM) memberikan pengalaman belajar yang menuntut mahasiswa mampu beradaptasi, memanfaatkan pengalaman, dan mengembangkan gagasan inovatif. Perbedaan karakteristik individu diduga berkaitan dengan variasi kemampuan tersebut, sehingga perlu dikaji melalui dimensi kepribadian. Penelitian ini bertujuan menganalisis peran lima dimensi Big Five personality dalam memprediksi learning agility dan perilaku inovatif mahasiswa peserta MBKM. Penelitian menggunakan pendekatan kuantitatif dengan desain korelasional cross-sectional yang melibatkan 303 mahasiswa yang sedang atau pernah mengikuti kegiatan MBKM. Sampel diperoleh melalui teknik non-probability sampling. Data dikumpulkan menggunakan kuesioner laporan diri dan dianalisis dengan Confirmatory Factor Analysis (CFA) serta regresi multivariat menggunakan Mplus 8.4. Hasil penelitian menunjukkan bahwa openness to experience merupakan prediktor positif terkuat bagi perilaku inovatif (β = 0,422; p < 0,001) dan learning agility (β = 0,361; p < 0,001). Conscientiousness dan extraversion juga berhubungan positif dengan kedua variabel tersebut. Sebaliknya, agreeableness berhubungan negatif dengan perilaku inovatif (β = −0,116; p = 0,016), tetapi tidak signifikan terhadap learning agility. Neuroticism tidak menunjukkan hubungan signifikan dengan kedua variabel. Temuan ini menegaskan relevansi karakteristik kepribadian dalam memahami variasi kompetensi mahasiswa, sekaligus mendukung pengembangan pendampingan MBKM yang adaptif tanpa menjadikan profil kepribadian sebagai dasar tunggal seleksi mahasiswa.

Context and relevance. The study investigates the contributions of Lev Vygotsky's cultural-historical theory to Brazilian special/inclusive education, particularly regarding the constitution of the subject with autism in school contexts. The theoretical framework is grounded in the concepts of drama, freedom and singularity, understanding the schooling process as a privileged pathway of human (trans)formation. Objective. To analyse how pedagogical knowledge impacts the constitution of the child with autism, based on the notion of constitutive singularity. Hypothesis. The schooling process anchored in critical-emancipatory pedagogical knowledge operates as a promoter of the subject's humanisation, in opposition to traditional clinical approaches that reduce the subject to diagnosis and to ableist perspectives that position them in a state of devaluation. Methods and materials. The research, adopting a cultural-historical approach, was configured as intervention-research with an eight-year-old student with autism, enrolled in the second year of primary education. Video recordings, audio recordings, photographs, field diaries and interviews with the teacher, the child and his mother were utilised. Data were analysed through the microgenetic approach. Results. The analysis of two paradigmatic episodes of story retelling through illustration and physical education class evidences that the child, upon inserting personal elements into school tasks, manifests his will and singularises himself, expressing the drama of the social personality as a struggle for existence. Conclusions. Understanding singularity as a dialectical, historical, cultural and dramatic process allows us to overcome pathologising views and to recognise that disability is not a destiny, but a condition that, in relations with others and with culture, can be transformed into potentiality.

The article provides a theoretical and methodological rationale for the use of creative psychological and pedagogical technologies in teaching subject-specific methodologies of natural science disciplines in higher education. The relevance of the study is determined by the need to shift from the acquisition of reproductive knowledge to productive, inquiry-oriented, and professionally focused learning activities in the training of prospective teachers in natural science disciplines. Such activities enable students to generate ideas, formulate and test hypotheses, model natural processes, make methodologically grounded decisions, and create educational products. The aim of the article is to clarify the concept of creative psychological and pedagogical technologies, identify the features that determine their creative orientation, and substantiate the principles, conditions, and criteria for their selection and implementation in the professional training of prospective teachers of natural science disciplines. The study is theoretical and analytical in nature. The source base comprises regulatory documents, research articles, and methodological publications addressing the development of creativity, inquiry- and problem-based learning, teacher education in natural science disciplines, and the use of project-based, digital, and geoinformation tools. Analysis and synthesis, comparison, generalization, systematization, classification, pedagogical modeling, and methodological extrapolation were employed. Creative psychological and pedagogical technologies are understood as pedagogical technologies whose organization creates conditions for productive creative activity through openness to problems, variability of possible solutions, independent generation and verification of ideas, and the creation of a result that is new to the learner. Their implementation in natural science teacher education requires combining originality and variability with scientific validity, evidence-based reasoning, and verifiability. The methodological tools were systematized according to their functional purposes, distinguishing pedagogical technologies, methods, and types of activity, educational approaches, and digital tools. Psychological and pedagogical conditions and criteria for their selection were identified. The theoretical analysis provides grounds for considering problem- and inquiry-based learning, project-based learning, case-based learning, design thinking, modeling, open-ended tasks, geoinformation services, and virtual laboratories as promising tools for organizing creatively oriented learning activities of prospective teachers of natural science disciplines. Their appropriate integration may potentially contribute to the development of creative, critical, and systemic thinking, inquiry skills, and the ability to apply knowledge in non-standard educational and professional situations; however, these effects require further empirical verification. The findings may be used to develop educational programs and instructional materials for the professional training of prospective teachers in natural science disciplines.

The article is devoted to substantiating the structural components of stress resilience of future managers in the process of professional training in institutions of professional pre- higher education. The relevance of the study is determined by the growing demands on the professional activity of a modern manager, which is characterized by high responsibility, the dynamic nature of management processes, the need for prompt decision-making, constructive interaction with people, and effective functioning under conditions of constant change and psycho- emotional workload. Based on the analysis of scientific sources, it has been established that there is no unified approach to determining the structure of stress resilience in contemporary psychological and pedagogical literature. Depending on their conceptual foundations, researchers focus on its emotional, cognitive, behavioral, motivational, and personal characteristics. In this study, stress resilience is considered as a form of psychological resilience that ensures an individual’s ability to adapt effectively to the influence of stressors, maintain the productivity of professional activity, and act constructively in complex managerial situations. The author’s structure of stress resilience of future managers has been substantiated, comprising motivational-value, cognitive- behavioral, emotional-regulatory, and reflexive-communicative components. It has been established that the motivational-value component determines an individual’s orientation towards developing their own stress resilience and awareness of its professional significance; the cognitive-behavioral component characterizes the level of knowledge about the nature of stress and the ability to apply effective ways of coping with it; the emotional-regulatory component ensures self-control, emotional balance, and the ability to act under conditions of psychological tension; the reflexive-communicative component is associated with self-analysis of professional activity, constructive interaction within a team, and readiness for personal and professional self-improvement. The proposed component structure can be used as a theoretical basis for developing criteria, indicators, pedagogical conditions, and a model for developing stress resilience in future managers.

This study is motivated by the importance of transparency and accountability in Islamic financial management to ensure justice, honesty, trustworthiness, and the protection of the rights of parties involved in financial transactions. Although Islamic accounting studies have developed in areas such as financial reporting and institutional governance, the integration of Qur’anic values through the perspective of Nusantara Qur’anic exegesis remains an area that requires further development. This study aims to analyze Buya Hamka’s interpretation of Qur’an Surah Al-Baqarah [2]: 282–283 in Tafsir Al-Azhar concerning financial transparency and accountability and to identify its relevance to contemporary financial governance. This study employs a qualitative approach using library research. Data were collected through documentation of primary sources, namely the Qur’an and Tafsir Al-Azhar, as well as secondary sources consisting of relevant books and scholarly articles. The data were analyzed using the taḥlīlī (analytical) method of Qur’anic exegesis and content analysis, involving the identification, categorization, interpretation, and contextualization of the findings. The results indicate that Hamka’s interpretation incorporates the principles of transparency through transaction recording, clarity of rights and obligations, disclosure of information, and the appointment of an impartial record keeper. Meanwhile, accountability is reflected in witnessing, transaction verification, fulfillment of obligations, safeguarding trust, and the prohibition against concealing testimony. These findings affirm that transparency and accountability are not merely administrative requirements but also have moral and spiritual dimensions. Accordingly, these values can serve as an ethical foundation for strengthening Islamic financial governance that upholds justice, honesty, and responsibility.

The digitization of hadith texts has become an important issue in Islamic boarding school education because it changes access to, learning of, and transmission of religious knowledge traditionally grounded in teacher guidance and the sanad tradition. This study aims to analyze the opportunities, challenges, and impacts of hadith text digitization on traditional scholarly authority in pesantren across Indonesia and dayah in Aceh. The study employs a library research method involving the analysis of 14 scholarly journal articles relevant to hadith text digitization, pesantren learning, knowledge transmission, and religious authority. The articles were prioritized from publications between 2021 and 2026 based on topical relevance and source credibility. Data were analyzed qualitatively through content analysis and thematic synthesis. The findings indicate that digitization broadens access to hadith literature, facilitates hadith searching and takhrij, and supports students’ independent learning. The identified challenges include digital source validity, superficial understanding of hadith, changes in knowledge transmission, and the emergence of new religious authorities. Digitization does not eliminate teachers’ roles but encourages the development of hybrid scholarly authority. Therefore, technology integration needs to be accompanied by stronger digital literacy, source verification, hadith methodology, and guidance from teachers and teungku. ABSTRAK Digitalisasi kitab hadis menjadi isu penting dalam pendidikan pesantren karena mengubah pola akses, pembelajaran, dan transmisi pengetahuan keagamaan yang selama ini bertumpu pada bimbingan guru dan tradisi sanad. Penelitian ini bertujuan menganalisis peluang, tantangan, serta dampak digitalisasi kitab hadis terhadap otoritas keilmuan tradisional pada pesantren di Indonesia dan dayah di Aceh. Penelitian menggunakan metode kepustakaan (library research) dengan menganalisis 14 artikel jurnal ilmiah yang relevan dengan digitalisasi kitab hadis, pembelajaran pesantren, transmisi pengetahuan, dan otoritas keagamaan. Artikel diprioritaskan dari publikasi tahun 2021–2026 dengan mempertimbangkan relevansi topik dan kredibilitas sumber. Data dianalisis secara kualitatif melalui analisis isi (content analysis) dan sintesis tematik. Hasil analisis menunjukkan bahwa digitalisasi memperluas akses terhadap literatur hadis, mempercepat penelusuran dan takhrij, serta mendukung kemandirian belajar santri. Tantangan yang ditemukan meliputi validitas sumber digital, risiko pemahaman hadis yang dangkal, perubahan pola transmisi ilmu, dan munculnya otoritas keagamaan baru. Digitalisasi tidak menghilangkan peran guru, tetapi mendorong terbentuknya otoritas keilmuan hibrida. Oleh karena itu, pemanfaatan teknologi perlu disertai penguatan literasi digital, verifikasi sumber, metodologi hadis, dan bimbingan guru serta teungku.

This study aims to develop an integrative conceptual model that connects student development management and Islamic Guidance and Counseling (Bimbingan dan Konseling Islam/BKI) within the framework of holistic student development in Islamic education. The study employs an integrative conceptual literature review to identify, examine, and synthesize relevant theoretical and conceptual perspectives. Literature was searched through Google Scholar, Garuda, and the Directory of Open Access Journals (DOAJ) during January–July 2026. From an initial 312 records, successive stages of duplicate removal, relevance screening, and full-text assessment resulted in a final corpus of 58 sources. The literature was analyzed through data extraction, initial coding, thematic categorization, cross-source comparison, and conceptual synthesis. The literature synthesis indicates conceptual convergence around the importance of integrating students’ spiritual, moral, psychological, and personal development within Islamic education. Based on this synthesis, the study proposes an integrative conceptual model comprising four interconnected components: fitrah as the philosophical and anthropological foundation of human potential; holistic Islamic education as the overarching developmental orientation; student development management as the institutional framework for planning, coordinating, and evaluating student development; and Islamic Guidance and Counseling as the professional support mechanism for identifying students’ needs and facilitating preventive, responsive, and developmental interventions. Functionally, fitrah establishes the foundational understanding of human potential, holistic Islamic education defines the developmental direction, student development management translates this orientation into coordinated institutional practices, and Islamic Guidance and Counseling provides individualized and group-based support within appropriate professional boundaries. These components operate as a mutually reinforcing framework for integrating educational planning, student support, and holistic development. The study concludes that this model offers a coherent conceptual basis for understanding student development in Islamic education, while its practical applicability and effectiveness require further empirical examination.

This study examined the relationships among teachers’ core behavioral competencies, professional performance, and students’ learning achievement in Music, Arts, Physical Education, and Health (MAPEH) in the Department of Education Districts of Ilog I and II, Negros Occidental, Philippines. Using a descriptive-correlational research design, the study involved 38 MAPEH teachers and 190 students from ten public secondary schools, selected through total enumeration and proportional sampling, respectively. Data were gathered using a standardized questionnaire based on DepEd Order No. 2, s. 2015, teachers’ Individual Performance Commitment and Review Form (IPCRF) ratings, students’ academic records, and supplementary key informant interviews. Descriptive statistics and Pearson correlation analysis were employed. Findings revealed very high competencies in self-management (M = 3.826) and professionalism and ethics (M = 3.736), while result focus, teamwork, service orientation, and innovation were rated high. Teachers demonstrated very satisfactory professional performance (M = 3.557), whereas students achieved satisfactory academic performance in MAPEH (M = 84.142). Significant positive relationships were reported between result focus and teachers’ performance (r = .869, p = .028), innovation and students’ learning achievement (r = .797, p = .043), and teachers’ performance and students’ learning achievement (r = .797, p = .043). The findings highlighted the relevance of result-oriented practices, instructional innovation, and professional competence in supporting educational outcomes. Continuous professional development and a one-year competency enhancement plan were recommended to strengthen teaching effectiveness and student achievement. The study aligns with Sustainable Development Goal 4 (Quality Education) by emphasizing teacher development and improved learning outcomes. Its contribution to educational and institutional sustainability lies in supporting continuous professional improvement, instructional innovation, and sustained educational quality in public secondary schools.

Human well-being has received increasing attention as an indicator of individual and social health and as a consideration in public policy. Gender differences in subjective well-being (SWB), a widely accepted indicator of human well-being, have long been documented. However, explanations of these gender differences remain varied and inconclusive. This study utilizes Gallup World Poll data comprising 1,911,212 observations from 2009 to 2022. Employing advanced machine-learning techniques within an Exogenous Switching Treatment Effect Model (ESTEM) framework, we decompose the gender gap in SWB into differences in characteristics and differences in regime-specific returns. Conditional on observed characteristics and under a common predictive regime, the model predicts higher SWB for men. In contrast, the regime-specific returns component is associated with lower predicted well-being under the male regime. This component also increases over time, widening the estimated gender gap in SWB, while its magnitude varies across countries. The results suggest the potential relevance of institutional flexibility and reduced gender-role pressures for addressing gender disparities in human well-being.

Higher education institutions are expected to continuously evaluate graduate programs to ensure that curricular offerings remain relevant, responsive, and aligned with the evolving demands of professional practice. This study assessed the relevance and applicability of the Master of Arts in Educational Management (MAEM) curriculum of Guagua National Colleges to the current professional work of its graduates and identified areas for curriculum enhancement. Using a quantitative descriptive-comparative research design, data were collected from 33 MAEM graduates through a structured survey questionnaire. Descriptive statistics such as frequency, percentage, weighted mean, and ranking were utilized to analyze quantitative data, while thematic analysis was employed to examine graduates' recommendations. Results revealed that most graduates occupy positions closely related to educational leadership and management, with 87.88% indicating that their present work is highly related or related to educational management. The overall relevance and applicability of the curriculum obtained a very high rating (M = 4.69), while the adequacy of competencies developed through the program received a mean rating of 4.67. Human Resource and Organizational Management emerged as the highest-rated competency area (M = 4.76), whereas Problem-Solving and Evidence-Based Decision-Making obtained the lowest mean rating (M = 4.64), though still interpreted as very high. Graduates recommended strengthening content related to digital leadership, educational technology, artificial intelligence, instructional leadership, research utilization, and experiential learning. Based on these findings, a Responsive MAEM Curriculum Enhancement Framework was proposed. The study concludes that the MAEM curriculum remains highly relevant to current professional requirements but should continuously evolve to address emerging educational challenges and technological advancements.

Background The coronavirus disease 2019 (COVID-19) pandemic and Russia’s full-scale invasion of Ukraine represent unprecedented global stressors with substantial consequences for mental health. Objective A repeated cross-sectional study was conducted in three independent Hungarian samples before COVID-19 ( N = 249), after the second wave of COVID-19 ( N = 265), and during the early phase of Russia’s full-scale invasion of Ukraine ( N = 148) to examine differences in meaning in life, coping competencies, and fear of death, as well as in the relationships among these constructs. The outbreak of the invasion during data collection provided a unique opportunity to examine these constructs during its early phase. Results Compared with the post-COVID sample, lower descriptive levels of fear of death were observed following the outbreak of Russia’s full-scale invasion of Ukraine. Lower levels of several coping resources, particularly sense of coherence and social competencies, together with the greater relevance of search for meaning, were among the key findings associated with these unforeseen stressors. Stronger associations between coping and meaning in life were identified, while the association between presence of meaning and search for meaning became stronger following the outbreak of the invasion. Network analyses further suggested a closer integration of meaning-related processes with fear of death and coping resources, although these patterns should be interpreted cautiously given the limited stability of the network estimates. Conclusion The findings suggest that exposure to successive unforeseen large-scale stressors may be associated with the reorganization of meaning-related processes and coping resources. The patterns observed following the outbreak of the war may be interpreted within the framework of distal defense processes described by the terror management theory, although these mechanisms were not directly assessed in the present study. The results suggest that longer-term existential anxiety processes and their delayed psychological and social consequences should be considered when developing mental health interventions. These findings may contribute to the refinement of healthcare interventions across multiple levels and cultural contexts in preparation for current and future crises.

Psychoanalysis occupies a unique position in psychiatry, simultaneously a body of knowledge, a method of clinical investigation, and a form of treatment. Despite its relevance to clinical practice, postgraduate psychiatry residents often encounter the subject with limited structured exposure, resulting in either fascination or dismissal. This primer aims to bridge that gap by providing an accessible, theoretically grounded introduction to psychoanalysis and its derivatives psychoanalytic psychotherapy and psychodynamic psychotherapy for postgraduate psychiatry residents. It outlines the core principles of psychoanalytic theory, the evolution of the field since Freud, key underlying neurobiological concepts, and the common factors shared across various dynamic therapies. The paper does not serve as a training manual, nor does it provide detailed accounts of individual defense mechanisms, models of mind, dream analysis, drive theory, or the historical development of analytic schools. It is intended to sensitize residents to the field and provide a foundation for further independent study.

Background As global aging accelerates, age-related psychophysiological conditions have emerged as major public health concerns. Promoting and sustaining vitality, an inherent human capacity, is essential for healthy aging and long-term well-being. The Mindfulness-based Vitality Promotion (MVP) program is a mindfulness-based behavioral intervention designed to enhance physical and psychological vitality and support sustainable well-being. This study evaluated the feasibility and acceptability of the MVP program and explored preliminary pre–post changes in health-related outcomes among community-dwelling individuals in a lifelong learning setting. Methods This study employed a single-arm mixed-methods design. A total of 35 participants were recruited for this study. The MVP program was delivered over 8 weeks, with each session lasting 90 min. Quantitative data were collected through self-report questionnaires, and qualitative data were obtained via semi-structured interviews. Feasibility and acceptability were assessed based on program retention, session attendance, and participant satisfaction. Results Quantitative analysis revealed significant pre–post increases in integrative vitality and well-being, along with significant reductions in depression, fatigue, and anxiety. No statistically significant changes were observed in pain, sleep disturbance, digestive symptoms, anger, or mindfulness. Of the 35 enrolled participants, 31 completed the program (88.6%), with a mean attendance of 6.37 of eight sessions. Among the 30 satisfaction survey respondents, 28 (93.3%) indicated willingness to participate again and 30 (100%) indicated willingness to recommend the program to others. The qualitative analysis identified four major themes: (i) diverse life challenges and self-care needs, (ii) learning through experience, connection, and application, (iii) regaining balance and agency in life, and (iv) sustaining practice requires continued support. Conclusion Mixed-methods findings provide preliminary information regarding the feasibility and acceptability of the MVP program and indicate favorable pre–post changes in several self-reported health-related outcomes. The MVP program may represent a practical lifelong learning intervention with potential relevance for public health promotion. Further controlled studies are warranted to establish its efficacy. Trial registration The trial was first submitted to the Clinical Research Information Service, Republic of Korea (KCT0009961, https://cris.nih.go.kr/cris/search/detailSearch.do?seq=28524&search_page=L ), on October 8, 2024, before participant enrollment began, and registration was finalized on November 28, 2024.

Background: Mothers of young children with neurodevelopmental disorders may experience substantial parenting demands, but their recent positive mental well-being varies. Objective: To examine the association between parenting stress and psychological well-being among mothers of children aged 0?6 years diagnosed with neurodevelopmental disorders. Methods: This quantitative cross-sectional correlational study analyzed 85 mothers using the 18-item Parental Stress Scale (PSS-18) and the WHO-5 Well-Being Index. Descriptive statistics, Pearson correlation, and a Spearman sensitivity analysis were reported. Results: Mean PSS-18 was 67.55 (SD = 4.73), and mean WHO-5 transformed score was 64.85 (SD = 12.92). Parenting stress was negatively correlated with well-being (Pearson r = -0.675, 95% CI [-0.777, -0.540], p < .001). Spearman correlation was also negative (? = -0.634, p < .001). Conclusion: Greater reported parenting stress was associated with lower recent subjective well-being in this sample. The cross-sectional design does not establish causation. These findings underscore the relevance of attending to caregivers? psychological experiences alongside child-focused services.

This study aims to analyze the alignment of the attained curriculum in Japanese elementary school arithmetic and junior high school mathematics, based on the results of the National Assessment of Academic Ability. To achieve this, data from the assessment were used to compare mean correct response rates across groups defined by the degree of implementation of each instructional practice, using one-way analysis of variance (ANOVA). These rates were considered both overall and by specific domains and evaluative perspectives. The analysis of alignment revealed several instructional practices that showed tendencies of alignment with attained learning outcomes. In elementary school arithmetic, alignment was observed in practices that encouraged students to write notes in ways that made the processes of problem solving and reasoning visible. In junior high school mathematics, alignment was evident in lessons that emphasized connections between mathematical concepts and real-life phenomena, as well as in instructional approaches that ensured students understood the rationale behind formulas and rules. These findings suggest that instructional practices explicitly fostering students’ comprehension of problem-solving processes, contextual relevance, and conceptual justification tend to show greater alignment with attained learning outcomes. However, as this study did not control for confounding variables, the observed associations should be interpreted as exploratory rather than causal. The study contributes to curriculum research by identifying associations between specific pedagogical practices and attained learning outcomes, thereby offering insights into effective instructional design in mathematics education.

Personal development is an essential component of counselor education because professional competence is closely associated with personal readiness and intrapersonal capacities. Self-compassion, psychological well-being, and spiritual well-being represent important dimensions of personal development among prospective counselors. However, studies integrating these three constructs within a personal development model in the Indonesian counselor education context remain limited. This study aimed to examine the structural relationships between personal development and self-compassion, psychological well-being, and spiritual well-being among prospective counselors in Indonesia. A quantitative cross-sectional design was employed, and data were analyzed using Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM). The measurement model was assessed through outer loadings, composite reliability, Average Variance Extracted (AVE), and discriminant validity, while the structural model was evaluated using path coefficients, bootstrapping, R², and f². The results demonstrated positive and significant relationships between personal development and psychological well-being (β = 0.266, p = 0.017), self-compassion (β = 0.367, p < 0.001), and spiritual well-being (β = 0.321, p < 0.001). The strongest relationship was observed between personal development and self-compassion. However, the R² values indicated relatively low explanatory power, with personal development explaining 7.1% of psychological well-being, 13.5% of self-compassion, and 10.3% of spiritual well-being. These findings highlight the relevance of personal development in counselor education while indicating that these outcomes are influenced by additional factors beyond the proposed model.

This study aims to analyze the concept of educational learning in KH. Hasyim Asy'ari's thought and examine its relevance to contemporary Islamic education. Employing a qualitative descriptive approach through library research, this study utilizes Adāb al-‘Ālim wa al-Muta‘allim as the primary source, supported by relevant scholarly literature. Data were analyzed using qualitative content analysis involving thematic classification, contextual interpretation, and conceptual synthesis. The findings reveal that KH. Hasyim Asy'ari's educational philosophy integrates theocentric and anthropocentric orientations, emphasizing the interconnected development of intellectual, moral, spiritual, and humanistic dimensions. Educational learning is characterized by teachers' moral exemplarity, students' ethical responsibilities, and reciprocal relationships grounded in four essential principles: tazkiyat al-nafs (spiritual purification), al-ikhlāṣ (sincerity), at-tarāḥum (mutual compassion and respect), and at-tawādud (affection). These principles establish an integrated framework that positions educational interactions as instruments of character formation and spiritual development rather than merely knowledge transmission. This study contributes a conceptual framework for strengthening ethical teacher–student relationships and promoting holistic Islamic educational practices. The findings highlight the continuing relevance of KH. Hasyim Asy'ari's educational thought in addressing contemporary challenges related to moral development and character education.

این پژوهش با هدف تحلیل مفهوم یادگیری آموزشی در اندیشه KH. Hasyim Asy'ari و بررسی میزان ارتباط آن با آموزش اسلامی معاصر انجام شده است. این مطالعه با بهره‌گیری از رویکرد توصیفی-کیفی و از طریق پژوهش کتابخانه‌ای، اثر Adāb al-‘Ālim wa al-Muta‘allim را به عنوان منبع اصلی و منابع علمی مرتبط را به عنوان پشتیبان مورد استفاده قرار داده است. داده‌ها با استفاده از تحلیل محتوای کیفی شامل طبقه‌بندی موضوعی، تفسیر زمینه‌ای و ترکیب مفهومی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهند که فلسفه آموزشی KH. Hasyim Asy'ari با ادغام جهت‌گیری‌های تئوسنتریک و آنتروپوسنتریک، بر توسعه درهم‌تنیده ابعاد عقلانی، اخلاقی، معنوی و انسان‌گرایانه تأکید دارد. یادگیری آموزشی با الگو بودن اخلاقی معلمان، مسئولیت‌های اخلاقی دانش‌آموزان و روابط متقابل مبتنی بر چهار اصل اساسی یعنی تزکیه‌النفس (پالایش معنوی)، الاخلاص (اخلاص)، التراحم (همدلی و احترام متقابل) و التوادد (محبت) مشخص می‌شود. این اصول چارچوبی یکپارچه ایجاد می‌کنند که تعاملات آموزشی را به عنوان ابزاری برای شکل‌دهی شخصیت و رشد معنوی، و نه صرفاً انتقال دانش، جایگاه می‌بخشد. این پژوهش چارچوب مفهومی برای تقویت روابط اخلاقی معلم و دانش‌آموز و ترویج رویکردهای جامع آموزش اسلامی ارائه می‌دهد. یافته‌ها بر تداوم اهمیت اندیشه آموزشی KH. Hasyim Asy'ari در مواجهه با چالش‌های معاصر مرتبط با رشد اخلاقی و تربیت شخصیتی تأکید می‌کنند.

This community service activity aimed to support English teachers' professional development through technology-based reflective practice. Conducted in 2025 at Taman Mulia Private High School, Kubu Raya Regency, Indonesia, the activity involved 30 English teachers from junior high, senior high, and vocational high schools. The program addressed the need for accessible professional development opportunities that accommodate teachers' teaching responsibilities and other school-related duties. The workshop was facilitated by lecturers in English Language Education and comprised presentations, focused discussions, and hands-on practice. Participants explored the concept and importance of reflective practice and learned to use digital tools to record, analyze, and evaluate their teaching and learning activities. Practical sessions provided opportunities to integrate technology into reflective processes and consider its application in their school contexts. The activity was evaluated using attendance records, observation checklists, observational notes, and a post-event questionnaire. Success criteria included a minimum attendance rate of 80%, at least 80% positive responses regarding the suitability and usefulness of the materials and overall training, and evidence of active participation and engagement. Evaluation results indicated that the workshop was successfully implemented, with active interaction and positive participant perceptions of the training's relevance and usefulness. Future community service activities should include regular training, intensive mentoring, coaching clinics, and professional sharing sessions to support the sustained implementation of technology-based reflective practice. This initiative highlights the potential of digital technology to facilitate practical and continuous professional development for English teachers.

این فعالیت خدمت‌رسانی به جامعه، با هدف حمایت از توسعه حرفه‌ای معلمان زبان انگلیسی از طریق تمرین بازاندیشی مبتنی بر فناوری انجام شد. این فعالیت در سال ۲۰۲۵ در دبیرستان خصوصی تامان مولیا، شهرستان کوبو رایا، اندونزی، با مشارکت ۳۰ معلم زبان انگلیسی از مدارس راهنمایی، دبیرستان و فنی‌وحرفه‌ای برگزار گردید. این برنامه به نیاز به فرصت‌های توسعه حرفه‌ای دست‌یافتنی که با مسئولیت‌های تدریس معلمان و سایر وظایف مرتبط با مدرسه سازگار باشد، پرداخت. کارگاه توسط اساتید گروه آموزش زبان انگلیسی تسهیل‌گری شد و شامل ارائه‌ها، بحث‌های متمرکز و تمرین‌های عملی بود. شرکت‌کنندگان مفهوم و اهمیت تمرین بازاندیشی را بررسی کردند و نحوه استفاده از ابزارهای دیجیتال برای ثبت، تحلیل و ارزیابی فعالیت‌های تدریس و یادگیری خود را آموختند. جلسات عملی فرصت‌هایی را برای تلفیق فناوری در فرآیندهای بازاندیشی و بررسی کاربرد آن در بافت مدارس آنان فراهم آورد. فعالیت از طریق سوابق حضور، چک‌لیست‌های مشاهده، یادداشت‌های مشاهده‌ای و پرسشنامه پس از رویداد ارزیابی شد. معیارهای موفقیت شامل حداقل نرخ حضور ۸۰ درصد، حداقل ۸۰ درصد پاسخ‌های مثبت درباره تناسب و مفید بودن مواد و کلیت دوره آموزشی، و شواهدی از مشارکت و تعامل فعال بود. نتایج ارزیابی نشان داد که کارگاه با موفقیت اجرا شد و تعامل فعال و ادراک مثبت شرکت‌کنندگان از ارتباط و مفید بودن دوره آموزشی مشهود بود. فعالیت‌های آتی خدمت‌رسانی به جامعه باید شامل آموزش‌های منظم، راهنمایی‌های فشرده، کلینیک‌های مربی‌گری و جلسات اشتراک‌گذاری حرفه‌ای باشد تا اجرای پایدار تمرین بازاندیشی مبتنی بر فناوری حمایت شود. این ابتکار، پتانسیل فناوری دیجیتال را تسهیل‌گر توسعه حرفه‌ای عملی و مستمر برای معلمان زبان انگلیسی برجسته می‌سازد.

This study aims to describe in depth the learning experiences of students in the drumband extracurricular activities at SMP Kartika I-7 Padang. The research uses a qualitative phenomenological approach. The research instrument is the researcher themselves, assisted with observation sheets, field notes, and documentation tools. Data was collected through field observations, documentation, and in-depth interviews with the head coach, the section leader, and representatives of the instrument members. The steps to analyse the data are data collection, data reduction, data presentation, and drawing conclusions. The results show that students' learning experiences in drumband extracurricular activities at SMP Kartika 1-7 Padang involve active engagement, relevance, reflection, and interactivity. Active student involvement in the learning process includes activities like noting down music notation, memorising melodies, practising rhythm beats, and synchronising marching movements while playing instruments. Students find the learning relevant because the practice material has real use in supporting flag ceremonies and school events, as well as adding to their academic scores. Students reflect on themselves by evaluating technical errors during practice or performances and by changing their behaviour to be more disciplined and responsible. There is high interactivity among students through peer tutoring as an adaptive strategy to overcome the limitation of trainers, which effectively speeds up mastering music skills while instilling cooperation and care for fellow members. So, it can be concluded that students' learning experiences in the drumband extracurricular activities at SMP Kartika 1-7 Padang are meaningful through four interconnected learning experience dimensions, even when faced with various limitations, allowing them to simultaneously develop their cognitive, affective, and psychomotor aspects.

هدف این پژوهش توصیف عمیق تجربه‌های یادگیری دانش‌آموزان در فعالیت‌های فوق‌برنامه درام‌بند در دبیرستان Kartika 1-7 Padang است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی انجام شده است. ابزار پژوهش خود پژوهشگر بوده و با برگه‌های مشاهده، یادداشت‌های میدانی و ابزار مستندسازی یاری شده است. داده‌ها از طریق مشاهده میدانی، مستندسازی و مصاحبه‌های عمیق با سرمربی، سرگروه بخش و نمایندگان اعضای سازها گردآوری شده‌اند. مراحل تحلیل داده شامل گردآوری داده، کاهش داده، ارائه داده و نتیجه‌گیری است. نتایج نشان می‌دهد که تجربه‌های یادگیری دانش‌آموزان در فعالیت‌های فوق‌برنامه درام‌بند در دبیرستان Kartika 1-7 Padang شامل مشارکت فعال، ارتباط‌مندی، بازتاب و تعاملیت است. مشارکت فعال دانش‌آموزان در فرایند یادگیری شامل فعالیت‌هایی مانند یادداشت‌برداری از نُت‌های موسیقی، حفظ ملودی‌ها، تمرین ضرب‌آهنگ‌ها و هماهنگ‌سازی حرکات رژه هنگام نواختن سازها می‌شود. دانش‌آموزان یادگیری را مرتبط می‌دانند زیرا مواد تمرینی کاربرد واقعی در پشتیبانی از مراسم پرچم و رویدادهای مدرسه داشته و همچنین به نمرات تحصیلی آنان افزوده می‌شود. دانش‌آموزان با ارزیابی خطاهای فنی در طول تمرین یا اجرا و تغییر رفتار خود به سمت انضباط و مسئولیت‌پذیری بیشتر، بازتاب فردی دارند. تعاملیت بالایی میان دانش‌آموزان از طریق آموزش همتایان به عنوان راهبردی سازگارانه برای غلبه بر محدودیت مربیان وجود دارد که به طور مؤثری موجب تسریع در تسلط بر مهارت‌های موسیقی شده و روحیه همکاری و مراقبت از اعضا را تقویت می‌کند. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که تجربه‌های یادگیری دانش‌آموزان در فعالیت‌های فوق‌برنامه درام‌بند در دبیرستان Kartika 1-7 Padang از طریق چهار بُعد به‌هم‌پیوسته تجربه یادگیری، حتی در مواجهه با محدودیت‌های مختلف، معنادار بوده و به آنان امکان می‌دهد جنبه‌های شناختی، عاطفی و روان‌حرکتی خود را به طور همزمان پرورش دهند.

Legal acts containing the graphic designs of traffic signs also include accompanying texts that officially name these signs and provide explanations, for instance, by specifying the behavior they communicate to road users. However, the question of whether mutual adequacy or correspondence has been upheld among the triad of traffic signs’ graphic designs, their legal names, and explanations has heretofore been practically omitted. The study presented here fulfills this noticeable gap in the research on traffic signs. It comments on selected results coming from a thorough, current review of 183 Polish warning, prohibitory, obligatory, and informative traffic signs. This focused comparison of graphic designs with names and explanations yields many insights and further implications, some of which are practical. Cases of adequacy maintained between the design, name, and explanation are ultimately infrequent. More common are cases of different types of inadequacy. The study carefully and critically discusses found instances of complete inadequacy (when a given traffic sign’s design, name, and explanation are all misaligned in terms of their content) and examples of middle categories (when two elements out of the triad of design, name, and explanation, correspond while the remaining one stands out). Moreover, the study considers the practical (traffic sign comprehension-related and legal) relevance of inadequacy, its potential sources, how cases of inadequacy can be approached from the regulator’s perspective, how the discussed issue can be related to other relevant empirical research on traffic signs, and what other research avenues it opens.

متون حقوقی که شامل طراحی‌های گرافیکی علائم راهنمایی و رانندگی هستند، همچنین متون همراهی را در بر می‌گیرند که به طور رسمی این علائم را نام‌گذاری کرده و توضیحاتی ارائه می‌دهند؛ برای مثال، رفتار مورد انتظار از کاربران جاده را مشخص می‌کنند. با این حال، پرسش از این که آیا کفایت یا تطابق متقابل میان سه‌گانه‌ی طراحی گرافیکی علائم راهنمایی و رانندگی، نام‌های قانونی آن‌ها و توضیحات ارائه‌شده رعایت شده است یا خیر، تاکنون عملاً نادیده گرفته شده است. پژوهش حاضر این خلأ قابل توجه را در تحقیقات مربوط به علائم راهنمایی و رانندگی پوشش می‌دهد. این پژوهش به نتایج منتخب حاصل از بازبینی جامع و به‌روز ۱۸۳ علامت راهنمایی و رانندگی هشداردهنده، بازدارنده، الزامی و اطلاعاتی در لهستان می‌پردازد. این مقایسه متمرکز میان طراحی‌های گرافیکی با نام‌ها و توضیحات، بینش‌ها و پیامدهای متعددی را به دست می‌دهد که برخی از آن‌ها جنبه عملی دارند. مواردی که در آن‌ها تطابق میان طراحی، نام و توضیح حفظ شده باشد، در نهایت نادر هستند. موارد شایع‌تر، انواع مختلفی از عدم کفایت را نشان می‌دهند. این مطالعه با دقت و به صورت انتقادی به بررسی نمونه‌های عدم کفایت کامل (زمانی که طراحی، نام و توضیح یک علامت راهنمایی و رانندگی همگی از نظر محتوایی ناسازگار هستند) و نمونه‌هایی از دسته‌های میانی (زمانی که دو عنصر از سه‌گانه طراحی، نام و توضیح با یکدیگر مطابقت دارند اما عنصر سوم متفاوت است) می‌پردازد. افزون بر این، پژوهش حاضر به اهمیت عملی (مرتبط با درک علائم راهنمایی و رانندگی و جنبه‌های حقوقی) عدم کفایت، منابع بالقوه آن، نحوه برخورد قانون‌گذار با موارد عدم کفایت، ارتباط موضوع مورد بحث با سایر پژوهش‌های تجربی مرتبط با علائم راهنمایی و رانندگی و مسیرهای پژوهشی جدیدی که این موضوع می‌گشاید، می‌پردازد.

Contextual Qur’anic interpretation faces the challenge of relating the historical meaning of a text to contemporary ethical issues without disregarding its original significance. This challenge is evident in the interpretation of taṭfīf in Q.S. Al-Muṭaffifīn [83]: 1–6, which historically concerns fraudulent measurement and weighing but also presents an ethical pattern involving the fulfillment of entitlements in exchange relationships. Previous studies have examined taṭfīf in relation to commercial ethics and contextual interpretation, yet the analytical relationship between its specific meaning and contemporary ethical application requires further clarification. This study develops an interpretive framework integrating textual context, historical context, and audience-oriented interpretation. It employs qualitative library research and contextual textual analysis of the relevant Qur’anic verses, classical exegetical works, and literature on linguistics and hermeneutics. The analysis examines the passage’s internal structure, its historical context, the audience’s role in constructing understanding, and the conditions for contemporary ethical application. The findings indicate that the contrast between yastawfūn and yukhsirūn represents an asymmetry in the fulfillment of entitlements, while historical contextualization confirms that the primary meaning of taṭfīf remains associated with deficient measurement and weighing. Building on this distinction, the study proposes asymmetrical entitlement as an analytical concept describing a situation in which one party demands full fulfillment of its own entitlement while diminishing another party’s legitimate due. Its application is governed by four criteria: legitimate entitlement, a reciprocal relationship, unequal standards, and an advantage obtained by reducing another party’s due. This study offers a framework for extending the ethical relevance of Qur’anic discourse through contextual interpretation while distinguishing contemporary ethical analogy from the original lexical meaning of taṭfīf.

تفسیر قرآنی مبتنی بر زمینه با چالش ارتباط دادن معنای تاریخی متن با مسائل اخلاقی معاصر بدون نادیده گرفتن اهمیت اصلی آن مواجه است. این چالش در تفسیر تطفیف در سوره مطففین [۸۳]: ۱–۶ آشکار است؛ آیاتی که به طور تاریخی به تقلب در سنجش و وزن اشاره دارند، اما همچنین الگویی اخلاقی در خصوص ایفای حقوق در روابط مبادله‌ای ارائه می‌دهند. پژوهش‌های پیشین تطفیف را در ارتباط با اخلاق تجاری و تفسیر زمینه‌ای بررسی کرده‌اند، اما رابطه تحلیلی میان معنای خاص آن و کاربرد اخلاقی معاصر نیازمند تبیین بیشتری است. این مطالعه چارچوب تفسیری‌ای را توسعه می‌دهد که زمینه متنی، زمینه تاریخی و تفسیر مخاطب‌محور را ادغام می‌کند. پژوهش حاضر با استفاده از روش کتابخانه‌ای کیفی و تحلیل متنی زمینه‌ای آیات مربوطه قرآن، آثار تفسیری کلاسیک و ادبیات زبان‌شناسی و هرمنوتیک انجام شده است. تحلیل، ساختار درونی این بخش، زمینه تاریخی آن، نقش مخاطب در ساخت فهم و شرایط کاربرد اخلاقی معاصر را بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که تقابل میان «یستوفون» و «یخسرون» بیانگر عدم تقارن در ایفای حقوق است، در حالی که زمینه تاریخی تأیید می‌کند که معنای اولیه تطفیف همچنان به کم‌فروشی در سنجش و وزن مربوط است. بر اساس این تمایز، مطالعه حاضر «حق نامتقارن» را به عنوان مفهومی تحلیلی پیشنهاد می‌دهد که وضعیتی را توصیف می‌کند که در آن یک طرف خواهان ایفای کامل حق خود است، در حالی که حق مشروع طرف مقابل را کاهش می‌دهد. کاربرد این مفهوم تابع چهار معیار است: حق مشروع، رابطه متقابل، استانداردهای نابرابر و کسب منفعت از طریق کاهش حق طرف مقابل. این مطالعه چارچوبی برای گسترش ارتباط اخلاقی گفتمان قرآنی از طریق تفسیر زمینه‌ای ارائه می‌دهد و در عین حال تمایز میان قیاس اخلاقی معاصر و معنای واژگانی اصلی تطفیف را حفظ می‌کند.

Background: Parent–child separations have been associated with adverse health and well-being, with most research focusing on prolonged separations driven by war, famine or disease. Verschickungskinder (‘sent-away children’) – the eight to twelve million German children who, in the decades following World War II, were separated from their families for several weeks to stay in so-called children’s health resorts – represent a largely overlooked case of short-term separation. Despite growing recognition of adverse experiences and abuse in these settings, little is known about the long-term mental health of this population or which characteristics of the sent-away experience are associated with these outcomes.Objective: To examine whether sent-away children show more depressive symptoms, anxiety symptoms, and stress overload compared with peers, and to identify which characteristics of the sent-away experience are associated with these outcomes.Method: An anonymous online survey was conducted with 334 sent-away children and 77 participants in a convenience comparison group (M = 61.1 yrs.; 72.7% female). Linear regression models, adjusting for ACEs and sociodemographics, examined group differences and associations between characteristics of the sent-away experience (age at separation, sex, number of separations, emotional memory) and these outcomes.Results: Sent-away children reported more depressive symptoms, anxiety symptoms, and stress overload than comparison participants (all p < .001). Bivariate comparisons among the sent-away children indicated that younger age at separation was associated with more depressive symptoms, repeated separations with higher stress overload, and very negative memories with all three outcomes; no sex differences were observed. When entered simultaneously in regression models, emotional memory of the event was the only sent-away characteristic associated with depressive (p = .02) and anxiety symptoms (p = .009).Conclusions: Findings highlight the potential long-term mental health relevance of the sent-away experience, particularly among those with very negative memories of their experiences.

زمینه: جدایی والد–کودک با پیامدهای نامطلوب سلامت و بهزیستی همراه بوده است و بیشتر پژوهش‌ها بر جدایی‌های طولانی‌مدت ناشی از جنگ، قحطی یا بیماری تمرکز داشته‌اند. کودکان Verschickungskinder («کودکان فرستاده‌شده») – هشت تا دوازده میلیون کودک آلمانی که در دهه‌های پس از جنگ جهانی دوم برای چندین هفته از خانواده‌های خود جدا شده و در به‌اصطلاح آسایشگاه‌های سلامت کودکان اقامت داشتند – نمونه‌ای عمدتاً نادیده‌گرفته‌شده از جدایی کوتاه‌مدت هستند. با وجود افزایش شناخت نسبت به تجارب نامطلوب و سوءاستفاده در این محیط‌ها، اطلاعات اندکی درباره سلامت روانی بلندمدت این جمعیت یا ویژگی‌های تجربه جدایی که با این پیامدها مرتبط است، وجود دارد. هدف: بررسی اینکه آیا کودکان فرستاده‌شده علائم افسردگی، علائم اضطراب و اضافه‌بار استرس بیشتری نسبت به همتایان خود نشان می‌دهند و شناسایی ویژگی‌های تجربه جدایی که با این پیامدها مرتبط است. روش: یک پیمایش آنلاین ناشناس با ۳۳۴ کودک فرستاده‌شده و ۷۷ شرکت‌کننده در گروه مقایسه‌ای در دسترس (میانگین سنی = ۶۱/۱ سال؛ ۷۲/۷٪ زن) انجام شد. مدل‌های رگرسیون خطی با کنترل ACEs و متغیرهای جمعیت‌شناختی، تفاوت‌های گروهی و ارتباط بین ویژگی‌های تجربه جدایی (سن در زمان جدایی، جنسیت، تعداد دفعات جدایی، حافظه هیجانی) و این پیامدها را بررسی کردند. یافته‌ها: کودکان فرستاده‌شده علائم افسردگی، علائم اضطراب و اضافه‌بار استرس بیشتری نسبت به شرکت‌کنندگان گروه مقایسه گزارش کردند (همه p < ۰/۰۰۱). مقایسه‌های دو متغیره در میان کودکان فرستاده‌شده نشان داد که سن پایین‌تر در زمان جدایی با علائم افسردگی بیشتر، جدایی‌های مکرر با اضافه‌بار استرس بالاتر و خاطرات بسیار منفی با هر سه پیامد مرتبط بود؛ تفاوتی از نظر جنسیت مشاهده نشد. زمانی که این متغیرها به طور همزمان در مدل‌های رگرسیون وارد شدند، حافظه هیجانی رویداد تنها ویژگی تجربه جدایی بود که با علائم افسردگی (p = ۰/۰۲) و علائم اضطراب (p = ۰/۰۰۹) ارتباط داشت. نتیجه‌گیری: یافته‌ها بر اهمیت بالقوه بلندمدت سلامت روانی تجربه جدایی، به‌ویژه در میان افرادی که خاطرات بسیار منفی از این تجربه دارند، تأکید می‌کند.

This study aims to analyze the history of education during the Islamic Golden Age and examine its relevance in supporting the achievement of the 2030 Sustainable Development Goals (SDGs), Quality Education. This study uses a literature review method through the analysis of various relevant scientific sources. The results of the study indicate that the educational system during the Islamic Golden Age was not only oriented toward intellectual development but also emphasized the integration of knowledge, spiritual values, and character building. The scholarly tradition that flourished through educational institutions, translation activities, and cross-cultural interactions established Islamic civilization as a global hub for scientific advancement. Majid 'Irsan al-Kilani’s perspective underscores that this progress was rooted in an education system grounded in the principle of tauhid, the integration of knowledge, and social responsibility within society. The findings of this study indicate that the educational values of Islam during the Golden Age have strong relevance to the concept of quality education that emphasizes inclusivity, justice, and sustainability. Therefore, the history of Islamic education can serve as a strategic source of inspiration in designing a modern educational system that is humanistic, adaptive, and responsive to contemporary global challenges.

این پژوهش با هدف تحلیل تاریخ آموزش در دوران طلایی اسلام و بررسی ارتباط آن با حمایت از تحقق اهداف توسعه پایدار ۲۰۳۰ (SDGs)، به‌ویژه آموزش با کیفیت انجام شده است. این پژوهش با استفاده از روش مرور ادبیات و تحلیل منابع علمی مرتبط صورت گرفته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که نظام آموزشی در دوران طلایی اسلام نه تنها بر رشد عقلانی تأکید داشت، بلکه بر ادغام دانش، ارزش‌های معنوی و پرورش شخصیت نیز تأکید می‌کرد. سنت علمی که از طریق نهادهای آموزشی، فعالیت‌های ترجمه و تعاملات بین‌فرهنگی شکوفا شد، تمدن اسلامی را به عنوان مرکز جهانی پیشرفت علمی تثبیت کرد. دیدگاه Majid 'Irsan al-Kilani تأکید می‌کند که این پیشرفت ریشه در نظام آموزشی مبتنی بر اصل توحید، ادغام دانش و مسئولیت اجتماعی در جامعه داشته است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که ارزش‌های آموزشی اسلام در دوران طلایی ارتباط قوی با مفهوم آموزش با کیفیت دارد که بر شمولیت، عدالت و پایداری تأکید می‌کند. بنابراین، تاریخ آموزش اسلامی می‌تواند به عنوان منبع راهبردی الهام‌بخش در طراحی نظام آموزشی مدرن که انسانی، سازگار و پاسخگو به چالش‌های جهانی معاصر است، مورد استفاده قرار گیرد.

This article examines the relevance of the objectives of Islamic education as derived from the Qur’an and Hadith to the demands of modern education. Using a qualitative library research approach, the study analyzes primary Islamic sources, selected interpretations, and recent Indonesian scholarly literature on Islamic education, character formation, curriculum development, and digital-era learning. The analysis indicates that the objectives of Islamic education are holistic: developing faith and worship, noble character, intellectual capacity, social responsibility, and the human role as khalifah on earth. These objectives remain relevant to modern education because contemporary learning increasingly requires not only cognitive competence but also ethical judgment, collaboration, responsibility, critical thinking, digital literacy, and balanced personal development. The relevance is not achieved by reproducing classical educational forms unchanged, but by translating enduring Islamic values into contextual learning objectives, curriculum, pedagogy, assessment, and school culture. The study concludes that Qur’anic and Prophetic educational objectives can function as an ethical and spiritual foundation for modern education when integrated with contemporary knowledge, technology, and learner-centered approaches.

این مقاله به بررسی ارتباط اهداف آموزش اسلامی برگرفته از قرآن و حدیث با الزامات آموزش مدرن می‌پردازد. با استفاده از رویکرد پژوهش کتابخانه‌ای کیفی، این مطالعه منابع اولیه اسلامی، تفسیرهای منتخب و ادبیات علمی معاصر اندونزیایی در حوزه آموزش اسلامی، شکل‌گیری شخصیت، توسعه برنامه درسی و یادگیری در عصر دیجیتال را تحلیل می‌کند. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که اهداف آموزش اسلامی جامع هستند: پرورش ایمان و عبادت، اخلاق نیکو، ظرفیت فکری، مسئولیت اجتماعی و نقش انسان به عنوان خلیفه در زمین. این اهداف همچنان برای آموزش مدرن مرتبط باقی می‌مانند، زیرا یادگیری معاصر نه تنها به شایستگی شناختی بلکه به قضاوت اخلاقی، همکاری، مسئولیت‌پذیری، تفکر انتقادی، سواد دیجیتال و رشد متعادل فردی نیاز دارد. این ارتباط از طریق بازتولید بدون تغییر اشکال آموزشی کلاسیک حاصل نمی‌شود، بلکه با ترجمه ارزش‌های پایدار اسلامی به اهداف یادگیری، برنامه درسی، روش تدریس، ارزشیابی و فرهنگ مدرسه متناسب با زمینه معاصر به دست می‌آید. مطالعه نتیجه می‌گیرد که اهداف آموزشی قرآنی و نبوی می‌توانند به عنوان بنیانی اخلاقی و معنوی برای آموزش مدرن عمل کنند، زمانی که با دانش معاصر، فناوری و رویکردهای یادگیرنده‌محور تلفیق شوند.

Educational leadership is increasingly recognised as a critical determinant of the quality, relevance and sustainability of education systems. The rapid development of digital technologies, changing learner expectations, increasing demands for accountability, teacher shortages, resource constraints and the emergence of artificial intelligence have expanded the responsibilities of educational leaders beyond traditional administration. This paper discusses the changing educational leadership in the digital age. The paper posits that educational leaders should not merely introduce technology into schools but should create an institutional culture where technology supports teaching, learning, and professional development. The paper notes that digital transformation cannot succeed through technology acquisition alone. Inadequate infrastructure, electricity challenges, digital inequality, limited professional development, resistance to change, weak institutional support, and insufficient leadership preparation may constrain implementation. The paper therefore advocates a context-sensitive model of educational leadership that integrates vision, instructional leadership, digital competence, distributed leadership, ethical practice, teacher development and community engagement. It was suggested that systematic preparation and continuous professional development of educational leaders, investment in digital infrastructure, stronger leadership standards, participatory governance, digital citizenship education, and context-sensitive monitoring of school leadership is important in Nigerian schools. The paper concludes that Nigeria's educational transformation requires leaders who can combine human-centred leadership with technological competence to create schools that are innovative, inclusive, collaborative and focused on meaningful learning

رهبری آموزشی به طور فزاینده‌ای به عنوان یکی از عوامل تعیین‌کننده کیفیت، ارتباط و پایداری نظام‌های آموزشی شناخته می‌شود. توسعه سریع فناوری‌های دیجیتال، تغییر انتظارات یادگیرندگان، افزایش تقاضا برای پاسخگویی، کمبود معلم، محدودیت منابع و ظهور هوش مصنوعی، مسئولیت‌های رهبران آموزشی را فراتر از مدیریت سنتی گسترش داده است. این مقاله به بررسی تحول رهبری آموزشی در عصر دیجیتال می‌پردازد. مقاله مطرح می‌کند که رهبران آموزشی نباید صرفاً فناوری را وارد مدارس کنند، بلکه باید فرهنگی نهادی ایجاد نمایند که در آن فناوری از آموزش، یادگیری و توسعه حرفه‌ای حمایت کند. مقاله تأکید می‌کند که تحول دیجیتال تنها از طریق تهیه فناوری محقق نمی‌شود. زیرساخت ناکافی، مشکلات برق، نابرابری دیجیتال، محدودیت در توسعه حرفه‌ای، مقاومت در برابر تغییر، حمایت نهادی ضعیف و آمادگی ناکافی رهبران می‌تواند اجرای این تحول را محدود کند. بنابراین، مقاله مدل حساس به زمینه‌ای از رهبری آموزشی را پیشنهاد می‌کند که چشم‌انداز، رهبری آموزشی، شایستگی دیجیتال، رهبری توزیعی، رفتار اخلاقی، توسعه معلمان و مشارکت جامعه را ادغام می‌کند. همچنین پیشنهاد شده است که آمادگی نظام‌مند و توسعه حرفه‌ای مستمر رهبران آموزشی، سرمایه‌گذاری در زیرساخت دیجیتال، استانداردهای قوی‌تر رهبری، حکمرانی مشارکتی، آموزش شهروندی دیجیتال و پایش حساس به زمینه رهبری مدارس در مدارس نیجریه اهمیت دارد. مقاله نتیجه می‌گیرد که تحول آموزشی نیجریه نیازمند رهبرانی است که بتوانند رهبری انسان‌محور را با شایستگی فناورانه ترکیب کنند تا مدارسی نوآور، فراگیر، مشارکتی و متمرکز بر یادگیری معنادار ایجاد نمایند.

Abstract The Baka people, an indigenous forest community in Cameroon's East Region, hold a distinct body of social practices, ecological knowledge, and cultural values shaped by their historical relationship with the forest environment. This study examines the influence of social practices of the Baka people on the implementation of the geography curriculum in schools within the East Region of Cameroon. The study adopted a mixed-methods research design, combining quantitative and qualitative approaches. The target population comprised of Geography teachers and students especially Baka students enrolled in secondary schools in selected Baka community of the East region in the study area. Two instruments were used to collect data which were questionnaires and interview guides. Quantitative data obtained from the questionnaires were coded and analysed using descriptive and inferential statistics. Descriptive statistics included frequencies, percentages, means and standard deviations. These statistics were used to describe the prevalence of particular Baka social practices and participants' perceptions of their influence on Geography curriculum implementation. Inferential analysis was used to examine relationships between selected dimensions of Baka social practices and indicators of curriculum implementation. The findings indicate that Baka social practices have significant implications for curriculum implementation, although their influence should not be understood exclusively in negative terms. Baka livelihood practices, language, cultural values, traditional learning processes and Indigenous environmental knowledge interact with formal schooling in complex ways. Some practices may contribute to irregular attendance or difficulties in adapting to conventional classroom routines, while others provide valuable knowledge and experiences that can enrich Geography education. The study contributes to broader debates on curriculum relevance, indigenous knowledge integration, and educational equity for marginalized populations in Cameroon, and offers recommendations for curriculum policy and teacher training that better reflect the sociocultural realities of indigenous learners. Based on the findings, the researcher recommends that Geography teachers should incorporate local examples into classroom instruction. Lessons on ecosystems, natural resources, agriculture, environmental conservation, settlement and human–environment relationships should make use of geographical features and activities familiar to Baka learners. Teacher-training institutions should strengthen preparation in culturally responsive pedagogy. Curriculum developers should provide greater flexibility for the inclusion of Indigenous and local knowledge. schools should make greater use of experiential learning. Keywords Baka people, social practices, curriculum implementation, geography education, indigenous knowledge, East Region Cameroon

چکیده مردم Baka، جامعه‌ای بومی و جنگل‌نشین در منطقه شرق کامرون، دارای مجموعه‌ای متمایز از کنش‌های اجتماعی، دانش بوم‌شناختی و ارزش‌های فرهنگی هستند که توسط رابطه تاریخی آن‌ها با محیط جنگل شکل گرفته است. این پژوهش به بررسی تأثیر کنش‌های اجتماعی مردم Baka بر اجرای برنامهٔ درسی جغرافیا در مدارس منطقه شرق کامرون می‌پردازد. این مطالعه از طرح پژوهش آمیخته، با ترکیب رویکردهای کمی و کیفی، بهره گرفته است. جامعه هدف شامل دبیران جغرافیا و دانش‌آموزان، به ویژه دانش‌آموزان Baka ثبت‌نام‌شده در مدارس متوسطه منتخب جامعه Baka در منطقه مورد مطالعه بوده است. برای گردآوری داده‌ها از دو ابزار پرسشنامه و راهنمای مصاحبه استفاده شد. داده‌های کمی به‌دست‌آمده از پرسشنامه‌ها کدگذاری و با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی تحلیل شدند. آمار توصیفی شامل فراوانی، درصد، میانگین و انحراف معیار بود. این آمار برای توصیف شیوع کنش‌های اجتماعی خاص Baka و ادراک شرکت‌کنندگان از تأثیر آن‌ها بر اجرای برنامهٔ درسی جغرافیا به‌کار رفت. تحلیل استنباطی برای بررسی روابط میان ابعاد منتخب کنش‌های اجتماعی Baka و شاخص‌های اجرای برنامهٔ درسی استفاده شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که کنش‌های اجتماعی Baka پیامدهای معناداری برای اجرای برنامهٔ درسی دارند، هرچند تأثیر آن‌ها نباید صرفاً منفی تلقی شود. شیوه‌های معیشتی، زبان، ارزش‌های فرهنگی، فرایندهای یادگیری سنتی و دانش بومی محیط‌زیستی Baka به‌شیوه‌هایی پیچیده با آموزش رسمی تعامل دارند. برخی از این کنش‌ها ممکن است به حضور نامنظم یا دشواری در سازگاری با روال‌های کلاسیک منجر شود، در حالی که برخی دیگر دانش و تجربیات ارزشمندی را فراهم می‌کنند که می‌تواند آموزش جغرافیا را غنی سازد. این پژوهش به مباحث گسترده‌تر دربارهٔ ارتباط برنامهٔ درسی، ادغام دانش بومی و عدالت آموزشی برای جمعیت‌های به‌حاشیه‌رانده‌شده در کامرون کمک می‌کند و پیشنهادهایی برای سیاست‌گذاری برنامهٔ درسی و آموزش معلمان ارائه می‌دهد که بازتاب‌دهنده واقعیت‌های اجتماعی‌فرهنگی فراگیران بومی باشد. بر اساس یافته‌ها، پژوهشگر توصیه می‌کند که دبیران جغرافیا نمونه‌های محلی را در آموزش کلاس درس بگنجانند. درس‌هایی دربارهٔ اکوسیستم‌ها، منابع طبیعی، کشاورزی، حفاظت محیط‌زیست، سکونتگاه و روابط انسان و محیط باید از ویژگی‌ها و فعالیت‌های جغرافیایی آشنا برای فراگیران Baka بهره گیرند. مؤسسات تربیت معلم باید آمادگی در زمینهٔ آموزش پاسخگو به فرهنگ را تقویت کنند. تدوین‌کنندگان برنامهٔ درسی باید انعطاف‌پذیری بیشتری برای گنجاندن دانش بومی و محلی فراهم آورند. مدارس باید از یادگیری تجربی بیشتر بهره ببرند.

Digital technology has reshaped how students learn, access information, and communicate. Alongside these benefits, it raises ethical concerns such as misinformation, plagiarism, and technology misuse. Integrating knowledge, faith, and good deeds is therefore needed to nurture students who are intellectually capable, spiritually aware, and morally grounded. This study explores the concepts of knowledge, faith, and good deeds and how they relate to one another from an Islamic perspective, as well as their relevance to student character building in the digital era. Using a descriptive qualitative library research design, the study reviews pertinent Qur'anic verses and scholarly journal articles on Islamic education, character development, and digital ethics. The results show that knowledge supplies intellectual understanding, faith provides the basis of moral values, and good deeds put knowledge and faith into practice in daily life. Together, these elements offer a conceptual basis for academic honesty, critical thinking, social responsibility, and ethical use of technology. In conclusion, building student character calls for a balance among intellectual competence, spiritual values, and consistent moral conduct so that students can meet digital-era challenges responsibly.

فناوری دیجیتال شیوه‌های یادگیری، دسترسی به اطلاعات و ارتباط دانشجویان را دگرگون کرده است. در کنار این مزایا، نگرانی‌های اخلاقی همچون اطلاعات نادرست، سرقت علمی و سوءاستفاده از فناوری نیز مطرح می‌شود. بنابراین، ادغام علم، ایمان و عمل صالح برای پرورش دانشجویانی که از لحاظ فکری توانمند، از نظر معنوی آگاه و از لحاظ اخلاقی پایبند هستند، ضروری است. این پژوهش به بررسی مفاهیم علم، ایمان و عمل صالح و نحوه ارتباط آن‌ها با یکدیگر از منظر اسلامی و همچنین اهمیت آن‌ها در شکل‌گیری شخصیت دانشجویان در عصر دیجیتال می‌پردازد. با استفاده از روش پژوهش کیفی توصیفی از نوع کتابخانه‌ای، آیات مرتبط قرآن کریم و مقالات علمی درباره آموزش اسلامی، رشد شخصیت و اخلاق دیجیتال مورد بررسی قرار گرفته‌اند. نتایج نشان می‌دهد که علم، فهم و درک فکری را فراهم می‌کند، ایمان مبنای ارزش‌های اخلاقی را شکل می‌دهد و عمل صالح، علم و ایمان را در زندگی روزمره به اجرا درمی‌آورد. این عناصر در کنار یکدیگر، مبنایی مفهومی برای صداقت علمی، تفکر انتقادی، مسئولیت اجتماعی و استفاده اخلاقی از فناوری ارائه می‌کنند. در نتیجه، شکل‌گیری شخصیت دانشجویان مستلزم تعادل میان شایستگی فکری، ارزش‌های معنوی و رفتار اخلاقی مستمر است تا دانشجویان بتوانند با مسئولیت‌پذیری با چالش‌های عصر دیجیتال مواجه شوند.

Biotechnology is an important topic in Biology education at the senior high school level because it is closely related to the understanding of applicable scientific concepts and their relevance to everyday life. However, current conditions in schools often indicate limitations in the implementation of practice-based learning. This study aims to analyze biotechnology learning in schools, students’ learning characteristics, and the need for a biotechnology practical book. Furthermore, task analysis shows that teachers more frequently assign theory-based tasks. Therefore, it can be concluded that there is a need to develop a structured biotechnology practical book that is appropriate to students’ learning characteristics.

زیست‌فناوری یکی از موضوعات مهم در آموزش زیست‌شناسی در سطح دبیرستان است، زیرا ارتباط نزدیکی با درک مفاهیم علمی کاربردی و ارتباط آن‌ها با زندگی روزمره دارد. با این حال، شرایط فعلی در مدارس غالباً محدودیت‌هایی را در اجرای یادگیری مبتنی بر عمل نشان می‌دهد. هدف این پژوهش، تحلیل آموزش زیست‌فناوری در مدارس، ویژگی‌های یادگیری دانش‌آموزان و نیاز به کتاب کار عملی زیست‌فناوری است. علاوه بر این، تحلیل وظایف نشان می‌دهد که معلمان بیشتر تکالیف مبتنی بر نظریه را واگذار می‌کنند. بنابراین، می‌توان نتیجه گرفت که توسعه یک کتاب کار عملی زیست‌فناوری ساختارمند که متناسب با ویژگی‌های یادگیری دانش‌آموزان باشد، ضروری است.

Background Resilience is increasingly understood as a dynamic, ecological process; however, prevailing psychiatric models continue to emphasize individual traits, thereby neglecting collective and culturally embedded forms of endurance. Sumud (Arabic: صمود), broadly translating as steadfastness, perseverance, and endurance, sustains identity, dignity, and daily life under chronic adversity across the Arab world and functions as a relational and ethical orientation. This review examines sumud as a resilience framework for transcultural psychiatry and psychotherapy. Aims To synthesize conceptualizations of sumud in relation to resilience, coping, and adaptation, and to evaluate implications for narrative, family-based, group, community-oriented, and arts-informed therapeutic approaches. Methods A PRISMA 2020-guided systematic narrative review was conducted. Four electronic databases (PubMed, Scopus, Web of Science, and Embase) were searched covering publications up to 1 June 2026. English-language studies were eligible if they explicitly examined sumud as a cultural, psychological, or collective construct with relevance to resilience, coping, or psychotherapy. Eligible publication types included qualitative, quantitative, and mixed-methods empirical studies; theoretical and conceptual papers; ethnographies; narrative analyses; and reviews. Data were thematically synthesized using a predefined extraction matrix. The review was registered with PROSPERO (CRD420261279052). Results Thirty-nine studies met the inclusion criteria. Descriptively sumud emerged as a multilevel, collective form of resilience enacted through family systems, intergenerational narratives, cultural practices, and institutional structures. Substantively, it supported meaning-making, emotional regulation, and identity continuity. Critically, ethical tensions and cumulative burdens were documented, particularly for women, caregivers, and professionals., and rigorously evaluated, sumud-informed psychotherapeutic interventions remain scarce, notwithstanding a general preference in mental health studies for social-ecological models and narrative, family-based, group, and arts-based therapeutic approaches. Conclusions Theoretically, sumud challenges individualistic psychiatric frameworks by offering a culturally embedded, collective model of resilience. Clinically, it urges clinicians to engage with patients’ narratives, relational worlds, and cultural practices, while remaining attentive to the costs of endurance. Prospectively, in the context of ongoing conflicts and humanitarian crises affecting parts of the Middle East and Gulf region, sumud warrants renewed scholarly and clinical attention for the development of culturally responsive, resilience-informed psychotherapies. Systematic review registration https://www.crd.york.ac.uk/prospero/ , identifier CRD420261279052.

زمینه: تاب‌آوری به‌طور فزاینده‌ای به‌عنوان فرایندی پویا و بوم‌شناختی درک می‌شود؛ با این حال، مدل‌های غالب روان‌پزشکی همچنان بر ویژگی‌های فردی تأکید دارند و بدین‌ترتیب اشکال جمعی و فرهنگیِ تاب‌آوری را نادیده می‌گیرند. صمود (عربی: صمود)، که به‌طور کلی به معنای استواری، پایداری و بردباری است، هویت، کرامت و زندگی روزمره را در شرایط دشواری مزمن در سراسر جهان عرب حفظ می‌کند و به‌عنوان رویکردی رابطه‌ای و اخلاقی عمل می‌کند. این مرور، صمود را به‌عنوان چارچوبی برای تاب‌آوری در روان‌پزشکی و روان‌درمانی فراملی بررسی می‌کند. اهداف: تلفیق مفاهیم صمود در ارتباط با تاب‌آوری، مقابله و سازگاری و ارزیابی پیامدها برای رویکردهای درمانی مبتنی بر روایت، خانواده‌محور، گروهی، جامعه‌محور و مبتنی بر هنر. روش‌ها: مرور روایی نظام‌مند با راهنمای PRISMA 2020 انجام شد. چهار پایگاه داده الکترونیکی (PubMed، Scopus، Web of Science و Embase) تا تاریخ ۱ ژوئن ۲۰۲۶ جست‌وجو شدند. مطالعات انگلیسی‌زبان در صورتی واجد شرایط بودند که صمود را به‌عنوان سازه‌ای فرهنگی، روان‌شناختی یا جمعی با ارتباط با تاب‌آوری، مقابله یا روان‌درمانی به‌طور صریح بررسی کرده باشند. انواع انتشارات واجد شرایط شامل مطالعات تجربی کیفی، کمی و روش‌های ترکیبی؛ مقالات نظری و مفهومی؛ قوم‌نگاری‌ها؛ تحلیل‌های روایی؛ و مرورها بودند. داده‌ها با استفاده از ماتریس استخراج از پیش تعیین‌شده، به‌صورت موضوعی تلفیق شدند. این مرور در PROSPERO (CRD420261279052) ثبت شد. نتایج: سی‌ونه مطالعه معیارهای ورود را داشتند. به‌صورت توصیفی، صمود به‌عنوان شکلی چندسطحی و جمعی از تاب‌آوری که از طریق نظام‌های خانوادگی، روایت‌های میان‌نسلی، رویه‌های فرهنگی و ساختارهای نهادی تحقق می‌یابد، ظاهر شد. به‌طور اساسی، صمود از معنا‌بخشی، تنظیم هیجانی و تداوم هویت حمایت می‌کرد. به‌طور انتقادی، تنش‌های اخلاقی و بارهای تجمعی، به‌ویژه برای زنان، مراقبان و حرفه‌ای‌ها، مستند شده است. با وجود ترجیح کلی در مطالعات سلامت روان برای مدل‌های اجتماعی-بوم‌شناختی و رویکردهای درمانی روایی، خانواده‌محور، گروهی و مبتنی بر هنر، مداخلات روان‌درمانی مبتنی بر صمود که به‌طور دقیق ارزیابی شده باشند، همچنان کمیاب‌اند. نتیجه‌گیری: از نظر نظری، صمود با ارائه مدلی جمعی و فرهنگی از تاب‌آوری، چارچوب‌های فردگرایانه روان‌پزشکی را به چالش می‌کشد. از نظر بالینی، صمود درمانگران را به درگیر شدن با روایت‌ها، جهان‌های رابطه‌ای و رویه‌های فرهنگی بیماران فرا می‌خواند، در حالی که باید به هزینه‌های تاب‌آوری نیز توجه داشت. از منظر آینده، در زمینه تداوم منازعات و بحران‌های انسانی در بخش‌هایی از خاورمیانه و منطقه خلیج فارس، صمود شایسته توجه مجدد علمی و بالینی برای توسعه روان‌درمانی‌های مبتنی بر تاب‌آوری و پاسخگو به فرهنگ است. ثبت مرور نظام‌مند: https://www.crd.york.ac.uk/prospero/ ، شناسه CRD420261279052.

Background Rehospitalization is a key indicator of clinical instability in child and adolescent psychiatric populations, yet most studies focus on its occurrence rather than its timing and diagnostic context. It remains unclear whether high-risk adolescents and general child and adolescent inpatient populations show distinct patterns of clinical instability beyond differences in rehospitalization frequency. Methods We conducted a retrospective cohort study using a 10-year inpatient dataset from a national child and adolescent psychiatric center. A general inpatient cohort (N = 4016) was compared with a high-risk cohort (N = 570) defined by at least one police- or justice-related admission during the observation period. Rehospitalization rates, observed time to first readmission, length of stay, and diagnostic categories were examined. Results Admission-frequency distributions were broadly comparable between cohorts and did not differ significantly overall. Among rehospitalized patients, the median observed time to first readmission was 19 days in the high-risk cohort and 190 days in the general inpatient cohort. Length of stay was comparable between cohorts. Diagnostic-category distributions differed significantly between cohorts (χ²(3) = 2038.04, p < 0.001; Cramér’s V = 0.667), with externalizing and substance-related disorders predominating in the high-risk cohort (76.7%) and developmental–emotional disorders predominating in the general inpatient cohort (66.7%). Conclusions The two clinically defined inpatient cohorts showed different patterns of rehospitalization and diagnostic characteristics. Among rehospitalized patients, the observed median interval to first readmission was shorter in the high-risk cohort; however, this descriptive difference should be interpreted in the context of substantial baseline age differences and unequal opportunities for observing readmission within pediatric psychiatric care. These findings highlight the potential clinical relevance of considering observed readmission timing alongside diagnostic characteristics, while recognizing the limitations of unadjusted retrospective comparisons.

زمینه: بستری مجدد یکی از شاخص‌های کلیدی بی‌ثباتی بالینی در جمعیت‌های روان‌پزشکی کودک و نوجوان است، با این حال اکثر پژوهش‌ها بر وقوع آن تمرکز دارند تا زمان‌بندی و زمینه تشخیصی آن. هنوز مشخص نیست که آیا نوجوانان پرخطر و جمعیت بیماران بستری عمومی کودک و نوجوان الگوهای متمایزی از بی‌ثباتی بالینی فراتر از تفاوت در فراوانی بستری مجدد نشان می‌دهند یا خیر. روش‌ها: ما یک مطالعه کوهورت گذشته‌نگر با استفاده از داده‌های بستری ده‌ساله از یک مرکز ملی روان‌پزشکی کودک و نوجوان انجام دادیم. یک کوهورت بیماران بستری عمومی (N = 4016) با یک کوهورت پرخطر (N = 570) که با حداقل یک بستری مرتبط با پلیس یا قوه قضاییه در دوره مشاهده تعریف شده بود، مقایسه شد. نرخ‌های بستری مجدد، زمان مشاهده‌شده تا اولین بستری مجدد، طول مدت بستری و دسته‌های تشخیصی بررسی شدند. یافته‌ها: توزیع فراوانی بستری‌ها به طور کلی بین دو کوهورت قابل مقایسه بود و به طور کلی تفاوت معناداری نداشت. در میان بیماران بستری مجدد شده، میانه زمان مشاهده‌شده تا اولین بستری مجدد در کوهورت پرخطر ۱۹ روز و در کوهورت بستری عمومی ۱۹۰ روز بود. طول مدت بستری بین دو کوهورت قابل مقایسه بود. توزیع دسته‌های تشخیصی بین دو کوهورت تفاوت معناداری داشت (χ²(3) = 2038.04, p < 0.001؛ مقدار Cramér’s V = 0.667)، به طوری که اختلالات برونی‌سازی و مرتبط با مصرف مواد در کوهورت پرخطر غالب بود (۷۶.۷٪) و اختلالات رشدی–هیجانی در کوهورت بستری عمومی غالب بود (۶۶.۷٪). نتیجه‌گیری: دو کوهورت بستری تعریف‌شده بالینی الگوهای متفاوتی از بستری مجدد و ویژگی‌های تشخیصی نشان دادند. در میان بیماران بستری مجدد شده، میانه فاصله مشاهده‌شده تا اولین بستری مجدد در کوهورت پرخطر کوتاه‌تر بود؛ با این حال، این تفاوت توصیفی باید در زمینه تفاوت‌های اساسی سن پایه و فرصت‌های نابرابر برای مشاهده بستری مجدد در مراقبت روان‌پزشکی کودکان تفسیر شود. این یافته‌ها بر اهمیت بالینی بالقوه توجه به زمان‌بندی مشاهده‌شده بستری مجدد در کنار ویژگی‌های تشخیصی تأکید می‌کند، در حالی که باید محدودیت‌های مقایسه‌های گذشته‌نگر بدون تعدیل را نیز مدنظر داشت.

Nigerian postgraduate education drives the nation's research capacity, yet it risks pedagogical inertia when quality assurance, including the National Universities Commission's minimum academic standards and accreditation, is reduced to procedural compliance. This paper rethinks postgraduate education by shifting attention toward pedagogies that foster intellectual agency, dialogue, epistemic plurality and context-sensitive knowledge production. Drawing on critical pedagogy, decolonial theory, Ubuntu and Igwebuike, and situated-learning theory, it uses a critical-integrative conceptual method and a purposive review of policy documents and Nigerian, African and international literature. The evidence is strongest for structural constraints on supervision and staff retention and for the Eurocentric orientation of methodological training in African research, but thin or inferential for prevailing pedagogy and examination practice; these claims are therefore advanced as nine testable hypotheses rather than established facts. The paper proposes four connected commitments (relational supervision, epistemic plurality, creative rigour and public relevance), operationalised through the CARE model (Criticality, Agency, Relationality and Epistemic creativity). It argues that standards should be an enabling floor rather than an intellectual ceiling, that resourcing rather than intent is the main obstacle to reform, and that CARE can be adopted through a staged, low-cost, workload-neutral pathway viable for early-career supervisors and under-funded state universities.

آموزش تحصیلات تکمیلی در نیجریه ظرفیت پژوهشی کشور را هدایت می‌کند، اما زمانی که تضمین کیفیت، از جمله استانداردهای حداقل علمی و اعتباربخشی کمیسیون دانشگاه‌های ملی، به رعایت صرف رویه‌ها تقلیل یابد، با خطر رکود پداگوژیک مواجه می‌شود. این مقاله با تغییر تمرکز به سوی پداگوژی‌هایی که عاملیت فکری، گفت‌وگو، تکثر معرفتی و تولید دانش حساس به زمینه را تقویت می‌کنند، به بازاندیشی در آموزش تحصیلات تکمیلی می‌پردازد. با بهره‌گیری از پداگوژی انتقادی، نظریه استعمارزدایی، Ubuntu و Igwebuike و نظریه یادگیری موقعیتی، این پژوهش از روش مفهومی انتقادی-ادغامی و مرور هدفمند اسناد سیاستی و ادبیات نیجریه‌ای، آفریقایی و بین‌المللی استفاده می‌کند. شواهد قوی‌ترین برای محدودیت‌های ساختاری در نظارت و نگهداشت اعضای هیئت علمی و جهت‌گیری اروپامحور آموزش روش‌شناسی در پژوهش آفریقایی است، اما برای پداگوژی رایج و شیوه‌های ارزشیابی، شواهد ضعیف یا استنتاجی است؛ بنابراین این ادعاها به صورت نه فرضیه قابل آزمون و نه به عنوان واقعیت‌های اثبات‌شده مطرح می‌شوند. مقاله چهار تعهد مرتبط (نظارت رابطه‌مند، تکثر معرفتی، دقت خلاقانه و ارتباط عمومی) را پیشنهاد می‌کند که از طریق مدل CARE (تفکر انتقادی، عاملیت، رابطه‌مندی و خلاقیت معرفتی) عملیاتی می‌شود. استدلال می‌شود که استانداردها باید کف توانمندساز باشند نه سقف فکری، تأمین منابع نه نیت، مانع اصلی اصلاحات است و مدل CARE می‌تواند از طریق مسیری مرحله‌ای، کم‌هزینه و بدون افزایش بار کاری که برای ناظران جوان و دانشگاه‌های دولتی کم‌برخوردار عملی است، اتخاذ شود.

Contemporary Islamic education faces various challenges, including the dichotomy of knowledge, the tension between faith and science, religious exclusivism, and the crisis of rationality and critical thinking in the digital era. This study aims to analyze the relevance of Al-Kindi's thought in understanding and responding to these problems through a study of the work of F? al-Falsafah al-?l?. This study uses a qualitative approach with literature study methods and content analysis techniques. Primary data is in the form of Al-Kindi's works translated by Adamson and Pormann, while secondary data is obtained from relevant academic literature. Analysis is carried out through tracing arguments in primary texts, comparisons with secondary sources, and critical interpretations of their relevance to contemporary Islamic education. The results of the study show that Al-Kindi's thought can be reconstructed through four main aspects, namely the alignment of the goals of revelation and reason, openness to the truth without limiting its origins, the connectedness of knowledge culminating in the recognition of God, and criticism of the rejection of philosophy based on certain interests. These four aspects provide a conceptual foundation for the development of Islamic education that is integrative, dialogical, open to the development of science, and oriented towards strengthening critical reason. This study contributes to the development of a conceptual framework of Islamic education that connects classical philosophical thought with the challenges of contemporary education in a critical manner.

آموزش اسلامی معاصر با چالش‌های متعددی از جمله دوگانگی دانش، تنش میان ایمان و علم، انحصارگرایی دینی و بحران عقلانیت و تفکر انتقادی در عصر دیجیتال مواجه است. هدف این پژوهش تحلیل اهمیت اندیشه‌های الکندی در فهم و پاسخ‌گویی به این مسائل از طریق مطالعه اثر فِی الفلسفه العلیا است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش مطالعه اسنادی و تکنیک تحلیل محتوا انجام شده است. داده‌های اولیه شامل آثار الکندی ترجمه‌شده توسط Adamson و Pormann بوده و داده‌های ثانویه از متون علمی مرتبط به‌دست آمده است. تحلیل از طریق پیگیری استدلال‌ها در متون اولیه، مقایسه با منابع ثانویه و تفسیر انتقادی از میزان ارتباط آن‌ها با آموزش اسلامی معاصر صورت گرفته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که اندیشه‌های الکندی را می‌توان در چهار محور اصلی بازسازی کرد: همسویی اهداف وحی و عقل، گشودگی نسبت به حقیقت بدون محدودیت منشأ آن، پیوستگی دانش که به شناسایی خداوند منتهی می‌شود و نقد رد فلسفه بر اساس منافع خاص. این چهار محور، بنیانی مفهومی برای توسعه آموزش اسلامی فراهم می‌کند که یکپارچه، گفت‌وگومحور، باز نسبت به پیشرفت علم و معطوف به تقویت عقل انتقادی است. این پژوهش به توسعه چارچوب مفهومی آموزش اسلامی که اندیشه فلسفی کلاسیک را به چالش‌های آموزش معاصر به‌صورت انتقادی پیوند می‌دهد، کمک می‌کند.

This study examines how critical thinking, collaboration, and technology utilization are manifested in technology-based Islamic Religious Education among teachers participating in the Subject Teacher Forum (MGMP) in Blitar, Indonesia. This qualitative case study design explored teachers’ experiences, practices, and perceptions within their professional learning context. The study involved 96 Islamic Religious Education teachers affiliated with the MGMP, from whom 22 teachers were selected as intensive participants based on their active participation in more than 75% of forum meetings and their involvement in the forum’s professional learning activities on technology-supported instruction. Data were collected over one semester through semi-structured interviews and focus group discussions. The data were analyzed using the interactive qualitative analysis process of data condensation, data display, and conclusion drawing and verification, supported by open, axial, and selective coding. The findings indicate that critical thinking was manifested in teachers’ efforts to identify instructional problems, evaluate the relevance and credibility of information from digital sources, compare alternative teaching strategies, and make pedagogical decisions. Collaboration was reflected in knowledge sharing, joint lesson planning, collective problem solving, and mutual support among teachers. Technology functioned as an enabling medium through which teachers accessed learning resources, communicated with colleagues, shared instructional materials, and implemented digital learning activities. The findings further indicate that critical thinking and collaboration were interconnected rather than hierarchical competencies: critical thinking supported the evaluation and selection of information and instructional alternatives, whereas collaboration provided opportunities for teachers to discuss, validate, and refine their decisions collectively. The study concludes that technology-based Islamic Religious Education requires the simultaneous development of teachers’ critical thinking, collaborative practices, and digital competence. The findings have implications for MGMP-based professional development, particularly in designing collaborative activities that strengthen teachers’ capacity to critically evaluate digital religious learning resources. Keywords: critical thinking; collaboration; technology; Islamic education

این پژوهش به بررسی نحوه تجلی تفکر انتقادی، همکاری و بهره‌گیری از فناوری در آموزش دینی اسلامی مبتنی بر فناوری در میان معلمان شرکت‌کننده در انجمن معلمان موضوعی (MGMP) در بلتار، اندونزی می‌پردازد. این مطالعه با رویکرد کیفی و طراحی مطالعه موردی، به واکاوی تجارب، عملکردها و ادراکات معلمان در بستر یادگیری حرفه‌ای آنان می‌پردازد. جامعه پژوهش شامل ۹۶ معلم آموزش دینی اسلامی وابسته به MGMP بود که از میان آن‌ها ۲۲ معلم به عنوان مشارکت‌کنندگان فشرده بر اساس حضور فعال در بیش از ۷۵٪ جلسات انجمن و مشارکت در فعالیت‌های یادگیری حرفه‌ای انجمن در زمینه آموزش مبتنی بر فناوری انتخاب شدند. داده‌ها طی یک نیم‌سال تحصیلی از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و بحث‌های گروهی متمرکز گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از فرایند تعاملی تحلیل کیفی شامل تقطیر داده‌ها، نمایش داده‌ها و نتیجه‌گیری و اعتبارسنجی، با پشتیبانی کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که تفکر انتقادی در تلاش معلمان برای شناسایی مسائل آموزشی، ارزیابی ارتباط و اعتبار اطلاعات منابع دیجیتال، مقایسه راهبردهای جایگزین تدریس و اتخاذ تصمیمات آموزشی تجلی یافته است. همکاری نیز در به اشتراک‌گذاری دانش، برنامه‌ریزی مشترک دروس، حل مسئله جمعی و حمایت متقابل میان معلمان نمود یافته است. فناوری به عنوان بستری تسهیل‌گر عمل کرده که معلمان از طریق آن به منابع یادگیری دسترسی یافته، با همکاران ارتباط برقرار کرده، مواد آموزشی را به اشتراک گذاشته و فعالیت‌های یادگیری دیجیتال را اجرا نموده‌اند. یافته‌ها همچنین نشان می‌دهد که تفکر انتقادی و همکاری، شایستگی‌هایی به‌هم‌پیوسته و نه سلسله‌مراتبی هستند: تفکر انتقادی از ارزیابی و انتخاب اطلاعات و گزینه‌های آموزشی پشتیبانی می‌کند، در حالی که همکاری فرصت‌هایی برای بحث، اعتبارسنجی و اصلاح جمعی تصمیمات معلمان فراهم می‌آورد. نتیجه‌گیری پژوهش آن است که آموزش دینی اسلامی مبتنی بر فناوری مستلزم توسعه همزمان تفکر انتقادی، عملکردهای مشارکتی و شایستگی دیجیتال معلمان است. یافته‌ها دارای پیامدهایی برای توسعه حرفه‌ای مبتنی بر MGMP، به ویژه در طراحی فعالیت‌های مشارکتی جهت تقویت توانمندی معلمان در ارزیابی انتقادی منابع یادگیری دینی دیجیتال می‌باشد.

Learners enter Further Education (FE) for diverse reasons, and previous experiences of educational transitions influence how they approach new transitions. FE offers fresh opportunities for learners in providing both vocational and academic pathways. Understanding the transition experiences of learners is critical in ensuring the engagement and retention of learners. By listening to the voices of learners from three FE settings in South Wales who had considered withdrawing during their first year, this study offers new insights into what supports continued participation and what challenges learners face, particularly those from disadvantaged backgrounds. Findings suggest that early relationships with staff play a crucial role in helping learners settle into FE. Over time, friendships and meaningful engagement with the course become key factors in learners’ decisions to remain. This study therefore emphasises the need for FE settings to prioritise early transitions support and to recognise the ongoing importance of social connections and course relevance in sustaining learner engagement.

یادگیرندگان به دلایل متنوعی وارد آموزش عالی (FE) می‌شوند و تجارب پیشین آن‌ها از گذارهای آموزشی بر نحوه مواجهه‌شان با گذارهای جدید تأثیرگذار است. آموزش عالی فرصت‌های تازه‌ای را برای یادگیرندگان از طریق ارائه مسیرهای حرفه‌ای و آکادمیک فراهم می‌کند. درک تجارب گذار یادگیرندگان برای تضمین مشارکت و ماندگاری آن‌ها اهمیت اساسی دارد. این پژوهش با شنیدن صدای یادگیرندگان سه مرکز آموزش عالی در جنوب ولز که در سال اول خود به ترک تحصیل فکر کرده بودند، بینش‌های جدیدی درباره عوامل حمایت‌کننده از تداوم حضور و چالش‌های پیش‌روی یادگیرندگان، به‌ویژه افراد با پیشینه محروم، ارائه می‌دهد. یافته‌ها نشان می‌دهد که روابط اولیه با کارکنان نقش حیاتی در کمک به سازگاری یادگیرندگان با آموزش عالی ایفا می‌کند. در گذر زمان، دوستی‌ها و مشارکت معنادار با دوره تحصیلی به عوامل کلیدی در تصمیم یادگیرندگان برای ماندن تبدیل می‌شود. بنابراین، این مطالعه بر ضرورت اولویت‌بخشی به حمایت از گذارهای اولیه در مراکز آموزش عالی و شناسایی اهمیت مستمر پیوندهای اجتماعی و ارتباط دوره تحصیلی با نیازهای یادگیرندگان برای حفظ مشارکت آن‌ها تأکید می‌کند.

This study aims to determine the effect of differentiated learning on students' learning motivation in Informatics subjects and to analyze students' learning motivation before and after the implementation of differentiated learning in Class XI SMAN 7 Kupang. This research employed a quantitative approach with a quasi-experimental design involving two classes: XI-11 as the experimental class (30 students) treated with differentiated learning (content, process, and product) and XI-8 as the control class (25 students) using conventional learning methods. Data were collected using learning motivation questionnaires based on the ARCS model (Attention, Relevance, Confidence, Satisfaction) pre-test and post-test, observation sheets, and documentation. Data analysis techniques included normality tests, homogeneity tests, and hypothesis testing using the Independent Sample T-Test. The results showed that the average learning motivation score in the experimental class increased significantly from 51.4 in the pre-test to 88.0 in the post-test, whereas the control class increased from 35.6 to 63.2. The Independent Sample T-Test yielded a t-value of 7.609 with a significance value of Sig. (2-tailed) = 0.000 (< 0.05), leading to the rejection of H0 and acceptance of Ha. In conclusion, differentiated learning has a significant positive effect on students' learning motivation in Informatics. The approach effectively increases attention, relevance, self-confidence, and satisfaction by accommodating individual learning needs, readiness, interests, and learning profiles.

این پژوهش با هدف تعیین تأثیر یادگیری تمایزیافته بر انگیزش یادگیری دانش‌آموزان در درس انفورماتیک و تحلیل انگیزش یادگیری دانش‌آموزان پیش و پس از اجرای یادگیری تمایزیافته در کلاس یازدهم دبیرستان دولتی شماره ۷ کوپانگ انجام شده است. این پژوهش با رویکرد کمی و طرح شبه‌آزمایشی با مشارکت دو کلاس انجام شد: کلاس XI-11 به عنوان گروه آزمایش (۳۰ دانش‌آموز) که با یادگیری تمایزیافته (محتوا، فرایند و محصول) آموزش دیدند و کلاس XI-8 به عنوان گروه کنترل (۲۵ دانش‌آموز) که از روش‌های یادگیری متداول استفاده کردند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های انگیزش یادگیری مبتنی بر مدل ARCS (توجه، ارتباط، اعتماد به نفس، رضایت) در قالب پیش‌آزمون و پس‌آزمون، برگه‌های مشاهده و مستندسازی جمع‌آوری شد. روش‌های تحلیل داده شامل آزمون نرمالیتی، آزمون همگنی و آزمون فرضیه با استفاده از Independent Sample T-Test بود. نتایج نشان داد که میانگین نمره انگیزش یادگیری در گروه آزمایش به طور معناداری از ۵۱٫۴ در پیش‌آزمون به ۸۸٫۰ در پس‌آزمون افزایش یافت، در حالی که گروه کنترل از ۳۵٫۶ به ۶۳٫۲ افزایش داشت. آزمون Independent Sample T-Test مقدار t برابر با ۷٫۶۰۹ و مقدار معناداری Sig. (2-tailed) = ۰٫۰۰۰ (< ۰٫۰۵) را نشان داد که منجر به رد H0 و پذیرش Ha شد. در نتیجه، یادگیری تمایزیافته تأثیر مثبت و معناداری بر انگیزش یادگیری دانش‌آموزان در درس انفورماتیک دارد. این رویکرد با پاسخگویی به نیازها، آمادگی، علایق و پروفایل‌های یادگیری فردی، به طور مؤثری توجه، ارتباط، اعتماد به نفس و رضایت را افزایش می‌دهد.

The rapid development of digital technology has significantly affected the character formation of students, as the unfiltered flow of information risks eroding the moral values of the younger generation, while Indonesia's high internet penetration rate has not been matched by adequate digital empowerment readiness. This study aims to analyze and map the concept of digital literacy from an Islamic education perspective and its relevance to character formation of students in the digital era. The research employs a descriptive qualitative approach with a library research design, drawing on nationally and internationally indexed journal articles and relevant institutional reports as data sources, analyzed through content analysis and source triangulation. The findings reveal that digital literacy from an Islamic education perspective is multidimensional, encompassing technical-cognitive, ethical-spiritual, and institutional-pedagogical dimensions, in which Islamic values such as honesty, trustworthiness (amanah), and verification of information (tabayyun) serve as a relevant foundation for strengthening digital media ethics. Islamic Religious Education holds a strategic role as a value counterbalance amid extensive digital content exposure, although a gap remains between the ideal values pursued and the readiness of their implementation in practice. This study recommends developing digital literacy teaching materials that explicitly integrate Islamic values and strengthening educators' capacity to respond to the contemporary digital landscape, while also opening avenues for further empirical research to measure the effectiveness of such integrative models.

رشد سریع فناوری دیجیتال تأثیر قابل توجهی بر شکل‌گیری شخصیت دانش‌آموزان داشته است؛ چرا که جریان بی‌فیلتر اطلاعات، خطر فرسایش ارزش‌های اخلاقی نسل جوان را به همراه دارد، در حالی که نرخ بالای نفوذ اینترنت در اندونزی با آمادگی کافی برای توانمندسازی دیجیتال همراه نبوده است. هدف این پژوهش تحلیل و ترسیم مفهوم سواد دیجیتال از منظر آموزش اسلامی و ارتباط آن با شکل‌گیری شخصیت دانش‌آموزان در عصر دیجیتال است. این پژوهش با رویکرد کیفی توصیفی و با طرح پژوهش کتابخانه‌ای انجام شده است و از مقالات مجلات نمایه‌شده ملی و بین‌المللی و گزارش‌های نهادی مرتبط به عنوان منابع داده بهره گرفته و داده‌ها از طریق تحلیل محتوا و مثلث‌سازی منابع تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که سواد دیجیتال از منظر آموزش اسلامی چندبعدی است و ابعاد فنی-شناختی، اخلاقی-معنوی و نهادی-تربیتی را دربرمی‌گیرد، به طوری که ارزش‌های اسلامی همچون صداقت، امانت‌داری (امانه) و راستی‌آزمایی اطلاعات (تبیین) به عنوان بنیانی مرتبط برای تقویت اخلاق رسانه‌های دیجیتال عمل می‌کنند. آموزش دینی اسلامی نقش راهبردی به عنوان موازنه ارزشی در مواجهه با حجم گسترده محتوای دیجیتال ایفا می‌کند، هرچند همچنان فاصله‌ای میان ارزش‌های ایده‌آل مورد نظر و آمادگی برای اجرای عملی آن‌ها وجود دارد. این پژوهش توصیه می‌کند که مواد آموزشی سواد دیجیتال با ادغام صریح ارزش‌های اسلامی توسعه یابد و ظرفیت معلمان برای پاسخگویی به چشم‌انداز معاصر دیجیتال تقویت شود و همچنین زمینه‌ای برای پژوهش‌های تجربی بیشتر به منظور سنجش اثربخشی چنین الگوهای تلفیقی فراهم گردد.

This article examines the paradigm of muamalah from a Qur’anic perspective by moving beyond a descriptive inventory of individual principles toward an integrated normative framework for commercial and social relations in Islam. The study is situated within Islamic Studies, particularly Qur’anic studies and fiqh muamalah. It employs qualitative library research using a thematic-interpretive approach. The primary sources comprise the Qur’an and selected classical and contemporary tafsir, while secondary sources include fiqh muamalah literature and recent peer-reviewed studies on Islamic economic ethics and contemporary transactions. The literature was selected purposively according to relevance to the Qur’anic verses and principles under examination, scholarly authority, and its usefulness for connecting textual interpretation with contemporary economic realities. The analysis identifies six interconnected principles: permissibility (ibahah), halal, justice (‘adl/qist), maslahah, mutual assistance (ta‘awun), and documentation (kitabah). The principal contribution of the study lies in its conceptual synthesis: these principles should not be understood as isolated rules. Rather, they constitute an integrated architecture of Qur’anic muamalah governance in which ibahah opens room for innovation, halal establishes substantive boundaries, justice regulates the distribution of rights and contractual conduct, maslahah provides ethical direction, ta‘awun supplies a social dimension, and documentation strengthens procedural accountability. The study further clarifies how thematic interpretation can connect Qur’anic norms with fiqh reasoning and contemporary transactional challenges, including digital commerce, fintech, and technology-mediated contracts. Accordingly, the article contributes to Islamic Studies by offering an integrated conceptual framework rather than merely restating separate legal principles.

این مقاله به بررسی الگوی معاملات از منظر قرآنی می‌پردازد و از فهرست توصیفی اصول منفرد فراتر رفته و به سوی چارچوبی هنجاری و یکپارچه برای روابط تجاری و اجتماعی در اسلام حرکت می‌کند. این پژوهش در حوزه مطالعات اسلامی، به‌ویژه مطالعات قرآنی و فقه معاملات جای می‌گیرد. روش پژوهش، کیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای با رویکرد تفسیری-موضوعی است. منابع اصلی شامل قرآن کریم و تفاسیر کلاسیک و معاصر منتخب است و منابع ثانویه نیز ادبیات فقه معاملات و مطالعات داوری‌شده اخیر درباره اخلاق اقتصادی اسلامی و معاملات معاصر را در بر می‌گیرد. انتخاب منابع به صورت هدفمند و بر اساس ارتباط با آیات و اصول قرآنی مورد بررسی، اعتبار علمی و میزان کارآمدی آن‌ها در پیوند تفسیر متنی با واقعیت‌های اقتصادی معاصر صورت گرفته است. تحلیل انجام‌شده، شش اصل به‌هم‌پیوسته را شناسایی می‌کند: اباحه، حلال، عدالت (عدل/قسط)، مصلحت، تعاون و مکتوب‌سازی (کتابه). مهم‌ترین دستاورد پژوهش، تلفیق مفهومی این اصول است: این اصول نباید به عنوان قواعدی منفرد تلقی شوند، بلکه معماری یکپارچه‌ای از حاکمیت معاملات قرآنی را شکل می‌دهند که در آن اباحه فضای نوآوری را فراهم می‌کند، حلال حدود ماهوی را تعیین می‌کند، عدالت توزیع حقوق و رفتار قراردادی را تنظیم می‌کند، مصلحت جهت‌گیری اخلاقی را ارائه می‌دهد، تعاون بُعد اجتماعی را تأمین می‌کند و مکتوب‌سازی پاسخگویی رویه‌ای را تقویت می‌کند. این پژوهش همچنین روشن می‌سازد که چگونه تفسیر موضوعی می‌تواند هنجارهای قرآنی را با استدلال فقهی و چالش‌های معاملاتی معاصر، از جمله تجارت دیجیتال، فناوری مالی (fintech) و قراردادهای مبتنی بر فناوری پیوند دهد. بر این اساس، مقاله با ارائه چارچوب مفهومی یکپارچه، به مطالعات اسلامی کمک می‌کند و صرفاً به بازگویی اصول منفرد حقوقی بسنده نمی‌کند.

The integration of coding and Artificial Intelligence (AI) into vocational education is essential for equipping students with 21st-century digital competencies, yet implementation in remote and island regions like Bangka Belitung archipelago province remains fragmented and unsustainable. This study employs Developmental Evaluation (DE) a real-time, adaptive, and participatory evaluation approach (Patton, 2011) to analyze policy readiness and strengthen the digital ecosystem for coding and AI instruction across vocational schools in the province. Using qualitative methods, including in- depth interviews (n = 26), focus group discussions, classroom observations, and policy document analysis, the research assesses readiness across five core dimensions: (1) policy & governance, (2) human capacity, (3) digital infrastructure, (4) curriculum relevance, and (5) industry–academia partnerships. Findings reveal a critical policy–practice gap: while national frameworks such as the Grand Design for Vocational School Revitalization and Kurikulum Merdeka promote digital literacy, local implementation lacks binding regional regulations, standardized teacher competency pathways, equitable infrastructure distribution, and context-based curricula. Only 24% of ICT teachers had received AI-related training, and AI concepts were rarely taught in practice. Through DE cycles of exploration, collective sense-making, and prototyping, stakeholders co-designed adaptive solutions including a provincial roadmap for digital vocational education, offline AI learning modules via WhatsApp, and micro-innovation grants for teacher-led experimentation. The study demonstrates DE’s effectiveness in fostering adaptive capacity, surfacing systemic barriers, and enabling locally owned, sustainable digital transformation strategies.

ادغام برنامه‌نویسی و هوش مصنوعی (AI) در آموزش فنی‌وحرفه‌ای برای تجهیز دانش‌آموزان به شایستگی‌های دیجیتال قرن بیست‌ویکم ضروری است، اما اجرای آن در مناطق دورافتاده و جزیره‌ای مانند استان مجمع‌الجزایر بانگکا بلیتونگ همچنان پراکنده و ناپایدار باقی مانده‌است. این مطالعه با بهره‌گیری از رویکرد ارزیابی توسعه‌ای (DE) که یک روش ارزیابی بلادرنگ، تطبیقی و مشارکتی است (Patton, 2011)، به تحلیل آمادگی سیاستی و تقویت زیست‌بوم دیجیتال برای آموزش برنامه‌نویسی و هوش مصنوعی در مدارس فنی‌وحرفه‌ای این استان می‌پردازد. با استفاده از روش‌های کیفی، از جمله مصاحبه‌های عمیق (n = 26)، بحث‌های گروهی متمرکز، مشاهده کلاس درس و تحلیل اسناد سیاستی، پژوهش آمادگی را در پنج بُعد اصلی ارزیابی می‌کند: (۱) سیاست و حکمرانی، (۲) ظرفیت انسانی، (۳) زیرساخت دیجیتال، (۴) ارتباط برنامه‌درسی و (۵) مشارکت صنعت و دانشگاه. یافته‌ها شکاف مهمی میان سیاست و عمل را نشان می‌دهد: در حالی که چارچوب‌های ملی مانند طرح کلان نوسازی مدارس فنی‌وحرفه‌ای و «کریکولوم مردکا» سواد دیجیتال را ترویج می‌کنند، اجرای محلی فاقد مقررات منطقه‌ای الزام‌آور، مسیرهای استاندارد شایستگی معلمان، توزیع عادلانه زیرساخت و برنامه‌درسی مبتنی بر زمینه است. تنها ۲۴٪ از معلمان ICT آموزش مرتبط با AI را دریافت کرده‌اند و مفاهیم AI به ندرت در عمل تدریس می‌شود. از طریق چرخه‌های DE شامل اکتشاف، معنا‌بخشی جمعی و نمونه‌سازی، ذینفعان راه‌حل‌های تطبیقی از جمله نقشه‌راه استانی برای آموزش دیجیتال فنی‌وحرفه‌ای، ماژول‌های یادگیری AI آفلاین از طریق WhatsApp و گرنت‌های خرد نوآوری برای آزمایشگری معلمان را به‌طور مشترک طراحی کردند. این مطالعه اثربخشی DE را در تقویت ظرفیت تطبیقی، آشکارسازی موانع نظام‌مند و امکان‌پذیر ساختن راهبردهای تحول دیجیتال بومی و پایدار نشان می‌دهد.

Until now on, women are still constructed as weak creatures and behind men. This is because the developing culture in our society has a very strong patriarchal side, where restricting the women’s movements in expressing themselves. In addition, existing religious doctrines also lead to the discourse that women who are outside the home deviate from Islamic law. This restriction of women's actions is often based on embedding the identity of women’s piety (salihah). One of them is done by Yufid.TV in his interpretation of QS. An-Nisa: 34 that a salihah is a woman who obeys her husband and stays at home. This paper is a netnographic study of women's piety discourse on Indonesian social media. So the transcendent focus in this study is to unravel how the discourse of women's piety is shaped by Yufid.TV through its interpretation of QS. An-Nisa': 34. Next, contextualize the verse by reviewing its relevance to the issues brought to the contemporary context. Using descriptive-critical analysis, this study shows that the discourse of piety is formed through its understanding of QS. An-Nisa': 34 comes to the meaning that women are responsible for obeying and serving their husbands, so they must be in the house. The construction is believed to be a form of textual understanding of the Qur’an. So that, this piety discourse reflects on the patriarchal mindset, they are an attempt to make the existence of women in the domestic sector only.

تا کنون، زنان همچنان به‌عنوان موجوداتی ضعیف و در مرتبه‌ای پایین‌تر از مردان ساخته و پرداخته می‌شوند. این امر ناشی از فرهنگی است که در جامعه ما رشد یافته و جنبه‌ای بسیار قوی از پدرسالاری دارد، به‌گونه‌ای که حرکت‌های زنان در ابراز وجود خود را محدود می‌کند. علاوه بر این، آموزه‌های دینی موجود نیز به گفتمانی منتهی می‌شود که زنان خارج از خانه را منحرف از شریعت اسلامی می‌داند. این محدودیت در رفتار زنان اغلب بر پایه القای هویت زن صالحه بنا می‌شود. یکی از نمونه‌های آن، تفسیر Yufid.TV از آیه ۳۴ سوره نساء است که زن صالحه را زنی معرفی می‌کند که مطیع شوهر خود بوده و در خانه می‌ماند. این مقاله مطالعه‌ای نتنوگرافیک درباره گفتمان صلاحیت زنان در رسانه‌های اجتماعی اندونزی است. بنابراین، تمرکز متعالی این پژوهش بر آن است که چگونه گفتمان صلاحیت زنان توسط Yufid.TV از طریق تفسیر آیه ۳۴ سوره نساء شکل می‌گیرد. سپس، این آیه با بررسی ارتباط آن با مسائل معاصر، زمینه‌ای می‌شود. با استفاده از تحلیل توصیفی‌ـ‌انتقادی، این پژوهش نشان می‌دهد که گفتمان صلاحیت از طریق فهم آیه ۳۴ سوره نساء به این معنا می‌رسد که زنان مسئول اطاعت و خدمت به شوهران خود هستند و باید در خانه بمانند. این ساختاردهی به‌عنوان نوعی فهم متنی از قرآن تلقی می‌شود. بنابراین، این گفتمان صلاحیت بازتاب‌دهنده ذهنیت پدرسالارانه است و تلاشی برای محدود کردن حضور زنان به حوزه خانگی به‌شمار می‌آید.

This study describes and evaluates a long-term training program to improve dialogue between clients and contractors in two forestry companies. A comparative case study design was used. Interviews were conducted at three points: prior to training (n = 28), three months after completion (n = 30), and at a seven-year follow-up (n = 14). Analysis resulted in a program theory formulated as a context-mechanism-outcome (CMO) configuration to guide future dialogue-based training in interdependent forestry systems. In contexts characterized by diverse expectations, varied role understandings, and differing organizational cultures, sustainable change depends on both individual and structural factors. Central mechanisms include fostering shared understanding of roles and the forestry value chain, developing dialogical skills (e.g. active listening, reflection, feedback), linking training to everyday work practices, supporting psychological safety and constructive conflict engagement, and ensuring sustained organizational follow-up. These mechanisms are associated with short-term improvements in openness, trust, and teamwork; medium-term application of dialogical skills in cross-organizational collaboration; and long-term normalization of feedback practices and sustained cooperation. Lasting impact depends on participant preparation, alignment of expectations, practical relevance, and organizational support. Overall, the study shows that dialogue-based training can achieve lasting organizational change when embedded in supportive organizational contexts that reinforce learning and collaboration over time.

این مطالعه به توصیف و ارزیابی یک برنامه آموزشی بلندمدت با هدف بهبود گفت‌وگو میان کارفرمایان و پیمانکاران در دو شرکت جنگل‌داری می‌پردازد. از طرح مطالعه موردی مقایسه‌ای استفاده شده است. مصاحبه‌ها در سه مقطع زمانی انجام شد: پیش از آموزش (n = ۲۸)، سه ماه پس از اتمام آموزش (n = ۳۰)، و در پیگیری هفت‌ساله (n = ۱۴). تحلیل داده‌ها منجر به تدوین نظریه برنامه به صورت پیکربندی زمینه-سازوکار-پیامد (CMO) شد تا راهنمایی برای آموزش‌های مبتنی بر گفت‌وگو در نظام‌های وابسته به هم جنگل‌داری باشد. در زمینه‌هایی که با انتظارات متنوع، برداشت‌های متفاوت از نقش‌ها و فرهنگ‌های سازمانی گوناگون مشخص می‌شوند، تغییر پایدار به عوامل فردی و ساختاری وابسته است. سازوکارهای مرکزی شامل تقویت درک مشترک از نقش‌ها و زنجیره ارزش جنگل‌داری، توسعه مهارت‌های گفت‌وگویی (مانند گوش‌دادن فعال، تأمل، بازخورد)، پیوند آموزش با فعالیت‌های روزمره کاری، حمایت از ایمنی روانی و مشارکت سازنده در تعارض، و تضمین پیگیری سازمانی مستمر می‌باشد. این سازوکارها با بهبودهای کوتاه‌مدت در گشودگی، اعتماد و کار تیمی؛ کاربرد میان‌مدت مهارت‌های گفت‌وگویی در همکاری بین‌سازمانی؛ و نهادینه‌سازی بلندمدت شیوه‌های بازخورد و تداوم همکاری مرتبط هستند. تأثیر ماندگار به آمادگی شرکت‌کنندگان، همسویی انتظارات، ارتباط عملی و حمایت سازمانی بستگی دارد. در مجموع، این مطالعه نشان می‌دهد که آموزش مبتنی بر گفت‌وگو زمانی می‌تواند تغییر سازمانی پایدار ایجاد کند که در بسترهای حمایتی سازمانی که یادگیری و همکاری را در طول زمان تقویت می‌کنند، جای گیرد.

Several tools measure the Health-related quality of life (HRQOL) of people with chronic illnesses but evidence on their cross-cultural adaptation is limited. This study performed the cross-cultural adaptation of the Minnesota Living with Heart Failure Questionnaire (MLHFQ) for use with Urdu speakers in Pakistan, while documenting the adaptation process in detail. This methodological study employed a structured cross-cultural adaptation and linguistic validation design. We incorporated a Delphi Pannel to the MAPI Research Trusts’ 5-step linguistic validation process. Two forward translators independently adapted and reconciled the Indian Urdu version of the MLHFQ for use in Pakistan. Using a modified Delphi approach comprising three Heart Failure patients and one cardiologist reviewed the translation for linguistic accuracy, cultural relevance, and comprehensiveness, identified problems and provided feedback that informed the Pakistani Urdu version 1.0. Two independent back translators translated version 1.0 back to English. The Principal Investigator and back translators reconciled back-translations and proposed changes that were approved by forward translators. Translations, reconciliation reports, and Delphi panel feedback were analyzed using inductive qualitative content analysis, resulting in four themes describing the methodological challenges and adaptation strategies encountered during cross-cultural adaptation: (1) direct transferring of compatible words from the Indian Urdu version to Pakistani Urdu version of the MLHFQ, (2) using indirect substitutes for words lacking direct Urdu equivalents, (3) balancing the tone of written and spoken Urdu, and (4) incorporating contextual nuances within each element of the tool. This study successfully adapted the MLHFQ for Urdu-speaking patients with Heart Failure in Pakistan while systematically documenting the linguistic, cultural, and contextual challenges encountered throughout the adaptation process. The findings offer valuable methodological insights for researchers adapting HRQOL tools and provide quality evidence regarding the use of the MLHFQ for use with Urdu speakers in Pakistan.

ابزارهای متعددی برای سنجش کیفیت زندگی مرتبط با سلامت (HRQOL) افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن وجود دارد، اما شواهد محدودی درباره بومی‌سازی فرهنگی آن‌ها در دسترس است. این مطالعه به بومی‌سازی فرهنگی پرسشنامه Minnesota Living with Heart Failure Questionnaire (MLHFQ) برای استفاده در میان فارسی‌زبانان اردو در پاکستان پرداخته و فرایند بومی‌سازی را به طور دقیق مستندسازی کرده است. این پژوهش روشی از طراحی ساختارمند بومی‌سازی فرهنگی و اعتبارسنجی زبانی بهره برده است. ما پنل دلفی را به فرایند پنج‌مرحله‌ای اعتبارسنجی زبانی MAPI Research Trust افزودیم. دو مترجم رو به جلو به طور مستقل نسخه اردو هندی پرسشنامه MLHFQ را برای استفاده در پاکستان تطبیق داده و تلفیق کردند. با استفاده از رویکرد دلفی اصلاح‌شده، شامل سه بیمار مبتلا به نارسایی قلبی و یک متخصص قلب، ترجمه از نظر دقت زبانی، تناسب فرهنگی و جامعیت مورد بازبینی قرار گرفت، مشکلات شناسایی و بازخوردهایی ارائه شد که نسخه 1.0 اردو پاکستانی را شکل داد. دو مترجم مستقل رو به عقب نسخه 1.0 را مجدداً به انگلیسی ترجمه کردند. پژوهشگر اصلی و مترجمان رو به عقب ترجمه‌های بازگشتی را تلفیق و تغییرات پیشنهادی را مطرح کردند که توسط مترجمان رو به جلو تأیید شد. ترجمه‌ها، گزارش‌های تلفیق و بازخورد پنل دلفی با استفاده از تحلیل محتوای کیفی استقرایی بررسی شد که منجر به استخراج چهار مضمون درباره چالش‌های روشی و راهبردهای بومی‌سازی در فرایند بومی‌سازی فرهنگی گردید: (1) انتقال مستقیم واژه‌های سازگار از نسخه اردو هندی به نسخه اردو پاکستانی پرسشنامه MLHFQ، (2) استفاده از معادل‌های غیرمستقیم برای واژه‌هایی که معادل مستقیم در اردو ندارند، (3) ایجاد تعادل میان لحن نوشتاری و گفتاری اردو، و (4) گنجاندن ظرایف زمینه‌ای در هر جزء ابزار. این مطالعه با موفقیت پرسشنامه MLHFQ را برای بیماران اردو‌زبان مبتلا به نارسایی قلبی در پاکستان بومی‌سازی کرده و به طور نظام‌مند چالش‌های زبانی، فرهنگی و زمینه‌ای را در طول فرایند بومی‌سازی مستندسازی نموده است. یافته‌ها بینش‌های روشی ارزشمندی برای پژوهشگران در زمینه بومی‌سازی ابزارهای HRQOL فراهم می‌کند و شواهد کیفی معتبری درباره استفاده از پرسشنامه MLHFQ برای اردو‌زبانان در پاکستان ارائه می‌دهد.

This qualitative study examines how a district-level secondary science education leader in a large urban United States school district engaged in co-design to reconsider organizational systems and conditions supporting teacher learning during the implementation of state-adopted science standards. Grounded in organizational sensemaking and co-design, the study conceptualizes leadership practice as the ongoing interpretation and redesign of system conditions that shape teaching and learning. In partnership with a team of researchers, the leader co-developed and implemented a survey as a diagnostic tool to capture teachers’ perspectives, challenges, and goals related to standards-aligned instruction. The co-design process provided contextual relevance while positioning the development of the diagnostic tool as a site for leadership reflection and sensemaking. Study results show that the co-design process functioned as a form of leadership learning, supporting shifts in how the leader made sense of organizational conditions and approached evidence-informed decision-making. The primary participant's interpretation of teacher feedback surfaced patterns of uncertainty, support, and disconnection, informing her thinking about professional learning priorities, teacher engagement, and communication practices. These shifts represent early efforts to reconsider both the technical and cultural dimensions of professional learning systems. The study suggests the potential of co-design as a site for leadership learning by supporting leaders in diagnosing system conditions and considering adaptive approaches to teacher learning. These findings suggest that co-constructed diagnostic tools may provide structured opportunities for leaders to examine assumptions, engage in sensemaking, and reconsider approaches to organizational improvement.

این مطالعه کیفی به بررسی چگونگی مشارکت یک رهبر آموزش علوم متوسطه در سطح ناحیه‌ای در یک ناحیه آموزشی بزرگ شهری ایالات متحده در فرآیند هم‌طراحی به منظور بازنگری نظام‌ها و شرایط سازمانی حامی یادگیری معلمان در جریان اجرای استانداردهای علوم مصوب ایالتی می‌پردازد. این پژوهش با تکیه بر نظریه معناپردازی سازمانی و هم‌طراحی، عمل رهبری را به عنوان تفسیر و بازطراحی مستمر شرایط نظامی که آموزش و یادگیری را شکل می‌دهد، مفهوم‌سازی می‌کند. رهبر مورد مطالعه در همکاری با یک تیم پژوهشی، یک پرسشنامه را به عنوان ابزار تشخیصی برای دریافت دیدگاه‌ها، چالش‌ها و اهداف معلمان در ارتباط با آموزش منطبق با استانداردها، هم‌توسعه و اجرا کرد. فرآیند هم‌طراحی، ارتباط بافتی را فراهم ساخت و توسعه ابزار تشخیصی را به عنوان بستری برای بازتاب و معناپردازی رهبری قرار داد. نتایج مطالعه نشان می‌دهد که فرآیند هم‌طراحی به عنوان شکلی از یادگیری رهبری عمل کرده و موجب تغییر در نحوه معناپردازی رهبر نسبت به شرایط سازمانی و رویکرد وی به تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد شده است. تفسیر بازخورد معلمان توسط مشارکت‌کننده اصلی، الگوهایی از عدم قطعیت، حمایت و گسست را آشکار ساخت که بر تفکر وی درباره اولویت‌های یادگیری حرفه‌ای، مشارکت معلمان و شیوه‌های ارتباطی تأثیر گذاشت. این تغییرات نمایانگر تلاش‌های اولیه برای بازنگری ابعاد فنی و فرهنگی نظام‌های یادگیری حرفه‌ای است. مطالعه حاضر، ظرفیت هم‌طراحی را به عنوان بستری برای یادگیری رهبری از طریق حمایت از رهبران در تشخیص شرایط نظامی و بررسی رویکردهای سازگارانه به یادگیری معلمان نشان می‌دهد. این یافته‌ها حاکی از آن است که ابزارهای تشخیصی هم‌ساخته می‌توانند فرصت‌های ساختاریافته‌ای برای رهبران جهت بررسی پیش‌فرض‌ها، مشارکت در معناپردازی و بازنگری رویکردها به بهبود سازمانی فراهم آورند.

Background Optimizing self-care decision-making is important for healthy aging, chronic disease management, and health promotion in rapidly aging populations. However, the absence of culturally validated instruments limits the systematic assessment of decision-making styles and the development of person-centered health management strategies for older adults in China. This study aimed to translate and culturally adapt the Inventory of Self-Care Decision-Making Styles of Older Adults (DECIDE) and evaluate its psychometric properties among Chinese older adults. Methods This study was conducted in two phases. In phase 1, the DECIDE was translated and cross-culturally adapted into Chinese using Brislin’s forward-backward translation procedure. Expert review and pilot testing were conducted to refine linguistic clarity and cultural relevance. In phase 2, a multicenter cross-sectional validation study was conducted from November 2025 to January 2026. A total of 3,470 older adults were recruited through multicenter convenience sampling from 15 cities in Sichuan, Liaoning, Zhejiang, and Hunan provinces, China. Psychometric evaluation included item analysis, validity assessment, and reliability testing. Results All 20 items met the prespecified retention criteria, and the Chinese version retained the four-dimensional structure of the original DECIDE. Content validity was satisfactory, with I-CVI values ranging from 0.800 to 1.000 and an S-CVI of 0.950. Exploratory factor analysis yielded four factors explaining 65.73% of the common variance, and confirmatory factor analysis supported the resulting model (CMIN/DF = 2.513, RMSEA = 0.028). The AVE and CR values ranged from 0.502 to 0.588 and from 0.834 to 0.877, respectively, and the findings supported both convergent and discriminant validity. Cronbach’s α, split-half reliability, and 2-week retest reliability for the total inventory were 0.896, 0.790, and 0.861, respectively. Conclusion The C-DECIDE demonstrated satisfactory psychometric properties in this multicenter convenience sample of older adults from four Chinese provinces. It may support the assessment of self-care decision-making styles and inform individualized health education, decision-support strategies, and public health-oriented chronic disease management for older adults.

زمینه و هدف: بهینه‌سازی تصمیم‌گیری خودمراقبتی برای سالمندی سالم، مدیریت بیماری‌های مزمن و ارتقای سلامت در جمعیت‌های در حال سالمند شدن سریع اهمیت دارد. با این حال، فقدان ابزارهای اعتبارسنجی‌شده فرهنگی، ارزیابی نظام‌مند سبک‌های تصمیم‌گیری و توسعه راهبردهای مدیریت سلامت فردمحور برای سالمندان در چین را محدود می‌کند. هدف این مطالعه ترجمه و انطباق فرهنگی پرسشنامه سبک‌های تصمیم‌گیری خودمراقبتی سالمندان (DECIDE) و ارزیابی ویژگی‌های روان‌سنجی آن در میان سالمندان چینی بود. روش‌ها: این مطالعه در دو مرحله انجام شد. در مرحله اول، پرسشنامه DECIDE با استفاده از روش ترجمه پیشرو-پسرو Brislin به زبان چینی ترجمه و به صورت بین‌فرهنگی انطباق داده شد. بازبینی توسط خبرگان و آزمون مقدماتی جهت بهبود وضوح زبانی و تناسب فرهنگی انجام شد. در مرحله دوم، یک مطالعه اعتبارسنجی مقطعی چندمرکزی از نوامبر 2025 تا ژانویه 2026 انجام شد. در مجموع ۳۴۷۰ سالمند از طریق نمونه‌گیری در دسترس چندمرکزی از ۱۵ شهر در استان‌های سیچوان، لیائونینگ، ژجیانگ و هونان چین جذب شدند. ارزیابی روان‌سنجی شامل تحلیل ماده، ارزیابی روایی و آزمون پایایی بود. یافته‌ها: هر ۲۰ ماده معیارهای نگهداری از پیش تعیین‌شده را برآورده کردند و نسخه چینی ساختار چهاربعدی نسخه اصلی DECIDE را حفظ کرد. روایی محتوا رضایت‌بخش بود، به طوری که مقادیر I-CVI بین ۰٫۸۰۰ تا ۱٫۰۰۰ و S-CVI برابر با ۰٫۹۵۰ بود. تحلیل عاملی اکتشافی چهار عامل استخراج کرد که ۶۵٫۷۳٪ از واریانس مشترک را تبیین کردند و تحلیل عاملی تأییدی مدل حاصل را تأیید کرد (CMIN/DF = 2.513، RMSEA = 0.028). مقادیر AVE و CR به ترتیب بین ۰٫۵۰۲ تا ۰٫۵۸۸ و ۰٫۸۳۴ تا ۰٫۸۷۷ بود و یافته‌ها از روایی همگرا و متمایز حمایت کردند. آلفای کرونباخ، پایایی دو نیمه و پایایی بازآزمایی دو هفته‌ای برای کل پرسشنامه به ترتیب ۰٫۸۹۶، ۰٫۷۹۰ و ۰٫۸۶۱ بود. نتیجه‌گیری: نسخه چینی DECIDE ویژگی‌های روان‌سنجی رضایت‌بخشی را در این نمونه در دسترس چندمرکزی از سالمندان چهار استان چین نشان داد. این ابزار می‌تواند از ارزیابی سبک‌های تصمیم‌گیری خودمراقبتی و اطلاع‌رسانی به آموزش سلامت فردی، راهبردهای حمایت از تصمیم‌گیری و مدیریت بیماری‌های مزمن مبتنی بر سلامت عمومی برای سالمندان حمایت کند.

Introduction Digital textbooks are becoming increasingly important in mathematics and geography lessons, as interactive and multimedia features that go beyond the capabilities of printed resources are believed to offer particular learning benefits. Despite this growing significance, there has so far been no systematic research review that examines digital textbooks as a subject in their own right in these disciplines. The issue of accessibility, in particular, has been largely overlooked in previous textbook research and has gained particular relevance due to current legislation. This scoping review therefore aims to map the existing literature and to answer three questions: what are the main research foci, which design features of digital textbooks are being investigated, and in what way and to what extent is accessibility addressed. Methods Based on a systematic search in Web of Science and Scopus following the PRISMA-ScR framework, 78 studies (73 in mathematics, five in geography) were included in the final analysis corpus and evaluated using a common coding guide. Results The results reveal a young, rapidly growing, yet unevenly distributed field of research. Studies in the field of mathematics substantially outnumber those in geography, and the research focus lies predominantly on the development, production and use of digital textbooks, whilst effectiveness and content analyses are comparatively rare. At the feature level, research concentrates primarily on immediately visible functions such as text or visualizations, whilst system-based and adaptive functions are scarcely investigated. Although accessibility is clearly present in the literature, it is conceptualized inconsistently. Discussion The review highlights key research gaps, in particular the disciplinary asymmetry between subjects and the need for an explicit examination of accessibility, thereby providing a basis for future research and the inclusive design of digital textbooks.

مقدمه: کتاب‌های درسی دیجیتال در درس‌های ریاضی و جغرافیا اهمیت فزاینده‌ای یافته‌اند، زیرا ویژگی‌های تعاملی و چندرسانه‌ای آن‌ها که فراتر از قابلیت‌های منابع چاپی است، تصور می‌شود مزایای یادگیری ویژه‌ای را فراهم می‌کند. با وجود این اهمیت رو به رشد، تاکنون هیچ مرور نظام‌مندی انجام نشده است که کتاب‌های درسی دیجیتال را به عنوان موضوعی مستقل در این رشته‌ها بررسی کند. مسئله دسترسی‌پذیری به‌ویژه در پژوهش‌های پیشین درباره کتاب‌های درسی تا حد زیادی نادیده گرفته شده و به دلیل قوانین جاری اهمیت خاصی یافته است. بنابراین، این مرور دامنه‌ای با هدف ترسیم ادبیات موجود و پاسخ به سه پرسش انجام شده است: کانون‌های اصلی پژوهش چیست، کدام ویژگی‌های طراحی کتاب‌های درسی دیجیتال مورد بررسی قرار گرفته‌اند و دسترسی‌پذیری به چه صورت و تا چه اندازه مورد توجه قرار گرفته است. روش‌ها: بر اساس جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های Web of Science و Scopus مطابق با چارچوب PRISMA-ScR، ۷۸ مطالعه (۷۳ مطالعه در ریاضی و پنج مطالعه در جغرافیا) در مجموعه نهایی تحلیل وارد و با استفاده از راهنمای کدگذاری مشترک ارزیابی شدند. یافته‌ها: نتایج نشان‌دهنده حوزه پژوهشی جوان، در حال رشد سریع و در عین حال نامتوازن است. مطالعات در حوزه ریاضی به طور قابل توجهی بیش از جغرافیا هستند و تمرکز پژوهش عمدتاً بر توسعه، تولید و استفاده از کتاب‌های درسی دیجیتال است، در حالی که پژوهش‌های اثربخشی و تحلیل محتوا نسبتاً نادرند. در سطح ویژگی‌ها، پژوهش‌ها عمدتاً بر عملکردهای بلافاصله قابل مشاهده مانند متن یا تجسم‌ها متمرکز است، در حالی که عملکردهای مبتنی بر سیستم و تطبیقی به ندرت بررسی شده‌اند. اگرچه دسترسی‌پذیری به وضوح در ادبیات حضور دارد، اما به طور ناسازگار مفهوم‌پردازی شده است. بحث: این مرور شکاف‌های کلیدی پژوهشی را برجسته می‌کند، به ویژه عدم تقارن رشته‌ای میان موضوعات و نیاز به بررسی صریح دسترسی‌پذیری، و بدین ترتیب مبنایی برای پژوهش‌های آتی و طراحی فراگیر کتاب‌های درسی دیجیتال فراهم می‌کند.

Artificial intelligence (AI) is now part of everyday academic work in higher education, including feedback. However, AI feedback does not automatically lead to learning. It can help students rethink a concept, improve a draft, and notice gaps in their work, but it can also create a false sense of progress when students accept suggestions without understanding them. This Perspective article argues that responsible AI feedback depends on faculty readiness and students’ evaluative judgement. Readiness is not mainly technical. It involves pedagogical judgement: knowing how to design tasks in which students work with feedback, compare it with evidence, revise with purpose, explain their choices, and remain responsible for the final submission. The article focuses on generative AI feedback and uses metacognitive calibration as a central concept. Calibration refers to the relationship between students’ confidence or self-judgement and independently evaluated evidence of performance. Evaluative judgement concerns students’ capacity to judge the quality and relevance of feedback and work, whereas calibration concerns the accuracy of their judgements relative to independently evaluated performance evidence. The article shows how ideas from feedback literacy, evaluative judgement, and self-regulated learning need to be adapted when feedback comes from systems whose accuracy and educational value cannot be assumed. It proposes a conceptual responsible AI feedback design cycle linked to assessment integrity, university policy, and faculty development. Although the cycle requires empirical testing, it offers a practical way to support reflection, calibrated judgement, and accountability without replacing students’ thinking.

هوش مصنوعی (AI) اکنون بخشی از فعالیت‌های روزمره دانشگاهی در آموزش عالی، از جمله بازخورد، است. با این حال، بازخورد هوش مصنوعی به طور خودکار منجر به یادگیری نمی‌شود. این بازخورد می‌تواند به دانشجویان کمک کند تا یک مفهوم را بازاندیشی کنند، پیش‌نویسی را بهبود دهند و شکاف‌های موجود در کار خود را تشخیص دهند، اما همچنین ممکن است حس کاذبی از پیشرفت ایجاد کند زمانی که دانشجویان پیشنهادها را بدون درک آن‌ها می‌پذیرند. این مقاله دیدگاه بیان می‌کند که بازخورد مسئولانه هوش مصنوعی وابسته به آمادگی اعضای هیئت علمی و قضاوت ارزشیابانه دانشجویان است. آمادگی عمدتاً فنی نیست، بلکه شامل قضاوت آموزشی است: دانستن اینکه چگونه وظایفی طراحی شوند که در آن دانشجویان با بازخورد کار کنند، آن را با شواهد مقایسه کنند، با هدف بازنگری کنند، انتخاب‌های خود را توضیح دهند و همچنان مسئولیت ارسال نهایی را بر عهده داشته باشند. این مقاله بر بازخورد مولد هوش مصنوعی تمرکز دارد و از کالیبراسیون فراشناختی به عنوان یک مفهوم مرکزی استفاده می‌کند. کالیبراسیون به رابطه بین اعتماد به نفس یا خودقضاوت دانشجویان و شواهد ارزیابی‌شده مستقل از عملکرد اشاره دارد. قضاوت ارزشیابانه به ظرفیت دانشجویان برای قضاوت درباره کیفیت و ارتباط بازخورد و کار مربوط است، در حالی که کالیبراسیون به دقت قضاوت‌های آن‌ها نسبت به شواهد عملکرد ارزیابی‌شده مستقل مربوط می‌شود. مقاله نشان می‌دهد که چگونه ایده‌های سواد بازخورد، قضاوت ارزشیابانه و یادگیری خودتنظیمی باید زمانی که بازخورد از سیستم‌هایی می‌آید که دقت و ارزش آموزشی آن‌ها مفروض نیست، تطبیق یابد. این مقاله یک چرخه مفهومی طراحی بازخورد مسئولانه هوش مصنوعی را پیشنهاد می‌کند که به سلامت ارزیابی، سیاست دانشگاه و توسعه اعضای هیئت علمی مرتبط است. اگرچه این چرخه نیازمند آزمون تجربی است، اما راهکاری عملی برای حمایت از تأمل، قضاوت کالیبره‌شده و پاسخگویی بدون جایگزینی تفکر دانشجویان ارائه می‌دهد.

BACKGROUND: Poor sleep quality is a global health concern among nurses, particularly in high-intensity settings. Unpredictable workloads, extended shifts and high patient acuity compromise sleep quality, negatively affecting nurses' well-being and patient outcomes. AIM: To describe the perceived sleep quality of nurses working in high-intensity settings. STUDY DESIGN: A qualitative descriptive design was used. Purposive sampling was used to select participants who met the inclusion criteria. Data were collected through three semi-structured focus group discussions with 21 nurses working in high-intensity units of an academic hospital in Gauteng, South Africa. Thematic analysis was used to analyse data manually, and the COREQ guidelines were followed. FINDINGS: Three major themes emerged: barriers to quality sleep, consequences of poor sleep and coping mechanisms. Participants described environmental, occupational, organisational and domestic barriers to quality sleep, including community noise, long working hours, staff shortages, inadequate resources and family responsibilities. Poor sleep was associated with emotional exhaustion, impaired concentration and perceived patient safety risks. Participants reported using pharmacological and non-pharmacological strategies to manage fatigue and sleep difficulties. CONCLUSIONS: This study highlights that sleep disruption among nurses working in high-intensity settings is shaped by environmental, occupational, organisational, community and family-related factors. Poor sleep was perceived to be associated with emotional exhaustion, impaired concentration, patient safety concerns and reliance on adaptive and maladaptive coping strategies to manage fatigue and insomnia. These findings suggest that sleep disruption is a systemic issue requiring organisational and context-sensitive interventions to improve nurses' well-being and patient care outcomes. RELEVANCE TO CLINICAL PRACTICE: Improving nurses' well-being and patient safety requires interventions that address the organisational, environmental and social contributors to sleep disruption. Supportive practice environments, adequate staffing, fatigue management initiatives and psychosocial support may improve sleep quality, reduce emotional exhaustion and clinical errors and enhance nurse well-being and patient care outcomes.

زمینه: کیفیت پایین خواب یکی از نگرانی‌های جهانی سلامت در میان پرستاران، به‌ویژه در محیط‌های با شدت بالا است. حجم کار غیرقابل پیش‌بینی، شیفت‌های طولانی و شدت بالای وضعیت بیماران، کیفیت خواب را به خطر می‌اندازد و بهزیستی پرستاران و پیامدهای بیماران را به طور منفی تحت تأثیر قرار می‌دهد. هدف: توصیف کیفیت خواب ادراک‌شده پرستاران شاغل در محیط‌های با شدت بالا. طرح مطالعه: از طرح توصیفی کیفی استفاده شد. نمونه‌گیری هدفمند برای انتخاب شرکت‌کنندگانی که معیارهای ورود را داشتند، به کار رفت. داده‌ها از طریق سه جلسه بحث گروهی نیمه‌ساختاریافته با ۲۱ پرستار شاغل در واحدهای با شدت بالای یک بیمارستان دانشگاهی در Gauteng، آفریقای جنوبی جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها به صورت دستی و با استفاده از تحلیل تماتیک انجام شد و دستورالعمل‌های COREQ رعایت گردید. یافته‌ها: سه تم اصلی استخراج شد: موانع کیفیت خواب، پیامدهای خواب ضعیف و راهبردهای مقابله‌ای. شرکت‌کنندگان موانع محیطی، شغلی، سازمانی و خانوادگی کیفیت خواب را توصیف کردند، از جمله سر و صدای محیطی، ساعات کاری طولانی، کمبود نیرو، منابع ناکافی و مسئولیت‌های خانوادگی. خواب ضعیف با فرسودگی هیجانی، اختلال در تمرکز و خطرات ادراک‌شده برای ایمنی بیمار مرتبط بود. شرکت‌کنندگان گزارش دادند که برای مدیریت خستگی و مشکلات خواب، از راهبردهای دارویی و غیردارویی استفاده می‌کنند. نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان می‌دهد که اختلال خواب در میان پرستاران شاغل در محیط‌های با شدت بالا تحت تأثیر عوامل محیطی، شغلی، سازمانی، اجتماعی و خانوادگی قرار دارد. خواب ضعیف با فرسودگی هیجانی، اختلال تمرکز، نگرانی‌های ایمنی بیمار و اتکاء به راهبردهای مقابله‌ای سازگار و ناسازگار برای مدیریت خستگی و بی‌خوابی ادراک می‌شود. این یافته‌ها حاکی از آن است که اختلال خواب یک مسئله نظام‌مند است که نیازمند مداخلات سازمانی و حساس به زمینه برای ارتقاء بهزیستی پرستاران و پیامدهای مراقبت از بیمار است. اهمیت برای عمل بالینی: ارتقاء بهزیستی پرستاران و ایمنی بیمار مستلزم مداخلاتی است که به عوامل سازمانی، محیطی و اجتماعی مؤثر بر اختلال خواب می‌پردازد. محیط‌های کاری حمایتی، تأمین نیروی انسانی کافی، ابتکارات مدیریت خستگی و حمایت روانی-اجتماعی می‌تواند کیفیت خواب را بهبود بخشد، فرسودگی هیجانی و خطاهای بالینی را کاهش دهد و بهزیستی پرستار و پیامدهای مراقبت از بیمار را ارتقاء بخشد.

Understanding how individuals evaluate social content in affective scenes is crucial for research in emotion, social cognition, and decision-making. However, standardized image databases often lack fine-grained ratings of social dimensions beyond basic emotional content. We present a normative dataset of 296 affective scenes rated by 424 adult participants across six social-affective dimensions: social relevance, emotion sharing, action sharing, interpersonal equality, scene pleasantness, and participatory arousal. Each image was independently coded for objective features such as number of people, face visibility, and gaze direction. All rating dimensions showed excellent interrater reliability. Pleasantness ratings demonstrated strong convergent validity with established valence norms from the International Affective Picture System (IAPS), while arousal ratings differentiated between experienced and participatory arousal, suggesting that the latter captures a distinct affective component. Correlation analyses revealed that social relevance was strongly associated with scene pleasantness and a composite “engagement” factor combining emotion sharing, action sharing, and equality. Notably, the association between pleasantness and social relevance was especially pronounced in scenes depicting single individuals. Linear mixed models further indicated that extraversion showed a tentative positive association with the engagement–social relevance relationship, which did not survive correction for multiple comparisons and requires replication. Other personality traits and empathy did not significantly moderate these relationships. This open-access dataset provides a reliable, multidimensional tool for selecting affective scenes based on both emotional and social-interpersonal features. It supports improved stimulus control and design in a wide range of behavioral and neurocognitive research. By systematically mapping social meaning in static affective scenes, our study advances existing methodological resources and offers empirical insight into the structure of social-affective appraisals. All image codes, mean ratings, and analysis scripts are publicly available via the Open Science Framework.

درک نحوه ارزیابی افراد از محتوای اجتماعی در صحنه‌های عاطفی برای پژوهش در حوزه هیجان، شناخت اجتماعی و تصمیم‌گیری اهمیت اساسی دارد. با این حال، پایگاه‌های داده تصویری استاندارد اغلب فاقد ارزیابی‌های دقیق ابعاد اجتماعی فراتر از محتوای عاطفی پایه هستند. در این پژوهش، مجموعه داده هنجاری شامل ۲۹۶ صحنه عاطفی ارائه می‌شود که توسط ۴۲۴ شرکت‌کننده بزرگسال در شش بعد اجتماعی-عاطفی ارزیابی شده‌اند: ارتباط اجتماعی، اشتراک هیجان، اشتراک عمل، برابری بین‌فردی، خوشایندی صحنه و برانگیختگی مشارکتی. هر تصویر به طور مستقل از نظر ویژگی‌های عینی مانند تعداد افراد، قابلیت مشاهده چهره و جهت نگاه کدگذاری شده است. تمامی ابعاد ارزیابی، پایایی بین ارزیاب بسیار عالی نشان دادند. ارزیابی‌های خوشایندی، روایی همگرا قوی با هنجارهای ارزش‌گذاری تثبیت‌شده از سامانه بین‌المللی تصاویر عاطفی (IAPS) داشتند، در حالی که ارزیابی‌های برانگیختگی بین برانگیختگی تجربه‌شده و مشارکتی تمایز قائل شدند که نشان می‌دهد برانگیختگی مشارکتی مؤلفه عاطفی متمایزی را منعکس می‌کند. تحلیل‌های همبستگی نشان داد که ارتباط اجتماعی با خوشایندی صحنه و عامل ترکیبی «درگیری» (شامل اشتراک هیجان، اشتراک عمل و برابری) ارتباط قوی دارد. به طور قابل توجهی، این ارتباط میان خوشایندی و ارتباط اجتماعی در صحنه‌هایی که تنها یک فرد را نشان می‌دهند، برجسته‌تر بود. مدل‌های خطی آمیخته همچنین نشان دادند که برون‌گرایی ارتباط مثبت و اولیه‌ای با رابطه درگیری–ارتباط اجتماعی دارد که پس از اصلاح برای مقایسه‌های متعدد معنادار باقی نماند و نیازمند تکرار است. سایر صفات شخصیتی و همدلی به طور معناداری این روابط را تعدیل نکردند. این مجموعه داده دسترسی آزاد، ابزاری پایا و چندبعدی برای انتخاب صحنه‌های عاطفی بر اساس ویژگی‌های هیجانی و اجتماعی-بین‌فردی فراهم می‌کند. این مجموعه از کنترل و طراحی بهتر محرک‌ها در طیف وسیعی از پژوهش‌های رفتاری و عصب‌شناختی حمایت می‌کند. با ترسیم نظام‌مند معنای اجتماعی در صحنه‌های عاطفی ایستا، مطالعه حاضر منابع روش‌شناختی موجود را ارتقا داده و بینش تجربی درباره ساختار ارزیابی‌های اجتماعی-عاطفی ارائه می‌دهد. تمامی کدهای تصاویر، میانگین ارزیابی‌ها و اسکریپت‌های تحلیل از طریق Open Science Framework به صورت عمومی در دسترس است.

Introduction Large-scale longitudinal evidence on how progressive institutional assessment policy reform is associated with student academic performance remains scarce, particularly in Latin American public higher education. This study examined the association between four successive institutional assessment policies and academic performance across four consecutive academic periods at a public university in Ecuador, focusing on the transition from undifferentiated assessment models to competency-differentiated structures integrating formative feedback within the summative framework. Methods A comparative quasi-longitudinal design was adopted using 921,795 student-course enrolment records. Four institutional assessment policies were examined: a balanced distributed model (Policy A: 60% coursework/40% examinations), a single high-stakes final examination (Policy B: 40% coursework/60% examination), a competency-differentiated model separating theoretical and practical components (Policy C: 40% coursework/30% theoretical examination/30% practical examination), and a hybrid model integrating formative feedback through an intermediate practical assessment (Policy D: 40% coursework/30% theoretical examination/15% progress submission/15% final submission). One-way ANOVA, Bonferroni-corrected pairwise post-hoc comparisons, chi-squared tests with Cramér's V , and subgroup analyses by faculty, study modality, and degree programme were conducted. Results Mean final grades increased monotonically from 78.08 under Policy A to 84.38 under Policy D, while pass rates followed a U-shaped pattern, reaching their minimum under Policy B (82.91%). The overall ANOVA was significant, F (3,921,791) = 7,143.53, p < .001, η ² = .023. Post-hoc comparisons revealed a structural inflection between undifferentiated policies (A/B) and competency-differentiated policies (C/D), with cross-block effect sizes ( d = .306-.380) substantially larger than within-block differences (d < .08). Pass rates differed significantly across policies, χ ²(3) = 9,867.90, p < .001, V = .103. Grade dispersion decreased under competency-differentiated policies, with the standard deviation declining from 19.73 under Policy B to 15.69 under Policy D. Faculty-level analyses showed minimal policy-associated variation in Health Sciences (η² = .001), compared with small but consistent effects in the other three faculties (η² = .014–.036). Online students exhibited the greatest performance gains (η² = .043), with the online-face-to-face performance gap shifting from −0.86 points under Policy A to +5.65 points under Policy D. Discussion The transition from undifferentiated assessment models to competency-differentiated structures separating declarative and procedural knowledge was consistently associated with higher mean academic performance, improved pass rates, and reduced grade dispersion. These associations were particularly pronounced among online students, although the observational design does not establish causality. The findings provide large-scale evidence on the relationship between institutional assessment policy design and academic performance, highlighting the relevance of integrating competency differentiation and formative feedback within summative assessment frameworks as an academic quality governance mechanism in public higher education.

مقدمه: شواهد طولی در مقیاس وسیع درباره ارتباط اصلاح تدریجی سیاست‌های ارزشیابی نهادی با عملکرد تحصیلی دانشجویان، به‌ویژه در آموزش عالی دولتی آمریکای لاتین، همچنان اندک است. این مطالعه ارتباط میان چهار سیاست ارزشیابی نهادی متوالی و عملکرد تحصیلی را در چهار دوره متوالی تحصیلی در یک دانشگاه دولتی در اکوادور بررسی کرد و بر گذار از مدل‌های ارزشیابی غیرمتمایز به ساختارهای مبتنی بر تمایز شایستگی با ادغام بازخورد تکوینی در چارچوب جمع‌بندی تمرکز داشت. روش‌ها: یک طرح شبه‌طولی مقایسه‌ای با استفاده از ۹۲۱٬۷۹۵ رکورد ثبت‌نام دانشجو-درس اتخاذ شد. چهار سیاست ارزشیابی نهادی بررسی شد: مدل توزیع‌شده متعادل (سیاست A: ۶۰٪ کار کلاسی/۴۰٪ آزمون)، یک آزمون نهایی با ریسک بالا (سیاست B: ۴۰٪ کار کلاسی/۶۰٪ آزمون)، مدل مبتنی بر تمایز شایستگی با تفکیک مؤلفه‌های نظری و عملی (سیاست C: ۴۰٪ کار کلاسی/۳۰٪ آزمون نظری/۳۰٪ آزمون عملی)، و مدل ترکیبی با ادغام بازخورد تکوینی از طریق ارزشیابی عملی میانی (سیاست D: ۴۰٪ کار کلاسی/۳۰٪ آزمون نظری/۱۵٪ ارائه پیشرفت/۱۵٪ ارائه نهایی). آزمون ANOVA یک‌طرفه، مقایسه‌های پس‌آزمون زوجی با اصلاح بونفرونی، آزمون‌های کای-دو با V کرامر و تحلیل‌های زیرگروهی بر اساس دانشکده، شیوه تحصیل و برنامه تحصیلی انجام شد. نتایج: میانگین نمرات نهایی به طور یکنواخت از ۷۸٫۰۸ در سیاست A به ۸۴٫۳۸ در سیاست D افزایش یافت، در حالی که نرخ قبولی الگوی U شکل داشت و حداقل خود را در سیاست B (۸۲٫۹۱٪) نشان داد. آزمون ANOVA کلی معنادار بود، F (3,921,791) = 7,143.53, p < .001, η² = .023. مقایسه‌های پس‌آزمون، نقطه عطف ساختاری میان سیاست‌های غیرمتمایز (A/B) و سیاست‌های مبتنی بر تمایز شایستگی (C/D) را نشان داد، به‌طوری‌که اندازه اثر بین‌بلوک (d = .306-.380) به‌طور قابل توجهی بزرگ‌تر از تفاوت‌های درون‌بلوک (d < .08) بود. نرخ قبولی در سیاست‌ها تفاوت معناداری داشت، χ²(3) = 9,867.90, p < .001, V = .103. پراکندگی نمرات در سیاست‌های مبتنی بر تمایز شایستگی کاهش یافت، به‌طوری‌که انحراف معیار از ۱۹٫۷۳ در سیاست B به ۱۵٫۶۹ در سیاست D رسید. تحلیل‌های سطح دانشکده نشان داد که تغییرات مرتبط با سیاست در علوم سلامت حداقل بود (η² = .001)، در حالی که در سه دانشکده دیگر اثرات کوچک اما پایدار مشاهده شد (η² = .014–.036). دانشجویان آنلاین بیشترین افزایش عملکرد را نشان دادند (η² = .043)، به‌طوری‌که فاصله عملکرد آنلاین-حضوری از ۰٫۸۶- نمره در سیاست A به ۵٫۶۵+ نمره در سیاست D تغییر یافت. بحث: گذار از مدل‌های ارزشیابی غیرمتمایز به ساختارهای مبتنی بر تمایز شایستگی با تفکیک دانش اظهاری و رویه‌ای، به طور پیوسته با افزایش میانگین عملکرد تحصیلی، بهبود نرخ قبولی و کاهش پراکندگی نمرات همراه بود. این ارتباطات به‌ویژه در میان دانشجویان آنلاین برجسته بود، اگرچه طرح مشاهده‌ای مطالعه علیت را اثبات نمی‌کند. یافته‌ها شواهدی در مقیاس وسیع درباره رابطه طراحی سیاست ارزشیابی نهادی و عملکرد تحصیلی ارائه می‌دهد و اهمیت ادغام تمایز شایستگی و بازخورد تکوینی در چارچوب ارزشیابی جمع‌بندی را به‌عنوان سازوکار حاکمیت کیفیت علمی در آموزش عالی دولتی برجسته می‌کند.

In the digital era, prospective Islamic Religious Education (PAI) teachers are expected to integrate religious knowledge with the ability to design appropriate technology-supported instruction. Preliminary observations at Universitas Singaperbangsa Karawang indicated a gap between students’ coursework experiences and their perceived readiness to develop interactive instructional media. This study examined the structural relationships among Learning Media Course Effectiveness, Emotional Intelligence, Media Design Competence, and Teaching Readiness, positioning Media Design Competence as a proposed mediating variable. A quantitative, cross-sectional design was employed, with structured questionnaire data collected from 58 third-semester PAI students and analyzed using Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM). Course Effectiveness (β = 0.295) and Emotional Intelligence (β = 0.411) were positively and significantly associated with Media Design Competence, jointly explaining 35.0% of its variance. Emotional Intelligence exhibited a numerically larger path coefficient, although the statistical significance of the difference between the coefficients was not established. Media Design Competence was strongly associated with Teaching Readiness (β = 0.728; f² = 1.126), with the model explaining 53.0% of the variance in readiness. These findings highlight the relevance of academic experiences and emotional abilities to media design competence and its association with teaching readiness. However, these findings do not establish full mediation because the corresponding direct paths are not reported, and the cross-sectional design precludes definitive causal conclusions.The study suggests integrating practical media design activities with support for managing learning challenges in PAI teacher education, while further research should test the proposed indirect effects and evaluate the effectiveness of such instructional approaches.

در عصر دیجیتال، انتظار می‌رود معلمان آینده آموزش دینی اسلامی (PAI) دانش دینی را با توانایی طراحی آموزش مناسب مبتنی بر فناوری تلفیق کنند. مشاهدات اولیه در دانشگاه Singaperbangsa Karawang نشان داد که بین تجربیات درسی دانشجویان و ادراک آن‌ها از آمادگی برای توسعه رسانه‌های آموزشی تعاملی، شکاف وجود دارد. این پژوهش به بررسی روابط ساختاری میان اثربخشی درس رسانه‌های آموزشی، هوش هیجانی، شایستگی طراحی رسانه و آمادگی تدریس پرداخت و شایستگی طراحی رسانه را به عنوان متغیر میانجی پیشنهادی در نظر گرفت. این مطالعه با رویکرد کمی و طرح مقطعی انجام شد و داده‌های پرسشنامه ساختاریافته از ۵۸ دانشجوی ترم سوم PAI جمع‌آوری و با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) تحلیل گردید. اثربخشی درس (β = ۰.۲۹۵) و هوش هیجانی (β = ۰.۴۱۱) با شایستگی طراحی رسانه رابطه مثبت و معناداری داشتند و به طور مشترک ۳۵.۰٪ از واریانس آن را تبیین کردند. ضریب مسیر هوش هیجانی از نظر عددی بزرگ‌تر بود، اگرچه معناداری آماری تفاوت بین ضرایب تأیید نشد. شایستگی طراحی رسانه با آمادگی تدریس ارتباط قوی داشت (β = ۰.۷۲۸؛ f² = ۱.۱۲۶) و مدل ۵۳.۰٪ از واریانس آمادگی را تبیین نمود. این یافته‌ها اهمیت تجربیات دانشگاهی و توانایی‌های هیجانی را در شایستگی طراحی رسانه و ارتباط آن با آمادگی تدریس نشان می‌دهد. با این حال، این یافته‌ها میانجی‌گری کامل را اثبات نمی‌کنند، زیرا مسیرهای مستقیم مربوطه گزارش نشده‌اند و طرح مقطعی امکان نتیجه‌گیری قطعی علی را فراهم نمی‌کند. مطالعه حاضر پیشنهاد می‌کند که فعالیت‌های عملی طراحی رسانه با حمایت برای مدیریت چالش‌های یادگیری در آموزش معلمان PAI تلفیق شود و پژوهش‌های آتی باید اثرات غیرمستقیم پیشنهادی را آزمون و اثربخشی چنین رویکردهای آموزشی را ارزیابی کنند.

Empirical evidence indicates that societal crises and adverse conditions can negatively impact population mental health. The Big Five personality traits – neuroticism, extraversion, openness, agreeableness, and conscientiousness –significantly influence stress responses. In this article, we examine how personality traits were associated with mental distress during and in the aftermath of the COVID-19 pandemic. Based on data from the Understanding America Study, we find that, since the pandemic began, individuals with high levels of neuroticism were more likely to experience mental distress. By contrast, the remaining personality traits exhibited weaker, inconsistent, or statistically insignificant associations with mental health trajectories. Further analyses indicate that the heightened vulnerability among individuals high in neuroticism was accompanied by elevated risk perceptions, differential adoption of protective behaviors, and less adaptive coping patterns. Taken together, these findings suggest that personality-linked differences, particularly driven by the level of neuroticism, help explain heterogeneity in mental health responses to large-scale societal stressors. Our findings point to the relevance of personality traits (particularly neuroticism) for identifying individuals who may benefit from targeted mental health support during future crises.

شواهد تجربی نشان می‌دهد که بحران‌های اجتماعی و شرایط نامطلوب می‌توانند سلامت روان جمعیت را به طور منفی تحت تأثیر قرار دهند. پنج عامل بزرگ شخصیت – روان‌رنجوری، برون‌گرایی، گشودگی، توافق‌پذیری و وظیفه‌شناسی – تأثیر قابل‌توجهی بر واکنش‌های استرس دارند. در این مقاله، بررسی می‌شود که چگونه صفات شخصیتی با پریشانی روانی در طول و پس از همه‌گیری COVID-19 مرتبط بوده‌اند. بر اساس داده‌های مطالعه Understanding America Study، یافته‌ها نشان می‌دهد که از زمان آغاز همه‌گیری، افرادی که سطوح بالایی از روان‌رنجوری داشتند، بیشتر در معرض تجربه پریشانی روانی قرار گرفتند. در مقابل، سایر صفات شخصیتی ارتباطات ضعیف‌تر، ناسازگار یا از نظر آماری غیرمعناداری با مسیرهای سلامت روان نشان دادند. تحلیل‌های بیشتر نشان می‌دهد که آسیب‌پذیری افزایش‌یافته در میان افراد با روان‌رنجوری بالا با ادراک خطر بالاتر، اتخاذ متفاوت رفتارهای محافظتی و الگوهای مقابله‌ای کمتر سازگار همراه بوده است. مجموع این یافته‌ها حاکی از آن است که تفاوت‌های مرتبط با شخصیت، به‌ویژه تحت تأثیر سطح روان‌رنجوری، به توضیح ناهمگونی در واکنش‌های سلامت روان به فشارهای اجتماعی گسترده کمک می‌کند. یافته‌های ما بر اهمیت صفات شخصیتی (به‌ویژه روان‌رنجوری) برای شناسایی افرادی که ممکن است از حمایت هدفمند سلامت روان در بحران‌های آینده بهره‌مند شوند، تأکید دارد.

The aim of the research was to build a scale of shoulder injuries in middle school students. Identify the degree of shoulder injuries in middle school students who carry the bag on one shoulder. The researchers used the descriptive approach for its relevance and the nature of the research problem. The research community consists of (375) preparatory students who were randomly selected, where the construction sample consisted of (200) students, and the stability sample of (30) after (45) were excluded from the research sample, (15) because they were used as a sample to conduct the exploratory experiment, And (13) of those who did not complete the answer to the paragraphs of the scale and those whose answers did not arrive, and the number of the sample to which the open questionnaire was distributed was (17), and the sample of the application consisted of (100) students selected by random method، In order to obtain data related to the research objectives, the researcher had to perform scientific specifications of honesty, consistency and objectivity of the current research tool ( shoulder injury scale ), After that, a scale consisting of (24) paragraphs and distributed over four dimensions (muscular, cutaneous, nervous and vascular, structural dimension, functional dimension) was reached, with a hypothetical average (72), and the researcher used the statistical means measured in the SPSS system to obtain research data, The researchers concluded the effectiveness of the shoulder injury scale, which the researchers built on middle school students . Carrying a bag on one shoulder leads to some shoulder injuries in middle school students. The researchers recommend adopting the shoulder injury scale that the researchers built on middle school students and trying to apply it to other age groups. The emphasis is on students using a bag with two belts and carrying it on both shoulders instead of carrying it continuously on one shoulder. Educating students in the preparatory stage about the potential risks associated with the asymmetric carrying of the bag, and the importance of maintaining the correct posture while carrying it.

هدف پژوهش حاضر ساخت مقیاس آسیب‌های شانه در دانش‌آموزان مقطع متوسطه و شناسایی میزان آسیب‌های شانه در دانش‌آموزانی بود که کیف خود را به صورت یک‌طرفه حمل می‌کنند. پژوهشگران از روش توصیفی به دلیل تناسب آن با ماهیت مسئله پژوهش استفاده کردند. جامعه پژوهش شامل ۳۷۵ دانش‌آموز مقطع متوسطه بود که به صورت تصادفی انتخاب شدند؛ نمونه ساخت شامل ۲۰۰ دانش‌آموز و نمونه پایایی شامل ۳۰ نفر بود، پس از آنکه ۴۵ نفر از نمونه پژوهش حذف شدند (۱۵ نفر به عنوان نمونه اجرای آزمایش مقدماتی و ۱۳ نفر به دلیل عدم تکمیل پاسخ به گویه‌های مقیاس یا عدم دریافت پاسخ‌ها)، تعداد نمونه‌ای که پرسشنامه باز برای آن‌ها توزیع شد ۱۷ نفر بود و نمونه کاربرد شامل ۱۰۰ دانش‌آموز بود که به روش تصادفی انتخاب شدند. به منظور دستیابی به داده‌های مرتبط با اهداف پژوهش، پژوهشگر ناگزیر به انجام ویژگی‌های علمی صدق، ثبات و عینیت ابزار پژوهش حاضر (مقیاس آسیب شانه) شد. در نهایت، مقیاسی متشکل از ۲۴ گویه در چهار بُعد (عضلانی، جلدی، عصبی و عروقی، بُعد ساختاری، بُعد عملکردی) با میانگین فرضی ۷۲ حاصل شد و پژوهشگر از روش‌های آماری موجود در نرم‌افزار SPSS برای استخراج داده‌های پژوهش استفاده کرد. پژوهشگران به اثربخشی مقیاس آسیب شانه که توسط ایشان برای دانش‌آموزان مقطع متوسطه ساخته شده بود، دست یافتند. حمل کیف به صورت یک‌طرفه منجر به برخی آسیب‌های شانه در دانش‌آموزان مقطع متوسطه می‌شود. پژوهشگران توصیه می‌کنند مقیاس آسیب شانه ساخته‌شده برای دانش‌آموزان مقطع متوسطه مورد استفاده قرار گیرد و تلاش شود تا این مقیاس برای گروه‌های سنی دیگر نیز به کار رود. همچنین بر استفاده دانش‌آموزان از کیف‌های دارای دو بند و حمل آن بر روی هر دو شانه به جای حمل مداوم بر یک شانه تأکید می‌شود. آموزش دانش‌آموزان مقطع متوسطه درباره خطرات احتمالی ناشی از حمل نامتقارن کیف و اهمیت حفظ وضعیت صحیح بدن هنگام حمل آن ضروری است.

This study aims to analyze the dynamics of the theorization of the Quranic human rights discourse in the work of "Achmad Abubakar", "Indonesian Islamic studies academic", particularly regarding the theoretical basis, conceptual framework, and its relevance to the development of contemporary Islamic human rights studies. This study uses a qualitative method with a library research approach through a descriptive-critical analysis of the works of Achmad Abubakar and supporting literature related to human rights, interpretation, and maqasid al-syari’ah. The results of the study indicate that the theorization of Quranic human rights in Achmad Abubakar’s thoughts is built on three main foundations, namely maqasid al-syari’ah, humanistic interpretation, and the universal principles of humanity in the Quran. His conceptual framework emphasizes the principles of karimah al-insan, justice, freedom, and equality as the normative basis for human rights protection in Islam. This thinking demonstrates an integrative effort to reconcile the universality of modern human rights with Qur’anic values through a contextual and multidisciplinary approach. Furthermore, this study finds that Achmad Abubakar’s approach has made a significant contribution to expanding the socio-humanistic interpretation paradigm in Indonesia.

این پژوهش با هدف تحلیل پویایی‌های نظریه‌پردازی گفتمان حقوق بشر قرآنی در آثار «Achmad Abubakar»، «پژوهشگر مطالعات اسلامی اندونزیایی»، به‌ویژه در خصوص مبانی نظری، چارچوب مفهومی و ارتباط آن با توسعه مطالعات معاصر حقوق بشر اسلامی انجام شده‌است. این پژوهش با روش کیفی و رویکرد کتابخانه‌ای از طریق تحلیل توصیفی‌ـ‌انتقادی آثار Achmad Abubakar و منابع مرتبط با حقوق بشر، تفسیر و مقاصد الشریعه صورت گرفته‌است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که نظریه‌پردازی حقوق بشر قرآنی در اندیشه Achmad Abubakar بر سه بنیاد اصلی یعنی مقاصد الشریعه، تفسیر انسان‌گرایانه و اصول عام انسانی در قرآن استوار است. چارچوب مفهومی وی بر اصول کرامت انسان، عدالت، آزادی و برابری به‌عنوان مبنای هنجاری حمایت از حقوق بشر در اسلام تأکید دارد. این اندیشه تلاشی تلفیقی برای آشتی‌بخشی میان جهان‌شمولی حقوق بشر مدرن و ارزش‌های قرآنی از طریق رویکردی زمینه‌مند و میان‌رشته‌ای را نشان می‌دهد. افزون بر این، این پژوهش نشان می‌دهد که رویکرد Achmad Abubakar سهم قابل توجهی در گسترش پارادایم تفسیر اجتماعی‌ـ‌انسان‌گرایانه در اندونزی داشته‌است.

Teacher education and professional development (PD) are central institutional mechanisms for strengthening instructional quality, yet their relevance may differ for teachers working within versus outside their formal fields of preparation. Using questionnaire data from 1,324 mathematics, science, and technology teachers participating in the Programme for International Student Assessment (PISA) 2022, this study examines associations between teacher preparation, PD, employment conditions, and instructional practices designed to foster critical thinking, problem solving, knowledge transfer, and self-regulated learning. Results indicate that pedagogically oriented PD, particularly learning focused on curriculum and classroom practice, is positively associated with greater use of higher-order instructional practices among both in-field and out-of-field teachers. Among out-of-field teachers, advanced academic qualifications are additionally associated with greater emphasis on higher-order instructional practices, challenging assumptions that teaching outside one’s field of preparation necessarily constrains instructional quality. Differences by contract status further suggest that employment conditions afford opportunities to enact these practices. Collectively, the findings extend research on out-of-field teaching by demonstrating that teacher learning opportunities and organizational conditions matter more for instructional practice than field alignment alone. The study offers policy-relevant evidence for designing teacher education, PD, and employment supports for increasingly diverse STEM teaching workforces.

آموزش معلمان و توسعه حرفه‌ای (PD) از مکانیزم‌های نهادی اصلی برای تقویت کیفیت تدریس به‌شمار می‌روند، اما اهمیت آن‌ها ممکن است برای معلمانی که در حوزه تخصصی خود یا خارج از آن فعالیت می‌کنند، متفاوت باشد. این پژوهش با استفاده از داده‌های پرسشنامه‌ای ۱۳۲۴ معلم ریاضی، علوم و فناوری که در برنامه ارزیابی بین‌المللی دانش‌آموزان (PISA) 2022 شرکت کرده‌اند، به بررسی ارتباط بین آمادگی معلمان، توسعه حرفه‌ای، شرایط استخدامی و شیوه‌های تدریس طراحی‌شده برای تقویت تفکر انتقادی، حل مسئله، انتقال دانش و یادگیری خودتنظیمی می‌پردازد. نتایج نشان می‌دهد که توسعه حرفه‌ای با رویکرد آموزشی، به‌ویژه یادگیری متمرکز بر برنامه درسی و عمل کلاسی، با استفاده بیشتر از شیوه‌های تدریس سطح‌بالا در میان معلمان درون‌حوزه و برون‌حوزه ارتباط مثبت دارد. در میان معلمان برون‌حوزه، مدارک تحصیلی پیشرفته نیز با تأکید بیشتر بر شیوه‌های تدریس سطح‌بالا همراه است و این امر فرضیات مربوط به اینکه تدریس خارج از حوزه تخصصی لزوماً کیفیت تدریس را محدود می‌کند، به چالش می‌کشد. تفاوت‌ها بر اساس وضعیت قرارداد استخدامی نیز نشان می‌دهد که شرایط شغلی فرصت‌هایی برای اجرای این شیوه‌ها فراهم می‌کند. در مجموع، یافته‌ها پژوهش‌ها درباره تدریس برون‌حوزه را گسترش داده و نشان می‌دهد که فرصت‌های یادگیری معلمان و شرایط سازمانی برای شیوه تدریس اهمیت بیشتری نسبت به هم‌راستایی حوزه تخصصی دارند. این مطالعه شواهد سیاست‌محور برای طراحی آموزش معلمان، توسعه حرفه‌ای و حمایت‌های استخدامی برای نیروی کار متنوع‌تر معلمان STEM ارائه می‌دهد.

Refugee communities across the world have long gathered to connect and support one another during times of crisis, and this has been well-documented. Despite the vast amount of literature pertaining to coping and resiliency among refugee communities, there is limited knowledge about refugee community healing. Approximately one in three refugees experiences depression, anxiety, or post-traumatic stress that can persist long after displacement. Dominant approaches within Western, Educated, Industrialized, Rich, Democratic (WEIRD) psychologies tend to conceptualize trauma through an individualistic lens, often overlooking social, historical, and collective dimensions of suffering. This can result in siloed findings with limited relevance to refugee communities. Addressing this gap, this paper reports on the third phase of a Decolonizing Participatory Action Research (PAR) study examining historical trauma and intergenerational healing among second-generation Tamil refugee young adults in Toronto. This community-driven study foregrounds a praxis of healing envisioned with, by, and for refugee communities. Two research questions guided the inquiry: (1) What elements are important for community healing among Tamil young adults? and (2) What do community healing practices and therapeutic interventions look like in this context? Using storytelling and participatory avatar-based community circles, alongside reflexive thematic analysis, seven key elements of community healing were identified: (1) agency and self-determination; (2) historical trauma-informed approaches; (3) cultural safety; (4) intergenerational connectedness and belonging; (5) destigmatized access and delivery; (6) holistic and authentic healing practices; and (7) truth-telling as justice. Findings highlight community healing as a dynamic, dialectical process, requiring both resistance to intersecting systems of oppression and the cultivation of radical hope for justice and liberation. Findings also emphasize the importance of culturally grounded, community-led interventions in promoting mental well-being. This study contributes innovative, participatory methodology and actionable insights for practitioners and policymakers, advancing a shift toward liberatory approaches to refugee health.

جوامع پناهنده در سراسر جهان مدت‌هاست که برای ارتباط و حمایت از یکدیگر در دوران بحران گرد هم می‌آیند و این امر به خوبی مستند شده است. با وجود حجم گسترده‌ای از ادبیات مربوط به مقابله و تاب‌آوری در میان جوامع پناهنده، دانش محدودی درباره درمان جمعی در این جوامع وجود دارد. تقریباً یک نفر از هر سه پناهنده دچار افسردگی، اضطراب یا استرس پس از سانحه می‌شود که می‌تواند مدت‌ها پس از جابجایی ادامه یابد. رویکردهای غالب در روان‌شناسی‌های غربی، تحصیل‌کرده، صنعتی، ثروتمند و دموکراتیک (WEIRD) تمایل دارند که تروما را از منظر فردگرایانه مفهوم‌سازی کنند و اغلب ابعاد اجتماعی، تاریخی و جمعی رنج را نادیده می‌گیرند. این امر می‌تواند منجر به یافته‌هایی جزیره‌ای با ارتباط محدود برای جوامع پناهنده شود. برای رفع این خلأ، این مقاله به فاز سوم یک مطالعه پژوهش مشارکتی کنش‌گرایانه استعمارزدایانه (PAR) می‌پردازد که به بررسی تروما تاریخی و درمان میان‌نسلی در میان جوانان پناهنده تامیل نسل دوم در تورنتو می‌پردازد. این مطالعه مبتنی بر جامعه، پراتیک درمانی را که با، توسط و برای جوامع پناهنده ترسیم شده است، در اولویت قرار می‌دهد. دو پرسش پژوهشی این تحقیق را هدایت کردند: (۱) چه عناصری برای درمان جمعی در میان جوانان تامیل اهمیت دارد؟ و (۲) در این زمینه، شیوه‌های درمان جمعی و مداخلات درمانی چگونه به نظر می‌رسند؟ با استفاده از روایت‌گری و حلقه‌های جمعی مشارکتی مبتنی بر آواتار، همراه با تحلیل تماتیک بازتابی، هفت عنصر کلیدی درمان جمعی شناسایی شد: (۱) عاملیت و خودتعیینی؛ (۲) رویکردهای مبتنی بر تروما تاریخی؛ (۳) ایمنی فرهنگی؛ (۴) پیوند و تعلق میان‌نسلی؛ (۵) دسترسی و ارائه بدون انگ؛ (۶) شیوه‌های درمانی کل‌نگر و اصیل؛ و (۷) حقیقت‌گویی به عنوان عدالت. یافته‌ها درمان جمعی را به عنوان فرایندی پویا و دیالکتیکی برجسته می‌کند که مستلزم مقاومت در برابر نظام‌های متقاطع ستم و پرورش امید رادیکال برای عدالت و رهایی است. همچنین یافته‌ها بر اهمیت مداخلات مبتنی بر فرهنگ و رهبری‌شده توسط جامعه در ارتقای بهزیستی روانی تأکید دارند. این مطالعه با ارائه روش‌شناسی مشارکتی نوآورانه و بینش‌های عملی برای متخصصان و سیاست‌گذاران، به پیشبرد رویکردهای رهایی‌بخش در سلامت پناهندگان کمک می‌کند.

BACKGROUNDS: Individuals with developmental coordination disorder (DCD) attending higher-education institutions face challenges in their everyday life. Nevertheless, research regarding participation and quality of life (QoL) in this population is limited. AIM: To explore determinants of participation and QoL in university students with probable DCD (pDCD) through structural equation modelling (SEM). METHODS: A cross-sectional comparative and correlational design. A random sample of 297 undergraduate university students was divided into three groups based on cutoff scores of the Adolescents & Adults Coordination Questionnaire: pDCD; n = 40, borderline pDCD (BpDCD) n = 45 and typically developing (TD) n = 212. Measures included self-report questionnaires relating to pDCD, attention deficit and hyperactivity disorder (ADHD) symptoms, executive functions (EF), including metacognition and behavioral regulation, as well as participation and QoL. RESULTS: Students with pDCD reported reduced participation and QoL and impairment in EF and ADHD compared to TD students. SEM results showed that pDCD had a direct significant effect on EF, ADHD symptoms and participation and an indirect effect on QoL, mediated most strongly by participation. ADHD and behavioral regulation had a direct effect on QoL, whereas the relationship between metacognition and QoL was mediated by participation. CONCLUSIONS AND RELEVANCE: Through a SEM model, this study demonstrated that pDCD in university students is associated with reduced participation and QoL, and emphasized the role of EF, ADHD and participation in explaining QoL. These findings offer important insights for the assessment and intervention of higher-education students with pDCD.

زمینه‌ها: افراد مبتلا به اختلال هماهنگی رشدی (DCD) که در مؤسسات آموزش عالی تحصیل می‌کنند، در زندگی روزمره خود با چالش‌هایی مواجه هستند. با این حال، پژوهش‌ها درباره مشارکت و کیفیت زندگی (QoL) در این جمعیت محدود است. هدف: بررسی تعیین‌کننده‌های مشارکت و کیفیت زندگی در دانشجویان دانشگاه با DCD محتمل (pDCD) از طریق مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM). روش‌ها: طرح پژوهش مقطعی، مقایسه‌ای و همبستگی. نمونه تصادفی ۲۹۷ دانشجوی کارشناسی دانشگاه به سه گروه بر اساس امتیازهای برش پرسشنامه هماهنگی نوجوانان و بزرگسالان تقسیم شدند: pDCD؛ n = 40، pDCD مرزی (BpDCD) n = 45 و رشد یافته معمولی (TD) n = 212. ابزارها شامل پرسشنامه‌های خودگزارش‌دهی مرتبط با pDCD، علائم نقص توجه و بیش‌فعالی (ADHD)، کارکردهای اجرایی (EF) شامل فراشناخت و تنظیم رفتاری، همچنین مشارکت و کیفیت زندگی بودند. نتایج: دانشجویان با pDCD کاهش مشارکت و کیفیت زندگی و اختلال در EF و ADHD را نسبت به دانشجویان TD گزارش کردند. نتایج SEM نشان داد که pDCD اثر مستقیم معناداری بر EF، علائم ADHD و مشارکت دارد و اثر غیرمستقیم بر کیفیت زندگی که عمدتاً توسط مشارکت میانجی‌گری می‌شود. ADHD و تنظیم رفتاری اثر مستقیم بر کیفیت زندگی داشتند، در حالی که رابطه بین فراشناخت و کیفیت زندگی توسط مشارکت میانجی‌گری شد. نتیجه‌گیری و اهمیت: این مطالعه از طریق مدل SEM نشان داد که pDCD در دانشجویان دانشگاه با کاهش مشارکت و کیفیت زندگی همراه است و نقش EF، ADHD و مشارکت را در تبیین کیفیت زندگی برجسته کرد. این یافته‌ها بینش‌های مهمی برای ارزیابی و مداخله در دانشجویان آموزش عالی با pDCD ارائه می‌دهد.

The number of people seeking gender-affirming medical care and gender-affirming hormone therapy (GAHT) is increasing. As sex steroids shape cardiometabolic physiology, GAHT is expected to meaningfully alter cardiometabolic risk. The aim of this review was to systematically determine and narratively synthesize evidence on the cardiometabolic effects of GAHT and identify clinically relevant knowledge gaps. We searched PubMed for English-language primary human studies published through November 26, 2025. Of 346 screened records, 96 unique original investigations were included. Most studies had less than 3 years of follow-up, the longest being 20 years in one electronic health record-based study. In transgender women, BMI was often reported as stable with higher fat and lower lean mass compared to baseline; insulin resistance tended to increase while fasting glucose and HbA1c were usually longitudinally stable. Lipid changes often showed reductions in total and low-density lipoprotein cholesterol as well as triglyceride levels. Blood pressure generally remained stable or decreased. In transgender women, VTE incidence was higher than in both cisgender women and men, whereas stroke and MI incidence was higher primarily in comparison with cisgender women. In transgender men, BMI was increased or stable and lean mass increased with variable fat mass changes and some long-term increases in visceral and liver fat. Glucose usually remained stable while insulin resistance findings were mixed. Lipid profiles commonly shifted toward lower high-density lipoprotein cholesterol and higher low-density lipoprotein cholesterol and triglycerides. Blood pressure findings were mixed with some cohorts showing an increase. In transgender men, MI incidence was higher than in cisgender women but generally not higher than in cisgender men; evidence for other cardiovascular outcomes was limited and inconsistent. Overall, evidence on systemic inflammation, renal and hepatic outcomes is sparse. In conclusion, GAHT is associated with quantifiable cardiometabolic changes, but magnitude and clinical relevance vary by regimen, population, baseline risk and study follow-up duration. Heterogeneous regimens, study methods, and confounding contribute to mixed findings. Major gaps persist with limited long-term prospective data, sparse mechanistic insights, underrepresentation of adolescents and non-European ancestry populations, and insufficient information on cardiometabolic outcomes with ageing. Sex- and gender identity-stratified evidence synthesis: Distinguishes feminizing and masculinizing GAHT while presenting parallel outcome analyses for transgender women and transgender men, enabling more clinically precise interpretation of cardiometabolic effects. Systematic characterization of heterogeneity: Integrates regimen-, population-, and context-specific findings, including discordant results, into structured domain-specific evidence tables, improving transparency and interpretability across a heterogeneous literature base. Novel evidence mapping framework: Introduces a domain-level framework quantifying both evidence volume (number of primary studies) and directional concordance of findings, visualized within a sex-stratified cardiometabolic risk continuum to identify areas of consistency, uncertainty, and evidence gaps.

تعداد افرادی که به دنبال مراقبت‌های پزشکی تأییدکننده جنسیت و هورمون‌درمانی تأییدکننده جنسیت (GAHT) هستند در حال افزایش است. از آنجا که استروئیدهای جنسی فیزیولوژی قلبی‌متابولیک را شکل می‌دهند، انتظار می‌رود GAHT به طور معناداری ریسک قلبی‌متابولیک را تغییر دهد. هدف این مرور، تعیین نظام‌مند و تلفیق روایی شواهد درباره اثرات قلبی‌متابولیک GAHT و شناسایی شکاف‌های دانشی بالینی مرتبط بود. ما پایگاه PubMed را برای مطالعات انسانی اولیه به زبان انگلیسی منتشرشده تا ۲۶ نوامبر ۲۰۲۵ جست‌وجو کردیم. از میان ۳۴۶ رکورد غربال‌شده، ۹۶ پژوهش اصیل منحصربه‌فرد وارد شدند. اکثر مطالعات کمتر از ۳ سال پیگیری داشتند و طولانی‌ترین آن‌ها ۲۰ سال در یک مطالعه مبتنی بر پرونده الکترونیک سلامت بود. در زنان ترنسجندر، BMI اغلب به صورت پایدار گزارش شد و نسبت به خط پایه، توده چربی بیشتر و توده بدون چربی کمتر بود؛ مقاومت به انسولین تمایل به افزایش داشت در حالی که گلوکز ناشتا و HbA1c معمولاً به طور طولی پایدار بودند. تغییرات لیپیدی اغلب کاهش در کلسترول تام و کلسترول لیپوپروتئین با چگالی کم و همچنین سطح تری‌گلیسرید را نشان داد. فشار خون عموماً پایدار یا کاهش‌یافته باقی ماند. در زنان ترنسجندر، بروز VTE بالاتر از هر دو گروه زنان و مردان سیسجندر بود، در حالی که بروز سکته مغزی و MI عمدتاً در مقایسه با زنان سیسجندر بالاتر بود. در مردان ترنسجندر، BMI افزایش یافته یا پایدار بود و توده بدون چربی افزایش یافت با تغییرات متغیر در توده چربی و برخی افزایش‌های بلندمدت در چربی احشایی و کبدی. گلوکز معمولاً پایدار باقی ماند در حالی که یافته‌های مقاومت به انسولین متناقض بود. پروفایل‌های لیپیدی معمولاً به سمت کاهش کلسترول لیپوپروتئین با چگالی بالا و افزایش کلسترول لیپوپروتئین با چگالی کم و تری‌گلیسرید تغییر یافت. یافته‌های فشار خون متناقض بود و برخی گروه‌ها افزایش را نشان دادند. در مردان ترنسجندر، بروز MI بالاتر از زنان سیسجندر بود اما عموماً بالاتر از مردان سیسجندر نبود؛ شواهد برای سایر پیامدهای قلبی‌عروقی محدود و ناسازگار بود. به طور کلی، شواهد درباره التهاب سیستمیک، پیامدهای کلیوی و کبدی اندک است. در نتیجه، GAHT با تغییرات قلبی‌متابولیک قابل اندازه‌گیری همراه است، اما میزان و اهمیت بالینی آن بسته به رژیم، جمعیت، ریسک پایه و مدت پیگیری مطالعه متفاوت است. رژیم‌های ناهمگون، روش‌های مطالعه و عوامل مخدوش‌کننده به یافته‌های متناقض کمک می‌کنند. شکاف‌های عمده‌ای همچنان باقی است، از جمله داده‌های آینده‌نگر بلندمدت محدود، بینش‌های مکانیسمی اندک، نمایندگی ناکافی نوجوانان و جمعیت‌های با تبار غیراروپایی و اطلاعات ناکافی درباره پیامدهای قلبی‌متابولیک با افزایش سن. سنتز شواهد بر اساس جنس و هویت جنسیتی: GAHT زنانه‌ساز و مردانه‌ساز را متمایز می‌کند و در عین حال تحلیل‌های پیامدی موازی برای زنان ترنسجندر و مردان ترنسجندر ارائه می‌دهد که امکان تفسیر بالینی دقیق‌تر اثرات قلبی‌متابولیک را فراهم می‌سازد. توصیف نظام‌مند ناهمگونی: یافته‌های خاص رژیم، جمعیت و زمینه، از جمله نتایج ناسازگار را در جداول شواهد ساختاریافته حوزه‌محور ادغام می‌کند و شفافیت و قابلیت تفسیر را در یک بدنه ادبیات ناهمگون بهبود می‌بخشد. چارچوب جدید نگاشت شواهد: یک چارچوب سطح حوزه معرفی می‌کند که هم حجم شواهد (تعداد مطالعات اولیه) و هم همسویی جهت‌دار یافته‌ها را کمی‌سازی می‌کند و آن را در یک پیوستار ریسک قلبی‌متابولیک تفکیک‌شده بر اساس جنس به تصویر می‌کشد تا حوزه‌های ثبات، عدم قطعیت و شکاف‌های شواهد را شناسایی کند.

The article examines the methodological conditions for developing students’ critical thinking in English language classes. Critical thinking is interpreted as a set of abilities to analyse information, distinguish evidence from assumptions, evaluate source credibility, compare opposing viewpoints, draw justified conclusions, and monitor one’s own reasoning process. The study argues that language objectives and thinking objectives should be integrated within a single lesson design. For this purpose, a methodological cycle is proposed that combines a problem question, claim–evidence analysis, academic debate, case tasks, intertextual comparison, and reflective writing. This cycle connects reading, writing, listening, and speaking with argumentation, evaluation, and decision-making processes. Assessment is recommended to address not only language accuracy, cohesion, and academic vocabulary, but also clarity of claims, relevance and sufficiency of evidence, consideration of counterarguments, and logical validity of conclusions. Such organization enables critical thinking to develop systematically through English language content and makes students’ reasoning processes visible, assessable, and transferable across learning contexts.

این مقاله به بررسی شرایط روش‌شناختی برای پرورش تفکر انتقادی دانشجویان در کلاس‌های زبان انگلیسی می‌پردازد. تفکر انتقادی به عنوان مجموعه‌ای از توانایی‌ها برای تحلیل اطلاعات، تمایز شواهد از فرضیات، ارزیابی اعتبار منابع، مقایسه دیدگاه‌های متضاد، استنتاج نتایج موجه و پایش فرایند استدلال فردی تفسیر می‌شود. این مطالعه استدلال می‌کند که اهداف زبانی و اهداف تفکر باید در قالب طراحی یک درس واحد ادغام شوند. بدین منظور، یک چرخه روش‌شناختی پیشنهاد می‌شود که پرسش مسئله‌محور، تحلیل ادعا–شواهد، مناظره علمی، تکالیف موردی، مقایسه بینامتنی و نگارش تأملی را ترکیب می‌کند. این چرخه مهارت‌های خواندن، نوشتن، شنیدن و صحبت کردن را با فرایندهای استدلال، ارزیابی و تصمیم‌گیری پیوند می‌دهد. توصیه می‌شود ارزیابی نه تنها دقت زبانی، انسجام و واژگان علمی، بلکه وضوح ادعاها، ارتباط و کفایت شواهد، توجه به استدلال‌های مخالف و روایی منطقی نتایج را نیز در بر گیرد. چنین سازمان‌دهی‌ای امکان پرورش نظام‌مند تفکر انتقادی از طریق محتوای زبان انگلیسی را فراهم می‌کند و فرایندهای استدلال دانشجویان را قابل مشاهده، قابل ارزیابی و قابل انتقال به زمینه‌های مختلف یادگیری می‌سازد.

The article examines microlearning as a modern educational technology in the context of teaching Russian as a foreign language. The relevance of the study is determined by the digitalization of the educational environment, changes in learners’ cognitive characteristics, and the demand for flexible formats of language training. The aim of the work is to provide a theoretical justification for applying microlearning in the linguodidactics of RFL and to identify its methodological potential. The methodological foundation includes cognitive load theory, self-determination theory, and the connectivist approach. The analysis of domestic and foreign studies shows that dividing learning material into short targeted modules increases motivation, information retention, and learner autonomy. It has been established that microlearning is effective in developing lexical, grammatical, and pronunciation skills, but it involves risks of knowledge fragmentation and reduced depth of understanding. It is substantiated that the technology should be integrated into a holistic methodological system rather than replace traditional formats. The principles of designing microcontent for RFL are defined: unity of the learning task, dosing, multimodality, and feedback. The practical significance lies in developing recommendations for implementing microformats in mobile and blended learning models. It is concluded that microlearning is a promising tool for supplementing, but not replacing, systematic language education.

این مقاله به بررسی یادگیری خرد به‌عنوان فناوری آموزشی نوین در زمینه آموزش زبان روسی به‌عنوان زبان خارجی می‌پردازد. اهمیت این پژوهش با توجه به دیجیتالی‌شدن محیط آموزشی، تغییر ویژگی‌های شناختی یادگیرندگان و نیاز به قالب‌های انعطاف‌پذیر آموزش زبان تعیین می‌شود. هدف این پژوهش ارائه توجیه نظری برای به‌کارگیری یادگیری خرد در زبان‌آموزی زبان روسی به‌عنوان زبان خارجی و شناسایی ظرفیت‌های روش‌شناختی آن است. مبانی روش‌شناختی شامل نظریه بار شناختی، نظریه خودتعیینی و رویکرد ارتباط‌گرایی است. تحلیل پژوهش‌های داخلی و خارجی نشان می‌دهد که تقسیم محتوای آموزشی به ماژول‌های کوتاه و هدفمند موجب افزایش انگیزش، حفظ اطلاعات و خودمختاری یادگیرنده می‌شود. مشخص شده‌است که یادگیری خرد در توسعه مهارت‌های واژگانی، دستوری و تلفظی مؤثر است، اما خطر تکه‌تکه‌شدن دانش و کاهش عمق درک را به همراه دارد. اثبات شده‌است که این فناوری باید در یک نظام روش‌شناختی جامع ادغام شود و جایگزین قالب‌های سنتی نگردد. اصول طراحی محتوای خرد برای آموزش زبان روسی به‌عنوان زبان خارجی تعریف شده‌است: وحدت وظیفه آموزشی، تعیین میزان محتوا، چندرسانه‌ای بودن و بازخورد. اهمیت عملی این پژوهش در ارائه توصیه‌هایی برای اجرای قالب‌های خرد در مدل‌های یادگیری تلفیقی و موبایلی نهفته‌است. نتیجه‌گیری می‌شود که یادگیری خرد ابزاری نویدبخش برای تکمیل، اما نه جایگزینی آموزش نظام‌مند زبان است.

The article examines Ahmad Donish’s pedagogical legacy through the problems of educating a perfect human being and developing moral education. It shows that his works Navodir ul-vaqoe, Me’yor ut-tadayyun, Risola dar nazmi tamaddun va taovun, and Devoni ash’or present knowledge, thinking, morality, labour, vocational preparation, and responsibility to society as interconnected dimensions of personal development. In Donish’s didactic views, perfection is interpreted not as a completed state but as a continuous process of self-development, expansion of knowledge, moral self-regulation, and socially useful activity. Special attention is given to his use of stories, examples, and situations from everyday life as means of moral instruction and reflective thinking. With appropriate source-critical caution, the article discusses the relevance of Donish’s legacy to contemporary education through the unity of knowledge, morality, and action, as well as the development of independent thought, professional responsibility, and ethical self-management.

این مقاله میراث آموزشی احمد دانش را از منظر مسائل تربیت انسان کامل و توسعه تربیت اخلاقی بررسی می‌کند. نشان داده می‌شود که آثار او از جمله نوادر الوقایع، معیار التدین، رساله در نظم تمدن و تعاون، و دیوان اشعار، دانش، تفکر، اخلاق، کار، آمادگی حرفه‌ای و مسئولیت در قبال جامعه را به عنوان ابعاد به‌هم‌پیوسته رشد فردی مطرح می‌سازند. در دیدگاه‌های آموزشی دانش، کمال نه به عنوان وضعیتی کامل‌شده، بلکه به عنوان فرایندی مستمر از خودپروری، گسترش دانش، خودتنظیمی اخلاقی و فعالیت اجتماعی سودمند تفسیر می‌شود. توجه ویژه‌ای به بهره‌گیری او از حکایات، مثال‌ها و موقعیت‌های زندگی روزمره به عنوان ابزار آموزش اخلاقی و تفکر تأملی معطوف شده است. با رعایت احتیاط‌های لازم در نقد منابع، مقاله به بررسی اهمیت میراث دانش برای آموزش معاصر از طریق وحدت دانش، اخلاق و عمل، همچنین توسعه تفکر مستقل، مسئولیت حرفه‌ای و خودمدیریتی اخلاقی می‌پردازد.

This study examines the relevance of the concepts of 'asabiyyah and 'umrān in Ibn Khaldun's Islamic sociology to the content of QS Al-Hujurāt verse 13. This study is here to fill the existing academic gap, considering that previous studies on this verse are still limited to the realm of gender equality, multiculturalism, and moral education values, without anyone seriously discussing it with the sociological framework of Ibn Khaldun. The research uses the library research method with a conceptual and historical analysis approach, relying on al-Muqaddimah as a primary source and various relevant academic literature as secondary sources. The results of the study show three significant sociological correspondences. First, the existence of syu'ūb wa qabā'il, which the Qur'an declares as the Divine will, can be explained mechantically through 'asabiyyah, which is group solidarity that unites individuals into an identity community. Second, the command of lita'ārafū can only be fully actualized under healthy conditions of 'umrān, where various groups interact productively in a shared economic, cultural, and socio-political space. Third, the typology of badawah and ḥaḍdirected by Ibn Khaldun corresponds to the principle of egalitarianism of the verse which emphasizes piety, not the achievement of civilization, as a benchmark of glory. This research contributes to the development of Islamic sociology as a discipline that has strong epistemological roots in the Islamic intellectual tradition.

این پژوهش به بررسی ارتباط مفاهیم عصبیه و عمران در جامعه‌شناسی اسلامی ابن‌خلدون با محتوای آیه ۱۳ سوره حجرات می‌پردازد. این مطالعه با هدف پر کردن خلأ علمی موجود انجام شده است، چرا که پژوهش‌های پیشین درباره این آیه عمدتاً به حوزه برابری جنسیتی، چندفرهنگ‌گرایی و ارزش‌های تربیت اخلاقی محدود بوده‌اند و تاکنون کسی به طور جدی آن را در چارچوب جامعه‌شناسی ابن‌خلدون مورد بحث قرار نداده است. روش پژوهش، کتابخانه‌ای با رویکرد تحلیل مفهومی و تاریخی است و بر مقدمه ابن‌خلدون به عنوان منبع اصلی و منابع علمی مرتبط به عنوان منابع ثانویه تکیه دارد. یافته‌های پژوهش سه همبستگی جامعه‌شناختی مهم را نشان می‌دهد: نخست، وجود شعوب و قبایل که قرآن آن را اراده الهی معرفی می‌کند، از منظر عصبیه، یعنی همبستگی گروهی که افراد را در قالب یک جامعه هویتی متحد می‌سازد، به صورت مکانیکی قابل تبیین است. دوم، فرمان «لتعارفوا» تنها در شرایط سالم عمران، که در آن گروه‌های مختلف در یک فضای مشترک اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی-سیاسی به طور سازنده تعامل دارند، به طور کامل محقق می‌شود. سوم، تیپولوژی بدویت و حضارت نزد ابن‌خلدون با اصل برابری‌گرایی آیه که تقوا را نه دستاورد تمدنی، بلکه معیار برتری می‌داند، مطابقت دارد. این پژوهش به توسعه جامعه‌شناسی اسلامی به عنوان رشته‌ای با ریشه‌های معرفت‌شناختی قوی در سنت فکری اسلامی کمک می‌کند.

The division of inheritance in Islam, especially the provision of a 2:1 ratio between men and women in the Qur'an. An-Nisā' verse 11 is still a debate in the context of contemporary society. The debate is increasingly relevant as the role of women in the family changes, including when women are also the breadwinners and even the main source of family income. This research aims to analyze women's inheritance rights in QS. An-Nisā' verses 11–12 through a contextual interpretation approach and examine its relevance to the changing economic role of women in the family. This research uses a qualitative method with a type of library research. Data was obtained through a study of relevant books of interpretation, books, scientific journals, and academic literature, then analyzed descriptive-analytically by comparing classical and contemporary interpretations. The results of the study show that the 2:1 inheritance division in classical interpretation is understood as a form of proportional justice related to the difference in economic responsibilities of men and women. Meanwhile, changes in social conditions show that women today can have a greater economic role, including as breadwinners. Fazlur Rahman's double movement perspective and Amina Wadud's thought provide space to understand the message of verse justice by considering the social context and normative purpose of the Qur'an. In this context, substantive justice does not have to be understood as the abolition of faraid provisions, but can be realized through deliberation and the mechanism of takharuj or al-sulh after the rights of each heir are known. Thus, the provisions of inheritance remain the normative basis, while the conditions, needs, contributions, and benefits of the heirs can be considered in reaching an agreement on the division of property in contemporary families

تقسیم ارث در اسلام، به‌ویژه تعیین نسبت ۲ به ۱ میان مردان و زنان در قرآن کریم، آیه ۱۱ سوره نساء، همچنان موضوع بحث در بستر جامعه معاصر است. این بحث با تغییر نقش زنان در خانواده، از جمله زمانی که زنان نیز نان‌آور و حتی منبع اصلی درآمد خانواده هستند، اهمیت بیشتری یافته است. هدف این پژوهش، تحلیل حقوق ارث زنان در آیات ۱۱–۱۲ سوره نساء از طریق رویکرد تفسیر زمینه‌ای و بررسی ارتباط آن با تغییر نقش اقتصادی زنان در خانواده است. این پژوهش با روش کیفی و از نوع مطالعات کتابخانه‌ای انجام شده است. داده‌ها از طریق مطالعه منابع تفسیری مرتبط، کتب، مجلات علمی و متون دانشگاهی گردآوری و به شیوه توصیفی-تحلیلی با مقایسه تفاسیر کلاسیک و معاصر تحلیل شده‌اند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که تقسیم ارث ۲ به ۱ در تفسیر کلاسیک به‌عنوان شکلی از عدالت تناسبی مرتبط با تفاوت مسئولیت‌های اقتصادی مردان و زنان درک شده است. در حالی‌که تغییر شرایط اجتماعی نشان می‌دهد که زنان امروزه می‌توانند نقش اقتصادی بیشتری، از جمله به‌عنوان نان‌آور، داشته باشند. دیدگاه حرکت مضاعف Fazlur Rahman و اندیشه Amina Wadud فضایی برای فهم پیام عدالت آیه با توجه به زمینه اجتماعی و هدف هنجاری قرآن فراهم می‌کند. در این زمینه، عدالت ماهوی لزوماً به معنای لغو احکام فرائض نیست، بلکه می‌تواند از طریق مشورت و سازوکار تخارج یا صلح پس از مشخص شدن حقوق هر وارث تحقق یابد. بنابراین، احکام ارث همچنان مبنای هنجاری باقی می‌ماند، در حالی‌که شرایط، نیازها، مشارکت‌ها و منافع وراث می‌تواند در رسیدن به توافق درباره تقسیم اموال در خانواده‌های معاصر مورد توجه قرار گیرد.

Islamic Religious Education (PAI) plays a vital role in shaping students’ religious understanding, character, and social attitudes. However, in practice, PAI instruction—particularly in the subjects of Fiqh and Islamic Cultural History (SKI)—is still often presented in a fragmented, text-based manner and lacks relevance to the ever-evolving realities of society. This paper aims to analyze the development of Fiqh and SKI materials based on an integrative-inclusive approach through contextual, historical-critical, and socio-religious relevance perspectives. The method used in this study is a qualitative approach involving a literature review through the analysis of various concepts and research findings related to the development of Islamic Education (PAI) instruction. The study’s findings indicate that the development of integrative and inclusive Fiqh and SKI curriculum materials is a key strategy for creating a more comprehensive, adaptive, and meaningful religious education. Fiqh curriculum materials need to be developed not only to provide a normative understanding of Islamic law but also to address social issues and keep pace with the times. Meanwhile, Islamic Studies instruction should be guided by a historical-critical approach so that students do not merely memorize historical events but are able to understand the values, context, and lessons contained within the development of Islamic civilization. A contextual approach to learning allows students to connect Islamic teachings with real-life experiences, while an inclusive approach instills the values of religious moderation, tolerance, and respect for diversity. Thus, the development of Fiqh and SKI materials based on an integrative-inclusive approach can make Islamic Education (PAI) more humanistic, relevant, and responsive to today’s socio-religious challenges. This learning model is not only oriented toward enhancing cognitive aspects but also contributes to shaping students who possess a broad understanding of religion, a critical mindset, a moderate character, and the ability to apply Islamic values in social life. Abstrak Pendidikan Agama Islam (PAI) memiliki peran penting dalam membentuk pemahaman keagamaan, karakter, dan sikap sosial peserta didik. Namun, dalam praktiknya pembelajaran PAI, khususnya materi Fikih dan Sejarah Kebudayaan Islam (SKI), masih sering disajikan secara parsial, tekstual, dan kurang memiliki keterkaitan dengan realitas kehidupan masyarakat yang terus berkembang. Makalah ini bertujuan untuk menganalisis pengembangan materi Fikih dan SKI berbasis integratif-inklusif melalui pendekatan kontekstual, historis-kritis, dan relevansi sosial keagamaan. Metode yang digunakan dalam kajian ini adalah pendekatan kualitatif dengan metode studi literatur melalui analisis berbagai konsep dan hasil penelitian yang berkaitan dengan pengembangan pembelajaran PAI. Hasil kajian menunjukkan bahwa pengembangan materi Fikih dan SKI integratif-inklusif menjadi strategi penting dalam menciptakan pembelajaran agama yang lebih komprehensif, adaptif, dan bermakna. Materi Fikih perlu dikembangkan tidak hanya sebagai pemahaman hukum Islam secara normatif, tetapi juga dikaitkan dengan persoalan kehidupan sosial dan perkembangan zaman. Sementara itu, pembelajaran SKI perlu diarahkan melalui pendekatan historis-kritis agar peserta didik tidak hanya menghafal peristiwa sejarah, tetapi mampu memahami nilai, konteks, serta hikmah yang terkandung dalam perkembangan peradaban Islam. Pendekatan kontekstual dalam pembelajaran memungkinkan peserta didik menghubungkan ajaran Islam dengan pengalaman nyata, sedangkan pendekatan inklusif menanamkan nilai moderasi beragama, toleransi, dan penghargaan terhadap keberagaman. Dengan demikian, pengembangan materi Fikih dan SKI berbasis integratif-inklusif mampu menjadikan pembelajaran PAI lebih humanis, relevan, dan responsif terhadap tantangan sosial keagamaan masa kini. Model pembelajaran ini tidak hanya berorientasi pada peningkatan aspek kognitif, tetapi juga berkontribusi dalam membentuk peserta didik yang memiliki pemahaman agama yang luas, sikap kritis, karakter moderat, serta kemampuan menerapkan nilai-nilai Islam dalam kehidupan bermasyarakat.

آموزش دینی اسلامی (PAI) نقش حیاتی در شکل‌دهی به فهم دینی، شخصیت و نگرش‌های اجتماعی دانش‌آموزان ایفا می‌کند. با این حال، در عمل، آموزش PAI به‌ویژه در دروس فقه و تاریخ فرهنگ اسلامی (SKI) اغلب به‌صورت جزئی، متنی و بدون ارتباط کافی با واقعیت‌های متغیر جامعه ارائه می‌شود. هدف این مقاله تحلیل توسعه محتوای فقه و SKI مبتنی بر رویکرد تلفیقی-شمول‌گرا از منظرهای زمینه‌ای، انتقادی تاریخی و ارتباط اجتماعی-دینی است. روش مورد استفاده در این پژوهش، رویکرد کیفی با مرور ادبیات و تحلیل مفاهیم و یافته‌های پژوهشی مرتبط با توسعه آموزش دینی اسلامی (PAI) است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که توسعه محتوای تلفیقی و شمول‌گرای فقه و SKI راهبردی کلیدی برای ایجاد آموزش دینی جامع‌تر، سازگارتر و معنادارتر است. محتوای درسی فقه باید نه تنها در جهت ارائه فهم هنجاری از حقوق اسلامی، بلکه در پاسخ به مسائل اجتماعی و همگام با تحولات زمان توسعه یابد. در عین حال، آموزش مطالعات اسلامی باید با رویکرد انتقادی تاریخی هدایت شود تا دانش‌آموزان صرفاً به حفظ رویدادهای تاریخی اکتفا نکنند، بلکه بتوانند ارزش‌ها، زمینه و درس‌های نهفته در توسعه تمدن اسلامی را درک نمایند. رویکرد زمینه‌ای در آموزش این امکان را فراهم می‌کند تا دانش‌آموزان آموزه‌های اسلامی را با تجربیات واقعی زندگی پیوند دهند و رویکرد شمول‌گرا ارزش‌های تعدیل‌گری دینی، تساهل و احترام به تنوع را در آنان نهادینه می‌سازد. بنابراین، توسعه محتوای فقه و SKI مبتنی بر رویکرد تلفیقی-شمول‌گرا می‌تواند آموزش دینی اسلامی (PAI) را انسانی‌تر، مرتبط‌تر و پاسخگوتر نسبت به چالش‌های اجتماعی-دینی معاصر سازد. این مدل آموزشی نه تنها بر ارتقای جنبه‌های شناختی متمرکز است، بلکه در شکل‌دهی دانش‌آموزانی با فهم وسیع دینی، نگرش انتقادی، شخصیت معتدل و توانایی به‌کارگیری ارزش‌های اسلامی در زندگی اجتماعی نیز نقش‌آفرین است.

Learning transformation in the digital era requires educational units to optimize the use of technology, especially since the implementation of the Kurikulum Merdeka (Independent Curriculum), which emphasizes flexibility, differentiation, and student-centered learning. In this context, digital media plays an increasingly significant role in supporting the instructional process. This study aims to examine the utilization of digital media in the implementation of the Kurikulum Merdeka through a Systematic Literature Review (SLR) method. Ten SINTA-indexed articles published between 2023 and 2025 were analyzed based on topic relevance, publication quality, and the Indonesian educational context. The results indicate that digital media can enhance student motivation, participation, and learning outcomes through the use of various interactive applications such as Wordwall, Kahoot, Quizizz, educational videos, Learning Management Systems (LMS), and digital project development platforms like Thunkable. Furthermore, digital media strengthens the application of differentiated learning and formative assessment, which are core characteristics of the Kurikulum Merdeka. Nevertheless, implementation still faces challenges such as limited technological infrastructure, digital literacy, and teacher readiness. Overall, digital media is proven to be a vital element in supporting 21st-century learning transformation and realizing the principles of the Kurikulum Merdeka more effectively.

تحول یادگیری در عصر دیجیتال مستلزم آن است که واحدهای آموزشی بهینه‌سازی استفاده از فناوری را مد نظر قرار دهند، به‌ویژه از زمان اجرای برنامه درسی مستقل که بر انعطاف‌پذیری، تمایز و یادگیری دانش‌آموز محور تأکید دارد. در این زمینه، رسانه‌های دیجیتال نقش فزاینده‌ای در حمایت از فرایند آموزشی ایفا می‌کنند. هدف این پژوهش بررسی بهره‌برداری از رسانه‌های دیجیتال در اجرای برنامه درسی مستقل از طریق روش مرور نظام‌مند ادبیات (SLR) است. ده مقاله نمایه‌شده در SINTA که بین سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ منتشر شده‌اند، بر اساس ارتباط موضوعی، کیفیت انتشار و زمینه آموزشی اندونزی تحلیل شدند. نتایج نشان می‌دهد که رسانه‌های دیجیتال می‌توانند انگیزه، مشارکت و نتایج یادگیری دانش‌آموزان را از طریق استفاده از برنامه‌های تعاملی مختلف مانند Wordwall، Kahoot، Quizizz، ویدئوهای آموزشی، سامانه‌های مدیریت یادگیری (LMS) و بسترهای توسعه پروژه دیجیتال مانند Thunkable ارتقاء دهند. افزون بر این، رسانه‌های دیجیتال به تقویت اجرای یادگیری تمایزیافته و ارزشیابی تکوینی که از ویژگی‌های اصلی برنامه درسی مستقل هستند، کمک می‌کنند. با این حال، اجرا همچنان با چالش‌هایی مانند محدودیت زیرساخت‌های فناوری، سواد دیجیتال و آمادگی معلمان مواجه است. در مجموع، رسانه‌های دیجیتال به عنوان عنصری حیاتی در حمایت از تحول یادگیری در قرن بیست‌ویکم و تحقق اصول برنامه درسی مستقل به شکلی مؤثرتر اثبات شده‌اند.

There are increasing reports of individuals who, after undergoing medical gender-affirming treatments (GAT) for gender incongruence/gender dysphoria, subsequently detransition and/or express regret regarding these interventions. Although detransition experiences are heterogeneous, some individuals who detransition describe substantial adverse physical consequences and psychological distress resulting from the GAT they received. The purpose of this article is to assist mental health professionals in their understanding and conceptualizing of detransition experiences within the existing Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM) framework. It is posited that a diagnosis of posttraumatic stress disorder, as delineated in the most recent text revision of the DSM (DSM-5-TR) (American Psychiatric Association, 2022), may be applicable for some individuals who have detransitioned. Furthermore, the relevance of the moral injury concept-recently incorporated into the DSM-5-TR under code Z65.8 (American Psychiatric Association, 2025)-as it pertains to this population, is discussed.

گزارش‌های فزاینده‌ای از افرادی وجود دارد که پس از دریافت درمان‌های پزشکی تأییدکننده جنسیت (GAT) برای ناسازگاری/نارضایتی جنسیتی، متعاقباً بازگشت از تغییر جنسیت داشته و/یا نسبت به این مداخلات ابراز پشیمانی می‌کنند. اگرچه تجارب بازگشت از تغییر جنسیت ناهمگون هستند، برخی از افرادی که بازگشت داشته‌اند پیامدهای نامطلوب جسمانی قابل توجه و پریشانی روان‌شناختی ناشی از درمان‌های GAT دریافتی را توصیف می‌کنند. هدف این مقاله، یاری‌رسانی به متخصصان سلامت روان در درک و مفهوم‌سازی تجارب بازگشت از تغییر جنسیت در چارچوب راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM) موجود است. فرض بر این است که تشخیص اختلال استرس پس از سانحه، همان‌گونه که در آخرین ویرایش متنی DSM (DSM-5-TR) (انجمن روان‌پزشکی آمریکا، 2022) بیان شده است، ممکن است برای برخی از افرادی که بازگشت از تغییر جنسیت داشته‌اند، قابل اطلاق باشد. افزون بر این، ارتباط مفهوم آسیب اخلاقی—که اخیراً در DSM-5-TR تحت کد Z65.8 (انجمن روان‌پزشکی آمریکا، 2025) گنجانده شده است—در ارتباط با این جمعیت مورد بحث قرار می‌گیرد.

Introduction This study examined the indirect association between psychological well-being and professional commitment through teacher self-efficacy within the framework of Albert Bandura’s Social Cognitive Theory. Methods A correlational research design was employed with a sample of 330 Turkish language teachers working in public schools in Türkiye. Data were collected using the Teacher Self-Efficacy Scale, the Psychological Well-Being Scale, and the Teachers’ Professional Commitment Scale. Pearson correlation and regression-based indirect-effect analyses were conducted using PROCESS macro Model 4 developed by Andrew F. Hayes. Results Psychological well-being was positively and significantly associated with both teacher self-efficacy and professional commitment. Teacher self-efficacy was also positively and significantly associated with professional commitment. Furthermore, the indirect-effect analysis indicated a statistically significant indirect association between psychological well-being and professional commitment through teacher self-efficacy. The proposed model explained approximately 30% of the variance in professional commitment. Discussion The findings highlight the relevance of teachers’ psychological well-being and self-efficacy to professional commitment and provide context-specific evidence from Turkish language teachers working in the Turkish educational context.

مقدمه: این مطالعه ارتباط غیرمستقیم بین بهزیستی روان‌شناختی و تعهد حرفه‌ای از طریق خودکارآمدی معلمان را در چارچوب نظریه شناختی-اجتماعی آلبرت بندورا مورد بررسی قرار داد. روش‌ها: طرح پژوهش همبستگی با نمونه‌ای متشکل از ۳۳۰ معلم زبان ترکی شاغل در مدارس دولتی ترکیه اجرا شد. داده‌ها با استفاده از مقیاس خودکارآمدی معلمان، مقیاس بهزیستی روان‌شناختی و مقیاس تعهد حرفه‌ای معلمان جمع‌آوری گردید. تحلیل همبستگی پیرسون و تحلیل اثر غیرمستقیم مبتنی بر رگرسیون با استفاده از مدل ۴ ماکرو PROCESS توسعه‌یافته توسط Andrew F. Hayes انجام شد. یافته‌ها: بهزیستی روان‌شناختی با هر دو متغیر خودکارآمدی معلمان و تعهد حرفه‌ای رابطه مثبت و معناداری داشت. همچنین، خودکارآمدی معلمان با تعهد حرفه‌ای رابطه مثبت و معناداری نشان داد. علاوه بر این، تحلیل اثر غیرمستقیم نشان داد که بین بهزیستی روان‌شناختی و تعهد حرفه‌ای از طریق خودکارآمدی معلمان ارتباط غیرمستقیم معنادار آماری وجود دارد. مدل پیشنهادی تقریباً ۳۰٪ از واریانس تعهد حرفه‌ای را تبیین کرد. بحث: یافته‌ها اهمیت بهزیستی روان‌شناختی و خودکارآمدی معلمان را در تعهد حرفه‌ای برجسته می‌کند و شواهدی زمینه‌محور از معلمان زبان ترکی شاغل در بستر آموزشی ترکیه ارائه می‌دهد.

Introduction Gacha games are free-to-play mobile games featuring randomized-reward mechanics to acquire characters and items. These games have grown into a multi-billion-dollar global industry, yet their relationship with adolescent problem gambling remains largely unstudied. Methods This mixed methods study examined the extent to which gacha game spending predicts problem gambling severity among adolescents (RQ1) and how social gacha game communities influence spending behavior (RQ2). A survey of 265 adolescent gacha players recruited from online gacha gaming communities on Reddit used the DSM-IV-Multiple Response-Juvenile (DSM-IV-MR-J) to measure problem gambling severity alongside gacha spending, traditional gambling participation, and demographic covariates. Thematic analysis was conducted on 77 open-ended survey responses and 20 follow-up interviews. Results Three quantitative analyses (Spearman's rank correlation, Mann–Whitney U test, and Firth's penalized logistic regression) found no significant relationship between gacha spending and problem gambling severity, contrasting with prior loot box research reporting significant associations. Given the low prevalence of at-risk and problem gambling in the sample, this finding should be interpreted as preliminary. Qualitative findings revealed that while social communities can amplify spending through fear of missing out (FOMO), normalization, and competitive pressure, community discouragement of spending and free-to-play (F2P) identity emerged as meaningful counterweights, reported by 13 out of 20 interview participants. Discussion These findings raise the possibility of heterogeneous pathways among adolescent gacha players, in which some experience gacha spending as fandom-oriented and socially regulated, while others remain vulnerable to community dynamics that amplify risk. Given gacha's rapidly growing global market and the varied international regulatory responses it has received, understanding how spending behavior and community dynamics shape adolescent gambling-related risk holds increasing real-world relevance.

مقدمه: بازی‌های گچا، بازی‌های موبایلی رایگان با مکانیزم پاداش تصادفی برای به‌دست‌آوردن شخصیت‌ها و آیتم‌ها هستند. این بازی‌ها به صنعتی چند میلیارد دلاری در سطح جهان تبدیل شده‌اند، اما رابطه آن‌ها با قمار مسئله‌ساز در نوجوانان تا حد زیادی مورد مطالعه قرار نگرفته است. روش‌ها: این مطالعه با روش‌های ترکیبی، میزان پیش‌بینی‌کنندگی هزینه‌کرد در بازی‌های گچا بر شدت قمار مسئله‌ساز در نوجوانان (RQ1) و تأثیر جوامع اجتماعی بازی‌های گچا بر رفتار هزینه‌کرد (RQ2) را بررسی کرد. یک پیمایش از ۲۶۵ نوجوان بازیکن گچا که از جوامع آنلاین بازی‌های گچا در Reddit جذب شده بودند، از ابزار DSM-IV-Multiple Response-Juvenile (DSM-IV-MR-J) برای سنجش شدت قمار مسئله‌ساز در کنار هزینه‌کرد گچا، مشارکت در قمار سنتی و متغیرهای جمعیت‌شناختی استفاده کرد. تحلیل تماتیک بر ۷۷ پاسخ باز متنی پیمایش و ۲۰ مصاحبه پیگیری انجام شد. نتایج: سه تحلیل کمی (همبستگی رتبه‌ای اسپیرمن، آزمون Mann–Whitney U و رگرسیون لجستیک جریمه‌دار Firth) هیچ رابطه معناداری بین هزینه‌کرد گچا و شدت قمار مسئله‌ساز نیافتند که با پژوهش‌های قبلی درباره loot box که ارتباط معنادار گزارش کرده‌اند، در تضاد است. با توجه به شیوع پایین قمار در معرض خطر و قمار مسئله‌ساز در نمونه، این یافته باید به‌صورت مقدماتی تفسیر شود. یافته‌های کیفی نشان داد که اگرچه جوامع اجتماعی می‌توانند هزینه‌کرد را از طریق ترس از دست دادن (FOMO)، نرمال‌سازی و فشار رقابتی تقویت کنند، اما بازدارندگی جامعه از هزینه‌کرد و هویت رایگان‌بازی (F2P) به‌عنوان عوامل متعادل‌کننده معنادار ظاهر شدند که توسط ۱۳ نفر از ۲۰ شرکت‌کننده در مصاحبه گزارش شد. بحث: این یافته‌ها امکان وجود مسیرهای ناهمگون در میان نوجوانان بازیکن گچا را مطرح می‌کند که در آن برخی هزینه‌کرد گچا را به‌عنوان بخشی از هواداری و تحت تنظیم اجتماعی تجربه می‌کنند، در حالی که برخی دیگر همچنان در معرض پویایی‌های اجتماعی جامعه که خطر را افزایش می‌دهد، باقی می‌مانند. با توجه به رشد سریع بازار جهانی گچا و واکنش‌های مقرراتی متنوع بین‌المللی، درک نحوه شکل‌گیری رفتار هزینه‌کرد و پویایی‌های اجتماعی جامعه بر خطرات مرتبط با قمار در نوجوانان، اهمیت فزاینده‌ای در دنیای واقعی دارد.

Coprolalia is a relatively rare type of complex vocal tic in people with Tourette syndrome (TS). In the general population, however, it is believed that coprolalia is the most typical and common symptom resulting in the stereotype of TS as the “swearing disease”. Swearing, however, also occurs as a “normal” expression of negative emotions and thus occurs more often in people with impulse control problems. It is believed that there is a continuum reaching from voluntary to involuntary swearing. Besides coprolalia, in TS, coprophenomena may also occur in the form of motor tics, called copropraxia. Furthermore, other socially inappropriate behaviors have been described such as making socially inappropriate comments and actions, called Non Obscene Socially Inappropriate symptoms or NOSIS. Only recently, coprolalia has been identified as a core symptom in functional tic-like behaviors (FTLB), a relatively new and escalating presentation of a functional movement disorder (FMD). Today it is well-established that FTLB and TS represent two distinct clinical entities, although FTLB is a common comorbidity in TS. The overlap of diseases and disorders with the more incongruent presentations of FMD are well-established clinical concepts in other neurological disorders. This raises the clinically important question as to whether coprolalia as a complex tic can be differentiated at all from “coprolalia-like” words as FTLB. Here, we want to introduce a novel concept regarding the classification of coprolalia, copropraxia, and NOSIS. We propose that it is important to consider the presence of obscene and/or socially inappropriate words, behaviors and/or insults as being more supportive of FTLB or a combination of both TS plus comorbid FTLB as opposed to being considered to be complex tic phenomena, since coprolalia and copropraxia are rare in TS. Given what we know about FTLB today, the symptom construct of NOSIS is probably not a separate symptom entity in TS. We therefore suggest that NOSIS should be preferable considered as comorbid FTLB. We believe that this novel re-conceptualization will lead us toward some explanations around inconsistent findings related to coprophenomena in TS. Furthermore, it is of high clinical relevance, since it opens wider management and treatment strategies including psychological interventions for people suffering from coprolalia, copropraxia, and NOSIS and will hopefully prevent these patients from inappropriate or even harmful treatments including invasive surgical therapies when being mistakenly classified as severely affected and treatment resistant patients with TS.

کوپرولالیا نوعی تیک صوتی پیچیده و نسبتاً نادر در افراد مبتلا به سندرم تورت (TS) است. با این حال، در جمعیت عمومی، باور بر این است که کوپرولالیا شایع‌ترین و تیپیک‌ترین علامت بوده و همین امر منجر به شکل‌گیری کلیشه‌ای از TS به عنوان «بیماری فحاشی» شده است. با این حال، فحاشی همچنین به عنوان ابراز «عادی» هیجانات منفی رخ می‌دهد و بنابراین در افرادی با مشکلات کنترل تکانه بیشتر مشاهده می‌شود. اعتقاد بر این است که پیوستاری از فحاشی ارادی تا غیرارادی وجود دارد. علاوه بر کوپرولالیا، در TS، پدیده‌های کوپروفنومنای دیگری نیز ممکن است به صورت تیک‌های حرکتی، موسوم به کوپروپراکسی، رخ دهند. افزون بر این، رفتارهای اجتماعی نامناسب دیگری نیز توصیف شده‌اند، مانند بیان یا انجام اظهارات و اعمال اجتماعی نامناسب که به عنوان علائم اجتماعی نامناسب غیرمستهجن یا NOSIS شناخته می‌شوند. تنها اخیراً، کوپرولالیا به عنوان یک علامت اصلی در رفتارهای تیک‌مانند عملکردی (FTLB)، که نوعی اختلال حرکتی عملکردی (FMD) نسبتاً جدید و رو به افزایش است، شناسایی شده است. امروزه به خوبی مشخص شده است که FTLB و TS دو موجودیت بالینی متمایز هستند، هرچند FTLB یک همبودی شایع در TS محسوب می‌شود. همپوشانی بیماری‌ها و اختلالات با تظاهرات ناسازگارتر FMD مفاهیمی بالینی تثبیت‌شده در سایر اختلالات نورولوژیک است. این امر پرسش بالینی مهمی را مطرح می‌کند که آیا اساساً می‌توان کوپرولالیا به عنوان یک تیک پیچیده را از واژه‌های «شبیه کوپرولالیا» به عنوان FTLB متمایز کرد یا خیر. در اینجا، ما قصد داریم یک مفهوم نوین در خصوص طبقه‌بندی کوپرولالیا، کوپروپراکسی و NOSIS معرفی کنیم. ما پیشنهاد می‌کنیم که توجه به وجود واژه‌ها، رفتارها و/یا توهین‌های مستهجن و/یا اجتماعی نامناسب، بیشتر به نفع FTLB یا ترکیب هر دو TS به همراه FTLB همبود باشد تا اینکه به عنوان پدیده‌های تیک پیچیده در نظر گرفته شود، چرا که کوپرولالیا و کوپروپراکسی در TS نادر هستند. با توجه به دانسته‌های کنونی درباره FTLB، ساختار علامتی NOSIS احتمالاً یک موجودیت علامتی جداگانه در TS نیست. بنابراین پیشنهاد می‌کنیم که NOSIS ترجیحاً به عنوان FTLB همبود در نظر گرفته شود. ما بر این باوریم که این بازنگری مفهومی نوین می‌تواند به توضیح برخی یافته‌های ناسازگار مرتبط با کوپروفنومنای در TS کمک کند. افزون بر این، این موضوع از اهمیت بالینی بالایی برخوردار است، چرا که راهبردهای مدیریتی و درمانی گسترده‌تری از جمله مداخلات روان‌شناختی را برای افراد مبتلا به کوپرولالیا، کوپروپراکسی و NOSIS فراهم می‌آورد و امید است که از درمان‌های نامناسب یا حتی آسیب‌زا از جمله درمان‌های جراحی تهاجمی در مواردی که بیماران به اشتباه به عنوان مبتلایان شدید و مقاوم به درمان TS طبقه‌بندی می‌شوند، جلوگیری کند.

Physical interior elements are increasingly becoming roboticised to support occupant needs. Partitions, ceilings, and furniture can now physically and autonomously change shape or move to architecturally “adapt” indoor spaces, with the aim of improving occupant comfort, satisfaction, and wellbeing. However, occupants sometimes reject these adaptations when they are perceived as disruptive, unpredictable, or difficult to control. Motivated by the goal of making architectural robots more acceptable, we involved an interdisciplinary team of experts in human-building interaction, human-robot interaction, psychology, anthropology, and human comfort to qualitatively re-analyze how occupants accepted adaptations across three previous studies on robotic partitions. We found that an occupant tended to accept an adaptation when they recognized a personal need that the architectural robot was capable of addressing in a socially justifiable way. Accordingly, we developed the Architectural Robot Acceptance Model (ARAM), in which three qualitative thresholds along a continuum of perceived stress severity define four distinct acceptance responses to a specific adaptation. As the positions of these thresholds may vary across occupants and situations, ARAM supports testable estimates of how an occupant may respond to different appraisal states of personal need, adaptation capability, and social justification. Because architectural robot adaptations may simultaneously be experienced as robotic behaviors, building automation, and socially situated environmental adjustments, ARAM is particularly relevant to individual adaptations that enter occupants' spatial experience and may affect co-located others. We then discuss how the model can inform situated estimates of occupant acceptance of architectural robot adaptations, and outline how its broader relevance to other robotic, automated, intelligent, and smart technologies embedded in the built environment may be evaluated in future work.

عناصر فیزیکی داخلی به طور فزاینده‌ای رباتیک می‌شوند تا نیازهای ساکنان را پشتیبانی کنند. دیوارهای جداکننده، سقف‌ها و مبلمان اکنون می‌توانند به صورت فیزیکی و خودکار شکل خود را تغییر دهند یا جابه‌جا شوند تا فضاهای داخلی را به طور معماری «سازگار» کنند، با هدف بهبود راحتی، رضایت و سلامت روانی ساکنان. با این حال، گاهی ساکنان این سازگاری‌ها را زمانی که آن‌ها را مخرب، غیرقابل پیش‌بینی یا دشوار برای کنترل درک می‌کنند، رد می‌کنند. با انگیزه افزایش پذیرش ربات‌های معماری، یک تیم میان‌رشته‌ای از متخصصان تعامل انسان-ساختمان، تعامل انسان-ربات، روان‌شناسی، انسان‌شناسی و راحتی انسان را درگیر کردیم تا به طور کیفی بازتحلیل کنیم که چگونه ساکنان در سه پژوهش پیشین درباره دیوارهای جداکننده رباتیک، سازگاری‌ها را پذیرفته‌اند. دریافتیم که یک ساکن زمانی تمایل به پذیرش یک سازگاری دارد که یک نیاز شخصی را تشخیص دهد که ربات معماری قادر به پاسخگویی به آن به شیوه‌ای اجتماعی-قابل توجیه باشد. بر این اساس، مدل پذیرش ربات معماری (ARAM) را توسعه دادیم که در آن سه آستانه کیفی در امتداد یک پیوستار شدت استرس ادراک‌شده، چهار پاسخ پذیرش متمایز نسبت به یک سازگاری خاص را تعریف می‌کند. از آنجا که موقعیت این آستانه‌ها ممکن است در میان ساکنان و موقعیت‌ها متفاوت باشد، آرام امکان برآوردهای آزمون‌پذیر از نحوه واکنش یک ساکن به وضعیت‌های ارزیابی نیاز شخصی، قابلیت سازگاری و توجیه اجتماعی را فراهم می‌کند. از آنجا که سازگاری‌های رباتیک معماری ممکن است همزمان به عنوان رفتارهای رباتیک، خودکارسازی ساختمان و تنظیمات محیطی اجتماعی-موقعیتی تجربه شوند، آرام به ویژه برای سازگاری‌های فردی که وارد تجربه فضایی ساکنان می‌شوند و ممکن است بر دیگران هم‌مکان تأثیر بگذارند، مرتبط است. سپس بحث می‌کنیم که چگونه این مدل می‌تواند برآوردهای موقعیتی از پذیرش ساکنان نسبت به سازگاری‌های رباتیک معماری را اطلاع‌رسانی کند و چگونگی ارزیابی ارتباط گسترده‌تر آن با سایر فناوری‌های رباتیک، خودکار، هوشمند و هوش‌مند تعبیه‌شده در محیط ساخته‌شده را در پژوهش‌های آتی ترسیم می‌کنیم.

BACKGROUND: Risk assessment and management are key elements of clinical practice in mental health. Existing literature on risk assessment in mental health has focused more on the predictive validity of tools and less on the clinical utility of tools in daily practice. AIMS: To explore risk assessment and management processes, and how clinicians use risk tools in daily practice, across a single health board. METHOD: This was a large mixed-methods study in a health authority responsible for the care of 1.3 million people covering a wide range of settings. Data collection involved multiple approaches including staff surveys, focus groups, non-participant observations of team meetings, case-file audits and reviews of incident reports. RESULTS: Although risk was routinely discussed in team meetings, the risk tool was rarely used to inform decision-making. Barriers to meaningful use of the tool included time constraints, lack of training and perceived lack of relevance. Both staff and carers reported limited involvement of patients and families in risk assessment processes. Case-file audits showed high completion rates of the risk tool but little evidence that it influenced decision-making. CONCLUSIONS: This study demonstrates a significant challenge for services, with clinical teams discussing risk but not using the mandated formulation-based risk tool to do so. This is set against the need for health authorities to demonstrate consistent standards in risk management across specialties and settings and to have a format that makes risk management plans easily available to clinicians unfamiliar with the patient. Further research is required to develop a method of recording risk mitigation strategies that is collaborative and can be easily completed in a clinical setting.

زمینه: ارزیابی و مدیریت خطر از عناصر کلیدی عمل بالینی در سلامت روان هستند. ادبیات موجود درباره ارزیابی خطر در سلامت روان بیشتر بر روایی پیش‌بینی ابزارها تمرکز داشته و کمتر به سودمندی بالینی ابزارها در عمل روزمره پرداخته است. هدف: بررسی فرایندهای ارزیابی و مدیریت خطر و نحوه استفاده بالین‌گران از ابزارهای خطر در عمل روزمره در سطح یک هیئت بهداشت. روش: این پژوهش یک مطالعه بزرگ با روش‌های ترکیبی در یک مرجع بهداشتی مسئول مراقبت از ۱٫۳ میلیون نفر در طیف وسیعی از محیط‌ها بود. گردآوری داده‌ها با استفاده از رویکردهای متعدد از جمله پرسش‌نامه کارکنان، گروه‌های متمرکز، مشاهده غیرمشارکتی جلسات تیمی، ممیزی پرونده‌ها و مرور گزارش‌های رویداد انجام شد. یافته‌ها: اگرچه خطر به طور معمول در جلسات تیمی مورد بحث قرار می‌گرفت، اما ابزار خطر به ندرت برای اطلاع‌رسانی تصمیم‌گیری مورد استفاده قرار می‌گرفت. موانع استفاده معنادار از ابزار شامل محدودیت زمانی، کمبود آموزش و برداشت از عدم ارتباط بود. هم کارکنان و هم مراقبان گزارش دادند که مشارکت بیماران و خانواده‌ها در فرایندهای ارزیابی خطر محدود است. ممیزی پرونده‌ها نشان داد که نرخ تکمیل ابزار خطر بالا است اما شواهد اندکی وجود دارد که این ابزار بر تصمیم‌گیری تأثیر گذاشته باشد. نتیجه‌گیری: این مطالعه چالش قابل توجهی را برای خدمات نشان می‌دهد، به طوری که تیم‌های بالینی درباره خطر بحث می‌کنند اما از ابزار خطر مبتنی بر فرمول‌بندی که الزامی است، استفاده نمی‌کنند. این در حالی است که مراجع بهداشتی نیاز دارند استانداردهای ثابتی در مدیریت خطر در تخصص‌ها و محیط‌های مختلف نشان دهند و قالبی داشته باشند که برنامه‌های مدیریت خطر را برای بالین‌گران ناآشنا با بیمار به آسانی در دسترس قرار دهد. پژوهش‌های بیشتری برای توسعه روشی جهت ثبت راهبردهای کاهش خطر که مشارکتی بوده و بتوان آن را به راحتی در محیط بالینی تکمیل کرد، مورد نیاز است.

Pancasila has predominantly been interpreted within a rational-normative philosophical tradition that emphasises conceptual coherence, logical consistency, and systematic relationships among its five principles. While this approach has contributed significantly to the development of Pancasila philosophy, it remains limited in explaining how Pancasila functions as a living reality within Indonesian society. This study proposes an alternative interpretation by examining Pancasila through Ernst Cassirer’s philosophy of symbolic forms. Employing a qualitative philosophical approach, the research applies a conceptual adequacy test combined with interpretative conceptual analysis to evaluate the extent to which Pancasila fulfils the characteristics of a symbolic system. The analysis reconstructs five conceptual criteria derived from Cassirer’s theory—mediating function, meaning construction, collective dimension, experiential orientation, and independence from empirical verification—and systematically maps them onto the structure and functions of Pancasila. The findings demonstrate that each principle (sila) operates not merely as a normative proposition but as a symbolic form that mediates collective meaning, shapes civic identity, provides ethical and political orientation, and legitimises Indonesia’s socio-political order. Furthermore, the study argues that interpreting Pancasila as a symbolic system offers an alternative epistemological framework that complements the dominant rational-formal tradition by explaining its enduring relevance through symbolic mediation rather than solely through logical coherence. This reinterpretation expands contemporary Pancasila studies by connecting them with philosophy of culture, symbolic philosophy, and interpretative approaches to political thought, while providing broader implications for Pancasila education, civic education, and future philosophical research.

پانچاسیلا عمدتاً در چارچوب سنت فلسفی عقلانی-هنجاری تفسیر شده است که بر انسجام مفهومی، سازگاری منطقی و روابط نظام‌مند میان پنج اصل آن تأکید دارد. اگرچه این رویکرد سهم قابل توجهی در توسعه فلسفه پانچاسیلا داشته است، اما در تبیین نحوه عملکرد پانچاسیلا به‌عنوان یک واقعیت زنده در جامعه اندونزی محدود باقی می‌ماند. این پژوهش با بررسی پانچاسیلا از منظر فلسفه اشکال نمادین ارنست کاسیرر، تفسیر جایگزینی را پیشنهاد می‌کند. با به‌کارگیری رویکرد فلسفی کیفی، پژوهش حاضر آزمون کفایت مفهومی را در ترکیب با تحلیل مفهومی تفسیری به‌کار می‌گیرد تا میزان تحقق ویژگی‌های یک نظام نمادین توسط پانچاسیلا را ارزیابی کند. تحلیل انجام‌شده پنج معیار مفهومی برگرفته از نظریه کاسیرر—کارکرد میانجی‌گری، ساخت معنایی، بُعد جمعی، جهت‌گیری تجربی و استقلال از راستی‌آزمایی تجربی—را بازسازی کرده و به‌صورت نظام‌مند بر ساختار و کارکردهای پانچاسیلا منطبق می‌سازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که هر اصل (سیلا) نه صرفاً به‌عنوان گزاره‌ای هنجاری، بلکه به‌عنوان یک شکل نمادین عمل می‌کند که معنای جمعی را میانجی‌گری می‌کند، هویت مدنی را شکل می‌دهد، جهت‌گیری اخلاقی و سیاسی فراهم می‌آورد و نظم اجتماعی-سیاسی اندونزی را مشروعیت می‌بخشد. افزون بر این، پژوهش استدلال می‌کند که تفسیر پانچاسیلا به‌عنوان یک نظام نمادین، چارچوب معرفت‌شناختی جایگزینی ارائه می‌دهد که سنت عقلانی-رسمی غالب را با تبیین تداوم اهمیت پانچاسیلا از طریق میانجی‌گری نمادین، و نه صرفاً انسجام منطقی، تکمیل می‌کند. این بازتفسیر، مطالعات معاصر پانچاسیلا را با فلسفه فرهنگ، فلسفه نمادین و رویکردهای تفسیری به اندیشه سیاسی پیوند می‌زند و پیامدهای گسترده‌تری برای آموزش پانچاسیلا، آموزش مدنی و پژوهش‌های فلسفی آینده فراهم می‌آورد.

The article examines the rising incidence of corruption and apathetic behaviour among public officials in Indonesia, indicating a moral crisis in state governance. This condition reflects the weak implementation of Pancasila’s core values—particularly integrity and empathy—within bureaucratic practices and public leadership. The study aims to analyse the relevance of the values of integrity and empathy embedded in Pancasila's principles as a moral foundation for preventing corruption and for developing ethical public officials. This research uses a qualitative, descriptive-analytical approach, drawing on library research and content analysis of scholarly literature, official documents, and secondary data from credible sources. The analytical framework draws upon the theory of public integrity, empathic leadership, and ethical leadership theory. The findings indicate that the values of integrity and empathy in Pancasila serve a strategic function as catalysts for reconstructing the relationship between citizens and state administrators. Integrity promotes honesty, accountability, and fairness in decision-making, while empathy strengthens public officials’ social and moral sensitivity to societal conditions. Implementing these values can reinforce the moral legitimacy of governance and foster greater public trust in state institutions.

این مقاله به بررسی افزایش موارد فساد و رفتارهای بی‌تفاوت در میان مقامات دولتی اندونزی می‌پردازد که نشان‌دهنده بحران اخلاقی در حکمرانی دولتی است. این وضعیت بازتاب‌دهنده اجرای ضعیف ارزش‌های بنیادی پانچاسیلا، به‌ویژه درستکاری و همدلی، در رویه‌های بوروکراتیک و رهبری عمومی است. هدف این مطالعه تحلیل اهمیت ارزش‌های درستکاری و همدلی نهفته در اصول پانچاسیلا به‌عنوان بنیان اخلاقی برای پیشگیری از فساد و توسعه مقامات دولتی اخلاق‌مدار است. این پژوهش با رویکرد کیفی و توصیفی-تحلیلی انجام شده و مبتنی بر پژوهش کتابخانه‌ای و تحلیل محتوای متون علمی، اسناد رسمی و داده‌های ثانویه از منابع معتبر است. چارچوب تحلیلی پژوهش بر نظریه درستکاری عمومی، رهبری همدلانه و نظریه رهبری اخلاقی استوار است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ارزش‌های درستکاری و همدلی در پانچاسیلا نقش راهبردی به‌عنوان محرک بازسازی رابطه میان شهروندان و مدیران دولتی ایفا می‌کنند. درستکاری موجب ارتقای صداقت، پاسخگویی و انصاف در تصمیم‌گیری می‌شود و همدلی حساسیت اجتماعی و اخلاقی مقامات دولتی نسبت به شرایط جامعه را تقویت می‌کند. اجرای این ارزش‌ها می‌تواند مشروعیت اخلاقی حکمرانی را تقویت کرده و اعتماد عمومی به نهادهای دولتی را افزایش دهد.

This study aims to reposition K.H. Ahmad Dahlan’s Kiai-Intelek philosophy and examine its relevance to the development of Islamic Religious Education (IRE) teacher competence in the Society 5.0 era. The study employed a qualitative approach using a library research design with a biographical-philosophical orientation. Data were obtained from primary and secondary literature concerning Ahmad Dahlan’s educational thought, including Kiai-Intelek, Tajdid, Al-Ma’un theology, and contemporary studies on IRE teacher competence and Society 5.0. Data were analyzed through content analysis and Gadamerian philosophical hermeneutics by interpreting relevant texts, contextualizing Ahmad Dahlan’s ideas, and reconstructing their implications for contemporary teacher competence. The findings indicate that Ahmad Dahlan’s educational philosophy remains relevant but requires contextual repositioning. Kiai-Intelek provides a foundation for integrating spiritual depth and intellectual competence; Tajdid supports adaptive and innovative teacher development; while Al-Ma’un strengthens the humanistic and social-ethical orientation of education. Based on these dimensions, this study proposes the Transcendental-Facilitator Model, which conceptualizes IRE teachers as educators who integrate spiritual-transcendental, intellectual-critical, adaptive-technological, humanistic-social, and transformative-facilitative competencies. The model positions technology as an educational instrument rather than an ultimate objective and emphasizes the teacher’s role as a critical mediator of knowledge and ethical guide in technology-mediated learning. The study contributes a conceptual framework connecting Ahmad Dahlan’s educational heritage with contemporary teacher professionalism and the human-centered orientation of Society 5.0.

هدف این پژوهش بازنگری فلسفه کیای-انتلک K.H. Ahmad Dahlan و بررسی ارتباط آن با توسعه شایستگی معلمان آموزش دینی اسلامی (IRE) در عصر جامعه ۵.۰ است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از طرح پژوهش کتابخانه‌ای با جهت‌گیری زیست‌نامه‌ای-فلسفی انجام شده است. داده‌ها از منابع اولیه و ثانویه مرتبط با اندیشه‌های آموزشی Ahmad Dahlan، از جمله کیای-انتلک، تجدید (Tajdid)، الهیات المعون (Al-Ma’un) و مطالعات معاصر درباره شایستگی معلمان IRE و جامعه ۵.۰ گردآوری شده‌اند. داده‌ها از طریق تحلیل محتوا و هرمنوتیک فلسفی گادامری با تفسیر متون مرتبط، زمینه‌یابی اندیشه‌های Ahmad Dahlan و بازسازی پیامدهای آن برای شایستگی معلمان معاصر تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که فلسفه آموزشی Ahmad Dahlan همچنان مرتبط است اما نیازمند بازنگری زمینه‌ای می‌باشد. کیای-انتلک بنیانی برای ادغام عمق معنوی و شایستگی فکری فراهم می‌کند؛ تجدید (Tajdid) از توسعه معلمان سازگار و نوآور حمایت می‌کند؛ و الهیات المعون (Al-Ma’un) جهت‌گیری انسانی و اجتماعی-اخلاقی آموزش را تقویت می‌کند. بر اساس این ابعاد، این پژوهش مدل تسهیل‌گر متعالی (Transcendental-Facilitator Model) را پیشنهاد می‌کند که معلمان IRE را به عنوان آموزگارانی که شایستگی‌های معنوی-متعالی، فکری-انتقادی، سازگار-فناورانه، انسانی-اجتماعی و تحول‌آفرین-تسهیل‌گر را ادغام می‌کنند، مفهوم‌سازی می‌کند. این مدل فناوری را به عنوان ابزاری آموزشی و نه هدف نهایی جای می‌دهد و بر نقش معلم به عنوان میانجی انتقادی دانش و راهنمای اخلاقی در یادگیری مبتنی بر فناوری تأکید می‌کند. این پژوهش چارچوب مفهومی‌ای ارائه می‌دهد که میراث آموزشی Ahmad Dahlan را با حرفه‌ای‌گرایی معاصر معلمان و جهت‌گیری انسان‌محور جامعه ۵.۰ پیوند می‌دهد.

The United Nations Sustainable Development Goal 4 (SDG 4) position creativity as a critical competency in 21st -century STEAM education, highlighting the urgency of cultivating students’ capacity to navigate complex transdisciplinary challenges. Although problem-based learning (PBL) has become a prevalent instructional approach, empirical evidence regarding its specific efficacy for fostering creative thinking remains inconclusive. This systematic review and meta-analysis investigated whether PBL is associated with improved creativity outcomes among undergraduate STEAM students, with particular relevance to international education contexts. Following PRISMA guidelines, fifteen peer-reviewed articles (2015–2025) were included, with six providing sufficient data for meta-analysis (k = 6). The pooled effect size (Hedges’ g = 1.64, 95% CI: 0.96–2.32) suggests a positive association between PBL and creativity outcomes compared to traditional instruction. However, given the small study count and substantial heterogeneity (I² = 88.5%), these results should be interpreted as preliminary and exploratory. Assessment priorities diverge across disciplinary contexts, with arts and humanities foregrounding aesthetic originality and self-expression, while science and engineering fields emphasise solution feasibility and collaborative problem-solving. Pure PBL and its variants demonstrate relevance for creative skill development, though subgroup comparisons remain descriptive due to limited study numbers. Notably, the included studies employed diverse, non-standardized creativity instruments across different disciplines, which significantly limits comparability and generalizability. These findings offer preliminary empirical insights for educators, and curriculum designers, yet the high heterogeneity and measurement variability underscore the need for future research with validated standardized assessments.

هدف چهارم توسعه‌ی پایدار سازمان ملل متحد (SDG 4) خلاقیت را به‌عنوان یکی از شایستگی‌های حیاتی در آموزش STEAM قرن بیست‌ویکم مطرح می‌کند و بر ضرورت پرورش توانایی دانشجویان برای مواجهه با چالش‌های پیچیده‌ی میان‌رشته‌ای تأکید دارد. اگرچه یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) به رویکردی رایج در آموزش تبدیل شده است، شواهد تجربی درباره‌ی اثربخشی خاص آن در پرورش تفکر خلاق همچنان نامشخص باقی مانده است. این مرور نظام‌مند و فراتحلیل بررسی می‌کند که آیا PBL با بهبود پیامدهای خلاقیت در میان دانشجویان مقطع کارشناسی STEAM مرتبط است یا خیر، با تأکید ویژه بر زمینه‌های آموزش بین‌المللی. مطابق با دستورالعمل‌های PRISMA، پانزده مقاله‌ی داوری‌شده (۲۰۱۵–۲۰۲۵) وارد مطالعه شدند که شش مورد از آن‌ها داده‌های کافی برای فراتحلیل فراهم کردند (k = 6). اندازه‌ی اثر تجمیعی (Hedges’ g = 1.64، فاصله‌ی اطمینان ۹۵٪: 0.96–2.32) نشان‌دهنده‌ی ارتباط مثبت بین PBL و پیامدهای خلاقیت در مقایسه با آموزش سنتی است. با این حال، با توجه به تعداد اندک مطالعات و ناهمگنی قابل توجه (I² = 88.5%)، این نتایج باید مقدماتی و اکتشافی تلقی شوند. اولویت‌های ارزیابی در زمینه‌های مختلف رشته‌ای متفاوت است؛ به‌طوری که هنر و علوم انسانی بر اصالت زیباشناختی و خودابرازی تأکید دارند، در حالی که حوزه‌های علوم و مهندسی بر امکان‌پذیری راه‌حل و حل مسئله‌ی مشارکتی تمرکز می‌کنند. PBL خالص و گونه‌های آن برای توسعه‌ی مهارت‌های خلاقانه اهمیت دارند، هرچند مقایسه‌های زیرگروهی به دلیل محدودیت تعداد مطالعات، صرفاً توصیفی باقی می‌ماند. شایان ذکر است که مطالعات واردشده از ابزارهای متنوع و غیر استاندارد سنجش خلاقیت در رشته‌های مختلف استفاده کرده‌اند که این امر مقایسه‌پذیری و تعمیم‌پذیری را به طور قابل توجهی محدود می‌کند. این یافته‌ها بینش‌های تجربی مقدماتی برای مدرسان و طراحان برنامه‌ی درسی فراهم می‌آورد، اما ناهمگنی بالا و تنوع ابزارهای سنجش بر ضرورت پژوهش‌های آتی با ارزیابی‌های استاندارد و معتبر تأکید می‌کند.

Socio-economic status (SES) is a key determinant of livelihood outcomes among rural women farmers, yet existing measures often fail to capture the multidimensional and context-specific nature of rural livelihoods in sub-Saharan Africa. Conventional SES indices rely heavily on income or asset ownership and frequently overlook education, productive capacity, and informal household resources. This study developed and validated a culturally appropriate SES scale for rural women farmers in Southwest Nigeria. A cross-sectional survey was conducted in Ogun and Ondo States with a validation sample of 330 rural women farmers. Items were generated from literature, expert consultation, and focus group discussions, refined through pilot testing, and subjected to exploratory factor analysis and reliability assessment. Exploratory factor analysis revealed a four-factor structure, Material Assets, Modern Amenities, Demographics & ICT, and Infrastructure & Resources, explaining 41.5% of total variance. After iterative item reduction, a final 39-item scale was obtained, with all retained items loading ≥ 0.50. Internal consistency was acceptable (Cronbach’s alpha values ranged from 0.75 to 0.92 across factors, with an overall alpha of 0.87). Preliminary known-group validity was supported by significant differences in educational attainment across SES groups, with respondents in higher SES quartiles demonstrating higher levels of education. However, sampling adequacy was modest (KMO = 0.612), and convergent/discriminant validity against external outcomes such as income or food security was not assessed. The SES scale provides preliminary evidence of contextual relevance and internal consistency, offering a multidimensional alternative to conventional asset-based indices. Nonetheless, its modest factor stability and absence of external validation indicate that it should be regarded as a preliminary research instrument. Further refinement and validation are required before application in policy or programmatic contexts.

وضعیت اجتماعی‌اقتصادی (SES) یکی از عوامل کلیدی تعیین‌کننده پیامدهای معیشتی در میان زنان کشاورز روستایی است، اما سنجه‌های موجود اغلب قادر به انعکاس ماهیت چندبعدی و بومی معیشت‌های روستایی در آفریقای زیرصحرایی نیستند. شاخص‌های متعارف SES عمدتاً بر درآمد یا مالکیت دارایی‌ها تکیه دارند و اغلب آموزش، ظرفیت تولیدی و منابع غیررسمی خانوار را نادیده می‌گیرند. این پژوهش به تدوین و اعتبارسنجی یک مقیاس SES متناسب با فرهنگ برای زنان کشاورز روستایی در جنوب‌غرب نیجریه پرداخت. یک مطالعه مقطعی در ایالت‌های Ogun و Ondo با نمونه اعتبارسنجی شامل ۳۳۰ زن کشاورز روستایی انجام شد. گویه‌ها از طریق مرور متون، مشاوره با خبرگان و بحث‌های گروهی متمرکز استخراج، از طریق آزمون مقدماتی اصلاح و با تحلیل عاملی اکتشافی و ارزیابی پایایی بررسی شدند. تحلیل عاملی اکتشافی ساختاری چهارعاملی شامل دارایی‌های مادی، امکانات مدرن، جمعیت‌شناسی و فناوری اطلاعات و ارتباطات، و زیرساخت‌ها و منابع را آشکار ساخت که ۴۱/۵٪ از واریانس کل را تبیین می‌کرد. پس از کاهش تدریجی گویه‌ها، مقیاس نهایی ۳۹ گویه‌ای به دست آمد که همه گویه‌های باقی‌مانده دارای بار عاملی ≥ ۰/۵۰ بودند. انسجام درونی قابل قبول بود (مقادیر آلفای کرونباخ برای عوامل از ۰/۷۵ تا ۰/۹۲ و آلفای کل ۰/۸۷ متغیر بود). روایی اولیه گروه‌های شناخته‌شده با تفاوت معنادار در سطح تحصیلات بین گروه‌های SES تأیید شد، به‌طوری که پاسخ‌دهندگان در چارک‌های بالاتر SES سطوح تحصیلی بالاتری داشتند. با این حال، کفایت نمونه‌گیری متوسط بود (KMO = ۰/۶۱۲) و روایی همگرا/افتراقی در برابر پیامدهای بیرونی مانند درآمد یا امنیت غذایی ارزیابی نشد. این مقیاس SES شواهد اولیه‌ای از تناسب بومی و انسجام درونی ارائه می‌دهد و جایگزینی چندبعدی برای شاخص‌های متعارف مبتنی بر دارایی فراهم می‌کند. با این وجود، ثبات عاملی متوسط و فقدان اعتبارسنجی بیرونی نشان می‌دهد که این ابزار باید به عنوان ابزاری مقدماتی پژوهشی تلقی شود. اصلاح و اعتبارسنجی بیشتر پیش از کاربرد در سیاست‌گذاری یا برنامه‌ریزی ضروری است.

Purpose This study examines whether socioeconomic disadvantage alters the associations of mathematics anxiety and mathematics-specific self-efficacy with mathematics achievement among adolescents in Hong Kong (China) and Macao (China). The research problem is not whether anxiety, efficacy, and socioeconomic status are individually related to achievement; those relationships are already well established. The unresolved question is whether socioeconomic disadvantage functions as a boundary condition on the two psychological-achievement slopes when anxiety and self-efficacy are modeled jointly. Data and methods This quantitative, observational, cross-sectional secondary analysis uses public PISA 2022 student data for Hong Kong (China) and Macao (China). The source data contained 10,291 relevant student records; after complete-case screening, 9,760 students from 209 schools were analyzed. Mathematics achievement was represented by PV1MATH-PV10MATH, mathematics anxiety by ANXMAT, mathematics self-efficacy by MATHEFF, and socioeconomic disadvantage by reverse weighted-standardized ESCS. Models were estimated separately across all 10 plausible values with final student weights, and sampling variance was estimated with the 80 official Fay-BRR replicate weights before plausible-value pooling. Findings Anxiety was negatively associated with mathematics achievement ( B = −9.03, SE = 1.53, p < 0.001), self-efficacy was positively associated with achievement ( B = 34.82, SE = 1.62, p < 0.001), and greater socioeconomic disadvantage was associated with lower achievement ( B = −14.88, SE = 1.69, p < 0.001). Neither the anxiety-by-disadvantage interaction ( B = −1.77, SE = 1.52, p = 0.244) nor the self-efficacy-by-disadvantage interaction ( B = −0.46, SE = 1.42, p = 0.744) was statistically significant. Equal-jurisdiction weighting, inverse-probability attrition weighting, bottom-SES-quartile models, and jurisdiction-specific models produced the same substantive moderation conclusion. Contribution and practical relevance The findings show concurrent psychological and socioeconomic gradients while placing the moderation conclusion within the official PISA variance framework. Interventions should address emotional, motivational, and structural barriers in parallel rather than assuming that socioeconomic disadvantage necessarily magnifies the psychological gradients.

هدف: این مطالعه بررسی می‌کند که آیا محرومیت اجتماعی‌اقتصادی ارتباط بین اضطراب ریاضی و خودکارآمدی خاص ریاضی با پیشرفت ریاضی را در میان نوجوانان در هنگ‌کنگ (چین) و ماکائو (چین) تغییر می‌دهد یا خیر. مسئله پژوهش این نیست که آیا اضطراب، خودکارآمدی و وضعیت اجتماعی‌اقتصادی به‌طور مستقل با پیشرفت تحصیلی مرتبط هستند؛ این روابط پیش‌تر به‌خوبی اثبات شده‌اند. پرسش حل‌نشده این است که آیا محرومیت اجتماعی‌اقتصادی به‌عنوان یک شرط مرزی بر شیب‌های روان‌شناختی-پیشرفت تحصیلی زمانی که اضطراب و خودکارآمدی به‌طور مشترک مدل‌سازی می‌شوند، عمل می‌کند یا خیر. داده‌ها و روش‌ها: این تحلیل ثانویه کمی، مشاهده‌ای و مقطعی از داده‌های دانش‌آموزی عمومی PISA 2022 برای هنگ‌کنگ (چین) و ماکائو (چین) استفاده می‌کند. داده‌های منبع شامل ۱۰٬۲۹۱ رکورد دانش‌آموز مرتبط بود؛ پس از غربالگری موارد کامل، ۹٬۷۶۰ دانش‌آموز از ۲۰۹ مدرسه مورد تحلیل قرار گرفتند. پیشرفت ریاضی با PV1MATH-PV10MATH، اضطراب ریاضی با ANXMAT، خودکارآمدی ریاضی با MATHEFF و محرومیت اجتماعی‌اقتصادی با ESCS استانداردشده معکوس و وزنی نمایان شد. مدل‌ها به‌طور جداگانه برای هر ۱۰ مقدار محتمل با وزن نهایی دانش‌آموزان برآورد شدند و واریانس نمونه‌گیری با ۸۰ وزن تکراری رسمی Fay-BRR پیش از تجمیع مقادیر محتمل برآورد شد. یافته‌ها: اضطراب با پیشرفت ریاضی رابطه منفی داشت (B = −9.03, SE = 1.53, p < 0.001)، خودکارآمدی با پیشرفت رابطه مثبت داشت (B = 34.82, SE = 1.62, p < 0.001) و محرومیت اجتماعی‌اقتصادی بیشتر با پیشرفت پایین‌تر مرتبط بود (B = −14.88, SE = 1.69, p < 0.001). نه تعامل اضطراب-محرومیت (B = −1.77, SE = 1.52, p = 0.244) و نه تعامل خودکارآمدی-محرومیت (B = −0.46, SE = 1.42, p = 0.744) از نظر آماری معنادار نبودند. وزن‌دهی برابر حوزه‌های قضایی، وزن‌دهی معکوس احتمال ریزش، مدل‌های چارک پایین وضعیت اجتماعی‌اقتصادی و مدل‌های اختصاصی حوزه، همگی به همان نتیجه تعدیل‌گری منتهی شدند. مشارکت و اهمیت عملی: یافته‌ها وجود شیب‌های روان‌شناختی و اجتماعی‌اقتصادی همزمان را نشان می‌دهد و نتیجه تعدیل‌گری را در چارچوب واریانس رسمی PISA قرار می‌دهد. مداخلات باید به موانع هیجانی، انگیزشی و ساختاری به‌طور موازی بپردازند و فرض نکنند که محرومیت اجتماعی‌اقتصادی لزوماً شیب‌های روان‌شناختی را تشدید می‌کند.

BACKGROUND: Posttraumatic stress disorder (PTSD) is a stress-related disorder associated with substantial psychological distress and functional impairment, and it carries major relevance for occupational health because it frequently follows traumatic exposure in both high-risk professions and occupations not traditionally classified as high risk. This narrative review focuses on occupational risk factors, prevalence, work capacity, and implications for workers' compensation and return to work. METHODS: A non-systematic (narrative) literature search was conducted in PubMed/MEDLINE and Google Scholar for English- and German-language articles, with supplementary hand-searching of reference lists and institutional/guideline sources (e.g., WHO, AWMF). No protocol was registered, consistent with conventions for narrative reviews. Reporting follows the general principles of the Scale for the Assessment of Narrative Review Articles (SANRA), the checklist commonly used to appraise this review type, rather than PRISMA, which applies to systematic reviews. RESULTS: Occupational risk is particularly elevated in military service (including soldiers and veterans), public safety and disaster management, and occupations with structurally frequent severe incidents (e.g., transport, construction, industrial production), while unpredictable bystander events can also trigger PTSD in occupations not traditionally classified as high risk settings. Risk is shaped by trauma type, severity, and recurrence, as well as pre-traumatic, peri-traumatic, and post-traumatic factors. Prevalence varies substantially by context and is not directly comparable across studies, which differ markedly in population, exposure severity, diagnostic method, and assessment period. With this caveat, particularly high burden is reported in conflict-affected populations, healthcare workers during the COVID-19 pandemic, and trauma-exposed occupational groups such as military personnel, police officers, paramedics, train drivers, construction workers and industrial workers. Established treatments (trauma-focused psychotherapy, with pharmacotherapy as an adjunct) are distinct from early post-event interventions such as screening and Psychological First Aid, which aim to prevent chronicity rather than treat established illness. Routine single-session debriefing is not supported by the evidence. Occupational medicine must also address work capacity, return to work, compensation, and rehabilitation, since symptomatic improvement does not necessarily restore functional ability. CONCLUSION: Stronger workplace prevention, early screening after traumatic exposure, organizational support, and clearer compensation and return-to-work pathways are needed to reduce the long-term occupational consequences of PTSD. Evidence specifically comparing treatment of occupational versus non-occupational PTSD remains limited, and prevalence estimates should be interpreted in light of substantial heterogeneity across the underlying studies.

زمینه: اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) یک اختلال مرتبط با استرس است که با پریشانی روان‌شناختی قابل توجه و اختلال عملکردی همراه بوده و از اهمیت بالایی برای سلامت شغلی برخوردار است، چرا که اغلب پس از مواجهه با سانحه در هر دو گروه مشاغل پرخطر و مشاغلی که به طور سنتی پرخطر تلقی نمی‌شوند، رخ می‌دهد. این مرور روایتی بر عوامل خطر شغلی، شیوع، ظرفیت کاری و پیامدهای مربوط به جبران خسارت شغلی و بازگشت به کار تمرکز دارد. روش‌ها: جستجوی غیرسیستماتیک (روایتی) در پایگاه‌های PubMed/MEDLINE و Google Scholar برای مقالات انگلیسی و آلمانی انجام شد و جستجوی دستی تکمیلی در فهرست منابع و منابع نهادی/راهنمایی (مانند WHO، AWMF) صورت گرفت. هیچ پروتکلی ثبت نشد که با رویه‌های متداول مرورهای روایتی مطابقت دارد. گزارش‌دهی بر اساس اصول کلی مقیاس ارزیابی مقالات مرور روایتی (SANRA) انجام شده است که چک‌لیست رایج برای ارزیابی این نوع مرورهاست و نه PRISMA که برای مرورهای سیستماتیک کاربرد دارد. یافته‌ها: خطر شغلی به ویژه در خدمت نظامی (شامل سربازان و کهنه‌سربازان)، ایمنی عمومی و مدیریت بحران، و مشاغلی با وقوع مکرر حوادث شدید ساختاری (مانند حمل‌ونقل، ساخت‌وساز، تولید صنعتی) افزایش یافته است، در حالی که رویدادهای غیرقابل پیش‌بینی برای ناظران نیز می‌تواند در مشاغلی که به طور سنتی پرخطر تلقی نمی‌شوند، موجب بروز اختلال استرس پس از سانحه شود. خطر تحت تأثیر نوع، شدت و تکرار سانحه و همچنین عوامل پیش‌سانحه‌ای، حین سانحه‌ای و پس‌سانحه‌ای قرار دارد. شیوع به طور قابل توجهی بسته به زمینه متفاوت است و به دلیل تفاوت‌های چشمگیر در جمعیت، شدت مواجهه، روش تشخیصی و دوره ارزیابی، مستقیماً قابل مقایسه میان مطالعات نیست. با این ملاحظه، بار بسیار بالایی در جمعیت‌های متاثر از درگیری، کارکنان مراقبت‌های بهداشتی در دوران همه‌گیری COVID-19 و گروه‌های شغلی مواجه‌شده با سانحه مانند پرسنل نظامی، افسران پلیس، امدادگران، رانندگان قطار، کارگران ساختمانی و کارگران صنعتی گزارش شده است. درمان‌های تثبیت‌شده (روان‌درمانی متمرکز بر سانحه، با دارودرمانی به عنوان مکمل) از مداخلات اولیه پس از رویداد مانند غربالگری و کمک‌های اولیه روان‌شناختی که هدف آن‌ها پیشگیری از مزمن شدن است نه درمان بیماری تثبیت‌شده، متمایز هستند. شواهدی برای حمایت از رفع بحران تک‌جلسه‌ای روتین وجود ندارد. طب کار همچنین باید به ظرفیت کاری، بازگشت به کار، جبران خسارت و توانبخشی بپردازد، چرا که بهبود علائم لزوماً به معنای بازگشت توانایی عملکردی نیست. نتیجه‌گیری: پیشگیری قوی‌تر در محیط کار، غربالگری زودهنگام پس از مواجهه با سانحه، حمایت سازمانی و مسیرهای شفاف‌تر برای جبران خسارت و بازگشت به کار برای کاهش پیامدهای شغلی بلندمدت اختلال استرس پس از سانحه ضروری است. شواهدی که به طور خاص درمان اختلال استرس پس از سانحه شغلی را با نوع غیرشغلی مقایسه کند، همچنان محدود است و برآوردهای شیوع باید با توجه به ناهمگونی قابل توجه مطالعات پایه تفسیر شود.

Rapid technological improvements present both opportunities and difficulties for teaching and learning, elevating digital media to the forefront of vocational education discussions. This study investigates the evolution of digital media research in vocational education to determine its impact on current and future educational practices. The Scopus database was used to conduct a bibliometric analysis of 28 publications published between 2005 and 2024. Despite rare oscillations, the main research trend is steadily increasing, particularly after 2020. The analysis identified four key research areas: (1) innovative digital learning via virtual reality, simulation, and e-learning platforms; (2) technological adaptation and teacher preparedness; (3) industry relevance and employability enhancement; and (4) inclusive and ethical digital transformation. Co-authorship and keyword network studies show that developing nations have contributed very little to this field's research, which is still largely regional in scope. The focus of recent research has switched to data analytics, immersive learning, and artificial intelligence (AI)-driven personalization, which reflects the intersection of emerging technologies and digital pedagogy. This paper proposes the Digital Media Integration Framework for Vocational Education Transformation, which links digital media platforms, AI integration, pedagogical innovation, and institutional preparation, based on the findings presented. The findings highlight the need for inclusive, interdisciplinary, and policy-supported strategies to assist the digital transformation of vocational learning and provide valuable insights about how digital media is changing in Technical and Vocational Education and Training (TVET).

پیشرفت‌های سریع فناوری فرصت‌ها و چالش‌هایی را برای آموزش و یادگیری ایجاد کرده و رسانه‌های دیجیتال را به محور بحث‌های آموزش فنی و حرفه‌ای تبدیل کرده است. این مطالعه به بررسی تحول پژوهش‌های رسانه‌های دیجیتال در آموزش فنی و حرفه‌ای می‌پردازد تا تأثیر آن را بر رویه‌های آموزشی کنونی و آینده مشخص کند. برای انجام تحلیل کتاب‌سنجی، از پایگاه داده Scopus استفاده شد و ۲۸ مقاله منتشرشده بین سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۴ مورد بررسی قرار گرفت. با وجود نوسانات اندک، روند اصلی پژوهش‌ها به طور پیوسته رو به افزایش است، به ویژه پس از سال ۲۰۲۰. این تحلیل چهار حوزه کلیدی پژوهشی را شناسایی کرد: (۱) یادگیری دیجیتال نوآورانه از طریق واقعیت مجازی، شبیه‌سازی و بسترهای آموزش الکترونیکی؛ (۲) سازگاری فناورانه و آمادگی معلمان؛ (۳) ارتباط با صنعت و ارتقای قابلیت اشتغال؛ و (۴) تحول دیجیتال فراگیر و اخلاق‌مدار. مطالعات هم‌نویسندگی و شبکه کلیدواژه‌ها نشان می‌دهد که کشورهای در حال توسعه سهم بسیار اندکی در این حوزه پژوهشی داشته‌اند و این حوزه همچنان عمدتاً منطقه‌ای باقی مانده است. تمرکز پژوهش‌های اخیر به تحلیل داده‌ها، یادگیری فراگیر و شخصی‌سازی مبتنی بر هوش مصنوعی (AI) تغییر یافته است که بازتابی از تلاقی فناوری‌های نوظهور و آموزش دیجیتال است. این مقاله چارچوب «ادغام رسانه‌های دیجیتال برای تحول آموزش فنی و حرفه‌ای» را بر اساس یافته‌های ارائه‌شده پیشنهاد می‌کند که پیوند میان بسترهای رسانه دیجیتال، ادغام هوش مصنوعی، نوآوری آموزشی و آمادگی نهادی را برقرار می‌سازد. یافته‌ها بر ضرورت راهبردهای فراگیر، میان‌رشته‌ای و مبتنی بر سیاست برای حمایت از تحول دیجیتال یادگیری فنی و حرفه‌ای تأکید می‌کند و بینش‌های ارزشمندی درباره چگونگی تغییر رسانه‌های دیجیتال در آموزش و تربیت فنی و حرفه‌ای (TVET) ارائه می‌دهد.

This research is motivated by the rampant character crisis and erosion of manners in the younger generation due to the rapid digital disruption in the Industrial Revolution Era 4.0. This research aims to analyze the values of Islamic education in Surah Luqman and reformulate its relevance as a conceptual and practical framework in the digital era. This type of research is qualitative library research with maudhu'i (thematic) tafsir methods and content analysis techniques based on contextual hermeneutics. The results of the study show that Surah Luqman offers a systematic pedagogical hierarchy: the cultivation of faith/monotheism is related to value formation, the discipline of prayer is related to self-regulation, and the formation of morals provides ethical guidance in cyberspace. Its methodological excellence lies in a dialogical, persuasive (ya bunayya), and exemplary parenting approach (uswah hasanah), which offers an alternative perspective to authoritarian and permissive parenting patterns. This research connects the normative text of the Qur'an and the sociological reality of the cyber age. In conclusion, the educational values of Surah Luqman are relevant to Islamic education in the digital era, particularly in supporting technological skills (khalifah fil 'ardh) as well as moral-spiritual depth ('abdullah). The implications of this study recommend the practical integration of Surah Luqman values into the Islamic education curriculum and family digital literacy strategies.

این پژوهش با انگیزه بحران گسترده شخصیت و فرسایش آداب و رسوم در نسل جوان به دلیل اختلالات سریع دیجیتال در عصر انقلاب صنعتی ۴.۰ انجام شده‌است. هدف این پژوهش تحلیل ارزش‌های تعلیم و تربیت اسلامی در سوره لقمان و بازفرمول‌بندی ارتباط آن به‌عنوان چارچوب مفهومی و عملی در عصر دیجیتال است. نوع پژوهش حاضر، کیفی و از نوع کتابخانه‌ای با روش تفسیر موضوعی (مأدوعی) و تکنیک تحلیل محتوا مبتنی بر هرمنوتیک زمینه‌ای می‌باشد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که سوره لقمان یک سلسله‌مراتب تربیتی نظام‌مند ارائه می‌دهد: پرورش ایمان/توحید با شکل‌گیری ارزش‌ها مرتبط است، انضباط در نماز با خودتنظیمی ارتباط دارد و شکل‌گیری اخلاق، راهنمایی اخلاقی در فضای مجازی فراهم می‌کند. برتری روش‌شناختی آن در رویکرد تربیتی گفت‌وگومحور، اقناعی (یا بُنَیَّ) و الگویی (اُسوَه حسنه) نهفته است که دیدگاهی جایگزین برای الگوهای تربیتی استبدادی و سهل‌گیرانه ارائه می‌دهد. این پژوهش متن هنجاری قرآن و واقعیت جامعه‌شناختی عصر سایبری را به هم پیوند می‌دهد. در نتیجه، ارزش‌های تربیتی سوره لقمان برای تعلیم و تربیت اسلامی در عصر دیجیتال به‌ویژه در حمایت از مهارت‌های فناورانه (خلیفه فی‌الارض) و عمق اخلاقی-معنوی (عبدالله) مرتبط است. پیامدهای این مطالعه، ادغام عملی ارزش‌های سوره لقمان در برنامه درسی تعلیم و تربیت اسلامی و راهبردهای سواد دیجیتال خانواده را توصیه می‌کند.

The article examines the theoretical and practical aspects of applying ideas from Karakalpak folk pedagogy to the moral education of schoolchildren. The relevance of this study stems from the need for stable values to guide educational work in the context of the digital society. This need has become more important due to the loss of some traditional cultural reference points and the growing influence of intercultural factors. Karakalpak folk pedagogy constitutes an integrated system of moral education that has been shaped over the centuries. It encompasses oral tradition, proverbs and sayings, customs and rituals, traditional games, and heroic epics. The study aims to identify the educational potential of traditional Karakalpak practices and justify their systematic use in the moral education of secondary school students. The methodological framework is based on ethnopedagogical and cultural approaches, as well as historical and systematic perspectives. The study uses theoretical analysis of scholarly and folklore literature, a comparative-historical method, and an analysis of teachers’ educational experience in schools in the Republic of Karakalpakstan, Uzbekistan. The findings show that Karakalpak heroic epics, particularly Alpamysh, Qirq qiz, and the works of the poet and philosopher Berdakh, foster students’ understanding of courage, justice, honesty, and respect for elders. Folk proverbs and sayings serve as simple moral principles accessible to children of different ages. Traditional games promote socialization, diligence, teamwork, and mutual support. Karakalpak traditional rituals contribute to the transmission of intergenerational values and the development of respect for cultural memory. In practical terms, this study guides the integration of Karakalpak folk pedagogy into school lessons, after-school programs, and other educational activities. Teachers in the Republic of Karakalpakstan and other regions with rich traditional cultures can use the findings. В статье рассматриваются теоретические и практические аспекты использования идей народной педагогики каракалпакского народа в системе нравственного воспитания современных школьников. Актуальность исследования обусловлена необходимостью поиска устойчивых ценностных оснований воспитательной работы в условиях информационного общества, утраты части традиционных культурных ориентиров и усиления межкультурных влияний. Народная педагогика каракалпаков представляет собой целостную систему накопленного столетиями опыта нравственного формирования личности, включающую устное народное творчество (фольклор), пословицы и поговорки, обычаи и обряды, народные игры, героический эпос. Цель исследования – выявить педагогический потенциал традиционных воспитательных средств каракалпакского народа и обосновать возможности их системного применения в нравственном воспитании учащихся общеобразовательных школ. Методологическую основу исследования составляют этнопедагогический подход, культурологический подход, а также принципы историзма и системности. В ходе работы использовались методы теоретического анализа научной и фольклорной литературы, сравнительно-исторический метод, изучение и обобщение педагогического опыта учителей школ Республики Каракалпакстан (Республика Узбекистан). В результате исследования установлено, что каракалпакский героический эпос – прежде всего «Алпамыш», «Кырк кыз» и произведения поэтафилософа Бердаха – формирует у школьников представления о доблести, справедливости, честности и уважении к старшим. Народные пословицы и поговорки являются компактными нравственными формулами, доступными для понимания детей любого возраста. Народные игры выполняют функции социализации, воспитания трудолюбия, коллективизма и взаимопомощи. Традиционные обряды каракалпаков способствуют передаче межпоколенческих ценностей и формированию уважительного отношения к культурной памяти. Практическая значимость исследования состоит в разработке рекомендаций по интеграции элементов каракалпакской народной педагогики в содержание уроков, внеурочную деятельность и воспитательные мероприятия. Результаты исследования могут быть использованы учителями, классными руководителями и педагогами дополнительного образования в Республике Каракалпакстан и других регионах с богатой традиционной культурой.

این مقاله به بررسی جنبه‌های نظری و عملی به‌کارگیری ایده‌های تربیتی عامیانه قره‌قالپاق در تربیت اخلاقی دانش‌آموزان می‌پردازد. اهمیت این پژوهش ناشی از نیاز به یافتن ارزش‌های پایدار برای هدایت فعالیت‌های تربیتی در بستر جامعه دیجیتال است؛ نیازی که به دلیل از دست رفتن بخشی از شاخص‌های فرهنگی سنتی و افزایش تأثیر عوامل بین‌فرهنگی، اهمیت بیشتری یافته است. تربیت عامیانه قره‌قالپاق یک نظام یکپارچه تربیت اخلاقی است که طی قرون متمادی شکل گرفته است و شامل سنت شفاهی، ضرب‌المثل‌ها و گفته‌ها، آداب و رسوم، بازی‌های سنتی و حماسه‌های قهرمانی می‌شود. هدف پژوهش شناسایی ظرفیت تربیتی سنت‌های قره‌قالپاق و تبیین امکان به‌کارگیری نظام‌مند آن‌ها در تربیت اخلاقی دانش‌آموزان مدارس متوسطه است. چارچوب روش‌شناسی پژوهش مبتنی بر رویکردهای مردم‌شناختی و فرهنگی، و همچنین اصول تاریخی و نظام‌مند است. این پژوهش از تحلیل نظری منابع علمی و ادبیات فولکلور، روش تطبیقی-تاریخی و تحلیل تجربه تربیتی معلمان مدارس جمهوری قره‌قالپاقستان (ازبکستان) بهره گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که حماسه‌های قهرمانی قره‌قالپاق، به‌ویژه Alpamysh، Qirq qiz و آثار شاعر و فیلسوف Berdakh، موجب شکل‌گیری مفاهیمی چون شجاعت، عدالت، صداقت و احترام به بزرگ‌ترها در دانش‌آموزان می‌شود. ضرب‌المثل‌ها و گفته‌های عامیانه به‌عنوان اصول اخلاقی ساده و قابل فهم برای کودکان در سنین مختلف عمل می‌کنند. بازی‌های سنتی به اجتماعی شدن، پرورش سخت‌کوشی، کار گروهی و حمایت متقابل کمک می‌کنند. آیین‌های سنتی قره‌قالپاق به انتقال ارزش‌های میان‌نسلی و تقویت احترام به حافظه فرهنگی یاری می‌رسانند. از منظر عملی، این پژوهش راهنمایی برای ادغام تربیت عامیانه قره‌قالپاق در محتوای دروس، فعالیت‌های فوق‌برنامه و سایر برنامه‌های تربیتی ارائه می‌دهد. نتایج این پژوهش می‌تواند توسط معلمان جمهوری قره‌قالپاقستان و سایر مناطق دارای فرهنگ سنتی غنی مورد استفاده قرار گیرد.

The article examines the theoretical and methodological foundations for developing primary school students’ understanding of functional relationships between quantities through solving word problems. The study’s relevance stems from the need to foster students’ functional thinking at the early stages of schooling, in response to educational modernization and rising quality standards in mathematics education. The study aims to develop and validate a methodology to foster primary school students’ understanding of functional relationships between quantities using an analogical approach. The research combines theoretical analysis of the scientific and methodological literature with empirical modeling of instructional situations and analysis of teaching practice. The research combines theoretical methods (analysis and synthesis of scientific and methodological literature) and empirical methods (simulation of learning scenarios, analysis of teaching experience). The relationship among price, quantity, and cost serves as the basic model. It is extended by analogy to other groups of quantities, including speed, time, and distance, and productivity, time, and amount of work. These groups are shown to share a common structure and can be described using the same mathematical models of direct and inverse proportions. Theoretical analysis and the synthesis of pedagogical experience suggest that the systematic use of analogy fosters a meaningful understanding of functional relationships, promotes the development of generalized problemsolving strategies, and develops analytical thinking. The findings indicate that the traditional emphasis on the formal application of arithmetic operations is insufficient for developing a deep understanding of relationships among quantities. The study provides methodological recommendations for the training of future primary school teachers, professional development programs, and primary school mathematics instruction. В статье рассматриваются теоретические и методические основы формирования у учащихся начальных классов представлений о функциональных зависимостях между величинами в процессе решения текстовых задач. Актуальность исследования обусловлена необходимостью развития функционального мышления учащихся на ранних этапах обучения в условиях модернизации системы образования и усиления требований к качеству математической подготовки Цель исследования заключается в обосновании и разработке методики формирования указанных представлений на основе метода аналогии. В работе использованы теоретические методы (анализ и обобщение научно-методической литературы) и эмпирические методы (моделирование учебных ситуаций, анализ педагогического опыта). В качестве базовой модели рассматривается зависимость между величинами «цена – количество – стоимость», которая переносится по аналогии на другие группы величин: «скорость – время – расстояние» и «производительность труда – время работы – объём работы». Показано, что указанные группы обладают сходной структурой и могут быть описаны едиными математическими моделями прямой и обратной пропорциональности Теоретический анализ и обобщение педагогического опыта позволяют предположить, что систематическое использование метода аналогии способствует более осознанному усвоению учащимися функциональных зависимостей, формированию обобщённых способов решения задач и развитию аналитического мышления. Установлено, что традиционный подход, ориентированный на формальное применение арифметических действий, недостаточен для формирования глубокого понимания взаимосвязей между величинами Практическая значимость исследования заключается в разработке методических рекомендаций, которые могут быть использованы в подготовке будущих учителей начальных классов, системе повышения квалификации педагогов, а также в практике преподавания математики.

این مقاله به بررسی مبانی نظری و روش‌شناختی توسعه درک روابط تابعی میان کمیت‌ها در دانش‌آموزان دبستانی از طریق حل مسائل کلامی می‌پردازد. اهمیت این پژوهش ناشی از ضرورت پرورش تفکر تابعی دانش‌آموزان در مراحل ابتدایی آموزش، در پاسخ به نوسازی نظام آموزشی و افزایش استانداردهای کیفیت در آموزش ریاضی است. هدف پژوهش، توسعه و اعتبارسنجی روشی برای پرورش درک روابط تابعی میان کمیت‌ها در دانش‌آموزان دبستانی با استفاده از رویکرد قیاسی است. این پژوهش ترکیبی از تحلیل نظری ادبیات علمی و روش‌شناختی با مدل‌سازی تجربی موقعیت‌های آموزشی و تحلیل تجربه تدریس است. روش‌های نظری (تحلیل و ترکیب ادبیات علمی و روش‌شناختی) و روش‌های تجربی (شبیه‌سازی سناریوهای یادگیری، تحلیل تجربه تدریس) به کار گرفته شده‌اند. رابطه میان قیمت، مقدار و هزینه به عنوان مدل پایه در نظر گرفته می‌شود و این مدل به صورت قیاسی به سایر گروه‌های کمیت‌ها از جمله سرعت، زمان و مسافت و همچنین بهره‌وری، زمان و حجم کار تعمیم داده می‌شود. نشان داده شده است که این گروه‌ها ساختار مشترکی دارند و می‌توان آن‌ها را با مدل‌های ریاضی یکسانی از تناسب مستقیم و معکوس توصیف کرد. تحلیل نظری و ترکیب تجربه آموزشی نشان می‌دهد که استفاده نظام‌مند از قیاس موجب درک معنادار روابط تابعی، ارتقای راهبردهای حل مسئله تعمیم‌یافته و توسعه تفکر تحلیلی می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که تأکید سنتی بر کاربرد صوری عملیات حسابی برای توسعه درک عمیق روابط میان کمیت‌ها کافی نیست. این پژوهش توصیه‌های روش‌شناختی برای آموزش معلمان آینده دبستان، برنامه‌های توسعه حرفه‌ای و آموزش ریاضی در دبستان ارائه می‌دهد.

Background-Education is not only oriented toward cognitive development but also contributes to students’ social and character development. Literary works can provide contextual representations of social relationships, conflicts, and values that are relevant to literature learning. Prie GS’s novel Hidup ini Keras Maka Gebuklah presents adolescent social realities, family relationships, educational experiences, economic inequality, and interpersonal conflict through the character of Ipung. Previous studies of this novel have mainly focused on comparative literary elements, character psychology, and dehumanization. Objectives-This study aims to examine the social values represented in the novel and to analyze their potential relevance as literature teaching material for high school students. Method-This study employed a descriptive qualitative design using documentation, heuristic reading, hermeneutic interpretation, and qualitative content analysis. Relevant textual excerpts were identified, recorded, coded, categorized, and interpreted according to their narrative and social contexts. The credibility of the analysis was strengthened through an audit trail and theoretical cross-checking. Results-The analysis identified twelve categories of social values, namely empathy, caring, kinship, responsibility, solidarity, tolerance, democracy, self-control, self-acceptance, material values, vital values, and spiritual values. These values are represented through character responses, dialogue, family relationships, school experiences, economic conditions, interpersonal conflicts, and reflections on social life. The findings also indicate that the novel has potential relevance for Phase F Indonesian language literature learning because it provides linguistic, psychological, and socio-cultural content that can be integrated into literary appreciation activities. Conclusions-Hidup Ini Keras Maka Gebuklah contains diverse social values that may support literature learning and character-oriented discussion among high school students. However, this study does not empirically establish its classroom suitability because teachers, students, curriculum experts, and classroom implementation were not involved in the research. Therefore, the novel should be considered a potentially relevant literature teaching resource rather than a validated instructional intervention.

زمینه و هدف: آموزش صرفاً معطوف به رشد شناختی نیست، بلکه به رشد اجتماعی و شخصیتی دانش‌آموزان نیز کمک می‌کند. آثار ادبی می‌توانند بازنمایی‌های زمینه‌مند از روابط اجتماعی، تعارضات و ارزش‌هایی ارائه دهند که برای یادگیری ادبیات مرتبط هستند. رمان Hidup ini Keras Maka Gebuklah اثر Prie GS واقعیت‌های اجتماعی نوجوانان، روابط خانوادگی، تجارب آموزشی، نابرابری اقتصادی و تعارضات بین‌فردی را از طریق شخصیت Ipung به تصویر می‌کشد. مطالعات پیشین درباره این رمان عمدتاً بر عناصر تطبیقی ادبی، روان‌شناسی شخصیت و بی‌انسانی تمرکز داشته‌اند. هدف: این پژوهش با هدف بررسی ارزش‌های اجتماعی بازنمایی‌شده در رمان و تحلیل قابلیت ارتباط آن‌ها به‌عنوان مواد آموزشی ادبیات برای دانش‌آموزان دبیرستان انجام شده است. روش: این پژوهش با رویکرد کیفی توصیفی و با استفاده از مستندسازی، خوانش هورستیک، تفسیر هرمنوتیکی و تحلیل محتوای کیفی انجام شد. گزیده‌های متنی مرتبط شناسایی، ثبت، کدگذاری، دسته‌بندی و بر اساس زمینه‌های روایی و اجتماعی تفسیر شدند. اعتبار تحلیل از طریق ردپای حسابرسی و تطبیق نظری تقویت شد. یافته‌ها: تحلیل، دوازده مقوله ارزش اجتماعی شامل همدلی، مراقبت، خویشاوندی، مسئولیت‌پذیری، همبستگی، مدارا، دموکراسی، خودمهارگری، خودپذیری، ارزش‌های مادی، ارزش‌های حیاتی و ارزش‌های معنوی را شناسایی کرد. این ارزش‌ها از طریق واکنش‌های شخصیتی، گفتگوها، روابط خانوادگی، تجارب مدرسه‌ای، شرایط اقتصادی، تعارضات بین‌فردی و تأملات درباره زندگی اجتماعی بازنمایی شده‌اند. یافته‌ها همچنین نشان می‌دهد که این رمان برای یادگیری ادبیات زبان اندونزیایی در مرحله F دارای قابلیت ارتباط است، زیرا محتوای زبانی، روان‌شناختی و جامعه‌شناختی را ارائه می‌دهد که می‌تواند در فعالیت‌های قدردانی ادبی ادغام شود. نتیجه‌گیری: رمان Hidup Ini Keras Maka Gebuklah دارای ارزش‌های اجتماعی متنوعی است که می‌تواند از یادگیری ادبیات و بحث‌های مبتنی بر شخصیت در میان دانش‌آموزان دبیرستان حمایت کند. با این حال، این پژوهش شایستگی تجربی آن را برای کلاس درس اثبات نمی‌کند، زیرا معلمان، دانش‌آموزان، متخصصان برنامه درسی و اجرای کلاسی در پژوهش مشارکت نداشتند. بنابراین، این رمان باید به‌عنوان منبع بالقوه مرتبط برای آموزش ادبیات در نظر گرفته شود و نه به‌عنوان یک مداخله آموزشی تأییدشده.

Science education seeks not only to expand learners' knowledge but also to develop scientific ways of explaining natural phenomena. This requires more than transmitting disciplinary information. Learners must recognise why scientific concepts become necessary, how they extend or revise existing explanations, and under what conditions they provide meaningful accounts of the physical world. The educational challenge therefore concerns not only which concepts should be taught, but also the instructional reasoning surrounding their introduction.Science education research has generated substantial knowledge through conceptual change, inquiry-based learning, model-based instruction, learning progressions, productive preparation, and related traditions. These approaches have shown the importance of engaging prior ideas, recognising explanatory limitations, refining representations, and applying knowledge across contexts. Yet one decision connecting many of these processes often remains implicit: the introduction of formal scientific concepts (Duit and Treagust, 2012;Méheut and Psillos, 2004;Steenhof et al., 2020;Minner et al., 2010;Campbell et al., 2015).In this article, formal concept entry refers to the point at which a scientific construct is presented in an explicit disciplinary form, for example as a named concept or definition, symbolic or mathematical representation, law, model, or related formal structure. Such constructs frequently enter instruction through curricular sequence, textbook organisation, or teaching convention. These arrangements may be appropriate, but the educational justification for formal concept entry is seldom examined directly: not whether the construct belongs in the curriculum, but whether its formal presentation is coordinated with the explanatory work Commented [S[1]: 'U' was missing in '.edu'. Now that is included learners are expected to perform. This issue has renewed practical importance as learners increasingly encounter completed definitions, derivations, simulations, and explanations through digital platforms and generative artificial intelligence before instruction has established their explanatory significance. Greater access to formal scientific information does not itself establish when a construct becomes meaningful within learners' developing understanding (Kumar et al., 2026). This Opinion therefore argues that formal concept entry deserves explicit consideration as an instructional decision. The central question is not whether formal scientific concepts should be introduced early or late, but whether their introduction is instructionally justified by the explanatory work learners are expected to perform.To support reflection on this question, I propose the Concept Genesis Framework (CGF). CGF is an instructor-facing conceptual architecture for examining how formal scientific concepts are prepared, introduced, interpreted, and integrated within learning. It neither replaces established educational theories nor prescribes a universal teaching sequence. Its contribution is to provide a coherent language for considering the instructional justification of formal concept entry.CGF does not arise from a single theory of learning. Its design draws on several established traditions that converge on a common instructional concern: learners interpret new scientific ideas through prior understanding, may need to recognise limitations in existing explanations, and require representational and explanatory support to integrate new disciplinary constructs.Conceptual-change scholarship provides one foundation through its attention to existing conceptions, explanatory inadequacy, and the restructuring of understanding (Strike and Posner, 1982;Duit and Treagust, 2012). Nersessian (1989) adds a representational perspective by emphasising that scientific understanding involves the construction and coordination of conceptual and mathematical representations rather than the reception of completed definitions alone. Inquiry and teaching-learning sequence research further situate such conceptual development within deliberately organised instructional activity (Sandoval and Reiser, 2004;Méheut and Psillos, 2004).CGF does not depend on a single philosophical doctrine. Its orientation is epistemic and instructional: scientific concepts are treated as disciplinary resources for explanation, representation, and prediction rather than as isolated verbal or symbolic entities. ThisReviewer comment 1 has been addressed Paragraph beginning -Concepts, equations------and ending (Kumar et al., 2026), has been replaced with the new paragraph-starting -In this article---------and ending (Kumar et al., 2026).orientation is compatible with constructivist perspectives insofar as it recognises prior understanding and active meaning-making. CGF is not, however, proposed as a constructivist theory of learning, nor does it assume that learners independently rediscover disciplinary knowledge. Its narrower concern is whether the instructional conditions surrounding formal concept entry allow a scientific construct to perform meaningful explanatory work within a learning situation.The ten elements of CGF are consequently described as instructional functions rather than whether it can be used across related contexts (Disciplinary Transfer); and how it supports subsequent learning (Forward Linkage). The framework does not claim that these ten functions are empirically invariant or that all must occur in a fixed order. Depending on the concept, discipline, learners, and instructional purpose, they may overlap, recur, be compressed, or be unnecessary.Scientific concepts are not merely definitions, symbols, or equations. They are intellectual tools developed to explain, organise, and predict phenomena. Although learners often encounter them in completed disciplinary form, instruction must determine how they can become meaningful explanatory resources rather than isolated information.CGF organises ten instructional functions around this problem. The number ten reflects this analytical differentiation of instructional work surrounding formal concept entry rather than an assumed set of invariant cognitive stages. These functions describe a flexible educational logic, not fixed learner stages or a mandatory sequence. Depending on the concept, discipline, learners, and instructional purpose, they may overlap, recur, be compressed, or be unnecessary. (Sandoval and Reiser, 2004;Rea-Ramirez et al., 2009). Its educational value lies in orienting learners towards a meaningful explanatory objective.As learners attempt to address the question, they may recognise that their current explanations or reasoning strategies are insufficient. CGF describes this recognition as Cognitive Tension.It is neither required nor sufficient for conceptual change, but it can help learners recognise the limits of their existing explanatory resources (Strike and Posner, 1982;Rea-Ramirez et al., 2009).: correction of the wording in Figure 1 from "comprises of ten instructional functions" to "comprises ten instructional functions." Minor typographical errors identified within the figure have also been corrected.Recognition of these limitations may generate Epistemic Need: an appreciation that an additional scientific construct is required to explain, organise, or predict observations more adequately. Epistemic need differs from curiosity alone because it concerns the perceived explanatory necessity of a new concept. It may emerge spontaneously or through instructional guidance (Lee et al., 2021).Instruction may then examine the boundaries, assumptions, or inadequacies of existing explanations. A model may fail under new conditions, conflict with evidence, or prove too limited for a broader domain (Rea-Ramirez et al., 2009;Sommeillier et al., 2021).Identifying such limitations does not require rejecting earlier explanations entirely. Scientific understanding often develops through extension, refinement, and specification rather than complete replacement.Historical reconstruction can show why concepts emerged, but it is only one route to explanatory necessity. The need for a concept may also become visible through experimental anomalies, engineering constraints, mathematical inconsistency, model comparison, simulation, or unresolved disciplinary questions (Matthews, 1992). The objective is not to reproduce scientific history, but to clarify the explanatory conditions that justify introducing a formal scientific concept.Concept Genesis denotes the instructional point at which the formal scientific construct is explicitly introduced, stabilised, or recognised as an appropriate response to the identified explanatory problem. It does not imply that learners independently reinvent disciplinary knowledge or experience a single moment of discovery. Terminology or representations may appear earlier, but Concept Genesis marks the point at which they acquire coherent disciplinary meaning (Stamovlasis et al., 2005;Cook, 2006).Concepts gain precision through equations, symbols, graphs, diagrams, models, or other disciplinary representations. CGF defines formalisation broadly because representationalPeriod is included, which was missing practices differ across scientific fields. Concept Genesis and Formalisation are analytically distinct but educationally interconnected and may develop recursively.Correctly manipulating a representation does not necessarily indicate understanding (Stamovlasis et al., 2005). Scientific Interpretation connects formal constructs with their explanatory meaning, assumptions, domains of applicability, predictive capacity, and disciplinary significance. It therefore links procedural use with conceptual understanding.Understanding becomes educationally valuable when learners can extend it beyond the immediate instructional setting. Disciplinary Transfer involves applying a concept across related problems, conditions, contexts, or scales. Transfer should not be assumed from success on familiar tasks but treated as an outcome requiring instructional design and observation (Lobato and Hohensee, 2021).Through Forward Linkage, a newly acquired concept becomes a resource for subsequent models, explanations, and disciplinary learning. Formal concept entry is therefore not only about introducing an individual construct, but also about supporting the progressive organisation of scientific understanding across a curriculum.Taken together, these functions enable educators to examine how formal scientific concepts are prepared, introduced, interpreted, extended, and connected. CGF does not prescribe a universal route to learning. It provides a structured language for considering whether formal concept entry is instructionally justified within a particular educational context.CGF is a conceptual lens for instructional planning and reflection, not a new theory of learning, a validated instructional model, or a prescriptive teaching method. It does not replace inquirybased learning, conceptual change, model-based instruction, productive preparation, learning cycles, teaching-learning sequences, or related evidence-informed approaches (Méheut and Psillos, 2004;Minner et al., 2010;Duit and Treagust, 2012;Campbell et al., 2015).Instead, it organises instructional functions recognised across these traditions around the specific question of formal concept entry.The framework does not require all ten functions to appear, nor does it prescribe their order. Scientific disciplines differ in conceptual structure, mathematical demands, representational practices, and curricular constraints. Learners also differ in prior knowledge, educational goals, cognitive resources, and learning contexts. The functions may therefore overlap, recur, or be omitted.CGF also does not advocate delayed instruction. Early introduction of terminology, diagrams, notation, or simplified models may sometimes provide necessary scaffolding (Cook, 2006). In other situations, learners may benefit from first recognising an explanatory limitation. The relevant judgement concerns not timing in isolation, but whether a formal scientific concept can support the explanatory work required within the learning situation.The framework may be especially useful for concepts that are abstract, counterintuitive, mathematically constituted, foundational for later learning, or commonly presented only in completed formal form. It may be unnecessary for straightforward factual knowledge, routine procedural skills, directly observable phenomena, or situations in which immediate explicit instruction is clearly appropriate.Its educational value remains an empirical question. CGF should therefore be treated as a conceptual proposition that invites evaluation across disciplines, educational levels, and instructional settings.Learners may reproduce definitions, derivations, or equations while remaining uncertain about why a construct became necessary, what problem it addresses, or where it applies. Procedural competence remains educationally important, but it does not always develop together with explanatory understanding (Stamovlasis et al., 2005). Formal concept entry should therefore be judged not only by what learners can perform, but also by the understanding that the construct is intended to support.Concept introduction is also rarely a single event. Terminology, qualitative descriptions, diagrams, equations, computational procedures, and canonical explanations need not enter instruction simultaneously. Each may serve a different role. Formal concept entry is therefore better understood as a distributed instructional process whose components can be introduced according to their explanatory function.This perspective also refines the idea of learner readiness. Readiness is not simply the completion of prerequisite activities. It concerns the relationship between the explanatory demands of a learning situation and learners' capacity to integrate a new construct meaningfully. Prior knowledge, representational support, cognitive demands, recognition of limitations, and instructional guidance all shape this capacity (Cook, 2006;Steenhof et al., 2020).Learner difficulty alone does not justify introducing a formal scientific concept. Productive struggle is not an educational goal in itself, and immediate explanation does not necessarily prevent understanding. Effective teaching requires judgement about when exploration, representation, explanation, and direct guidance are most educationally useful (Steenhof et al., 2020).Because these judgements vary across thermodynamics, quantum chemistry, biology, engineering, and other disciplines, CGF remains deliberately flexible. Its purpose is not to standardise concept introduction, but to make the reasoning behind it more visible.The principal contribution of CGF is to make explicit an instructional decision often embedded within broader pedagogy: why a formal scientific concept is introduced at a particular point in learning. This perspective complements existing educational research rather than competing with it. Diverse traditions may organise teaching differently, yet many confront the transition from provisional or intuitive explanations to formal scientific concepts. Treating that transition as an object of reflection may create a useful point of dialogue across approaches.The framework also has implications for curriculum design and educational research. Curricula typically specify what should be taught but provide less guidance about the reasoning supporting the introduction of particular concepts, representations, or mathematical formulations (Méheut and Psillos, 2004). Attention to formal concept entry may help educators align curricular expectations, learner preparedness, explanatory demands, and instructional support. In research, it may offer an additional dimension for describing interventions and interpreting differences across learning environments.Its relevance is heightened by contemporary digital learning. Learners may now encounter formal scientific language and representations before an instructional context has established their explanatory significance (Kumar et al., 2026). The educator's role therefore extends beyond providing information towards helping learners understand when and why formal constructs become useful.Several limitations remain. CGF has not undergone systematic empirical validation and does not claim that explicit attention to concept entry will necessarily improve understanding or transfer. Its functions may not operate uniformly across disciplines, learner populations, or educational levels. Instructional decisions also remain shaped by curriculum, assessment, institutional constraints, teacher expertise, available time, and learner diversity.Future studies may investigate how educators currently justify formal concept entry, how such judgements vary across disciplines, and whether making them explicit influences conceptual understanding, transfer, curriculum design, teacher education, or research reporting. These studies would not seek a universal rule for early or delayed instruction. They would examine whether greater transparency regarding the reasoning behind concept entry contributes meaningfully to science education.In conclusion, the educational significance of a formal scientific concept lies not only in its disciplinary content, but also in the instructional judgement governing when it becomes meaningful within learners' developing explanations of the natural world. CGF offers a conceptual architecture for examining that judgement. Recognising formal concept entry as an explicit instructional decision may help clarify how scientific knowledge becomes meaningful during learning.

آموزش علوم نه تنها به گسترش دانش فراگیران می‌پردازد، بلکه هدف آن توسعه شیوه‌های علمی تبیین پدیده‌های طبیعی نیز هست. این امر فراتر از انتقال صرف اطلاعات تخصصی است. فراگیران باید دریابند چرا مفاهیم علمی ضرورت می‌یابند، چگونه این مفاهیم تبیین‌های موجود را گسترش داده یا اصلاح می‌کنند و تحت چه شرایطی می‌توانند تبیین‌های معناداری از جهان فیزیکی ارائه دهند. بنابراین، چالش آموزشی صرفاً به این محدود نمی‌شود که کدام مفاهیم باید آموزش داده شوند، بلکه استدلال آموزشی پیرامون معرفی آن‌ها نیز اهمیت دارد. پژوهش‌های آموزش علوم از طریق تغییر مفهومی، یادگیری مبتنی بر پژوهش، آموزش مبتنی بر مدل، پیشرفت‌های یادگیری، آمادگی مولد و سنت‌های مرتبط، دانش قابل توجهی تولید کرده‌اند. این رویکردها اهمیت درگیر کردن ایده‌های پیشین، شناسایی محدودیت‌های تبیینی، اصلاح بازنمایی‌ها و به‌کارگیری دانش در زمینه‌های مختلف را نشان داده‌اند. با این حال، تصمیمی که بسیاری از این فرایندها را به هم پیوند می‌دهد، اغلب ضمنی باقی می‌ماند: ورود مفاهیم علمی رسمی (Duit و Treagust، ۲۰۱۲؛ Méheut و Psillos، ۲۰۰۴؛ Steenhof و همکاران، ۲۰۲۰؛ Minner و همکاران، ۲۰۱۰؛ Campbell و همکاران، ۲۰۱۵). در این مقاله، ورود رسمی مفهوم به نقطه‌ای اشاره دارد که یک سازه علمی به صورت صریح و تخصصی، مانند یک مفهوم یا تعریف نام‌گذاری‌شده، بازنمایی نمادین یا ریاضی، قانون، مدل یا ساختار رسمی مرتبط ارائه می‌شود. این سازه‌ها اغلب از طریق توالی برنامه درسی، سازماندهی کتاب درسی یا عرف تدریس وارد آموزش می‌شوند. این ترتیبات ممکن است مناسب باشند، اما توجیه آموزشی برای ورود رسمی مفهوم به ندرت به طور مستقیم بررسی می‌شود: نه اینکه آیا سازه باید در برنامه درسی باشد، بلکه آیا ارائه رسمی آن با کار تبیینی که از فراگیران انتظار می‌رود هماهنگ است. این مسئله با توجه به اینکه فراگیران بیش از پیش با تعاریف کامل، استنتاج‌ها، شبیه‌سازی‌ها و تبیین‌ها از طریق بسترهای دیجیتال و هوش مصنوعی مولد پیش از آنکه اهمیت تبیینی آن‌ها در آموزش تثبیت شده باشد مواجه می‌شوند، اهمیت عملی تازه‌ای یافته است. دسترسی بیشتر به اطلاعات علمی رسمی به خودی خود تعیین نمی‌کند که چه زمانی یک سازه درک معناداری در فهم در حال رشد فراگیران پیدا می‌کند (Kumar و همکاران، ۲۰۲۶). بنابراین، این مقاله بر این باور است که ورود رسمی مفهوم شایسته توجه صریح به عنوان یک تصمیم آموزشی است. پرسش اصلی این نیست که آیا مفاهیم علمی رسمی باید زود یا دیر معرفی شوند، بلکه این است که آیا معرفی آن‌ها با کار تبیینی که از فراگیران انتظار می‌رود، توجیه آموزشی دارد یا خیر. برای حمایت از تأمل در این پرسش، چارچوب تکوین مفهوم (CGF) پیشنهاد می‌شود. CGF معماری مفهومی برای مدرسان است تا بررسی کنند که چگونه مفاهیم علمی رسمی آماده، معرفی، تفسیر و در یادگیری ادغام می‌شوند. این چارچوب جایگزین نظریه‌های آموزشی موجود نیست و توالی تدریس جهان‌شمولی را تجویز نمی‌کند. سهم آن ارائه زبانی منسجم برای تأمل درباره توجیه آموزشی ورود رسمی مفهوم است. CGF از یک نظریه واحد یادگیری نشأت نمی‌گیرد. طراحی آن مبتنی بر چند سنت تثبیت‌شده است که بر یک دغدغه مشترک آموزشی تمرکز دارند: فراگیران ایده‌های علمی جدید را از طریق فهم پیشین تفسیر می‌کنند، ممکن است لازم باشد محدودیت‌های تبیین‌های موجود را شناسایی کنند و برای ادغام سازه‌های تخصصی جدید به حمایت بازنمایی و تبیینی نیاز دارند. پژوهش‌های تغییر مفهومی با توجه به تصورات موجود، ناکافی بودن تبیین‌ها و بازسازی فهم، یکی از بنیان‌ها را فراهم می‌کنند (Strike و Posner، ۱۹۸۲؛ Duit و Treagust، ۲۰۱۲). Nersessian (۱۹۸۹) با تأکید بر اینکه فهم علمی مستلزم ساخت و هماهنگی بازنمایی‌های مفهومی و ریاضی است و نه صرفاً دریافت تعاریف کامل، دیدگاه بازنمایی را می‌افزاید. پژوهش‌های یادگیری مبتنی بر پژوهش و توالی تدریس-یادگیری نیز این تحول مفهومی را در فعالیت آموزشی سازمان‌یافته قرار می‌دهند (Sandoval و Reiser، ۲۰۰۴؛ Méheut و Psillos، ۲۰۰۴). CGF به یک مکتب فلسفی خاص وابسته نیست. رویکرد آن معرفت‌شناختی و آموزشی است: مفاهیم علمی به عنوان منابع تخصصی برای تبیین، بازنمایی و پیش‌بینی تلقی می‌شوند، نه صرفاً موجودیت‌های لفظی یا نمادین منفرد. این رویکرد با دیدگاه‌های سازنده‌گرایانه تا جایی سازگار است که فهم پیشین و ساخت فعال معنا را به رسمیت می‌شناسد. با این حال، CGF به عنوان نظریه سازنده‌گرای یادگیری پیشنهاد نمی‌شود و فرض نمی‌کند که فراگیران به طور مستقل دانش تخصصی را بازکشف می‌کنند. دغدغه محدودتر آن این است که آیا شرایط آموزشی پیرامون ورود رسمی مفهوم اجازه می‌دهد یک سازه علمی در یک موقعیت یادگیری کارکرد تبیینی معنادار ایفا کند یا خیر. به همین دلیل، ده عنصر CGF به عنوان کارکردهای آموزشی توصیف می‌شوند، نه اینکه آیا می‌توان آن را در زمینه‌های مرتبط به کار برد (انتقال تخصصی) و چگونه از یادگیری بعدی حمایت می‌کند (پیوند رو به جلو). این چارچوب ادعا نمی‌کند که این ده کارکرد به طور تجربی ثابت یا همه باید به ترتیب مشخصی رخ دهند. بسته به مفهوم، رشته، فراگیران و هدف آموزشی، ممکن است این کارکردها همپوشانی، تکرار، فشرده یا غیرضروری باشند. مفاهیم علمی صرفاً تعاریف، نمادها یا معادلات نیستند. آن‌ها ابزارهای فکری هستند که برای تبیین، سازماندهی و پیش‌بینی پدیده‌ها توسعه یافته‌اند. اگرچه فراگیران اغلب آن‌ها را به صورت کامل و تخصصی دریافت می‌کنند، آموزش باید تعیین کند که چگونه می‌توانند به منابع تبیینی معنادار تبدیل شوند، نه اطلاعات منفرد. CGF ده عنصر را سازمان می‌دهد.

Large-group lectures (150 students and upwards) remain a central component of healthcare professions education despite longstanding concerns about passivity, limited interaction, and difficulties in providing formative feedback at scale. These concerns have acquired renewed relevance as educators face digitally connected student cohorts, ubiquitous smartphones, and growing concerns about digital distraction. Student response systems (SRS), initially introduced through dedicated “clickers” and now commonly accessed through students’ own digital devices, offer one approach to transforming the large lecture from a predominantly transmission-oriented format into an interactive learning environment. Meta-analytic evidence indicates positive effects of SRS on cognitive and non-cognitive learning outcomes, while research across psychology, nursing, medicine, dentistry, and other higher education settings suggests that their educational value depends less on the technology itself than on the pedagogical processes it enables. In this Perspective , we argue for a shift from viewing SRS primarily as engagement technology towards understanding it as pedagogical infrastructure for retrieval, formative assessment, peer discussion, feedback, self-monitoring, and metacognitive calibration in large lectures. Drawing on nearly two decades of research and educational experience with response technology, we propose an evolution from SRS 1.0 , centred on response and participation, through SRS 2.0 , centred on formative feedback and dialogue, towards SRS 3.0 , where artificial intelligence may enable adaptive questioning, misconception detection, personalised feedback, and instructor decision support. This development creates new opportunities for healthcare professions education, but also requires renewed attention to pedagogy, digital competence, privacy, cognitive offloading, and the role of the educator.

سخنرانی‌های گروهی بزرگ (۱۵۰ دانشجو و بیشتر) همچنان بخش مرکزی آموزش حرفه‌های سلامت را تشکیل می‌دهند، با وجود نگرانی‌های دیرینه درباره انفعالی بودن، تعامل محدود و دشواری در ارائه بازخورد تکوینی در مقیاس وسیع. این نگرانی‌ها با مواجهه مربیان با نسل‌های دانشجویی متصل به فضای دیجیتال، تلفن‌های هوشمند فراگیر و نگرانی‌های فزاینده درباره حواس‌پرتی دیجیتال، اهمیت تازه‌ای یافته‌اند. سامانه‌های پاسخ‌دهی دانشجویی (SRS)، که ابتدا از طریق «کلیکر»های اختصاصی معرفی شدند و اکنون معمولاً از طریق دستگاه‌های دیجیتال شخصی دانشجویان قابل دسترسی هستند، رویکردی برای تبدیل سخنرانی‌های بزرگ از قالب عمدتاً انتقال‌محور به محیط یادگیری تعاملی ارائه می‌کنند. شواهد فراتحلیلی نشان‌دهنده تأثیرات مثبت SRS بر پیامدهای یادگیری شناختی و غیرشناختی است، در حالی که پژوهش‌ها در حوزه‌های روان‌شناسی، پرستاری، پزشکی، دندان‌پزشکی و سایر محیط‌های آموزش عالی حاکی از آن است که ارزش آموزشی این سامانه‌ها بیش از آنکه به خود فناوری وابسته باشد، به فرایندهای آموزشی که امکان‌پذیر می‌سازند بستگی دارد. در این مقاله دیدگاه، ما بر لزوم تغییر نگرش از SRS به‌عنوان فناوری تعامل به‌سوی درک آن به‌عنوان زیرساخت آموزشی برای بازیابی، ارزشیابی تکوینی، بحث همتایان، بازخورد، خودپایشگری و کالیبراسیون فراشناختی در سخنرانی‌های بزرگ تأکید می‌کنیم. با اتکا به نزدیک به دو دهه پژوهش و تجربه آموزشی با فناوری پاسخ‌دهی، سیر تحول از SRS 1.0 با محوریت پاسخ‌دهی و مشارکت، به SRS 2.0 با محوریت بازخورد تکوینی و گفت‌وگو، و نهایتاً به SRS 3.0 که در آن هوش مصنوعی می‌تواند امکان پرسش‌گری تطبیقی، شناسایی سوءبرداشت‌ها، بازخورد شخصی‌سازی‌شده و پشتیبانی تصمیم‌گیری برای مدرس را فراهم کند، پیشنهاد می‌کنیم. این تحول فرصت‌های جدیدی برای آموزش حرفه‌های سلامت ایجاد می‌کند، اما مستلزم توجه مجدد به آموزش، شایستگی دیجیتال، حریم خصوصی، برون‌سپاری شناختی و نقش مدرس نیز هست.

This study explores the collective learning experiences of university students, researchers, and community leaders during three research-creation processes aimed at designing territorial memory devices in the neighborhood of Moravia in Medellín, Colombia. A methodological itinerary was designed based on a service-learning approach to creative disciplines to conduct a community-based diagnostic process and identify needs related to memory processes in the area. An emphasis was placed on the need to transform the neighborhood's urban imaginary. This has long been marked by violence and spatial segregation, as part of the area was previously used as a municipal landfill site. The project sought to contribute to alternative representations of Moravia, a territory with a rich diversity of cultures and community initiatives. The results reveal the shared learning experiences of the participants, expressed collectively within the co-creation workshops and individually in field journals, theses, and other reports documenting the experiences. Preliminary findings highlighted the importance of cultivating a “community of dialogue” within the context of the research-creation process. The research outcomes were associated with have been categorized into four distinct groups based on their thematic relevance: the recognition of the process of collective creation both as a pedagogical and research process, and as a dialectic and relational one, through which sociocultural diversity serves as a driving force towards artistic production; the importance of the redefinition of roles through horizontal processes and the fostering of an active relationship academia-territory, valuing the neighborhood's collective memories and artistic expressions.

این مطالعه به بررسی تجارب یادگیری جمعی دانشجویان دانشگاه، پژوهشگران و رهبران جامعه در طول سه فرایند پژوهش ـ آفرینش می‌پردازد که با هدف طراحی ابزارهای حافظه سرزمینی در محله موراویا واقع در مدلین، کلمبیا انجام شده‌اند. یک مسیر روش‌شناختی بر اساس رویکرد یادگیری خدمت‌محور در رشته‌های خلاقانه طراحی شد تا فرایند تشخیص مبتنی بر جامعه را اجرا کرده و نیازهای مرتبط با فرایندهای حافظه در این منطقه را شناسایی کند. تأکید ویژه‌ای بر ضرورت تحول تصور شهری این محله صورت گرفت؛ تصوری که مدت‌هاست با خشونت و جدایی فضایی مشخص شده، چرا که بخشی از این منطقه پیش‌تر به عنوان محل دفن زباله شهری مورد استفاده قرار می‌گرفت. این پروژه در پی آن بود که به بازنمایی‌های جایگزین از موراویا، سرزمینی با تنوع فرهنگی غنی و ابتکارات اجتماعی متعدد، کمک کند. نتایج، تجارب یادگیری مشترک شرکت‌کنندگان را که به صورت جمعی در کارگاه‌های هم‌آفرینی و به صورت فردی در دفترچه‌های میدانی، پایان‌نامه‌ها و سایر گزارش‌های مستندسازی تجربه‌ها بیان شده‌اند، آشکار می‌سازد. یافته‌های اولیه بر اهمیت پرورش «جامعه گفت‌وگو» در بستر فرایند پژوهش ـ آفرینش تأکید داشتند. دستاوردهای پژوهش بر اساس ارتباط موضوعی به چهار گروه متمایز دسته‌بندی شده‌اند: شناسایی فرایند آفرینش جمعی هم به عنوان یک فرایند آموزشی و پژوهشی و هم به عنوان فرایندی دیالکتیکی و رابطه‌ای که در آن تنوع اجتماعی ـ فرهنگی به عنوان نیروی محرکه تولید هنری عمل می‌کند؛ اهمیت بازتعریف نقش‌ها از طریق فرایندهای افقی و تقویت رابطه فعال میان دانشگاه و سرزمین، و ارزش‌گذاری بر حافظه‌های جمعی و بیان‌های هنری محله.